Onaysız Yabancı Resmî Belgenin Resmî Belge Olarak Değerlendirilmesine İtiraz Dilekçesi | HMK 224

Başvuru, apostil veya konsolosluk onayı bulunmayan her yabancı belgenin dosyadan otomatik çıkarılmasını istemez. Önce belgenin gerçekten resmî belge olup olmadığı, düzenleyen devlet, yetkili onay zinciri, uygulanabilecek sözleşme muafiyeti, aslın veya doğrulanabilir elektronik örneğin sunulup sunulmadığı ve HMK 223 uyarınca Türkçe tercüme gereksinimi ayrı ayrı incelenir. Talep; gerekli onay veya geçerli istisna gösterilinceye kadar belgeye resmî belge niteliğinin sonuçlarının bağlanmaması, eksikliğin kanuni usulle açıklattırılması ve ispat değerinin mahkemece somut dosyada değerlendirilmesiyle sınırlandırılır.

HMK 224 itirazının hukuki amacı nedir

HMK 224 itirazı, yabancı ülkede düzenlenen bir belgenin Türkiye'de resmî belge olarak kabul edilmesinin şekli koşullarını denetletir. Dilekçe, belgenin başlığında bir kamu kurumu adı bulunmasından hareketle kesin delil sonucu kurulmasına karşı çıkar. Düzenleyen makamın kamu yetkisi, belgenin aslı veya usulüne uygun örneği, onayı veren merci ve varsa uluslararası sözleşme yolu belge üzerinden belirlenmelidir.

Talebin merkezinde belgenin içeriğinin doğru veya yanlış olduğu tartışması değil, resmî belge niteliğinin usulünce doğrulanıp doğrulanmadığı vardır. Apostil ya da konsolosluk onayı, belgedeki maddi anlatımın gerçeğe uygunluğunu tek başına ispatlamaz. Buna karşılık onay eksikliği de belgenin hiçbir ispat değerinin bulunmadığı sonucunu kendiliğinden doğurmaz. Mahkeme önce resmî belge niteliğini, sonra somut uyuşmazlıktaki diğer ispat sorunlarını ayırır.

Dilekçe, hâkimin delilleri değerlendirme yetkisini ortadan kaldıracak kesin sonuç cümleleri içermez. İstenen; HMK 224 koşulu veya uygulanabilir sözleşme istisnası gösterilmeden belgeye resmî senet etkisi tanınmaması, karşı tarafa dayandığı onay yolunu açıklama imkânı verilmesi ve eksikliğin tamamlanıp tamamlanmadığının açık ara kararla belirlenmesidir. Belgenin başka bir delil türü olarak ele alınıp alınamayacağı mahkemenin dosya kapsamındaki değerlendirmesine bırakılır.

Yabancı belgenin genel ispat çerçevesi HMK 223-224 delil rehberinde açıklanır.

İtirazdan önce belgenin yabancı resmî belge olup olmadığı nasıl belirlenir

HMK 224 yalnız yabancı devlet makamlarınca hazırlanan resmî belgelerin Türkiye'deki resmî belge niteliğini düzenler. Bu nedenle özel şirket yazısı, yabancı banka belgesi, serbest meslek mensubu raporu veya tarafça hazırlanmış beyan, yalnız yabancı dilde ve kurumsal antetli olduğu için bu madde kapsamında resmî belge sayılmaz. Belgeyi düzenleyen kişi veya birimin kamu yetkisi ve belgenin düzenlendiği ülke gerçek kayıttan gösterilmelidir.

Belgenin türü, düzenleyen makamı, düzenlenme tarihi, kayıt veya seri numarası ve dosyaya sunulan nüshası dilekçede açıkça tanımlanır. Belgenin hangi idari, adli veya noterlik işlemi sonucunda oluştuğu biliniyorsa gerçek dayanak yazılır. Belge üzerindeki mühür, imza veya karekodun varlığı tek başına resmî nitelik tespiti için yeterli kabul edilmez; bu unsurların hangi makam ve doğrulama sistemiyle bağlantılı olduğu incelenir.

