Para Transferinde Ücret Kesilip Eksik Tutar Gönderilebilir mi? Yönetmelik m.65 (2026)

Para transferinde eksik tutarın hukuki dayanağı

Ödeme hizmeti sağlayıcılarının para transferindeki temel yükümlülükleri 6493 sayılı Kanun ile Ödeme Hizmetleri ve Elektronik Para İhracı ile Ödeme Hizmeti Sağlayıcıları Hakkında Yönetmelikte düzenlenir. Yönetmelik m.65, ödeme işlemi sırasında transfer edilen tutarın korunmasına ilişkin kuralı ortaya koyar. İşlem zincirindeki kuruluşlar, müşterinin verdiği ödeme emrinin içeriğini keyfî biçimde değiştiremez.

Gönderen 10.000 TL transfer talimatı verdiğinde alıcıya 9.850 TL ulaşmışsa ilk yapılacak işlem “150 TL neden eksik?” sorusunu somut kayıtlarla cevaplamaktır. Eksikliğin hizmet ücreti, alıcı bankası masrafı, aracı kuruluş kesintisi, döviz dönüşümü veya teknik hata olup olmadığı ayrı ayrı incelenir. Her kalem müşteriye gösterilebilmeli ve sözleşme ile işlem kayıtlarında dayanağı bulunmalıdır.

Yönetmelik m.65 Ne Emreder?

Ödeme Hizmetleri Yönetmeliği m.65/1 uyarınca gönderenin ödeme hizmeti sağlayıcısı, transfer edilen tutardan herhangi bir kesinti yapamaz. Banka veya ödeme kuruluşu kendi müşterisinden sözleşmeye ve ücret tarifesine dayalı hizmet bedeli alıyorsa bu bedeli transfer anaparasının içine gizleyemez. Gönderenin verdiği 10.000 TL’lik ödeme emri alıcı tarafına 10.000 TL olarak iletilir; gönderenin ödeyeceği hizmet bedeli ayrı kalemdir.

Madde 65/2, alıcı tarafı için sınırlı bir istisna tanır. Alıcı ile alıcının ödeme hizmeti sağlayıcısı, ücretlerin işlem tutarından düşülmesini kararlaştırabilir. Bu durumda dahi alıcıya gönderilen tutarın tamamı ile ücretler bilgilendirmede ayrı ayrı gösterilmelidir. Kesintinin tutarı ve dayanağı dekonttan veya işlem bildiriminden anlaşılamıyorsa şeffaflık şartı yerine getirilmiş sayılmaz.

Madde 65/3 ise bu istisna dışındaki hâllerde gönderen ve alıcının sağlayıcılarının ödeme işleminin tam tutarının alıcıya aktarılmasını sağlayacağını düzenler. Bu üç fıkra birlikte okunmalıdır: gönderen tarafında anaparadan kesinti yasağı, alıcı tarafında anlaşmaya bağlı sınırlı kesinti ve her durumda açık bilgilendirme.

Gönderen tarafındaki ücret nasıl gösterilmelidir?

Havale, EFT, FAST veya ödeme kuruluşu transfer ücreti gönderenden ayrıca tahsil edilir. Dekontta ödeme emri tutarı ile hizmet bedeli ayrı satırlar hâlinde gösterilir. “Toplam hesabımdan çıkan” meblağ ile “alıcıya gönderilen” tutarın farklı olması, ücretin anaparadan kesildiği anlamına gelmez; önemli olan alıcı tarafına yönlendirilen transfer tutarının ödeme emriyle aynı olmasıdır.

Alıcıdan ücret kesilmesinin koşulları nelerdir?

Alıcı tarafındaki kesinti için alıcı ile kendi sağlayıcısı arasında bu yönde bir anlaşma bulunmalıdır. Ayrıca sağlayıcı, tam transfer tutarını ve kesilen ücreti ayrı ayrı açıklamalıdır. Yalnız “net ödeme” satırı gösterilmesi yeterli değildir. Tarife, sözleşme hükmü, işlem tarihindeki ücret ve alıcının bilgilendirme kaydı birlikte incelenir.

