Orta Su Trolünü Dip Trolü Olarak Kullanmanın Cezası 2026 | 1380 m.24 ve m.36/l

Orta Su Trolü ile Dip Trolü Arasındaki Temel Fark Nedir?

Dip trolü, ağın kapı, ağırlık ve donanımıyla deniz tabanına yakın veya tabana temas ederek çekildiği av yöntemidir. Dipte yaşayan veya dip yakınında bulunan türleri hedefler. Bu yöntem, yanlış alan veya teknikle kullanıldığında bentik habitat, yavru alanları ve deniz tabanı üzerinde yüksek etki yaratabilir.

Orta su trolü ise ağın deniz tabanından ayrılmış biçimde su kolonunda çekilmesini amaçlar. Hedef türler pelajik veya yarı pelajik olabilir. Ağın ağırlık, kapı ve yüzdürme sistemi ile tekne hızı, ağın belirli derinlikte kalmasını sağlayacak şekilde düzenlenir.

Hukuki nitelendirmede takımın adı veya ruhsatta “orta su trolü” yazması tek başına belirleyici değildir. Fiilen deniz tabanına temas ederek ve dip türlerini hedefleyecek şekilde işletiliyorsa kullanım biçimi denetlenir. Kanun ve Tebliğ, teknik sınıflandırmanın kâğıt üzerinde değiştirilerek dip trolü yasaklarının dolanılmasına izin vermez.

Orta Su Trolünün Dip Trolü Gibi Kullanılmasının Kanuni Dayanağı Nedir?

1380 sayılı Kanunun 24. maddesi trol avcılığını özel olarak düzenler ve Bakanlığa trol bölgeleri, zamanları ve teknik şartlar konusunda düzenleme yetkisi verir. m.36/l ise m.24’e ve bu maddeye dayanılarak getirilen trol hükümlerine aykırılıklar için farklı yaptırım seviyeleri kurar.

Kanun yalnız “yasak bölgede dip trolü çekildi” olayını değil, dip trolü teknik düzenlemelerine aykırı takım kullanımını ve yasak takımın gemide bulundurulması gibi durumları da yaptırıma bağlar. Orta su veya kombine trol takımının dip trolü gibi kullanılması bu teknik/fiili nitelendirme içinde değerlendirilir.

Marmara, Boğazlar ve içsulardaki coğrafi trol yasağını Trol Yasağı ve Cezası 2026 rehberimizde ayrıntılı açıkladık. Bu sayfa ise takımın türünden çok fiili kullanım biçimine odaklanır.

Orta Su Trolü Ne Zaman Dip Trolü Gibi Kullanılmış Sayılır?

İlk gösterge, ağın deniz tabanıyla temas etmesidir. Ağın torbası, alt halatı veya kapılarının taban üzerinde sürekli iz bırakması; derinlik sensörlerinin ağın tabana oturduğunu göstermesi önemli teknik delildir. İkinci gösterge hedef ve yakalanan tür kompozisyonudur. Ağırlıklı olarak dip türlerinin yakalanması tek başına kesin delil değildir, ancak diğer verilerle birlikte değerlendirilebilir.

Üçüncü gösterge ağ donanımıdır. Orta su trolünde kullanılmayacak ağırlık, kapı veya taban koruma düzeneklerinin takılması, takımın dip çalışmasına göre değiştirilmesi fiili amacı gösterebilir. Dördüncü gösterge geminin av rotası ve derinliğidir. Sığ ve dip trolünün yasak olduğu kıyı zonunda orta su trolü adıyla yapılan operasyon daha sıkı teknik incelemeyi gerektirir.

Beşinci olarak sonar, net-sounder, derinlik sensörü ve elektronik seyir kayıtları kullanılabilir. Denetim görevlisi yalnız gözle “dip trolü yaptı” demek yerine ağın gerçek konumu ve donanımını mümkün olduğunca ölçülebilir verilerle ortaya koymalıdır.

Dip Trolüne İlişkin Teknik Şartlara Aykırılık Neleri Kapsar?

6/1 Numaralı Ticari Amaçlı Su Ürünleri Avcılığı Tebliği, trol takımının torba göz açıklığı, donam şekli, bazı yardımcı ağ veya panel kullanımları, bölge ve derinlik sınırları gibi ayrıntıları düzenleyebilir. 16 Eylül 2026 tarihli değişiklikler nedeniyle av günü yürürlükteki güncel metin esas alınmalıdır.

