Patent Başvurusu Geri Çekilebilir mi? Yeniden Başvuru Mümkün mü? SMK 105 | 2026

Kısa ve net cevap: 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu (SMK) m.105’e göre patent başvurusu, patentin verildiğinin ilan edildiği tarihten önce başvuru sahibi tarafından geri çekilebilir. Başvuru daha önce yayımlanmışsa geri çekme de Bülten’de yayımlanır ve geri çekmenin Bülten’de yayımlanmasından sonra bu talepten vazgeçilemez. Sicilde başvuru üzerinde hak tesis etmiş üçüncü kişi varsa onun rızası olmadan geri çekme yapılamaz. En kritik ayrım şudur: henüz yayımlanmamış başvuru geri çekilir, geri çekilmiş sayılır veya reddedilirse aynı buluş için yeni başvuru mümkündür; yayımlanmış başvuru geri çekilirse aynı buluş için yeniden başvuru yapılamaz.

SMK 105’in dört fıkrası ne diyor?

SMK m.105, patent başvurusunun geri çekilmesini dört ayrı hukuki sonuç üzerinden düzenler. Birinci fıkra geri çekmenin zaman sınırını ve yayımlanmış başvuruda Bülten etkisini; ikinci fıkra sicilde üçüncü kişi hakkı varsa rıza şartını; üçüncü fıkra henüz yayımlanmamış dosyada aynı buluş için yeni başvuru imkânını; dördüncü fıkra ise yayımlanmış başvurunun geri çekilmesinden sonra aynı buluş için yeniden başvuru yasağını getirir.

Bu dört fıkra birlikte okunmadan verilen “patent başvurusu her zaman geri çekilebilir” cevabı eksiktir. Başvuru sahibi iradesi tek başına yeterli olmayabilir; patentin verildiğinin ilan edilip edilmediği, başvurunun daha önce yayımlanıp yayımlanmadığı ve sicilde üçüncü kişi hakkı bulunup bulunmadığı aynı anda kontrol edilmelidir.

Başvuru hangi tarihe kadar geri çekilebilir?

SMK m.105/1’in zaman ölçütü açıkça patentin verildiğinin ilan edildiği tarihtir. Başvuru sahibi bu tarihten önce başvurusunu geri çekebilir. Bu nedenle “patent belgesi fiziksel olarak düzenlenene kadar” veya “tescil kesinleşene kadar” gibi kanunda bulunmayan ölçütler kullanılmamalıdır. Dosyada esas alınacak olay, patentin verildiğinin ilanıdır.

Geri çekme düşünülüyorsa TÜRKPATENT dosyasındaki güncel işlem aşaması aynı gün kontrol edilmelidir. Araştırma raporu, inceleme raporu veya itiraz sürecinin varlığı tek başına m.105/1’deki son sınırı değiştirmez; asıl soru patentin verildiğinin ilan edilip edilmediğidir.

Başvurunun yayımlanmış olması neden belirleyici?

SMK 105’te “patentin verilmesinin ilanı” ile “patent başvurusunun yayımlanması” farklı hukuki olaylardır. Başvuru, patent verilmeden çok önce yayımlanmış olabilir. Bu ayrım özellikle aynı buluş için yeniden başvuru imkânını belirler.

Başvuru henüz yayımlanmamışsa, m.105/3 geri çekilen, geri çekilmiş sayılan veya reddedilen başvurudan sonra aynı buluş konusu için yeni patent başvurusuna izin verir. Buna karşılık başvuru yayımlanmışsa, m.105/4 açık biçimde aynı buluş konusunda yeniden başvuru yapılamayacağını söyler. Bu nedenle başvuruyu geri çekme kararı verilmeden önce TÜRKPATENT Bülteni’nde yayın tarihi mutlaka doğrulanmalıdır.

Başvurunun yayımı ayrıca geçici koruma bakımından da önemlidir. SMK m.97’de patent başvurusunun yayımlanmasına bağlanan geçici koruma sonuçları düzenlenmiştir; aynı maddenin yedinci fıkrası başvurunun geri çekilmesi, geri çekilmiş sayılması veya reddi hâlinde bu sonuçların doğmamış sayılacağını belirtir. Dolayısıyla m.105 kararı yalnız dosyayı kapatan idarî bir işlem olarak görülmemelidir.

