Orman Yangınlarıyla Mücadele Yönetmeliği 2026: Yeni Kurallar ve Sorumluluklar

Kısa ve net cevap: 5 Eylül 2026 tarihli ve 33361 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Orman Yangınlarıyla Mücadele Çalışmaları Hakkında Yönetmelik, orman yangınlarının önlenmesinden ilk ihbara, gönüllülerin koordinasyonundan hava araçlarının kullanımına, tarım arazilerindeki yanıcı maddelerin temizlenmesinden zarar gören araç ve gereçlerin tazminine kadar bütün müdahale zincirini yeniden ve ayrıntılı biçimde düzenledi. Yönetmeliğin hukuki dayanağı 6831 sayılı Orman Kanunu’nun 69 uncu maddesi ile ek 5 inci maddesidir. Düzenleme 5 Eylül 2026 tarihinde yürürlüğe girmiştir.

Bu yazıyla ilgili genel bir sorunuz mu var? Anonim soru sor

• Yönetmeliğin kapsamı ve dayanağı
• Vatandaş, işletme ve kamu kurumlarının yeni sorumlulukları
• Ormana giriş yasağı ve konaklama kuralları
• Yangın ihbarı, planlama ve koordinasyon
• Hava araçları ve müdahale organizasyonu
• Yerleşim ve tarım alanlarının korunması
• Zarar tazmini, yaralanma ve ölüm hâlleri
• Adli işlemler
• Sık sorulan sorular

Yönetmeliğin hukuki dayanağı nedir?

Yönetmeliğin 2 nci maddesi, düzenlemenin 6831 sayılı Orman Kanunu’nun 69 uncu maddesi ile ek 5 inci maddesine dayanılarak hazırlandığını açıkça belirtir. Bu nedenle yönetmelikteki görev ve yetkiler yalnızca idari bir talimat niteliğinde değildir; kanuni dayanağı bulunan, kamu kurumlarını, gerçek ve tüzel kişileri ve yangınla mücadelede görev alan gönüllüleri bağlayan kurallardır. Yönetmeliğin 1 inci maddesi kapsamı, yangının önlenmesi ve riskin azaltılmasıyla sınırlı tutmamış; hazırlık, söndürme, yangın sonrası rehabilitasyon ve iyileştirme süreçlerini de aynı hukuki çerçeveye almıştır.

Resmî metin için 5 Eylül 2026 tarihli Resmî Gazete esas alınmalıdır. Uygulama bakımından Orman Genel Müdürlüğü ve Tarım ve Orman Bakanlığının yayımladığı alt düzenlemeler ile yangın eylem ve yönetim planları da birlikte değerlendirilir.

Orman alanında izin sahibi olanların yükümlülüğü

Yönetmeliğin 4 üncü maddesinin ikinci fıkrası, Orman Kanunu’nun 16 ncı, 17 nci maddesinin üçüncü fıkrası ve 18 inci maddelerine dayalı izin alanlarında ve Turizmi Teşvik Kanunu uyarınca tahsis edilen alanlarda önemli bir sorumluluk getirir. İlgili kurum, kuruluş, gerçek ve tüzel kişiler; taahhütnamelerinde yazılı olan veya orman idaresince ayrıca belirlenen yangın önleyici tedbirleri almak zorundadır. Dolayısıyla maden, turizm, enerji, altyapı veya başka bir izin ilişkisi nedeniyle orman alanında faaliyet gösteren kişi ya da şirket bakımından yangın güvenliği yalnızca genel dikkat borcu değildir; izin ve taahhüt dosyasındaki somut tedbirlerin yerine getirilmesi gerekir.

Bu alanlarda bir uyuşmazlık çıktığında ilk incelenecek belgeler izin kararı, taahhütname, varsa proje ve yangın tedbir planı ile orman idaresinin sonradan verdiği yazılı talimatlardır. İzin sahibi, kendi faaliyet alanında öngörülen tedbirleri belgelendirmeli; bakım, temizlik, yangın şeridi, ekipman ve personel düzenini fiilen sürdürmelidir.

