Ormanda Arıcı Tütsü Kullanabilir mi? 2026 | Kapalı Kap ve Dolu Su Tankeri Şartı m.4/10
Kısa ve net cevap: Orman alanında arı konaklama belgesiyle bulunan arıcı, 2026 Orman Yangınlarıyla Mücadele Çalışmaları Hakkında Yönetmelik m.4/10 uyarınca tütsüyü etraftan izole kapalı kap dışında kullanamaz. Ayrıca yanında yangın söndürme amacıyla dolu su tankeri bulunmuyorsa tütsü oluşturmasına müsaade edilmez. Bu iki şart birlikte uygulanır; yalnızca metal tütsü kabı bulundurmak veya yalnızca tanker bulundurmak tek başına yeterli değildir.
- Yönetmelik m.4/10 ne diyor?
- Arı konaklama belgesi neden önemli?
- İzole kapalı kap şartı
- Dolu su tankeri şartı
- Tütsü dışında ateş kullanımı
- Denetim ve ispat
- Yangın çıkarsa yapılacaklar
- Sorumluluk ve soruşturma
- Sık sorulan sorular
Hukuki dayanak: Yönetmelik m.4/10
5 Eylül 2026 tarihli ve 33361 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Orman Yangınlarıyla Mücadele Çalışmaları Hakkında Yönetmeliğin 4 üncü maddesinin onuncu fıkrası, orman alanındaki arıcılık faaliyetinde kullanılan tütsüyü doğrudan düzenler. Hüküm, arı konaklama belgesine sahip arıcıların tütsü kullanımını iki somut yangın güvenliği şartına bağlar: tütsü etraftan izole kapalı kap içinde kullanılacak ve arıcının yanında yangın söndürme amacıyla dolu su tankeri bulunacaktır.
Yönetmeliğin genel hükümleri için Orman Yangınlarıyla Mücadele Yönetmeliği 2026 rehberimizi, resmî düzenleme için 5 Eylül 2026 tarihli Resmî Gazeteyi inceleyebilirsiniz.
Arı konaklama belgesi nedir ve neden hükümde özellikle geçiyor?
Yönetmelik m.4/10, “arı konaklama belgesine sahip arıcılar” ifadesini kullanır. Orman alanında arı kolonilerinin konaklatılması, tarım ve orman mevzuatı ile saha izinlerine tabidir. Bu nedenle tütsüye ilişkin yangın kuralı, orman alanında hukuken konaklama faaliyeti bulunan arıcıların günlük operasyonuna doğrudan bağlanmıştır.
Arıcının belgeye sahip olması yangın tedbirlerinden muafiyet sağlamaz; tam tersine, belgeli konaklamanın yanında m.4/10’daki güvenlik şartlarının yerine getirilmesi gerekir. Konaklama belgesi, yer ve dönem bakımından ayrıca incelenmeli; arı kolonilerinin fiilen bulunduğu alanın belge kapsamıyla uyumlu olması sağlanmalıdır.
Tütsü neden yangın riski oluşturur?
Arıcılıkta tütsü, arıların yönetimi için yanıcı malzemenin kontrollü biçimde yakılması veya kor haline getirilmesiyle duman üretir. Orman zemininin kuru olduğu yaz dönemlerinde küçük bir köz, kıvılcım veya sıcak parçacık çevredeki kuru ot, iğne yaprak, dal ve diğer yanıcı materyali tutuşturabilir. Yönetmelik bu nedenle tütsüyü tamamen yasaklamak yerine, yangın riskini kontrol edecek kapalı ve izole kullanım ile hazır su şartı getirir.
Bu risk özellikle rüzgârlı havada artar. Kap açık bırakılırsa veya tütsü içindeki kor doğrudan zemine boşaltılırsa kontrol kaybolur. Hukuki uyum yalnızca tütsünün üretildiği anı değil, tütsü materyalinin söndürülmesi ve kalan kül/korun güvenli şekilde bertarafını da kapsayacak biçimde planlanmalıdır.