İtiraz sahibi belgeyi eksik tanımlayarak başka bir evraka yönelmiş olmamalıdır. Bir dosyada ana belge, tercüme, apostil sayfası ve ekler ayrı taramalar hâlinde bulunabilir. Dilekçe, hangi sayfa veya dosya eki bakımından onay eksikliği bulunduğunu belirtir. Mahkemeden bütün eklerin ve asıl sunum kaydının UYAP üzerinden birlikte incelenmesi istenir; görülmeyen sayfa veya mühür hakkında varsayım kurulmaz.

HMK 224/1 hangi onay yollarını öngörür

HMK 224/1, yabancı devlet makamlarınca hazırlanan resmî belgenin verildiği devletin yetkili makamınca veya ilgili Türk konsolosluk makamınca onaylanmasını esas alır. Yetkili makam, düzenleyen makamla aynı birim olmak zorunda değildir; ilgili devletin onay sisteminde bu görevi taşıyan makam olmalıdır. Dilekçe, yalnız yabancı bir mühür görüldüğü için yetkinin kanıtlandığını kabul etmez ve onay makamının sıfatının açıklanmasını ister.

Konsolosluk onayı ileri sürülüyorsa onayın hangi Türk dış temsilciliğince, hangi tarih ve kayıtla yapıldığı gösterilmelidir. Yabancı ülke temsilciliğinin kendi işlemi ile Türk konsolosluk makamının HMK 224 kapsamındaki onayı birbirine karıştırılmaz. Belge zincirinde ara tasdikler bulunuyorsa her birinin işlevi ayrılır; son aşamada Türkiye'de resmî belge niteliği için dayanılan yol açıkça belirlenir.

Onay belgenin aslından kopuk bir sayfa olarak sunulmuşsa bağlantı denetlenmelidir. Mühür, numara, ek zımbası, elektronik doğrulama kodu veya belge tanımı onayın hangi evraka ait olduğunu göstermelidir. Aynı dosyadaki benzer tarihli başka bir belgeye ait apostil veya tasdik sayfası uyuşmazlık konusu belgeyi kendiliğinden kapsamaz. Dilekçe, eşleştirmenin dosya kaydı üzerinden yapılmasını talep eder.

Konsolosluk tasdiki ile apostil ayrımı için Lahey Sözleşmesi m.2 açıklaması incelenebilir.

Milletlerarası sözleşme istisnası neden ayrıca araştırılmalıdır

HMK 224/2, yabancı resmî belgelerin onaylanmasına ilişkin milletlerarası sözleşme hükümlerini saklı tutar. Bu nedenle itiraz, her belge için mutlaka Türk konsolosluk tasdiki gerektiği varsayımına dayanamaz. Belgenin düzenlendiği devlet ile Türkiye arasında uygulanabilir çok taraflı veya ikili sözleşme bulunup bulunmadığı, sözleşmenin belge türünü kapsayıp kapsamadığı ve yürürlük durumu resmî kaynaklardan denetlenmelidir.

1961 tarihli Lahey Apostil Sözleşmesi, kapsamındaki yabancı resmî belgeler için geleneksel tasdik zinciri yerine apostil şerhini kullanır. Sözleşmenin bir ülke bakımından yürürlüğe girmiş olması kadar, belgenin Sözleşmenin birinci maddesindeki kamu belgesi kategorilerinden birine girmesi de gerekir. Diplomatik veya konsolosluk görevlilerince düzenlenen belgeler ile ticari veya gümrük işlemleriyle doğrudan ilgili bazı idari belgeler Sözleşme kapsamı dışında tutulmuştur.

Sözleşmenin üçüncü maddesi, taraf devletler arasındaki başka bir düzenlemenin onay işlemini kaldırdığı, basitleştirdiği veya muaf tuttuğu hâlleri korur. Bu nedenle apostil bulunmaması tek başına muafiyet olmadığı anlamına gelmez. Muafiyet iddia eden taraf, uygulanacak sözleşmeyi, taraf devletleri, yürürlük tarihini ve belge türüyle bağlantıyı göstermelidir. Dilekçe mahkemeden bu dayanağın somutlaştırılmasını ister.

Onaydan muafiyet ihtimalleri apostil ne zaman gerekmez rehberinde ele alınır.