Hasat makinelerinde yangın söndürme önlemi zorunlu

Yönetmeliğin 4/5 maddesi, hasat makinelerinden kaynaklanan yangınların önlenmesi için somut bir denetim düzeni getirir. Makinenin çalışması sırasında yanında yangın söndürme tüpü, su tankeri veya benzeri önlemlerin bulunup bulunmadığı tarım ve orman il müdürlükleri ile kolluk kuvvetlerince denetlenir. Gerekli tedbiri almayanların çalışmasına izin verilmez. Burada yaptırımın uygulanması için yangının çıkmış olması aranmaz; önleyici ekipmanın bulunmaması çalışmanın durdurulması için yeterlidir.

Özellikle biçerdöver ve benzeri hasat makineleri bakımından işletme sahiplerinin sezon başlamadan ekipman listesi ve doluluk/bakım kontrollerini yapması gerekir. Denetimde yalnızca ekipmanın araçta bulunması değil, kullanılabilir durumda olması da fiilen önem taşır. Yangın sonrası sorumluluk değerlendirmesinde denetim kayıtları, makine bakım belgeleri ve sahadaki su tankerinin hazır olup olmadığı delil niteliği taşıyabilir.

Muhtarların su tankeri sorumluluğu

4/6 maddesine göre orman idaresi, valilik veya diğer kurumlar tarafından yangınla mücadelede kullanılmak üzere muhtarlıklara verilen su tankerlerinin faal olması ve dolu tutulması gerekir. Ayrıca tankerlerin köy veya mahallenin mülki hudutlarında çıkan yangınlara ilk müdahale amacıyla sevkinden muhtar sorumludur. Bu hüküm, muhtarlığa teslim edilmiş ekipmanın depoda pasif biçimde tutulmasını yeterli görmez; aracın kullanılabilir ve dolu durumda hazır edilmesini gerektirir.

Belediyelerin çöp alanları ve kırsal yangınlara ilişkin görevleri

Yönetmeliğin 4/9 maddesi, orman içi veya bitişiğindeki katı atık bertaraf tesisleri ve çöp dökülen alanlarda yangın çıkmasını ya da yangının ormana sıçramasını önleyecek tedbirlerin ilgili belediyelerce alınacağını düzenler. Ayrıca 23/3 maddesi, orman dışında başlayan fakat yerleşim yerlerini veya ormanları tehdit edebilecek yangınların söndürülmesine ilişkin tedbirlerin belediyelerce alınacağını açıkça belirtir. Böylece belediyelerin sorumluluğu yalnızca belediye tesisleriyle sınırlı değildir; orman dışındaki riskli yangınların büyümesini önleyici yerel müdahale de düzenleme kapsamındadır.

Bina yangın güvenliğine ilişkin ayrı güncel kurallar için binalarda yangın güvenliği eksikliği ve 3194 sayılı Kanun uygulaması yazımıza bakılabilir.

Arıcılar için tütsü kuralı

Yönetmeliğin 4/10 maddesi, orman alanında arı konaklama belgesiyle bulunan arıcıların tütsü kullanımını doğrudan düzenler. Arıcı, tütsüyü etraftan izole kapalı kap dışında kullanamaz. Ayrıca yanında yangın söndürme amacıyla dolu su tankeri bulunmaması hâlinde tütsü oluşturmasına müsaade edilmez. Bu iki şart birlikte önemlidir: kapalı ve izole kullanım ile dolu su tankeri.

Yangın bölgesinde dron uçurulabilir mi?

4/12 maddesine göre yangın bölgesinde keşif ve söndürme amacıyla hava araçları bulunduğunda uçuş güvenliğini tehlikeye düşürebilecek dron ve benzeri hava araçlarının uçurulması kolluk kuvvetlerince engellenir. Bu düzenleme, yangın anında sosyal medya görüntüsü almak veya merak amacıyla bireysel dron uçurulmasının söndürme hava trafiğini tehlikeye atmasını önlemeyi amaçlar. Hükmün uygulanması için dronun mutlaka bir hava aracıyla çarpışması gerekmez; uçuş güvenliğini tehdit edebilecek nitelik yeterlidir.

Ormana girişler ne zaman yasaklanabilir?

Yönetmeliğin 5 inci maddesine göre meteorolojik koşullar nedeniyle yangın tehlikesinin çok yüksek olduğu kritik dönemlerde, orman idaresinin talebi üzerine mahallin en büyük mülki idare amiri ormana girişleri yasaklayabilir. Yasağın sınırlarının ilan edilmesi gerekir; yasaklı alanlara girişler orman idaresi ve kolluk tarafından takip edilir. Bu nedenle sosyal medyada veya genel bir haber metninde görülen “ormanlara giriş yasak” ifadesi yerine, ilgili valilik/kaymakamlık kararının coğrafi kapsamı ve süresi kontrol edilmelidir.

