Yasak Dönemde veya Yasak Boyda Balığın Satış ve Nakil Cezası 2026 | 1380 m.25

1380 m.25 Bakımından “Yasak Su Ürünü” Ne Demektir?

Yasak ürün yalnız avlanması tamamen yasak bir tür değildir. Av yasağı döneminde yakalanmış balık, asgari boyun altındaki ürün, yasak bölgede veya yasak av aracıyla elde edilen ürün, Bakanlıkça avlanması belirli süre durdurulan tür veya mevzuatın ticarete konu edilmesini yasakladığı su ürünü m.25 bakımından yasak ürün niteliği kazanabilir.

Bu nedenle balık hali, restoran, soğuk hava deposu, nakliyeci veya işleme tesisi yalnız ürünün türüne bakmamalıdır. Ürünün avlandığı tarih, bölge, boy, kaynak ve yasal belge zinciri de önemlidir. “Bu balığın kendisi yasak tür değil” savunması, ürün yasak zamanda veya mevzuata aykırı şekilde avlanmışsa yeterli değildir.

Av yasağının kanuni ve teknik temelini 1380 m.23 rehberimizde açıkladık. m.25 ise yasak avın daha sonraki ticaret, nakil ve işleme zincirini hedefler.

Yasak Balığı Satmak Hangi Fiilleri Kapsar?

Satış kavramı balık hali, perakende tezgâhı, restoran, toptancı, internet siparişi veya doğrudan tekne teslimi gibi farklı ticari yolları kapsayabilir. Ürünün para karşılığında devri tipik satış olmakla birlikte ticari dağıtım zincirindeki başka devirler somut olayda ayrıca değerlendirilir.

Satış yasağı yalnız avcıya yönelmez. Ürünü avlamamış olan balıkçı hali komisyoncusu, market, restoran veya başka işletme, yasak ürünün satışını yaptığı tespit edilirse kendi fiilinden sorumlu olabilir. Bu nedenle satın alan işletmenin ürünün kaynağını ve mevzuata uygunluğunu kontrol etmesi gerekir.

Bir ürünün tezgahta bulunması her zaman tamamlanmış satış anlamına gelmeyebilir; ancak muhafaza veya satışa arz bakımından farklı yasak hükümleri gündeme gelir. Denetim tutanağında ürünün bulunduğu yer, fiyat etiketi, satış fişi, stok kaydı ve işletmenin açıklaması kaydedilmelidir.

Yasak Su Ürününü Nakletmenin Cezası Nasıl Uygulanır?

m.25, yasak ürünün kaynağından pazara taşınmasını engellemek için nakil fiilini satıştan bağımsız düzenler. Soğutuculu kamyon, panelvan, özel araç, tekne veya başka taşıma aracıyla yasak ürün taşınması somut şartlara göre ihlal oluşturur.

Nakliyecinin ürünü kendisinin avlamamış veya satın almamış olması nakil fiilini ortadan kaldırmaz. Ancak idari sorumluluk bakımından yasak ürün bilgisi, taşıma sözleşmesi, gönderen ve alıcı kayıtları, koli/etiket bilgileri ve sürücünün rolü incelenmelidir. Ceza muhatabı fiille bağlantılı olarak belirlenmelidir.

Nakil belgesi bulunması da yasak ürünün taşınmasını hukuka uygun hale getirmez. Belge üzerindeki tür, miktar, çıkış yeri veya tarih gerçeğe aykırıysa m.28 veya başka belge ihlalleri ayrıca gündeme gelebilir.

Yasak Balığı İşlemek veya Soğuk Hava Deposunda Tutmak Serbest midir?

Hayır. m.36/m, yasak su ürünlerini işlemek veya muhafaza etmek için satış/nakle göre daha yüksek kanuni ceza öngörür. Fileto, dondurma, tütsüleme, konserve, kurutma, paketleme veya başka işleme yöntemi ürünün yasak niteliğini ortadan kaldırmaz.