Apostil neyi doğrular ve neyi doğrulamaz

Lahey Apostil Sözleşmesinin ikinci ve üçüncü maddeleri, kapsama giren kamu belgelerinde diplomatik veya konsolosluk tasdiki yerine apostil şerhini öngörür. Beşinci maddeye göre apostil; belgedeki imzanın gerçekliğini, imzalayanın hangi sıfatla hareket ettiğini ve varsa belgedeki mühür veya damganın kimliğini doğrular. Bu sınır, itirazın doğru kurulması bakımından önemlidir.

Apostil belgenin içeriğindeki olayların doğruluğunu, hukuki işlemin geçerliliğini veya belgenin uyuşmazlıktaki maddi vakıayı kesin biçimde ispatladığını doğrulamaz. Usulüne uygun apostil bulunsa bile belgenin konu, tarih, taraf, kapsam ve başka delillerle uyumu ayrıca değerlendirilir. Dilekçe apostili içerik doğruluğunun garantisi gibi sunmadığı gibi, apostil eksikliğini de belgenin içeriğinin zorunlu olarak yanlış olduğu biçiminde açıklamaz.

Apostilin biçimi, yetkili makamı ve doğrulama numarası kontrol edilebilir. Elektronik apostil kullanılmışsa doğrulamanın resmî e-apostil sistemi üzerinden yapılabilmesi, şerhin hangi belgeye bağlı olduğunu göstermesi ve düzenleyen makamın yetkisi önem taşır. İnternette doğrulanamayan bir kod için sahtecilik sonucu hemen kurulmaz; ilgili makamdan teyit veya asıl belgenin sunulması talep edilir.

Apostilin doğruladığı unsurlar için Lahey Sözleşmesi m.5 rehberi okunabilir.

Asıl belge, onaylı örnek ve elektronik nüsha nasıl ayrılır

Dosyaya sunulan evrakın asıl, düzenleyen makamca onaylı örnek, noter örneği, tarama kopyası veya elektronik belge olduğu belirlenmelidir. HMK 224 onay sorunu ile kopyanın aslına uygunluğu aynı mesele değildir. Usulüne uygun apostil bulunan bir belgenin yalnız kesik veya eksik taraması sunulmuşsa, apostil varlığı kopya bütünlüğü sorununu çözmeyebilir. Mahkemeden tam nüsha ve bağlantılı onay sayfası istenir.

Elektronik yabancı resmî belgede imza, mühür ve doğrulama işlevi dijital sistemle sağlanabilir. Dilekçe, yalnız ıslak imza bulunmadığı için belgenin geçersiz olduğunu ileri sürmez. Ancak dosyaya yüklenen PDF'nin doğrulama adresi, belge kimliği, düzenleyen kurum ve varsa e-apostil kaydı görünür olmalıdır. Ekran görüntüsü veya bağlantısı kopmuş bir çıktı, doğrulanabilir elektronik aslın yerine geçtiği varsayımıyla ele alınmaz.

Belgenin aslı başka dosyada veya kurumda ise celp imkânı somutlaştırılır. Hangi makamdan, hangi kayıt numarasıyla ve hangi tam nüshanın isteneceği yazılır. İtiraz, delilin toplanmasını gereksiz yere engellemek için değil, mahkemenin gerçek ve eksiksiz evrak üzerinden resmî belge niteliğini denetlemesi için yapılır. Gereksiz genişlikte yabancı makam araştırması veya belirsiz yazışma talep edilmez.

Türkçe tercüme eksikliği HMK 224 itirazından nasıl ayrılır

HMK 223, yabancı dilde yazılmış belgeye dayanan tarafın belgenin tercümesini de mahkemeye sunmasını; mahkemenin kendiliğinden veya diğer tarafın talebi üzerine resmî tercüme istemesini düzenler. Tercüme, belgenin anlaşılmasını sağlar. HMK 224 ise yabancı resmî belgenin Türkiye'de resmî belge niteliği için gereken onay veya sözleşme yolunu düzenler. Birindeki eksiklik diğerini kendiliğinden gidermez.

Apostil şerhi ve onay sayfaları da belgenin değerlendirilmesinde önem taşıdığından tercüme kapsamı belgenin yalnız ana metniyle sınırlı bırakılmamalıdır. Onay makamı, sıfat, tarih, referans ve istisna açıklamasının Türkçe karşılığı bulunmalıdır. İtiraz sahibi kendi tercümesini tek doğru metin gibi dayatmaz; çeviri farklılığı varsa resmî tercüme ve asıl metin üzerinden denetim ister.