Geri çekme talebinden ne zaman dönülemez?

Yayımlanmış bir patent başvurusu geri çekildiğinde, bu geri çekme TÜRKPATENT Bülteni’nde yayımlanır. SMK m.105/1, geri çekmenin Bülten’de yayımlanmasından sonra geri çekme talebinden vazgeçilemeyeceğini açıkça düzenler. Bu yüzden “geri çekme dilekçesini verdim ama ertesi gün fikrimi değiştirdim” durumunda tek başına dilekçe tarihi değil, geri çekmenin Bülten’de yayımlanıp yayımlanmadığı da belirleyicidir.

Bu hüküm, geri çekme talebinin gelişigüzel verilmemesi gerektiğini gösterir. Şirket içi onay, buluş sahibiyle hak sahibi arasındaki yetki, devam eden lisans veya yatırım sözleşmeleri ve yabancı ülke başvuruları geri çekmeden önce tamamıyla gözden geçirilmelidir.

Üçüncü kişinin sicilde hakkı varsa ne olur?

SMK m.105/2, başvuru sahibinin iradesine doğrudan bir sınır getirir: sicilde patent başvurusu üzerinde hak tesis etmiş üçüncü kişilerin rızası yoksa başvuru geri çekilemez. Burada kanunun aradığı şey yalnız “üçüncü kişiyle sözleşme yapılmış olması” değildir; metin özellikle sicilde patent başvurusu üzerinde hak tesis etmiş üçüncü kişiden söz eder.

Bu nedenle geri çekme öncesi patent sicili kontrol edilmelidir. Lisans, rehin veya başvuruyu etkileyen başka bir tasarrufun sicil durumu incelenmeden yalnız şirket yönetim kurulu veya başvuru sahibi imzasıyla işlem yapılması risklidir. Rıza gerekiyorsa rızanın hangi üçüncü kişiden alınacağı, sicil kaydı üzerinden belirlenmelidir.

Aynı buluş için yeniden patent başvurusu yapılabilir mi?

Bu sorunun cevabı başvurunun yayımlanıp yayımlanmadığına göre tamamen değişir. SMK m.105/3 ve m.105/4 birlikte şu net ayrımı kurar:

Bu tablo, “geri çekip daha sonra yeniden başvururuz” stratejisinin ancak yayın durumu kontrol edilerek kurulabileceğini gösterir. Yayımlanmış bir dosyada m.105/4’ün açık yasağı vardır.

Geri çekme, geri çekilmiş sayılma ve ret arasındaki fark

Geri çekme, başvuru sahibinin iradi işlemidir. Geri çekilmiş sayılma, kanunun veya ilgili usul hükmünün bir eksiklik ya da sürenin kaçırılmasına bağladığı hukuki sonuçtur. Ret ise Kurumun başvurunun veya talebin kanuni koşulları taşımadığı yönündeki kararıdır. SMK 105/3 bu üç durumu, yalnız henüz yayımlanmamış başvurular bakımından aynı buluş için yeni başvuru yapılabilmesi yönünden birlikte anar; bu, üç kavramın hukuken aynı olduğu anlamına gelmez.

Özellikle bir sürenin kaçırılması nedeniyle başvurunun geri çekilmiş sayılması söz konusuysa, hemen yeni dosya açmadan önce SMK m.107’deki işlemlerin devam ettirilmesi veya hakların yeniden tesisi mekanizmasının uygulanabilir olup olmadığı ayrıca incelenmelidir. M.107’nin şartları, süreleri ve istisnaları vardır; her kaybedilen süre otomatik olarak kurtarılamaz.

Geri çekmeden önce hangi stratejik kontroller yapılmalı?