“Etraftan izole kapalı kap” ne anlama gelir?
Yönetmelik teknik olarak belirli marka veya model vermemiştir. Ancak açık ifade, tütsünün çevredeki yanıcı maddelerle doğrudan temas etmeyecek ve kıvılcım/korun dışarı çıkışını sınırlayacak kapalı bir kap içinde oluşturulmasını zorunlu kılar. Açık teneke, doğrudan yerde yakılan malzeme veya çevreye kor saçabilecek bir düzenek bu amaca uygun değildir.
Kapta yeterli ısı dayanımı bulunmalı, tütsü arıcının kontrolünde tutulmalı ve kullanım sırasında devrilme riski azaltılmalıdır. Yönetmeliğin hedefi yalnızca “kap var mı?” sorusu değil, çevreden izolasyonun gerçekten sağlanmasıdır. Denetimde kapın fiili kullanım biçimi önem taşır.
Dolu su tankeri olmadan tütsü kullanılabilir mi?
Hayır. m.4/10 açık biçimde, yanında yangın söndürme amacıyla dolu su tankeri bulunmayan arıcının tütsü oluşturmasına müsaade edilmeyeceğini düzenler. Buradaki “dolu” şartı, yangının ilk anında suya erişimi güvence altına alır. Tanker sahada bulunuyor fakat boşsa hüküm yerine getirilmiş olmaz.
Yönetmelik bu fıkrada tankerin asgari hacmini ayrıca belirlemez. Kapasite ve teknik özellikler için yerel orman idaresinin talimatları, arı konaklama şartları ve risk değerlendirmesi dikkate alınmalıdır. Arıcının sahaya giderken tanker doluluğunu kontrol etmesi ve kullanım sonrasında eksilen suyu tamamlaması gerekir.
Su tankerini başka yerde park etmek yeterli mi?
Tanker “yanında” bulunmalıdır. Bu ifade, yangına ilk müdahale için fiilen erişilebilir bir konumu gerektirir. Kilometrelerce uzakta, kilitli alanda veya başka kişinin kullanımında olan tanker tütsü alanındaki acil müdahale ihtiyacını karşılamaz. Arıcının tütsü kullanacağı nokta ile tanker arasında güvenli ve hızlı erişim bulunmalıdır.
Tanker bir araç üzerinde ise anahtar ve operatör erişimi; römork ise çekici bağlantısı; pompalı sistem ise pompanın çalışır olması önceden kontrol edilmelidir. Su bulunması kadar suyun yangın noktasına aktarılabilir olması da fiili güvenlik bakımından önemlidir.
Ormanda ateş yakma kuralları tütsüden ayrı mı?
Evet. m.4/10 tütsüye özel hükümdür. Yönetmeliğin 6 ncı maddesi ise orman içinde veya bitişiğinde izin verilen yerler dışında geceleme ve ateş yakma hallerinde 6831 sayılı Orman Kanununun 76 ve 110 uncu maddelerine göre kanuni işlem yapılacağını düzenler. Arıcı, tütsü için özel şartları yerine getirmiş olsa bile başka amaçlarla ateş yakma konusunda genel orman mevzuatına tabidir.
Bu nedenle kamp ateşi, yemek ateşi, atık yakma veya ısınma ateşi tütsü kuralının kapsamına sokulamaz. Her faaliyet kendi hukuki dayanağına göre değerlendirilir.
Ormana giriş yasağı varsa arıcı girebilir mi?
Yönetmeliğin 5 inci maddesi, yangın tehlikesinin çok yüksek olduğu kritik dönemlerde orman idaresinin talebi üzerine mahallin en büyük mülki idare amirinin ormana girişleri yasaklayabilmesine imkân verir. Yasağın kapsamı ve istisnaları ilgili valilik veya kaymakamlık kararından okunmalıdır. Arı konaklama belgesine sahip olmak, yerel giriş yasağında arıcılara otomatik istisna verildiği anlamına gelmez.
