B&KBakırcı & KeskinHUKUK BÜROSU
TR
TürkçeEnglishDeutschРусскийالعربية中文
Menü

Paydaş Donatandan Gider Avansı İade Talep Dilekçesi | TTK 1077 Word

Kısa ve net cevap: TTK m.1077 ikinci fıkra, ödenmeyen gider payı başka paydaş donatanlarca borçlu hesabına avans olarak karşılandığında temerrüt faizi yükümlülüğünü avansın verildiği tarihten başlatır. Gider avansı iade talebi gerçek iştirak gideri, borçlu payı, fiilen verilen avans ve kalan tutarla kurulur. Başvuranın kendi katkısı ayrılır. Bu Word örneği kalan anaparaya yönelir; faiz ve sigorta kalemi kendi dayanak ve hesabıyla ayrı belirlenir.

Paydaş donatandan gider avansı iade talep dilekçesini Word olarak indir

Donatma iştirakinin denizcilik faaliyetinde yük gemisi ve liman

Başkasının gider payı için gerçekten verilen avans

Paydaş donatandan gider avansı iade talep dilekçesi, bir paydaşın ödemediği gider payını onun hesabına avans olarak karşılayan diğer gerçek paydaş donatan için hazırlanır. TTK m.1077 ikinci fıkra bu olayı ayrıca düzenler. Dosyada iştirak gideri, borçlunun ödenmeyen payı, onun hesabına yapılmış gerçek avans ve kalan tutar gösterilir. Talep, yalnız gider kararı alınmasına veya faturanın düzenlenmesine dayanılarak oluşturulmuş hayalî ödeme değildir.

Talep eden, başkasının payı için avansı gerçekten veren paydaş; muhatap kendi gider payını ödemeyen gerçek borçlu paydaştır. Avans veren kişinin kendi gider payına ait ödeme bu alacağa eklenmez. Birden çok kişi ödeme yapmışsa her birinin gerçek karşıladığı miktar ayrı gösterilir. Bir paydaş, ödemesini ve başkasına ait alacak için yetkisini açıklamadan bütün ödemelerin tek alacaklısı olarak yazılmaz.

Örnek, verilen avansın kalan anaparasının iadesine yönelir. Faiz başlangıcının özel kanuni dayanağı açık gösterilir; faiz türü, oran ve dönem hesabı ayrıca gerçek kayıtlarla belirlenir. Sigorta gideri ikinci fıkranın ayrı koşuluna bağlıdır ve ana avansla açıklamasız birleştirilmez. Ortak işletmenin kazancı, borçlu paydaşın gideri ve avans verenin kendi katkısı farklı hesap unsurları olarak tutulur.

Gerçek donatma iştiraki ve paylaşım düzeni

TTK m.1064’teki ilişki, paylı mülkiyet konusu geminin sözleşme gereğince bütün paydaşlar adına ve hesabına menfaat için suda kullanılmasıdır. Başvuruda gemi ve iştirak kimliği kaynak kayıtla gösterilir. Bir gemi sahibi şirketin sermaye hisseleri doğrudan gemi payı gibi kullanılmaz. Geminin tek maliki olan şirketin iç gider alacağı, yalnız denizcilik faaliyeti bulunması nedeniyle bu özel paydaş avansı alacağına dönüştürülmez.

TTK m.1066 uyarınca paydaşların hukuki ilişkileri ve temsil öncelikle gerçek sözleşme hükümlerine tabidir; hüküm bulunmayan durumda kanuni düzen uygulanır. İlk kontrol, yürürlükteki iştirak sözleşmesi ve ilgili gerçek değişikliklerdir. Gider paylaşımı maddesi, belirli harcama kararı ve geçici finansman açıklaması farklı belgelerdir. Birinin kapsamı diğerine taşınmadan birlikte okunur. Belgeye dayanmayan sabit paylaşım yüzdesi oluşturulmaz.