Mahkeme tercümenin yenilenmesine veya resmî tercüme sunulmasına karar verirse, bu ara karar belgeyi otomatik olarak HMK 224'e uygun hâle getirmez. Tercüme tamamlandıktan sonra onay zinciri yine incelenir. Aynı şekilde geçerli apostil veya konsolosluk onayı, eksik ya da güvenilir olmayan Türkçe tercümeyi tamamlamaz. Dilekçede iki eksiklik ayrı bentler ve ayrı sonuç talepleriyle gösterilir.

Belge, apostil ve tercüme sırası yabancı resmî belgenin Türkiye’de kullanımı rehberinde gösterilir.

İtiraz ne zaman ve hangi usulle ileri sürülmelidir

İtiraz, belge dosyaya sunulduktan ve niteliği görülebildikten sonra gecikmeden esas davayı gören mahkemeye yapılır. Dilekçede belgenin sunulduğu tarih, UYAP evrak numarası ve ilk inceleme veya tahkikat aşamasındaki yeri gösterilir. Belge henüz sunulmadan yalnız sunulacağı tahmin edilerek itiraz kurulmaz. Başvuru ayrı bir dava değil, mevcut dosyadaki delil değerlendirmesine ilişkin usul talebidir.

HMK 139 ve 140/5, tarafların dilekçelerinde gösterdikleri fakat henüz sunmadıkları belgeler veya getirtilmesi için gerekli açıklamalar bakımından iki haftalık kesin süre mekanizması kurar. HMK 145 ise sonradan delil göstermenin istisnai koşullarını düzenler. İtiraz sahibi bu hükümlerden hareketle karşı tarafa otomatik yeni süre verileceğini veya belgenin mutlaka reddedileceğini söylemez; mevcut ara karar ve dosya takvimine göre değerlendirme ister.

Mahkeme eksikliğin açıklanması veya tamamlanması için süre verirse, istenen belgenin ne olduğu açık olmalıdır: asıl veya tam örnek, apostil, konsolosluk onayı, sözleşme muafiyeti dayanağı, resmî tercüme ya da elektronik doğrulama kaydı. Verilen süre ve sonuç ara kararda yazılı değilse dilekçeyle açıklık istenir. İtiraz, belirsiz ve sınırsız tamamlama süreci yaratmamalıdır.

Onay eksikliğinin ispat bakımından sonucu nasıl talep edilmelidir

Talep sonucunda, HMK 224 koşulu veya geçerli sözleşme istisnası gösterilinceye kadar yabancı evraka resmî belge niteliğinin bağlanmaması istenir. Bu ifade, belgenin dosyadan fiziken silinmesiyle aynı değildir. Evrak dosyada kalabilir; mahkeme hangi delil türü olarak ve hangi ispat değeriyle ele alınacağını bütün delillerle birlikte değerlendirir. Dilekçe bu değerlendirmeyi peşinen sonuçlandırmaz.

Belgenin resmî belge niteliğini kazanması, içeriğindeki her beyanın tartışmasız doğru olduğu anlamına gelmez. Düzenleyen makamın yetkisi, belgenin kapsamı, maddi hata, içerik itirazı veya başka delillerle çelişki ayrı başlıklardır. Bu nedenle HMK 224 itirazı kabul edilse veya eksiklik sonradan giderilse bile tarafların içerik ve ispat gücü hakkındaki diğer itirazları saklı tutulabilir.

Mahkemenin ara kararı, hangi eksikliğin bulunduğunu ve hangi sonucun doğduğunu açıkça göstermelidir. Sadece 'itirazın reddine' veya 'belgenin kabulüne' denilmesi hâlinde gerekçe ve kapsamın anlaşılması zorlaşabilir. Dilekçe, onay yolu, sözleşme istisnası ve tercüme sorunlarının ayrı incelenmesini; belgeye resmî nitelik tanınıyorsa dayanılan resmî kaydın kararda gösterilmesini ister.

İtiraz dilekçesine hangi belgeler eklenmelidir

İlk ek, itiraz edilen yabancı belgenin dosyaya sunulan tam nüshasıdır. Ana metin, arka yüz, mühür, apostil veya tasdik sayfası ve tercüme aynı ek grubu içinde, sayfa sırası korunarak sunulur. İkinci ek, belgenin dosyaya girişini gösteren UYAP evrak kaydı veya sunum dilekçesidir. Böylece itirazın hangi belge ve hangi nüshaya yöneldiği tartışmasız hâle gelir.