Komisyon kesintisi hangi durumda uyuşmazlık doğurur?

Bir kesinti için üç unsur birlikte incelenir: sözleşmesel dayanak, işlem öncesi bilgilendirme ve fiili tahsilat. Sözleşmede hiç bulunmayan bir komisyonun sonradan kesilmesi; oran veya sabit ücretin müşteriye açıklanmaması; ilan edilen tarifeden farklı tahsilat yapılması; aynı hizmet için mükerrer ücret alınması veya ücretin transfer anaparası içine gizlenmesi uyuşmazlık sebebidir.

Sağlayıcı “standart ücretimiz budur” diyorsa, hangi tarihte yürürlükte olan hangi tarifenin uygulandığını belgelemelidir. İnternet sitesindeki güncel tarife geçmiş işlem için tek başına yeterli değildir; işlemin yapıldığı tarihteki tarife önemlidir. Müşterinin onayladığı sözleşme sürümü de aynı şekilde belirlenmelidir.

Masraf sonradan açıklanabilir mi?

İşlem tamamlandıktan sonra ücretin adını koymak, işlem öncesindeki bilgilendirme yükümlülüğünü otomatik olarak yerine getirmez. Müşterinin ekonomik kararını etkileyen ücret, işlem emri verilmeden önce öngörülebilir olmalıdır. İşlem sonrası dekont ise gerçekten tahsil edilen tutarı ve ücret kalemini doğrulayan ayrı bir delildir.

Promosyon veya ücretsiz transfer vaadi varsa ne olur?

Sağlayıcı belirli şartlarda ücretsiz transfer ilan etmişse ve müşteri bu şartları taşıdığı hâlde ücret kesilmişse, ilan ve kampanya koşulları da sözleşme ilişkisine dâhil olur. Kampanyanın süresi, müşteri segmenti, işlem kanalı ve tutar sınırı somut olarak kontrol edilir. “Ücretsiz” ifadesi kullanılıp zorunlu başka ad altında aynı ekonomik maliyet alınması ayrıca değerlendirilir.

Kesinti Örnekleri ve Doğru Hesaplama

Gönderen bankası 100 TL ücret alırsa

Gönderen 20.000 TL havale emri vermiş ve banka 100 TL hizmet bedeli uygulamışsa, alıcı bankasına 20.000 TL iletilir; gönderenin hesabından toplam 20.100 TL çıkar. Dekontta 20.000 TL işlem tutarı ve 100 TL ücret ayrı görünür. Bankanın yalnız 19.900 TL göndermesi ve 100 TL’yi anaparadan düşmesi m.65/1’deki kesinti yasağıyla bağdaşmaz.

Alıcının sağlayıcısıyla kesinti anlaşması varsa

Alıcının kendi ödeme hizmeti sağlayıcısıyla sözleşmesinde, belirli bir tahsilat hizmeti ücretinin gelen tutardan düşülmesi açıkça kararlaştırılmışsa 20.000 TL’nin 150 TL ücret düşüldükten sonra 19.850 TL kullanıma açılması m.65/2 kapsamında değerlendirilir. Bildirimde tam tutar 20.000 TL, ücret 150 TL ve net tutar 19.850 TL ayrı ayrı yer almalıdır. Anlaşma veya ayrı gösterim yoksa kesinti itiraza açıktır.

Birden fazla aracı kuruluş bulunduğunda

Uluslararası veya çok sağlayıcılı transferlerde zincirin her aşaması incelenir. “Aracı banka masrafı” denilmesi tek başına yeterli değildir. Gönderenin seçtiği masraf paylaşım modeli, sözleşme, döviz dönüşümü, muhabir kuruluş kaydı ve alıcı tarafındaki bilgilendirme birlikte değerlendirilir. Türk mevzuatının hangi hizmet ilişkisine uygulanacağı ayrıca belirlenir; yurt dışı unsurundan dolayı bütün kesintiler otomatik olarak hukuka uygun hâle gelmez.