M.1077 birinci fıkra, kanuni düzende iştirakin giderlerine, özellikle geminin donatılması ve tamiri giderlerine gemideki pay oranında katılmayı düzenler. Giderin gerçek iştirak işi olması ve borçluya düşen pay açıklanır. Gemiyle hiçbir bağlantısı gösterilmeyen kişisel harcama, fatura mevcut diye iştirak gideri yapılmaz. Bir ödeme başka işler de içeriyorsa ilgili bölüm kaynak kayıtla ayrılır; tamamı tek paydaşın hesabına yüklenmez.

Gider, borçlu pay ve avans aynı belge değildir

Gider belgesi hizmet veya malın konusunu, miktarını ve kime düzenlendiğini gösterir. Pay hesabı bu giderden borçluya hangi miktarın düştüğünü açıklar. Gerçek ödeme belgesi ise avans veren kişinin ne zaman ne kadar para verdiğini ortaya koyar. Bu üç unsur aynı olay zincirinde eşleştirilir. Henüz ödenmemiş fatura, başka paydaş tarafından verilmiş avans gibi gösterilmez. Fatura tarihi avans tarihi yerine geçirilmez.

Borçlu paydaşın ödememiş bulunduğu kısım ayrıca belirlenir. Borçlu kendi payının bir bölümünü önceden karşılamışsa bu gerçek ödeme dikkate alınır. Yalnız kalan kısmı karşılayan avans, tüm ilk borç kadar yazılmaz. Borçlunun farklı dönem veya farklı gider ödemesi bulunduğunda ilgili kalemle bağlantısı araştırılır. Belge açıklaması bilinmeden aynı tutar hem ödenmiş hem ödenmemiş kabul edilmez.

Avans birden çok gideri karşılıyorsa her giderin pay dağılımı ve avans içindeki miktarı ayrılır. Tek banka hareketinin tamamı birden çok satırda tekrar kullanılarak alacak çoğaltılmaz. Ödemenin kaynağı iştirak kasasıysa bu ödeme paydaşın kendi kaynaklarından verdiği kişisel avans diye otomatik yazılmaz. Parayı fiilen gönderen kişi ile finansmanı sağlayan gerçek alacaklı ayrı kayıtlardan belirlenir.

Kalem bazlı avans çizelgesi

Her satırda gider tarihi, gerçek gider konusu, toplam tutar, borçlu payı, avansı veren kişi, avans tarihi ve ödeme kaydı bulunur. Sonraki geri ödeme aynı satırla eşleştirilir ve kalan tutar gösterilir. Böylece talep, bütün geçmiş işletme hareketlerinin açıklamasız toplamına dönüşmez. Bir ödeme birden çok kişinin payını karşılamışsa hangi borçlu için ne kadar verildiği ayrıca açıklanır. Borçluların farklı payları tek borçlu gibi birleştirilmez.

Ek numarası çizelgeyle aynı olmalıdır. Fatura, borçlu payını gösteren sözleşme ve gerçek ödeme birbirinden ayırt edilir. İptal edilen işlemden geri gelen para da kayda alınır. Karşılanmış veya kapanmış avans güncel bakiyeye yeniden eklenmez. Para birimi belgeden alınır. Yabancı para kaydı, dosyada dayanağı bulunmayan kurla yeni Türk lirası alacağına çevrilmez. Gerçek tutar ve talep biçimi kendi hukuki dayanağıyla açıklanır.

Bir giderin tutarı veya kapsamı hakkında itiraz varsa bu itiraz ayrı değerlendirilir. Pay oranına itiraz ile gerçek ödeme yapılmadığı açıklaması aynı kanıt sorununu oluşturmaz. Tartışılan kalem, ilgili belge ve neden açık yazılır. Belgeli kalan miktarın hesabı görünür tutulur. Başvurunun doğru kurulması, bilinmeyen rakamların doldurulmasına değil, gerçek gider ve ödeme zincirinin denetlenebilmesine dayanır.

Faiz başlangıcı ve güncel kanuni düzen

TTK m.1077 ikinci fıkra, borçlu paydaşın temerrüt faizi yükümlülüğünün avansların verildiği tarihten itibaren başlayacağını açıkça düzenler. Gider kararının, faturanın veya bu talep yazısının tarihi aynı başlangıçmış gibi kullanılmaz. Birkaç farklı günde avans verilmişse her avansın gerçek tarihi ayrı belirlenir. Bir kısmı sonra verilen para için bütün faiz dönemi ilk avans tarihine götürülmez.