Torba gözünü küçülten iç torba kullanmak, ağın seçiciliğini ortadan kaldıran düzenek eklemek, Bakanlığın yasakladığı büyüklük veya tipte trol bulundurmak veya izin verilen orta su takımını dip kullanımına dönüştürmek teknik ihlal oluşturabilir. Her ihlal aynı ceza bendine girmeyebilir; tutanakta hangi Tebliğ maddesinin ihlal edildiği açık yazılmalıdır.

Gemi kaptanı ve donatan, avdan önce takımın ölçümünü ve teknik uygunluğunu kontrol etmelidir. Ağ onarımı sırasında göz açıklığının daralması veya sonradan eklenen panelin mevzuata aykırı hale gelmesi “bilmiyordum” savunmasıyla otomatik olarak ortadan kalkmaz.

Orta Su Trolünü Dip Trolü Gibi Kullanmanın 2026 Cezası Ne Kadar?

m.36/l’de dip trolüne ilişkin düzenlemelere aykırılık bakımından kanuni 7.000 TL düzeyinde kişi ve gemi yaptırımı öngörülen haller vardır. Tarım ve Orman Bakanlığının 2026 güncel ceza cetvelinde 7.000 TL’nin karşılığı 66.357 TL’dir. Somut fiilde kişi ve gemi bakımından hangi yaptırımın uygulanacağı kararın hukuki bendine göre belirlenir.

Bunun yanında fiil yasak trol bölgesinde dip trolü avcılığı niteliği taşıyorsa m.36/l’nin yasak trol için öngördüğü kanuni 10.000 TL kişi ve 20.000 TL gemi sahibi/donatan cezaları gündeme gelir. 2026 karşılıkları 94.811 TL ve 189.630 TL’dir.

İdare aynı maddi fiili hem “teknik aykırılık” hem “yasak bölgede trol” olarak ayrı ayrı cezalandırıyorsa kabahatlerde içtima kuralları ve özel hüküm ilişkisi incelenmelidir. Kararda hangi eylemin hangi ceza bendini oluşturduğu ayrıştırılmalıdır.

Orta Su Trolü Yasak Bir Dip Trolü Bölgesinde Kullanılırsa Ne Olur?

Orta su trolünün gerçekten su kolonunda ve Tebliğde izin verilen şartlarda kullanılması ile dip trolü gibi kullanılması ayrılır. Bölge, orta su trolüne izin veriyor ancak dip trolüne kapalıysa kullanım biçimi belirleyici hale gelir. Takım tabana temas ederek dip trolü niteliğine dönüşmüşse bölgesel yasağın ihlali gündeme gelebilir.

Marmara ve Boğazlar gibi kanunen trolün genel olarak yasaklandığı alanlarda ise trol türünün adı üzerinden serbestlik iddia edilemez; m.24 ve güncel Tebliğ birlikte okunmalıdır. İzin verilen özel araştırma veya Bakanlık çalışması varsa bunun kapsamı belgeyle ortaya konulmalıdır.

Koordinat ve derinlik tespiti bu nedenle önemlidir. Gemi bir sınır çizgisinin dışında olsa bile ağ, akıntı ve çekiş nedeniyle yasak alan içine girmiş olabilir. Elektronik izleme ve ağ sensörü kayıtları mümkünse birlikte incelenmelidir.

Orta Su Trolünün Dipte Kullanıldığı Nasıl İspatlanır?

Denetim tutanağında ağın teknik özellikleri, kapı tipi, ağırlık sistemi, halat uzunluğu ve torba ölçüsü yazılmalıdır. Fotoğraf ve video kayıtları takımın denizden alınma anını ve tabanla temas izlerini gösterebilir. Ağ üzerinde çamur, bentik canlı veya dip materyali bulunması yardımcı delildir.

Gemi seyir hızı ve derinlik haritası, av operasyonunun dip trolüne uygun olup olmadığını gösterebilir. Net-sounder ve derinlik sensörü kaydı varsa en güçlü teknik deliller arasındadır. AIS/VMS yalnız geminin yüzey konumunu gösterir; ağın gerçek derinliğini tek başına ispatlamayabilir.