Orman içinde gecelemek ve ateş yakmak

6 ncı madde, orman içi veya bitişiğindeki konaklama yerlerinin sahip ve işletmecilerine bütün yangın tedbirlerini alma yükümlülüğü getirir. Aynı maddenin ikinci fıkrası, orman içerisinde veya bitişiğinde izin verilen yerler dışında geceleyen veya ateş yakanlar hakkında 6831 sayılı Orman Kanunu’nun 76 ve 110 uncu maddelerine göre kanuni işlem yapılacağını düzenler. Dolayısıyla kamp, piknik ve ateş yakma bakımından hem yerel giriş yasağı kararları hem de Orman Kanunu’ndaki yasaklar birlikte değerlendirilmelidir.

Orman yangınını gören kişinin ihbar yükümlülüğü

Yönetmeliğin 8/4 maddesi, orman içinde veya ormana sıçrayabilecek bir yangını gören ya da haber alan kişilerin bunu derhal 112 Acil Çağrı Merkezine, en yakın orman idaresine, en yakın muhtarlığa, jandarma birimlerine ve mülki idare amirine haber vereceğini düzenler. Metindeki “derhal” ifadesi, ihbarın geciktirilmemesi gerektiğini gösterir. Yangın ihbarının ardından Orman İşletme Şefliği/Müdürlüğü, Bölge Müdürlüğü ve Yangın Koordinasyon Merkezi arasında kademeli bilgi akışı işletilir ve ihbar bilgileri Yangın Yönetim Sistemine kaydedilir.

Yangın eylem ve yönetim planları

10 uncu maddeye göre Ulusal Orman Yangınları Müdahale Planı Genel Müdürlükçe, Ulusal Afet Müdahale Sistemine ve AFAD formatına uygun hazırlanır. Yangın eylem planları Genel Müdürlük ve Orman Bölge Müdürlükleri bazında ayrı ayrı düzenlenir ve her yıl güncellenir. Yangın yönetim planları ise Orman İşletme Müdürlüğü tarafından hazırlanır ve ORBİS’e kaydedilir. Böylece ulusal, bölgesel ve işletme düzeyi arasında plan hiyerarşisi kurulmuştur.

Kamu ve özel araçlardan yararlanma, akaryakıt giderleri

12 nci madde, kamu kurumları, yerel yönetimler, gerçek ve tüzel kişilere ait araç, gereç ve personelden yangın söndürmede yararlanılma esaslarının Afet ve Acil Durum Koordinasyon Kurulu kararlarında gösterileceğini belirtir. 15/2 maddesi ise yangın söndürme çalışmalarına fiilen katılan resmi ve özel her türlü aracın akaryakıt giderlerinin talep hâlinde orman idaresince karşılanacağını açıkça düzenler. Özel bir iş makinesi veya tanker yangın müdahalesinde kullanılmışsa fiili katılımın kayıt altına alınması, daha sonra gider talebinin ispatı bakımından önemlidir.

Karşı ateş uygulamasını kim yapabilir?

18 inci madde doğrudan ve dolaylı söndürme yöntemlerini tanımlar. Karşı ateş, yangına karşı kontrollü biçimde yangın kullanılmasıdır ve büyük risk taşıdığı için yalnızca yangın amiri veya onun görevlendirdiği yangın uzmanı tarafından uygulanabilir. Bu yetki sınırı, vatandaşların veya görevlendirilmemiş kişilerin kendi inisiyatifiyle karşı ateş yakamayacağını açık biçimde ortaya koyar.

Hava araçları için 2026 kuralları

20 nci madde, söndürmeye katılan hava araçlarında uçuş emniyeti amacıyla takip cihazı ve haberleşme sistemi bulunmasını; ortak telsiz frekansının orman idaresince belirlenmesini düzenler. Diğer kurumlara, askeri birliklere, özel sektöre veya sivil toplum kuruluşlarına ait hava araçlarına orman idaresi gözlemci personel görevlendirebilir. Yabancı tescilli araçlar bakımından, acil yardım istisnası dışında, Devlet hava aracı statüsüne geçene kadar SHGM uçuş izni kuralları uygulanır.