Eksik tutar için yazılı başvuru nasıl kurulmalıdır?

Başvuruda ödeme emrindeki tutar, gönderen hesabından çıkan toplam, alıcı sağlayıcısına ulaşan tam tutar, alıcının kullanımına açılan net tutar ve her ücret kalemi ayrı tablo hâlinde gösterilmelidir. Gönderici dekontu, alıcı hesap hareketi, işlem referansı, ücret tarifesi ve sözleşme hükmü eklenir. Sağlayıcıdan kesintinin hangi kuruluşça, hangi anda ve hangi hukuki-sözleşmesel dayanakla yapıldığı sorulur.

İade talebinde yalnız farkın miktarı değil, kesintinin m.65’in hangi kuralına aykırı olduğu belirtilmelidir. Gönderen tarafında transfer tutarından kesinti yapılmışsa m.65/1; alıcı tarafında anlaşma veya ayrı gösterim yoksa m.65/2; istisna dışındaki durumda tam tutar aktarılmamışsa m.65/3 esas alınır.

Ücret ile vergi veya kur dönüşümü karıştırılmamalıdır

Dövizli işlemde alıcı hesabına farklı para biriminde kayıt yapılması, tek başına “eksik transfer” sonucunu doğurmaz. Kullanılan kur, kur marjı, vergi ve hizmet ücretleri ayrı kalemlerdir. Sağlayıcı, işlem öncesi bilgilendirmede uygulanacak döviz kuru veya hesaplama yöntemini ve ücretleri açıklamalıdır. İnceleme, nominal döviz tutarı ile alıcının hesabındaki yerel para karşılığını aynı kavrammış gibi karşılaştırmadan yapılır.

Somut uyuşmazlığın çözümünde önce rakamlar ve işlem zinciri netleştirilir. Hangi tarafın müşterisi olduğunuz, kesintiyi kimin yaptığı ve bilginin nerede gösterildiği belirlendiğinde doğru başvuru muhatabı da ortaya çıkar.

Dövizli transferde kur farkı ile ücret aynı şey mi?

Hayır. Dövizli işlemde kur dönüşümünden doğan tutar farkı ile hizmet ücreti birbirinden ayrılmalıdır. Örneğin euro gönderiminde önce hangi kurun uygulandığı, ardından ayrıca ücret veya komisyon tahsil edilip edilmediği incelenir. Kur oranı, işlem anı ve varsa marj müşteriye sunulan bilgilerle karşılaştırılır.

Döviz dönüşümünün zorunlu olmadığı bir işlemde sağlayıcının tek taraflı dönüşüm yapması, yalnız ücret uyuşmazlığı değildir; ödeme emrinin içeriği ve m.66 kapsamındaki kur bilgileri de gündeme gelir. Bu nedenle dövizli transfer dosyasında hem m.65 hem para birimi/kur düzenlemeleri birlikte okunmalıdır.

Aracı ödeme hizmeti sağlayıcısı varsa kim sorumlu?

Uluslararası veya çok aşamalı transferlerde aracı kuruluş bulunabilir. Aracının varlığı, müşterinin hangi kuruluşun ne kadar kestiğini öğrenme hakkını ortadan kaldırmaz. Gönderenin sağlayıcısı kendi işlem kayıtlarını ve kendisine ulaşan/çıkan tutarı açıklayabilmelidir. Alıcının sağlayıcısı da hesabına hangi tutarın ulaştığını ve hangi kesintiyi kendisinin yaptığını gösterebilmelidir.