Arıcı, faaliyet döneminde valilik kararlarını ve orman idaresi duyurularını takip etmelidir. Yasağın tarih, saat, bölge ve istisna şartları somut kararda gösterilir.
Denetimde hangi belgeler ve ekipman hazır olmalı?
Arı konaklama belgesinin güncel nüshası, arılığın konumu, kimlik/işletme bilgileri, izole kapalı tütsü ekipmanı, dolu tanker ve varsa orman idaresinin ek talimatları sahada erişilebilir olmalıdır. Tankerin bakım veya pompa kayıtları da yangın güvenliği açısından yararlıdır.
Arıcılık faaliyeti şirket veya kooperatif organizasyonu içinde yürütülüyorsa tütsüyü fiilen kullanan çalışanların kuralları bildiği belgelenmelidir. İşverenin sahada tanker bulundurması fakat çalışanların tütsüyü açık zeminde kullanması, kurumsal tedbirin fiili uygulamayla desteklenmediğini gösterir.
Tütsü kullanımı için yazılı günlük kayıt zorunlu mu?
Yönetmelik m.4/10, her tütsü kullanımı için özel bir günlük form zorunluluğu kurmaz. Bununla birlikte profesyonel veya geniş ölçekli arıcılık işletmesinde kontrol listesi tutulması ispat açısından yararlıdır. Tarih, saha, tanker doluluk kontrolü, tütsü ekipmanı, hava koşulları ve sorumlu kişinin kaydı, tedbirlerin sistematik uygulandığını gösterir.
Yangın başlangıcı görülürse ne yapılmalı?
Öncelikle tütsü ve diğer ateş kaynakları güvenli biçimde kontrol altına alınmalı, hazır suyla ilk müdahale yalnızca kişisel güvenliği tehlikeye atmadan yapılmalı ve ihbar geciktirilmemelidir. Yönetmeliğin 8/4 maddesi, orman içinde veya ormana sıçrayabilecek yangını gören ya da haber alan kişinin durumu derhal 112 Acil Çağrı Merkezine, en yakın orman idaresine, muhtarlığa, jandarmaya ve mülki idare amirine bildirmesini düzenler.
Yangın büyüdüğünde profesyonel ekiplerin talimatlarına uyulmalı, müdahale yolları kapatılmamalı ve izinsiz karşı ateş gibi yöntemlere başvurulmamalıdır. Karşı ateş yetkisi Yönetmelik m.18’e göre yangın amiri veya görevlendirdiği yangın uzmanına aittir.
Yangın tütsüden çıkarsa hangi deliller önemlidir?
Yangının çıkış noktası, tütsünün bulunduğu yer, kapın durumu, tanker doluluğu, rüzgâr, kullanılan yanıcı malzeme, çalışanların beyanı, telefon/kamera kayıtları ve ilk ihbar saati teknik incelemede önem taşır. Arıcının konaklama belgesi ve varsa denetim tutanakları da dosyaya girer.
Yönetmeliğin 27 nci maddesi gereğince yangına ilişkin bilgi, belge, tutanak ve deliller Cumhuriyet Başsavcılığına iletilir; suç şüphesi bulunanlar hakkında suç duyurusunda bulunulur. Bu nedenle olay sonrasında tütsü ekipmanını veya tanker durumunu değiştirmek yerine mevcut durumun tutanakla tespiti gerekir.
Yangın çıktığında ceza sorumluluğu otomatik midir?
Hayır. Ceza sorumluluğu somut suç tipinin maddi ve manevi unsurlarına göre belirlenir ve şahsidir. Bununla birlikte m.4/10’daki açık önleyici yükümlülüğün ihlali, olayın kusur ve dikkat yükümlülüğü yönünden incelenmesinde önemli bir veri olur. Yangının gerçekten tütsüden çıkıp çıkmadığı teknik delille belirlenmelidir.