Soğuk hava deposu veya işleme tesisi gelen ürün için izlenebilirlik sistemi kurmalıdır. Tedarikçi, tür, av/üretim kaynağı, parti numarası, miktar, giriş tarihi ve belge bilgisi kayıt altına alınmalıdır. Yasak boy veya sezon ürünü olduğuna ilişkin şüphe varsa ürün işleme hattına alınmadan resmi doğrulama yapılmalıdır.

İşlenmiş üründe tür ve boy tespiti zorlaşabilir. Bu nedenle denetim makamları giriş kayıtları, fatura, nakil belgeleri, stok hareketleri ve gerektiğinde genetik/tür analizinden yararlanabilir. Ürünü işlemek denetimden kaçış yolu değildir.

Yasak Su Ürününü Yurt Dışına Çıkarmanın Cezası Var mıdır?

Evet. Yasak su ürünlerinin ihracı m.36/m kapsamında işleme ve muhafaza ile aynı daha yüksek yaptırım grubunda düzenlenir. Ürünün gümrük beyannamesi açılmış olması veya veteriner sağlık sertifikası bulunması, avcılık mevzuatındaki yasak niteliğini ortadan kaldırmaz.

İhracatçı ürünün tedarik zincirini kontrol etmelidir. Bir ürün başka firmadan satın alındı diye su ürünleri mevzuatındaki sorumluluk tümüyle tedarikçiye bırakılmaz. İhracat dosyasındaki ürün tanımı, GTİP, tür adı, miktar ve menşe/üretim kaydı gerçek ürünle uyumlu olmalıdır.

m.25’in ithalat, ihracat ve canlı su ürünlerine ilişkin izinli işlemler boyutu ayrıca bulunmaktadır. Bakanlık izni olmaksızın yapılması yasak özel işlemlerin 5.000–100.000 TL kanuni ceza aralığı ve tekrar halinde adli yaptırımı, ayrı bir içerikte ele alınmalıdır.

Yasak Balık Satış, Nakil, İşleme ve Muhafaza Cezaları 2026’da Ne Kadar?

m.36/m’ye göre yasak su ürünlerini satmak veya nakletmek için kanuni 5.000 TL idari para cezası uygulanır. 2026 güncel karşılığı 47.397 TL’dir. Yasak ürünü işlemek, muhafaza etmek veya ihraç etmek için kanuni 10.000 TL cezanın 2026 karşılığı 94.811 TL’dir.

Bu ayrım fiilin niteliğine göre yapılmalıdır. Aynı kişi ürünü önce nakledip sonra kendi işletmesinde muhafaza etmişse birden fazla davranışın tek fiil zinciri mi yoksa ayrı kabahatler mi oluşturduğu Kabahatler Kanunu ve somut olay üzerinden incelenmelidir. İdare kararında hangi fiil için hangi cezanın verildiğini açık yazmalıdır.

m.36’nın tekrar ve gemi boyu gibi genel hükümleri uygulanacaksa bunların şartları ayrıca gösterilmelidir. Satış işletmesi bakımından gemi boyu çarpanı söz konusu değildir; bu genel hükümler yalnız ilgili gemi fiillerinde uygulanır.

Yasak Su Ürünlerine El Konulur mu?

Evet. m.36/m yasak ürünlerin mülkiyetinin kamuya geçirilmesini öngörür. Denetim sırasında ürünün türü, miktarı, boyu, ambalajı, muhafaza sıcaklığı ve bulunduğu işletme kaydedilmelidir. Bozulabilir ürünler için hızlı işlem gerekir.

1380 m.34 el konulan su ürünlerinin değerlendirilmesi için özel hükümler içerir. İnsan tüketimine uygun, fakat avcılık yönünden yasak ürünlerin nasıl değerlendirileceği; sağlık açısından uygun olmayan ürünlerin imhası ve canlı ürünlerin doğal ortama bırakılması teknik/kanuni şartlara göre yapılır.

Ürün sahibinin “parasını ödedim” demesi kamuya geçirmeyi engellemez. İyi niyet iddiası idari sorumluluğun bazı yönlerinde değerlendirilebilir; ancak kanun yasak ürünün piyasada kalmasını önlemeyi amaçlar.