Yetkili makam veya apostil doğrulaması yapılmışsa resmî sorgu sonucu, tarih ve bağlantı kaydı eklenebilir. İnternet arama motoru ekranı yetkili makam kaydı gibi gösterilmez. Lahey Sözleşmesi taraflık durumu için HCCH'nin güncel resmî statü tablosu; ikili sözleşme iddiası için ilgili resmî sözleşme metni kullanılır. Taraflık tarihi ile belgenin düzenlendiği tarih arasındaki ilişki açıklanır.

Tercüme itirazı varsa dosyadaki tercüme, tercümanın onay bilgisi ve eksik çevrilen onay sayfaları belirtilir. Belgenin aslının veya doğrulanabilir elektronik sürümünün celbi isteniyorsa düzenleyen makam, kayıt numarası ve istenen nüsha yazılır. Başvuranda bulunmayan evrak varmış gibi ek listesine konulmaz; ilgili makamdan hangi nedenle istenmesi gerektiği açıklanır.

HMK 224 itiraz dilekçesi nasıl yapılandırılır

Başlıkta esas davayı gören mahkeme, dosya numarası ve taraf sıfatları yer alır. Konu bölümünde belge adı, düzenleyen yabancı makam, dosyaya sunum tarihi ve itirazın HMK 224 kapsamındaki resmî belge niteliğine yöneldiği belirtilir. Aynı belgede tercüme veya kopya sorunu varsa bunlar ayrı alt talepler olarak yazılır; itirazın kapsamı belirsiz bırakılmaz.

Açıklamalar sırasıyla belgenin türünü, sunulan nüshayı, görülen onay veya eksikliği, uygulanabilecek sözleşme ihtimalini ve talep edilen usul işlemini gösterir. Belgenin içeriğinin yanlış olduğu ileri sürülüyorsa bunun somut vakıa ve delili HMK 224 sorunundan ayrı açıklanır. Apostil bulunmaması doğrudan sahtecilik iddiasına dönüştürülmez; sahtecilik için farklı usul ve ispat kuralları olduğu gözetilir.

Sonuç bölümünde önce onay veya istisna dayanağının açıklattırılması, gerekiyorsa tam nüsha ve tercümenin sunulması, bu işlemler tamamlanıncaya kadar belgeye resmî belge niteliği tanınmaması ve nihai ispat değerinin bütün dosya kapsamında belirlenmesi istenir. Mahkemenin taraflara vereceği süre, delil sunma takvimi ve diğer usul kararları hakkında kanunda olmayan kesin sonuç talep edilmez.

[ESAS DAVAYI GÖREN] [MAHKEME ADI]NE

DOSYA NO: [Yıl / esas]

İTİRAZ EDEN TARAF: [Ad soyad veya unvan / taraf sıfatı / adres]

VEKİLİ: [Avukat / baro / sicil / adres]

KARŞI TARAF: [Ad soyad veya unvan / adres]

KONU: Karşı tarafça [tarih ve UYAP evrak no] ile sunulan [belge adı] adlı yabancı resmî belgenin HMK m.224 koşulları veya uygulanabilir sözleşme istisnası gösterilmeden resmî belge olarak değerlendirilmesine itirazımızdır.

AÇIKLAMALAR

1. Karşı taraf, [düzenleyen yabancı makam ve ülke] tarafından düzenlendiği ileri sürülen [belge adı / tarih / kayıt no] belgesini [sunum tarihi ve UYAP evrak no] ile dosyaya sunmuştur. İtiraz edilen nüsha Ek-1'de sayfa sırası korunarak gösterilmiştir.

2. Dosyaya sunulan nüsha [asıl / onaylı örnek / tarama kopyası / elektronik çıktı] niteliğindedir. Belge üzerinde görülen onay unsurları [gerçek gözlem] ile sınırlıdır; görülmeyen mühür, sayfa veya kayıt varmış gibi kabul edilmemiştir.