Faiz oranı m.1077’de sabit yüzde olarak yazılmamıştır. TTK m.8 ticari işlerde faiz anlaşmasını, m.9 ilgili faiz mevzuatını düzenler. 3095 sayılı Kanun m.1’in 31.07.2026 tarihinde yürürlüğe giren düzeni, sözleşmeyle miktarı belirlenmemiş faiz için TCMB’nin önceki yılın 31 Aralık günü kısa vadeli kredi işlemlerine uyguladığı reeskont oranının yüzde seksenini esas alır. 30 Haziran oranı önceki 31 Aralık oranından beş puan veya daha fazla farklıysa ikinci yarıda 30 Haziran oranının yüzde sekseni uygulanır. M.2, önceki 31 Aralık kısa vadeli avans oranı m.1 oranından yüksekse ticari temerrütte bu oranın istenebilmesini; 30 Haziran avans oranındaki en az beş puan farkta ikinci yarı düzenini ayrıca içerir. Gerçek sözleşme ve dönem incelenmeden eski sabit oran bütün hesaba taşınmaz.

Bu anapara örneğinde hesaplanmamış faiz tutarı kesin toplam gibi yazılmaz. Faiz hesabı yapılacaksa her avansın tarihi, ilgili anapara, gerçek karşı ödeme ve uygulanacak dönemsel oran ayrı gösterilir. 3095 m.3 ve TTK m.8’deki mürekkep faiz sınırları incelenmeden faize yeniden faiz eklenmez. M.1077’nin başlangıç kuralı, her ortaklık avansının kendiliğinden bileşik faizli kredi olduğu anlamına gelmez.

Sigorta giderinin ayrı kanuni koşulu

M.1077 ikinci fıkra, avansın ödenmesinin borçlu paydaşa ait gemi payı üzerinde avans veren paydaşlar bakımından doğurduğu sigortalanabilir menfaatin sigorta ettirilmesi hâlini ayrıca düzenler. Bu koşuldaki sigorta gideri borçlu paydaşa aittir. Kural, geminin bütün sigorta poliçelerini her avans borçlusuna açıklamasız yüklemek değildir. Gerçek sigorta, korunmuş menfaat, borçlu pay ve gider bağlantısı gösterilir. Bu formda ana avans tutarıyla sigorta gideri aynı satıra birleştirilmez.

Gerçek sigorta gideri de istenecekse poliçenin kapsamı ve gider kaydı ayrıca incelenir. Mevcut olmayan sigorta yapılmış gibi yazılmaz. Ana avans hesabı ve sigorta kalemi farklı belgelerle gösterilir. Başvuranın kişisel başka poliçesi, yalnız ödeme belgesi bulunduğu için bu hükmün giderine dönüştürülmez. Ayrı talep kullanılacaksa ilgili gerçek tutar ve dayanak açıkça eklenir; hazırlanmamış kalem anaparaya gizlenmez.

Avans gemi payını ve ortaklık sıfatını otomatik değiştirmez

Avans verenin alacak hesabı ile gemideki mülkiyet payı farklıdır. Başkasının giderini karşılamak başvuranın payını bu yazıyla otomatik artırmaz. TTK m.1078 paydaş donatanların şahsındaki değişiklik ve iştirakten çıkarılamama düzenini ayrıca içerir. Gider borcunun ödenmemesi, bu doğrudan form üzerinden borçlunun payının silindiği veya ortaklıktan çıkarıldığı sonucu olarak gösterilmez. Talep edilen gerçek avansın iadesi ile pay satın alma işlemi farklıdır.

Borçlu paydaşın kazanç payı bulunduğu ileri sürülürse ayrı alacak ve borç kayıtları değerlendirilir. Gerçekleşmiş hukuki mahsup veya ödeme belirli kaleme işlenir. Yalnız kazanç hesabının varlığı bütün avans bakiyesinin kapandığını göstermez. Bir kayıt hem borçtan düşülüp hem ayrı iade olarak ikinci kez azaltılmaz. Talep miktarı, gerçek kapanan bölüm çıkarıldıktan sonra kalan tutardır.