Fatura veya Nakil Belgesi Yasak Ürünü Hukuka Uygun Hale Getirir mi?

Hayır. Belge, ürünün izlenebilirliğini ve kaynağını ispatlamaya yarar; yasak ürünün ticaretini meşrulaştırmaz. Faturadaki tür veya miktar ile fiili ürün uyuşmuyorsa belge ayrıca hukuki sorun yaratır.

İşletmeler tedarikçinin ruhsat durumunu, ürünün av sezonunu, asgari boy kurallarını ve parti belgelerini kontrol etmelidir. Özellikle sezon kapanışından sonra taze ürün iddiası, av tarihinin incelenmesini gerektirir. Donmuş veya yetiştiricilik kaynaklı ürünlerde ise üretim/ithalat belgeleri yasak av ürünü olmadığını gösterebilir.

Nakil belgesi zorunluluğu ve belirlenmiş karaya çıkış noktaları Ek m.5 kapsamında ayrıca düzenlenmiştir. Bu konular ayrı sayfalarda ayrıntılandırılacaktır.

m.25 Cezasına Karşı Dava Açarken Hangi Hususlar İncelenir?

1380 Ek m.3 uyarınca idari para cezasına karşı tebliğden itibaren 15 gün içinde yetkili idare mahkemesinde dava açılır. İlk olarak ürünün gerçekten yasak niteliği taşıyıp taşımadığı belirlenir. Olay tarihinde yürürlükteki 6/1 veya 6/2 Tebliğ, tür, boy, sezon ve bölge bilgileri kontrol edilir.

İkinci olarak kişinin satış, nakil, işleme veya muhafaza fiili somutlaştırılır. Üçüncü olarak ceza tutarının doğru gruptan seçilip seçilmediği incelenir. Satış için 94.811 TL gibi işleme cezası uygulanmışsa yanlış bent söz konusu olabilir.

Dördüncü olarak el koyma ve kamuya geçirme işlemlerinin yetkili makam ve usule uygunluğu değerlendirilir. Beşinci olarak ürün miktarı/ölçümü, numune ve tür tespiti kontrol edilir. Özellikle işlenmiş ürünlerde türün bilimsel yöntemle doğru tespit edilmesi önemlidir.

Sık Sorulan Sorular

Yasak dönemde yakalanan balığı satmanın 2026 cezası ne kadar?

m.36/m’ye göre güncel ceza 47.397 TL’dir.

Yasak balığı kamyonla taşımak da aynı cezaya mı tabi?

Satış ve nakil aynı kanuni 5.000 TL grubundadır; 2026 karşılığı 47.397 TL’dir.

Soğuk hava deposunda tutmanın cezası ne kadar?

İşleme/muhafaza grubundaki kanuni 10.000 TL’nin 2026 karşılığı 94.811 TL’dir.

Yasak ürünü ihraç etmenin cezası ne kadar?

2026’da temel idari para cezası 94.811 TL’dir; ayrıca ürünler kamuya geçirilebilir.

Fatura varsa ceza uygulanmaz mı?

Hayır. Fatura yasak ürünü hukuka uygun hale getirmez; yalnız kaynak ve işlem zincirinin delilidir.

Yasak boydaki balık da m.25 kapsamında mı?

Avcılık düzenlemelerine göre ticarete konu edilmesi yasak ürün niteliği taşıyorsa satış/nakil/işleme hükümleri uygulanabilir.

Restoran da sorumlu olabilir mi?

Yasak ürünü satın alıp muhafaza veya satışa sunan işletmenin kendi fiili m.25 kapsamında değerlendirilebilir.

Ürünlere el konulur mu?

Evet. Kanundaki mülkiyetin kamuya geçirilmesi hükümleri uygulanır.

Dava süresi kaç gün?

Ceza tebliğinden itibaren 15 gündür.

İthalat ve canlı tür izinleri de aynı konu mu?

m.25’in özel izin rejimi ayrı yaptırım grubundadır ve 2026’da 47.397–948.169 TL aralığına kadar çıkabilir; ayrı değerlendirilmelidir.