Yönetmelik, OGM hava araçlarının orman dışındaki meskûn mahal, işyeri veya sanayi tesisi yangınlarında kullanılmasını da ayrıca düzenlemiştir. Talep maliki veya kiracısı tarafından valiliğe iletilir; yangın riskinin düşük olduğu dönemlerde görevlendirme yapılabilir ve hesaplanan uçuş masrafı hizmeti alan tarafından OGM hesaplarına yatırılır.

Yangın amiri kimdir ve neye karar verir?

21 inci maddeye göre yangını sevk ve idare eden kişi yangın amiridir. Büyük veya büyüme eğilimindeki yangınlarda belirlenen idari sıralamaya göre üst düzey koordinasyon yürütülür. Yangının kontrol altına alındığına ve söndürme çalışmalarının tamamlandığına yangın amiri karar verir. Görev alanlar, yangın amirinin izni olmadan yangın mahallinden ayrılamaz. Bu düzenleme, sahada tek ve belirli bir teknik-idari emir zinciri kurulmasını amaçlar.

Tarım arazilerinde yanıcı madde temizliği

23/4 maddesine göre orman içi veya bitişiğindeki tarım arazilerinin ormana sınır olan kısımlarında yanıcı maddeler arazi kullanıcıları tarafından temizlenir veya sürülerek mineral toprak açığa çıkarılır. Yükümlülük mülkiyet kavramına değil “arazi kullanıcısı”na bağlanmıştır. Kiracı, fiili kullanıcı veya başka bir hukuki sebeple araziyi kullanan kişi bakımından da bu hüküm dikkate alınmalıdır.

Kişisel koruyucu donanım zorunluluğu

24/2 maddesi, orman yangını söndürmede görevli personel ve sertifikalı gönüllülere orman idaresince verilen kişisel koruyucu donanımların yangına müdahale sırasında kullanılmasını zorunlu kılar. Gönüllü kavramı da yönetmelikte 18 yaşını bitirmiş, eğitim almış, sertifikalandırılmış ve orman bilgi sistemine kaydedilmiş kişi olarak tanımlanmıştır. Yangın alanına plansız ve donanımsız bireysel katılım, bu sistemin yerine geçmez.

Tahliye ve yangın alanına giriş

25 inci maddeye göre jandarma, emniyet ve sahil güvenlik yangın alanına giriş-çıkışı denetler, güvenlik ve trafik tedbirlerini alır. Mülki idare amirinin talimatıyla görevli ve orman yangını gönüllüsü olmayan kişilerin ve araçların girişleri yasaklanabilir. Yangın yerleşim yerini tehdit ederse, gerektiğinde tahliye mülki idare amirinin talimatıyla TAMP kapsamındaki Afet Tahliye ve Yerleştirme Planlama Grubunca yürütülür.

Yangında zarar gören araç ve gereçlerin tazmini

26/1 maddesi, gönüllülere, kişilere, askeri birliklere, kurumlara ve belediyelere ait olup söndürme sırasında kullanıldığı için zarar gören araç ve gereçlerin, zararın yangın mahallinde tespit edilip rapor, tutanak veya benzeri belgeyle ispatlanması şartıyla tazmin edilmesini düzenler. Devlet ormanlarında ödeme orman idaresince; diğer ormanlarda mülk sahiplerince yapılır. Hesaplamada aracın yangın öncesi arıza ve eskime durumu dikkate alınır. Bu nedenle hasarın olay yerinde kayıt altına alınması kritik önemdedir.

Yangına katılım nedeniyle ölüm, yaralanma, hastalanma veya engellilik hâlinde ise 26/2 maddesi 2330 sayılı Nakdi Tazminat ve Aylık Bağlanması Hakkında Kanun’a atıf yapar. Hak sahipliği, ilgili mevzuat uyarınca alınacak raporlarla değerlendirilir.

Yangın sonrası savcılık süreci

27 nci madde, yangına ilişkin bilgi, belge, tutanak ve varsa delillerin ilgili orman idaresince Cumhuriyet Başsavcılığına iletileceğini; suç şüphesi bulunanlar hakkında suç duyurusunda bulunulacağını düzenler. Yangının idari söndürme dosyası ile ceza soruşturması bu noktada kesişir. Kamera ve dron görüntüleri, tanık anlatımları, ihbar saatleri, araç kayıtları, hasat makinesi ekipman kayıtları ve yangın çıkış noktasına ilişkin teknik tespitler ceza soruşturmasının delil alanına girebilir.