Kesintinin üçüncü bir kuruluş tarafından yapıldığı ileri sürülüyorsa bu savunma yalnız sözlü açıklamayla bırakılamaz. İşlem zincirindeki transfer mesajı, referans numarası, mutabakat kaydı ve aracı ücret kalemi dosyaya alınmalıdır. Müşteri, kuruluşlar arasındaki teknik ilişkinin belirsizliği nedeniyle hakkını kaybetmez.

Eksik transferde hangi deliller toplanmalı?

• Gönderenin işlem dekontu ve ödeme emri.
• Alıcının hesap hareketi veya elektronik para hesap dökümü.
• İşlem sırasında gösterilen ücret/komisyon ekranı.
• İşlem tarihindeki ücret tarifesi.
• Çerçeve sözleşmenin işlem tarihinde geçerli sürümü.
• Varsa döviz kuru ve dönüşüm zamanı.
• Gönderen, alıcı ve aracı sağlayıcıların işlem referansları.
• Şikâyet kaydı ve sağlayıcının yazılı cevabı.

Dekontta “gönderilen”, “masraf”, “toplam” ve “alıcıya ulaşan” alanları ayrı ayrı not edilmelidir. Alıcı hesabında görünen net tutar, transfer emriyle karşılaştırılmalıdır. Kesintiye ilişkin telefon görüşmesi yapıldıysa kayıt numarası alınmalı ve yazılı cevap istenmelidir.

Eksik para ulaştıysa ne yapılmalı?

İlk başvuru, işlemi başlatan ödeme hizmeti sağlayıcısına yapılmalıdır. Talep açık olmalıdır: “… tarihli … referans numaralı işlemde 10.000 TL transfer emrine rağmen alıcıya … TL ulaşmıştır. Aradaki farkın hangi kuruluş tarafından hangi hukuki ve sözleşmesel dayanakla tahsil edildiğinin açıklanmasını, haksız kesinti varsa iadesini ve işlem kayıtlarının tarafıma verilmesini talep ediyorum.”

Sağlayıcı cevabından sonra uyuşmazlığın tüketici işlemi olup olmadığına göre 6502 sayılı Kanun kapsamındaki hakem heyeti/mahkeme yolları ve ödeme hizmetleri alanındaki ilgili başvuru mekanizmaları değerlendirilir. Kesinti hileli işlem veya yetkisiz ödeme ile bağlantılıysa ceza hukuku ve yetkisiz işlem hükümleri ayrıca gündeme gelir.

Başvurunun yapılması başka bir kanunda düzenlenen özel süreyi kendiliğinden durdurmaz. Bu nedenle iade, tazminat, itiraz veya ceza başvurusu bakımından uygulanacak süre kendi maddesine göre ayrıca hesaplanmalıdır.

Kesintinin Hukuka Uygunluğu İçin Kontrol Listesi

Eksik ulaşan transferde ilk soru, ödeme emrinin kaç lira olduğudur. Gönderenin hesabından çıkan toplam meblağ doğrudan ödeme emri tutarı sayılmaz; toplam içinde ayrıca tahsil edilen ücret bulunabilir. Dekontta “işlem tutarı”, “ücret”, “vergi” ve “toplam borç” kalemleri ayrı okunmalıdır. Alıcı tarafındaki kayıt da yalnız net bakiyeyle değil, gelen brüt tutar ve kesinti kalemleriyle incelenir.

İkinci soru, kesintiyi hangi sağlayıcının yaptığıdır. Gönderenin bankası veya ödeme kuruluşu tutarı aktarmadan önce eksiltmişse m.65/1 gündeme gelir. Tam tutar alıcının sağlayıcısına ulaştıktan sonra alıcıyla yapılan anlaşmaya dayalı ücret düşülmüşse m.65/2 koşulları araştırılır. Aracı kuruluş bulunuyorsa işlem mesajları ve muhabir kayıtları istenir. Sorumluluk, kesintinin gerçekleştiği aşamaya göre kurulur.