1. Patent verilme ilanını kontrol edin: M.105/1 bakımından son sınır budur.
2. Başvurunun yayın tarihini kontrol edin: Yeni başvuru imkânını m.105/3-4 bu tarih üzerinden ayırır.
3. Sicilde üçüncü kişi hakkı var mı bakın: Varsa m.105/2 uyarınca rıza gerekebilir.
4. Buluşun açıklanma durumunu değerlendirin: Yayımlanmış dosyanın teknik içeriği artık kamuya açıklanmıştır; yeni koruma stratejisi buna göre kurulmalıdır.
5. Yabancı başvuruları ayrı inceleyin: Türkiye dosyasındaki geri çekmenin diğer ülke veya PCT dosyalarına etkisi, ilgili başvuruların kendi hukuki durumuna göre değerlendirilmelidir.
6. Dönüştürme seçeneğini inceleyin: Dosyanın niteliğine göre SMK m.104 kapsamındaki patent–faydalı model dönüşümü geri çekmeye alternatif olabilir.
7. Kaçırılan süre varsa m.107’yi kontrol edin: Sorun aslında bir süre kaybıysa, geri çekme stratejisi yerine kanuni telafi mekanizması gündeme gelebilir.

Somut uygulama senaryoları

Senaryo 1: Henüz yayımlanmamış başvuruda teknik kapsamın yeniden yazılması

Şirket başvuru yaptıktan kısa süre sonra istem kurgusunun ticari ürünü yeterince korumadığını fark ediyor. Dosya henüz yayımlanmamış ve patent verilmesi ilan edilmemiş. Sicilde üçüncü kişi hakkı da yok. Başvuru geri çekilirse m.105/3 aynı buluş için yeni başvuru yapılabilmesine izin verir. Ancak yeni dosyanın rüçhan, yenilik ve açıklama stratejisi ayrıca uzmanlıkla kurulmalıdır; m.105/3 otomatik olarak eski başvurunun bütün tarihsel avantajlarını yeni dosyaya taşıyan bir hüküm değildir.

Senaryo 2: Yayımlanmış başvurunun ticari nedenle geri çekilmesi

Başvuru Bülten’de yayımlandıktan sonra şirket projeyi terk ediyor ve dosyayı geri çekiyor. Geri çekme de Bülten’de yayımlanıyor. Bu aşamadan sonra m.105/1 gereği geri çekme talebinden vazgeçilemez; ayrıca m.105/4 aynı buluş için yeniden patent başvurusu yapılmasını yasaklar. Bu nedenle yayımlanmış dosyada geri çekme kararı, proje bütçesi azaltma işlemi gibi ele alınmamalıdır.

Senaryo 3: Sicilde lisans bulunan başvuru

Başvuru sahibi dosyayı kapatmak istiyor ancak sicilde üçüncü kişi lehine kayıtlı bir hak mevcut. SMK 105/2 gereği bu kişinin rızası olmaksızın başvuru geri çekilemez. Önce sicil kaydının kapsamı ve hak sahibinin kimliği belirlenmeli, gerekli rıza belgesi alınmalıdır.

Geri çekme dilekçesi ve dosya delilleri

Geri çekme işlemi öncesinde ve sonrasında şu belgeler tek dosyada tutulmalıdır:

• Patent başvuru numarası ve güncel TÜRKPATENT dosya statüsü.
• Başvurunun yayımlanma tarihi ve ilgili Bülten kaydı.
• Varsa patent verilmesi karar/ilan bilgisi.
• Sicilde üçüncü kişi haklarını gösteren güncel kayıt.
• Geri çekme kararına ilişkin şirket içi yetki/onay belgesi.
• Üçüncü kişi rızası gerekiyorsa imzalı rıza belgesi.
• Geri çekme talebi ve Kurum teslim kaydı.
• Yayımlanmış dosyada geri çekmenin Bülten’de yayımlandığını gösteren kayıt.

SMK 105 bakımından sık yapılan hatalar

• “Patent alınana kadar her zaman geri çekilir” diyerek m.105/1’deki patentin verildiğinin ilanı ölçütünü yanlış ifade etmek.
• Başvurunun yayımlanması ile patent verilmesinin ilanını aynı olay sanmak.
• Yayımlanmış başvuru geri çekildikten sonra aynı buluş için yeniden başvuru yapılabileceğini varsaymak.
• Sicilde üçüncü kişi hakkı olup olmadığını kontrol etmeden geri çekme talebi hazırlamak.
• Geri çekme talebinin Bülten’de yayımından sonra vazgeçilebileceğini düşünmek.
• Süre kaçırma nedeniyle geri çekilmiş sayılma hâlinde SMK 107’yi hiç incelememek.