Yakalanan ürün kompozisyonu, dip türlerinin yoğunluğu bakımından değerlendirilir; ancak yalnız tür listesine dayanarak kesin nitelendirme yapılmamalıdır. Bilirkişi veya su ürünleri teknik personeli bütün veriyi birlikte yorumlamalıdır.

Orta Su Trolü İhlalinde Ağ ve Ürünler Kamuya Geçirilir mi?

m.36/l, yasak trol avcılığı ve belirli yasak takım hallerinde avlanan ürünler ile trol takımına ilişkin el koyma ve mülkiyetin kamuya geçirilmesi sonuçları düzenler. Somut ihlalin hangi alt bent kapsamında kaldığına göre eşya yaptırımı belirlenir.

El koyma tutanağında ağın yalnız “trol” diye yazılması yeterli değildir. Ağın türü, göz açıklığı, uzunluğu, torba ve kapı özellikleri, seri/işaret bilgileri ayrıntılı kaydedilmelidir. Ürünlerin tür ve miktarı da ayrı liste halinde tutulmalıdır.

Yasak takımın üçüncü kişiye ait olduğu iddia edilirse mülkiyet belgesi, kiralama ve kullanım ilişkisi incelenir. Kamuya geçirme kararının yetkili makam tarafından verilmesi ve eşyanın fiille bağlantısının kurulması gerekir.

Orta Su Trolü İhlaline Karşı Dava Açarken Neler İncelenir?

1380 Ek m.3 uyarınca idari para cezasına karşı tebliğden itibaren 15 gün içinde yetkili idare mahkemesinde dava açılır. İlk teknik soru takımın gerçekten orta su trolü mü, dip trolü mü ve fiilen nasıl kullanıldığıdır.

İkinci soru olay yerinin hangi trol rejimine tabi olduğudur. Üçüncü olarak olay tarihinde yürürlükteki 6/1 Tebliğ hükmü incelenir. Dördüncü olarak ağ ölçümü ve elektronik kayıtların doğruluğu, beşinci olarak kişi/donatan sıfatı, altıncı olarak 2026 ceza tutarı kontrol edilir.

Yasak bölgede trol iddiası varsa daha ağır ceza ve el koyma sonuçları gündeme geldiğinden koordinat ve kullanım şekli özellikle önemlidir. Teknik bilirkişi incelemesi, trol türünün ve fiili çalışma biçiminin belirlenmesinde gerekli olabilir.

Sık Sorulan Sorular

Orta su trolü nedir?

Deniz tabanına temas etmeden su kolonunda çekilmek üzere tasarlanmış trol sistemidir.

Orta su trolü dipte kullanılabilir mi?

Hayır. Dip trolü gibi kullanılması m.24 ve Bakanlık teknik düzenlemelerine aykırılık oluşturur.

2026 teknik ihlal cezası ne kadar?

Kanuni 7.000 TL tutarın 2026 karşılığı 66.357 TL’dir.

Yasak bölgede dip trolü sayılırsa ceza ne olur?

2026 temel ceza kişi için 94.811 TL, gemi sahibi/donatan için 189.630 TL’dir; diğer kanuni çarpan ve sonuçlar ayrıca uygulanabilir.

Takımın adı ruhsatta orta su trolü yazıyorsa yeterli mi?

Hayır. Fiili kullanım şekli ve teknik donanım esas alınır.

Ağın tabana değdiği nasıl tespit edilir?

Derinlik sensörü, net-sounder, taban izi, ekipman, seyir verisi, ürün kompozisyonu ve teknik inceleme birlikte kullanılır.

Ürünlere el konulabilir mi?

m.36/l’nin ilgili yasak trol ve takım hükümleri oluşmuşsa ürün ve av araçları hakkında kamuya geçirme uygulanabilir.

6/1 Tebliğ güncel mi?

16 Eylül 2026 tarihli 2026/25 sayılı değişiklik nedeniyle güncel metin av günü kontrol edilmelidir.

Dava süresi kaç gün?

Ceza tebliğinden itibaren 15 gündür.

Teknik bilirkişi gerekir mi?

Trol türü veya kullanım biçimi tartışmalıysa su ürünleri ve av teknolojisi alanında teknik bilirkişi incelemesi önemli olabilir.