Üçüncü soru, kesinti hakkında işlemden önce ve işlem sonrasında hangi bilginin verildiğidir. Ücretin yalnız müşteri hizmetleri görüşmesinde sonradan söylenmesi yeterli değildir. Sözleşme hükmü, güncel ücret tarifesi, onay ekranı ve dekont birbiriyle uyumlu olmalıdır. Alıcı tarafındaki istisnada tam tutar ile ücretin ayrı gösterilmesi Yönetmeliğin açık şartıdır.

Başvuru dilekçesinde yer alması gereken talepler

Dilekçede işlem referansının uçtan uca incelenmesi, gönderen sağlayıcısından çıkan tutarın ve alıcı sağlayıcısına ulaşan tutarın açıklanması, kesinti yapan kuruluşun belirlenmesi, ücretin sözleşmesel dayanağının gönderilmesi ve haksız kesilen kısmın iadesi istenir. Ayrıca işlem kayıtlarının ve sesli görüşme kayıtlarının saklanması talep edilir. Başvurunun tarih ve numarası mutlaka alınır.

Sağlayıcının “masraf kesilmiştir” şeklindeki tek cümlelik cevabı yeterli açıklama değildir. Hangi masrafın, hangi tarifenin, hangi maddesine dayanılarak, kim tarafından ve kaç lira olarak alındığı belirtilmelidir. Alıcı tarafındaki anlaşma ileri sürülüyorsa bu anlaşmanın yürürlük tarihi ve müşteriye sunulduğuna ilişkin kayıt da açıklanmalıdır.

Tüketici uyuşmazlığında görev ve parasal sınır

Transfer kişisel amaçla alınmış bir ödeme hizmetine dayanıyorsa tüketici hukuku başvuru yolları gündeme gelir. Başvuru mercii, uyuşmazlığın niteliği ile başvuru tarihindeki parasal sınıra göre belirlenir. Ticari veya mesleki amaçla yapılan transferlerde taraf sıfatları ayrıca incelenir. Her dosyada önce ödeme hizmeti sağlayıcısına yazılı başvuru yapılması, teknik kayıtların erken aşamada toplanmasını sağlar.

Eksik transfer iddiasında sonuç, yalnız iki bakiye arasındaki farka bakılarak kurulmaz. Ödeme emri, ücret anlaşması, bilgilendirme ve işlem zinciri birlikte değerlendirilir. Yönetmelik m.65’in amacı, transfer anaparasının nerede eksildiğini görünür kılmak ve ücretin gizli bir kesinti olarak uygulanmasını önlemektir.

Türkiye geneli ve Mersin uygulaması

m.65 Türkiye genelinde uygulanır. Transferi yapan kuruluşun merkezi başka şehirde olsa da Mersin’de bulunan gönderen veya alıcı işlem kayıtlarını talep edebilir ve somut hukuki yolun görev-yetki kurallarına göre başvuruda bulunabilir. Dijital transferlerde dekont ve logların elektronik ortamda oluşması yer bakımından hakkı ortadan kaldırmaz.

Mersin’den takip edilen dosyalarda gönderen dekontu, alıcı hesap hareketi, işlem tarihindeki ücret tarifesi ve sağlayıcı cevabı birlikte dosyalanmalıdır. Birden fazla kuruluş varsa her birinden ayrı kayıt talep edilmesi, kesintinin hangi aşamada oluştuğunu açıkça ortaya koyar.

İlgili hukuk rehberleri

• Yetkilendirilmemiş ödeme işlemi ve 13 aylık başvuru süresi
• Otomatik tahsilatta iki ay içinde geri ödeme hakkı
• Taşınmaz Güvenli Ödeme Sistemi 1 Ekim 2026

Resmî kaynaklar

• Ödeme Hizmetleri Yönetmeliği
• 4 Eylül 2026 değişiklikleri
• TCMB ödeme sistemleri mevzuatı