3. HMK m.224/1, yabancı devlet makamınca hazırlanan belgenin Türkiye'de resmî belge sayılabilmesi için belgeyi veren ülkedeki yetkili merciin veya ilgili Türk konsolosluğunun onayını arar. Sunulan nüshada [eksik veya tartışmalı onay unsuru] bulunmaktadır.

4. HMK m.224/2 gereğince milletlerarası sözleşme hükümleri saklıdır. Karşı tarafça [apostil / ikili sözleşme muafiyeti / başka onay yolu] ileri sürülüyorsa uygulanacak sözleşmenin, taraflık ve yürürlük tarihinin, belge türü kapsamının ve onay kaydının somutlaştırılması gerekir.

5. [Varsa] Apostil sayfasındaki [numara / makam / tarih / belge bağlantısı] dosyadaki ana belgeyle doğrulanabilir biçimde eşleşmemektedir. Bu açıklama yoksa bu bent silinecektir. Apostilin belgenin içeriğini değil imza, sıfat ve mühür unsurlarını doğruladığı gözetilmelidir.

6. [Varsa] Belgenin veya onay sayfalarının Türkçe tercümesi bulunmamakta ya da [somut bölüm] çevrilmemiştir. HMK m.223 uyarınca tercüme sorunu, HMK m.224 onay sorunundan ayrı değerlendirilmelidir. Bu eksiklik yoksa bu bent silinecektir.

7. Belgenin HMK m.224 koşullarını taşıdığı veya geçerli bir sözleşme muafiyetinden yararlandığı gösterilinceye kadar belgeye resmî belge niteliğinin sonuçları bağlanmamalıdır. Bu talep, belgenin dosyadan otomatik çıkarılması veya içeriğinin peşinen yanlış sayılması anlamına gelmez.

8. Mahkemenizce eksikliğin açıklanması veya tamamlanması için işlem yapılacaksa; asıl veya tam örnek, onay/apostil kaydı, sözleşme muafiyeti dayanağı, elektronik doğrulama ve Türkçe tercüme kalemlerinin ara kararda ayrı ayrı gösterilmesini talep ederiz.

HUKUKİ NEDENLER: 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.139, m.140/5, m.145, m.223, m.224 ve ilgili milletlerarası sözleşmeler ile diğer mevzuat.

DELİLLER VE EKLER: Ek-1 itiraz edilen yabancı belge ve bağlı onay sayfaları; Ek-2 dosyaya sunum dilekçesi ve UYAP evrak kaydı; Ek-3 mevcut tercüme; Ek-4 varsa resmî apostil/onay doğrulama kaydı; Ek-5 HCCH veya ilgili sözleşmenin resmî durum kaydı; dosyadaki diğer gerçek deliller.

SONUÇ VE TALEP: Açıklanan nedenlerle; (1) itiraz edilen belgenin aslı veya tam ve doğrulanabilir örneği ile bağlı onay ve tercüme sayfalarının birlikte incelenmesine, (2) HMK m.224/1'deki onay yolu veya m.224/2 kapsamındaki uygulanabilir sözleşme istisnasının karşı tarafa açıklattırılmasına, (3) bu koşullar gösterilinceye kadar belgeye Türkiye'de resmî belge niteliğinin sonuçlarının bağlanmamasına, (4) belgenin nihai ispat değerinin bütün dosya kapsamıyla birlikte değerlendirilmesine karar verilmesini arz ve talep ederim.

Tarih: [Gün / ay / yıl]

İtiraz eden taraf veya vekili: [İsim / unvan / imza]

HMK 224 itirazı hangi başvurulardan ayrılmalıdır

HMK 224 itirazı, yabancı mahkeme kararının tanınması veya tenfizi davasıyla aynı değildir. Yabancı karar için MÖHUK'taki başvuru belgeleri, kesinleşme kaydı ve tanıma-tenfiz koşulları ayrıca incelenir. Apostil şerhi yabancı mahkeme kararını Türkiye'de kendiliğinden icra edilebilir hâle getirmez. Bu örnek, mevcut bir hukuk davasına delil olarak sunulan yabancı resmî belgenin niteliğine odaklanır.

İtiraz, belge sahteciliği iddiası da değildir. Onay eksikliği belgenin HMK 224 anlamında resmî belge sayılmasına engel oluşturabilir; fakat belgenin taklit edildiği veya içeriğinin değiştirildiği sonucunu tek başına kanıtlamaz. Sahtecilik iddiası ileri sürülecekse gerçek olgu, karşılaştırma belgesi ve uygulanacak özel usul ayrıca gösterilmelidir. Başlık değişikliğiyle iki farklı talep birleştirilmez.