Çevre ve imar yaptırımları bakımından ayrıca 3194 sayılı Kanun m.42 imar para cezası ve çevresel yükümlülükler bakımından İklim Kanunu m.5/4 rehberlerimiz incelenebilir.

Uygulamada tutulması gereken belgeler

Orman yangını riski taşıyan faaliyetlerde hukuki uyum yalnızca fiziksel tedbirle sınırlı tutulmamalıdır. İzin ve taahhüt belgeleri, yangın önleme planı, araç ve ekipman bakım kayıtları, eğitim tutanakları, yangın tüpü kontrol belgeleri, su tankeri teslim ve görev kayıtları, vardiya ve personel listeleri, belediye veya valilik yazıları ve olay anı tutanakları düzenli saklanmalıdır. Yönetmelikteki pek çok yükümlülük “kim sorumludur, hangi tedbir alınmıştır, ne zaman denetlenmiştir?” sorularına cevap veren bir belge düzenini gerektirir.

Sık Sorulan Sorular

Yönetmelik ne zaman yürürlüğe girdi?

29 uncu madde gereğince 5 Eylül 2026 tarihinde, yayımlandığı gün yürürlüğe girdi.

Ormana giriş yasağını kim koyar?

Yönetmelik m.5 uyarınca orman idaresinin talebi üzerine mahallin en büyük mülki idare amiri yasaklama kararı verebilir.

Biçerdöver yanında yangın tüpü yoksa çalışabilir mi?

Hayır. 4/5 maddesine göre gerekli tedbirleri almayan hasat makinelerinin çalışmasına müsaade edilmez.

Arıcı ormanda tütsü kullanabilir mi?

Arı konaklama belgesi bulunan arıcı, etraftan izole kapalı kap kullanmalı ve yanında yangın söndürme amaçlı dolu su tankeri bulundurmalıdır.

Yangın bölgesinde dron uçurmak serbest mi?

Keşif veya söndürme hava araçlarının bulunduğu yangın bölgesinde uçuş güvenliğini tehdit eden dron ve benzeri araçların uçurulması kolluk tarafından engellenir.

Yangına katılan özel aracın yakıtını kim karşılar?

15/2 maddesine göre fiilen söndürmeye katılan resmi ve özel araçların akaryakıt giderleri talep hâlinde orman idaresince karşılanır.

Yangında aracım zarar görürse tazmin edilir mi?

26/1 maddesindeki şartlar sağlanırsa ve zarar yangın mahallinde belgeyle tespit edilirse tazmin mümkündür; devlet ormanlarında orman idaresi, diğer ormanlarda mülk sahipleri sorumludur.

Orman yangınını gördüğümde kimi aramalıyım?

8/4 maddesi gereğince derhal 112 Acil Çağrı Merkezi başta olmak üzere en yakın orman idaresi, muhtarlık, jandarma ve mülki idare amirine haber verilmelidir.

Sonuç

2026 Yönetmeliği, orman yangınlarıyla mücadeleyi yalnızca OGM ekiplerinin teknik görevi olarak değil; valilik, kaymakamlık, belediye, kolluk, tarım teşkilatı, muhtarlık, izin sahibi işletmeler, çiftçiler, arıcılar, gönüllüler ve vatandaşlar arasında paylaştırılmış somut bir sorumluluk sistemi olarak kurmuştur. Özellikle 4, 5, 6, 8, 15, 20, 23, 25, 26 ve 27 nci maddeler uygulamada doğrudan hak ve yükümlülük doğuran hükümlerdir. İşletmeler ve arazi kullanıcıları, kendi faaliyet alanlarına uyan maddeyi belirleyip önleyici tedbiri belgeleyerek yerine getirmelidir.

Yazar: Av. Halil Bakırcı

Av. Halil Bakırcı tarafından hazırlanmış, Av. Emirhan Keskin tarafından incelenmiştir.

Yazar Bilgisi

Avukat Halil BAKIRCI, Mersin Barosu 3472 sicil numarasına kayıtlıdır. Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu bünyesinde ceza, aile, iş, gayrimenkul ve ticaret hukuku alanlarında hukuki danışmanlık ve dava takibi sunmaktadır.

İnceleyen: Av. Emirhan Keskin · Mersin Barosu Sicil No: 5507

Av. Halil Bakırcı profilini inceleyin →