SMK 105 ile SMK 97 arasındaki bağlantı neden önemlidir?

SMK m.97, patent başvurusunun yayımını ve bu yayımın geçici koruma etkisini düzenler. M.97/4’e göre patente sağlanan koruma, başvurunun Bülten’de yayımlandığı tarihten itibaren başvuru sahibine geçici olarak tanınır. M.97/7 ise başvurunun geri çekilmesi, geri çekilmiş sayılması veya reddedilmesi hâlinde bu sonuçların doğmamış sayılacağını açıkça belirtir. Bu nedenle geri çekme kararı yalnız idari dosyanın kapatılması değil, yayıma bağlı geçici koruma bakımından da hukuki sonuç doğurur.

Özellikle başvuru yayımlandıktan sonra üçüncü kişilere karşı geçici koruma iddiası gündeme gelmişse, geri çekme kararı verilmeden önce m.97/7’nin etkisi mutlaka değerlendirilmelidir. Başvuru sahibinin ticari nedenle “dosyayı kapatma” iradesi, daha önce doğduğu düşünülen geçici koruma sonuçlarını da etkileyebilir.

TÜRKPATENT uygulamasında geri çekme için hangi belgeler önemlidir?

TÜRKPATENT’in patent işlem rehberinde, geri çekme talebi vekil aracılığıyla yapılıyorsa bu yetkiyi açıkça gösteren vekâletname bilgisi; başvuru sahibi tüzel kişiyse imza sirküleri; birden fazla başvuru sahibi varsa talebin tüm sahiplerce imzalanması gibi belge koşulları yer almaktadır. Bu uygulama ayrıntıları, m.105’teki maddi hakkın Kurum nezdinde usulen doğru kullanılmasını sağlar.

Bu nedenle başvuru sahibi şirketlerde yalnız “yönetim kararı alındı” denilerek işlem tamamlanmış sayılmamalıdır. EPATS üzerinden yapılacak işlemde temsil yetkisinin ve başvuru sahiplerinin tamamının iradesinin doğru biçimde belgelendirilmesi gerekir. Sicilde üçüncü kişi hakkı varsa ayrıca m.105/2’deki rıza koşulu yerine getirilmelidir.

Geri çekme ile patent hakkından vazgeçme aynı işlem midir?

Hayır. Patent başvurusu geri çekme, henüz başvuru aşamasındaki dosyayı ilgilendirir ve SMK m.105’e tabidir. Patent verilmiş ve hak doğmuşsa artık “başvurunun geri çekilmesi” değil patent hakkından vazgeçme hükümleri gündeme gelir. Uygulamada bu iki işlem aynı EPATS başlığı altında görülebilse de hukuki aşama ve sonuçları farklıdır. Bu nedenle dosyanın başvuru mu yoksa verilmiş patent mi olduğu ilk kontrol noktasıdır.

Yayımlanmamış başvuruda yeni dosya açmanın hukuki sınırı nedir?

SMK m.105/3 aynı buluş için yeni başvuru yapılabileceğini açıkça söyler; ancak bu hüküm, eski dosyanın başvuru tarihini veya rüçhan avantajlarını yeni dosyaya kendiliğinden taşımaz. Yeni başvurunun başvuru tarihi, varsa geçerli rüçhan iddiası, yenilik değerlendirmesi ve daha önce yapılmış açıklamalar ayrı incelenmelidir. Bu nedenle “eski dosyayı kapatıp aynı tarihle yeniden başlarız” yaklaşımı kanunda yoktur.

SMK 105 fıkra fıkra: geri çekmenin gerçek hukuki sonuçları

SMK 105/1: Patent başvurusu, patentin verildiğinin ilan edildiği tarihten önce başvuru sahibi tarafından geri çekilebilir. Başvuru daha önce yayımlanmışsa geri çekme Bülten’de de yayımlanır; geri çekmenin Bülten’de yayımlanmasından sonra bu talepten vazgeçilemez. Bu nedenle “dilekçeyi verdim, istediğim zaman geri alırım” yaklaşımı doğru değildir.