Tercüme itirazı, elektronik imza doğrulaması, belgenin aslına uygunluğu ve içeriğe ilişkin maddi itirazlar da ayrı sorunlardır. Aynı dilekçede birlikte ileri sürülebilirler; ancak her biri kendi kanuni dayanağı ve sonucuyla yazılmalıdır. Böylece mahkeme, bir eksikliğin giderilmesini diğer bütün itirazların reddi gibi değerlendirmeden, her başlığı denetlenebilir ara kararlarla ele alabilir.

Onaysız yabancı resmî belge itirazında sık yapılan hatalar

İlk hata, her yabancı belge için mutlaka apostil gerektiğini söylemektir. HMK 224/2 ve milletlerarası sözleşmeler nedeniyle konsolosluk onayı, apostil veya onaydan muafiyet farklı ihtimallerdir. İkinci hata, belgenin düzenlendiği ülkenin Lahey Sözleşmesine taraf olup olmadığını güncel statü tablosundan kontrol etmemektir. Üçüncü hata, Sözleşmeye taraflığı belgenin kapsamda olduğuyla aynı saymaktır.

Dördüncü hata, apostilin belgenin içeriğini doğruladığını ileri sürmektir. Beşinci hata, apostil bulunmayan belgeyi otomatik sahte veya tümüyle delil dışı kabul etmektir. Altıncı hata, yalnız ana metni tercüme edip apostil veya tasdik sayfasını çevirmemektir. Yedinci hata, belgenin tam nüshası görülmeden hangi onayın eksik olduğunu kesinleştirmektir.

Sekizinci hata, belgenin resmî niteliğine itiraz ederken hangi belgeye, hangi sayfaya ve hangi dosya ekine yönelindiğini yazmamaktır. Dokuzuncu hata, eksikliğin tamamlanması için verilecek süreyi kanundan bağımsız biçimde garanti etmektir. Onuncu hata, tanıma-tenfiz, sahtecilik, tercüme ve HMK 224 itirazını tek belirsiz sonuç isteminde toplamaktır. Her sorun gerçek kayıt ve ayrı hukuki sonuçla kurulmalıdır.

Word dilekçesi ve onay kontrol cetveli nasıl doldurulur

Düzenlenebilir Word belgesinin ilk sayfasında mahkeme, taraf, dosya, yabancı belge, düzenleyen makam, sunum tarihi ve itiraz edilen onay eksikliği için ayrı alanlar bulunur. Köşeli bölümler yalnız gerçek UYAP kaydı ve belge üzerindeki bilgilerle doldurulur. Apostil, konsolosluk onayı veya sözleşme muafiyeti seçeneklerinden dosyada bulunmayanlar silinir.

İkinci sayfadaki kontrol cetveli; belge türünü, düzenleyen devleti, asıl veya örnek durumunu, onay makamını, apostil numarasını, HCCH taraflık tarihini, muafiyet dayanağını, tercüme kapsamını ve istenen ara kararı aynı tabloda gösterir. Her satır gerçek belge veya resmî kaynakla eşleştirilir. Bilinmeyen bilgi tahmin edilmez; hangi merciden sorulacağı yazılır.

İmza öncesinde belge adı, UYAP evrak numarası, sayfa sayısı, tercüme ve onay sayfaları karşılaştırılır. Sonuç istemi, belgeyi otomatik yok saymak yerine HMK 224 niteliğinin denetlenmesine odaklanır. Dilekçe sunulacağı gün UYAP HMK metni, HCCH Sözleşme metni ve güncel taraflık tablosu yeniden kontrol edilir; dosyaya uymayan örnek ifadeler çıkarılır.

Resmî kaynaklar ve güncellik kontrolü

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 223 ve 224. maddeleri, Adalet Bakanlığının UYAP üzerindeki resmî güncel metninden okunmuştur. HMK 224/1'deki yabancı devletin yetkili makamı veya ilgili Türk konsolosluk makamı onayı ile HMK 224/2'deki milletlerarası sözleşme saklılığı ayrı ayrı doğrulanmıştır. Delil sunma zamanlaması için HMK 139, 140/5 ve 145 de kontrol edilmiştir.