Kalem: İştirak gideri

Gerçek dayanak: İşlem ve gider belgesi

Hesapta görevi: Borçlu payının kaynağı

Kalem: Ödenmeyen pay

Gerçek dayanak: Sözleşme, pay ve karşı ödeme

Hesapta görevi: Başkasının karşılaması gereken bölüm

Kalem: Verilen avans

Gerçek dayanak: Gerçek veren, miktar ve tarih

Hesapta görevi: Anapara ve m.1077 faiz başlangıcı

Kalem: Geri ödeme

Gerçek dayanak: İlgili kaleme bağlı gerçek tahsilat

Hesapta görevi: Kalan miktar

Paydaş donatandan gider avansı iade talep dilekçesi örneği

Örnek, borçlu paydaşın ödemediği gider payını onun hesabına gerçekten karşılayan paydaş için düzenlenir. Avansların gerçek tarihleri ve kalan anapara ek çizelgede gösterilir. Hesaplanmamış faiz veya sigorta gideri kesin toplam gibi yazılmaz. Talep eden kendi gider katkısını başka paydaşa verdiği avansla karıştırmaz. Gerçek sözleşme, gider ve ödeme kaydı bulunmayan satırlar kaldırılır.

[BORÇLU PAYDAŞ DONATANIN GERÇEK ADI / UNVANI]’NA

TALEP EDEN PAYDAŞ DONATAN: [Gerçek ad / unvan, adres ve yetkili]
MUHATAP BORÇLU PAYDAŞ: [Gerçek ad / unvan ve adres]
GEMİ / İŞTİRAK: [Gerçek kimlik ve sicil bilgisi]
KONU: TTK m.1077 kapsamında hesabınıza verilen gerçek gider avanslarının kalan anaparasının iadesi talebidir.

1. [Gerçek sözleşme ve pay kaydı] kapsamında ilgili donatma iştirakinin paydaşlarıyız. [Belirli gerçek gider] bakımından tarafınıza düşen gider payı [gerçek paylaşım dayanağı ve tutar] şeklindedir. İlgili gider belgesi ve pay hesabı eklenmiştir.

2. Tarafınızca ödenmeyen [belgeli kısım] hesabınıza avans olarak tarafımdan [gerçek tarih ve miktar] ile karşılanmıştır. Birden çok avans varsa her veren, miktar ve tarih ek çizelgede ayrı gösterilmiştir. Gerçek ödeme belgeleri eklenmiştir.

3. Aynı kalemlere ilişkin gerçek geri ödemeler [belgeler ve tutarlar] şeklindedir. Kendi gider payıma ait ödeme bu alacağa eklenmemiştir. İadesini istediğim kalan avans anaparası [gerçek bakiye ve para birimi] olarak hesaplanmıştır.

4. TTK m.1077 ikinci fıkra uyarınca, ödenmeyen gider payı diğer paydaşlarca borçlu hesabına avans olarak karşılandığında temerrüt faizi yükümlülüğü avansların verildiği tarihten itibaren başlar. Faiz türü, oran ve dönem hesabı ayrı gerçek dayanaklarıyla belirlenmek üzere faiz alacağı saklı tutulmuştur. Hesaplanmamış faiz ve sigorta gideri bu anapara toplamına eklenmemiştir.

TALEP: Ekli gerçek gider, pay ve avans kayıtları kapsamında belirtilen [gerçek kalan anapara] tutarının iadesini; hesap veya kalemlere ilişkin somut cevabınızın [gerçek iletişim yolu] üzerinden bildirilmesini talep ederim. Yapılan her gerçek geri ödeme ilgili kaleme işlenecek ve bakiye güncellenecektir.

EKLER: [İştirak sözleşmesi ve ilgili pay kaydı]; [gider belgesi ve paylaşım hesabı]; [gerçek avans ödeme kayıtları]; [avans, geri ödeme ve bakiye çizelgesi]; [ilgili gerçek yazışmalar]. Yalnız mevcut ekler kullanılır.