SMK 105/2: Sicilde patent başvurusu üzerinde hak tesis etmiş üçüncü kişi varsa, onun rızası olmadan başvuru geri çekilemez. Bu hüküm özellikle lisans, rehin veya başka tasarrufların sicil boyutunu önemli hâle getirir. Geri çekme kararından önce sicil kaydı alınmalı ve üçüncü kişi hakkı varsa rıza belgesi dosyaya konulmalıdır.

SMK 105/3 ve 105/4 arasındaki ayrım: Henüz yayımlanmamış bir başvuru geri çekilmiş, geri çekilmiş sayılmış veya reddedilmişse aynı buluş için yeni patent başvurusu yapılabilir. Buna karşılık yayımlanmış başvuru geri çekilirse aynı buluş konusunda yeniden başvuru yapılamaz. Bu iki fıkra, başvurunun “yayınlanmış olup olmamasını” stratejik kararın merkezine yerleştirir.

Geri çekme ile geri çekilmiş sayılma aynı şey değildir

Geri çekme başvuru sahibinin iradi işlemidir. Geri çekilmiş sayılma ise kanunun belirli bir süre veya usul şartının yerine getirilmemesine bağladığı sonuçtur. Bir süre kaçırıldığı için dosya geri çekilmiş sayılmışsa, hemen yeni başvuru stratejisine geçmeden önce SMK 107’deki işlemlerin devam ettirilmesi veya hakların yeniden tesisi mekanizmasının şartları ayrıca incelenmelidir.

Resmî kaynak: 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu – SMK 105.

Sık sorulan sorular

1. Patent başvurusu ne zamana kadar geri çekilebilir?

Patentin verildiğinin ilan edildiği tarihten önce, SMK 105/1 uyarınca geri çekilebilir.

2. Yayımlanmış başvuru da geri çekilebilir mi?

Evet, patentin verilmesinin ilanından önce geri çekilebilir; geri çekme Bülten’de yayımlanır.

3. Geri çekme Bülten’de yayımlandıktan sonra vazgeçilebilir mi?

Hayır. SMK 105/1 bunu açıkça yasaklar.

4. Sicilde lisans veya başka üçüncü kişi hakkı varsa ne olur?

SMK 105/2 kapsamında sicilde başvuru üzerinde hak tesis etmiş üçüncü kişinin rızası olmadan geri çekme yapılamaz.

5. Henüz yayımlanmamış başvuru geri çekilirse yeniden başvuru yapılabilir mi?

Evet. SMK 105/3 aynı buluş konusu için yeni patent başvurusuna izin verir.

6. Yayımlanmış başvuru geri çekilirse yeniden başvuru yapılabilir mi?

Aynı buluş konusunda yapılamaz; yasak SMK 105/4’te açıktır.

7. Geri çekilmiş sayılma ile geri çekme aynı şey midir?

Hayır. İlki kanuni/usuli sonuç, ikincisi başvuru sahibinin iradi işlemidir.

8. Başvuru reddedilirse aynı buluş için yeni başvuru her zaman mümkün mü?

SMK 105/3 bu imkânı henüz yayımlanmamış başvurunun reddi için açıkça tanır. Dosya yayımlanmışsa ayrı patentlenebilirlik ve önceki teknik durum değerlendirmesi gerekir.

9. Süre kaçırıldığı için dosya kaybedildiyse doğrudan geri çekme mi yapılmalı?

Hayır. Önce SMK 107’deki işlemlerin devamı ve hakların yeniden tesisi şartları incelenmelidir.

10. Geri çekmeden önce en kritik iki kayıt nedir?

Başvurunun yayın durumu ve sicilde üçüncü kişi hakkı bulunup bulunmadığıdır.

Resmî kaynaklar ve iç bağlantılar

Resmî kaynak: TBMM – 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu · TÜRKPATENT Mevzuat.

İlgili içerikler: SMK 104 – Patent/faydalı model dönüşümü · SMK 106 – Sicil, devir ve lisans · SMK 107 – Kaçırılan süreler · SMK 109 – Patent isteme hakkı.