Orman yangını nedeniyle ayrıca zarar tazmini gündeme gelebilir. Zararın kapsamı, sebep, kusur ve illiyet bağı ayrı inceleme konularıdır. Genel çevre yaptırımları için Çevre Kanunu idari para cezaları rehberimize bakabilirsiniz.
Arıcının pratik kontrol listesi
- Arı konaklama belgesinin yer ve süre bakımından geçerli olduğunu kontrol edin.
- Valilik/kaymakamlık ormana giriş yasağı bulunup bulunmadığını kontrol edin.
- Tütsüyü çevreden izole kapalı kapta kullanın.
- Kapın devrilmeye ve kor saçılmasına karşı güvenli olduğunu kontrol edin.
- Dolu su tankerini tütsü alanında erişilebilir tutun.
- Pompa, hortum ve su aktarım sistemini çalışır halde bulundurun.
- Kor ve külü tamamen söndürmeden sahada bırakmayın.
- 112 ve ilgili orman işletme biriminin iletişim bilgilerini hazır tutun.
- Yangın görülürse ihbarı ilk müdahale nedeniyle geciktirmeyin.
- Denetim ve olay kayıtlarını saklayın.
Orman izin alanı içinde arıcılık yapılırsa başka kurallar da var mı?
Sahanın başka bir izin/tahsis statüsü bulunuyorsa izin sahibinin kendi yangın tedbirleri de uygulanabilir. Orman Kanunu izin alanlarında taahhütnameye bağlı yangın önlemleri için Yönetmelik m.4/2 rehberimizi inceleyebilirsiniz. Yerel yangın planı ve orman idaresi talimatı arıcılık operasyonuna ek şartlar getirebilir.
Sık Sorulan Sorular
Arıcı ormanda tütsü kullanabilir mi?
Evet; ancak m.4/10’daki kapalı ve izole kap şartı ile dolu su tankeri şartı birlikte yerine getirilmelidir.
Dolu su tankeri yoksa tütsü yakılabilir mi?
Hayır. Yönetmelik açıkça müsaade edilmeyeceğini düzenler.
Yangın tüpü tanker yerine geçer mi?
m.4/10 özel olarak dolu su tankerini arar. Yalnızca yangın tüpü bulundurmak bu şartı ortadan kaldırmaz.
Tütsü açık tenekede kullanılabilir mi?
Hüküm etraftan izole kapalı kap şartını getirir. Çevreye kor veya kıvılcım saçabilecek açık kullanım bu şartla bağdaşmaz.
Arı konaklama belgesi varsa giriş yasağı uygulanmaz mı?
Otomatik bir muafiyet yoktur. İlgili valilik veya kaymakamlık kararındaki istisnalar ayrıca kontrol edilmelidir.
Yangın çıkarsa önce tankerle mi müdahale, 112 mi?
İhbar geciktirilmemelidir. Güvenli ilk müdahale ile 112 ve orman birimlerine bildirim eş zamanlı yürütülmelidir.
Tütsü yangını savcılığa gider mi?
Yönetmelik m.27 kapsamında yangına ilişkin deliller savcılığa iletilebilir ve suç şüphesi varsa suç duyurusu yapılır.
Düzenleme ne zamandan beri yürürlükte?
5 Eylül 2026 tarihinden beri.
Sonuç
2026 düzenlemesi, ormanda arıcılık yapanlar için tütsü kullanımını açık ve ölçülebilir iki güvenlik şartına bağlamıştır: tütsü çevreden izole kapalı kapta kullanılacak ve yanında yangın söndürme amacıyla dolu su tankeri bulunacaktır. Arı konaklama belgesi bu tedbirlerin alternatifi değildir. Arıcılar, giriş yasağı kararlarını takip etmeli, tanker ve tütsü ekipmanını her kullanım öncesinde kontrol etmeli, yangın başlangıcında ihbarı geciktirmemeli ve olay/denetim kayıtlarını saklamalıdır.
Yazar: Av. Halil Bakırcı
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