Lahey Apostil Sözleşmesinin birinci ila beşinci maddeleri HCCH'nin resmî tam metninden incelenmiştir. Kapsamdaki kamu belgeleri, kapsam dışı belge grupları, geleneksel tasdik yerine apostil, onaydan muafiyet imkânı ve apostilin doğruladığı imza-sıfat-mühür unsurları bu metne göre açıklanmıştır. Sözleşme içeriği belgenin maddi doğruluğunu garanti eden bir kurala dönüştürülmemiştir.

Sözleşmeye taraf devlet sayısı ve ülke bazındaki yürürlük tarihleri değişebileceğinden HCCH'nin güncel resmî statü tablosu başvuru tarihinde yeniden okunmalıdır. Bu içerik 11 Ekim 2026 tarihindeki resmî kaynaklara göre hazırlanmıştır. Somut belgenin niteliği, düzenleyen makamın yetkisi, uygulanacak ikili veya çok taraflı sözleşme ve dosyadaki diğer deliller mahkemece ayrıca değerlendirilir.

Word dilekçesinin durumu

Düzenlenebilir örneği Word dilekçesi olarak indirin. Dosya, merci, taraf, belge ve ek alanları doldurulabilir biçimde hazırlanmış; iki sayfası render edilerek görsel olarak incelenmiştir. Kamu indirmesinin byte ve SHA256 bütünlüğü doğrulanmıştır.

Resmî kanun ve sözleşme kaynakları

Temel dayanak Adalet Bakanlığı UYAP güncel Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.139, m.140/5, m.145, m.223 ve m.224; HCCH resmî Apostil Sözleşmesi tam metni m.1-5 ve HCCH güncel taraflık tablosudur. Metinler 11 Ekim 2026 tarihinde resmî kaynaklardan doğrulanmıştır.

Sık sorulan sorular

Yabancı resmî belge apostilsiz sunulabilir mi?

Sunulabilir; ancak HMK 224 uyarınca resmî belge niteliği için yetkili makam veya Türk konsolosluğu onayı ya da uygulanabilir sözleşme istisnası gösterilmelidir.

Her yabancı resmî belge için apostil zorunlu mudur?

Hayır. Konsolosluk onayı, Lahey Apostil Sözleşmesi veya onayı kaldıran başka bir milletlerarası sözleşme somut belgeye göre değerlendirilebilir.

Apostil belgenin içeriğinin doğru olduğunu kanıtlar mı?

Hayır. Apostil imza, imzalayanın sıfatı ve mühür veya damganın kimliğini doğrular; belgenin maddi içeriğini garanti etmez.

Onay eksik belge otomatik olarak dosyadan çıkarılır mı?

Hayır. Resmî belge niteliği ve diğer olası ispat değeri ayrıdır; sonucu mahkeme dosya ve usul kararları üzerinden belirler.

Türkçe tercüme bulunması apostil eksikliğini giderir mi?

Hayır. HMK 223 tercümeyi, HMK 224 ise yabancı resmî belge niteliği için onay veya sözleşme yolunu düzenler.

Elektronik apostil geçerli olabilir mi?

Evet; düzenleyen yetkili makam, doğrulama kaydı ve ana belgeyle bağlantı resmî sistem üzerinden denetlenebilmelidir.

Belgenin fotokopisi yeterli midir?

Kopyanın aslına uygunluğu ile HMK 224 onayı ayrı sorunlardır. Mahkeme aslı, tam örneği veya doğrulanabilir elektronik belgeyi isteyebilir.

Sözleşme muafiyetini kim göstermelidir?

Muafiyete dayanan taraf, uygulanacak sözleşmeyi, yürürlük ve taraflık durumunu ve belgenin kapsam içinde olduğunu somutlaştırmalıdır.

İtiraz ne zaman yapılmalıdır?

Belge dosyaya sunulup niteliği görüldükten sonra gecikmeden, esas davayı gören mahkemeye yapılmalıdır.

HMK 224 itirazı sahtecilik iddiası mıdır?

Hayır. Onay eksikliği resmî belge niteliğiyle ilgilidir; sahtecilik iddiası ayrı olgu, delil ve usul gerektirir.

Yazar ve değerlendirme kapsamı