Tarih: [Gerçek gönderim tarihi]
Talep Eden Paydaş Donatan / Yetkili
[Adı ve soyadı]
İmza: [Gerçek imza]

Dilekçedeki tarih alanına gerçek gönderim günü yazılır. Güvenli elektronik imza fiilen uygulanmadıkça belgenin e-imzalı olduğu belirtilmez; sunulan nüshada başvuranın veya yetkili temsilcinin gerçek imzası bulunur.

Gerçek gönderim ve güncel bakiye

Word dosyasındaki hazırlık notları gönderilen nüshadan çıkarılır. Tarih alanına gerçek gönderim günü yazılır. Güvenli elektronik imza fiilen uygulanmışsa belge e-imzalı olarak belirtilebilir; uygulanmamış belgeye e-imzalıdır yazılmaz. Muhatap, gemi, gider ve ödeme referansları kaynak kayıtlara göre son kez kontrol edilir. Bir başvuru başka paydaşın adı veya başka giderin ödeme tarihiyle gönderilmez. Metin ve ekler, gerçek ulaşma kaydıyla birlikte saklanır.

Gelen cevaptaki pay itirazı, gider bağlantısı, avansın verildiği tarih ve önceden ödeme açıklaması ayrı incelenir. Gerçek iade yapılınca ilgili bakiye düşürülür. Yalnız ödeme sözü verilmesi gerçekleşmiş iade diye kaydedilmez. Bu doğrudan yazı dava veya takip başvurusu yerine geçmez. Sonraki hukuki süreçte görev, yetki, dava şartı ve talep türü gerçek ilişkiyle ayrıca değerlendirilir. Bu yazıya kanunda bulunmayan otomatik pay devri veya kesin tahsil sonucu eklenmez.

Sık sorulan sorular

1. Bu avans alacağının özel dayanağı nedir?

TTK m.1077, iştirak giderine katılmayı ve borçlu paydaşın ödemediği payın diğer paydaşlarca onun hesabına avans verilmesi hâlini düzenler.

2. Başvuran kendi gider payını da geri ister mi?

Kendi katkısı ile başkasının ödenmeyen payına verdiği avans ayrılır. Bu form yalnız gerçek borçlu hesabına verilmiş kalan avans anaparasına yönelir.

3. Fatura tarihi faiz başlangıcı mıdır?

M.1077 ikinci fıkra avansların verildiği tarihten itibaren temerrüt faizi düzenler. Fatura, karar ve başvuru tarihi gerçek avans tarihi yerine geçirilmez.

4. Birden çok ödeme tek tarihle yazılır mı?

Her gerçek avansın miktarı ve tarihi ayrı gösterilir. Sonradan verilen paranın faizi daha önceki avans tarihine götürülmez.

5. Sabit ortak faiz oranı var mı?

M.1077 oran koymaz. Gerçek sözleşme, TTK m.8–9 ve güncel 3095 sayılı Kanun hükümleriyle dönem ve faiz türü ayrıca belirlenir. Eski sabit oran bütün dönemlere taşınmaz.

6. Sigorta gideri her durumda eklenir mi?

M.1077’deki gerçek sigortalanabilir menfaatin sigorta ettirilmesi koşulu aranır. Her gemi poliçesi veya kişisel sigorta bu avans borcuna otomatik eklenmez.

7. Avans verenin gemi payı artar mı?

Alacak ile mülkiyet payı farklıdır. Bu doğrudan talep payı devretmez veya borçluyu iştirakten çıkarmaz.

8. Önceki geri ödeme nasıl kullanılır?

Gerçek ilgili kaleme işlenir ve kalan miktar güncellenir. İade edilmiş avans yeniden istenmez; aynı ödeme iki kez düşülmez.

9. Faiz tutarı bu örnekte toplamda mı bulunur?

Örnek kalan anaparaya ayrılmıştır. Faiz başlangıcı kanunla gösterilir; tür, oran ve dönem hesabı ayrı belirlenir. Hesaplanmamış faiz rakamı üretilmez.

10. Word dosyası hangi belgelerle doldurulur?

Gerçek iştirak, borçlu payı, gider, avans ve geri ödeme kayıtları kullanılır. Tarih ve imza uyarlanır; hazırlık notları muhataba sunulan nüshadan çıkarılır.

Resmî kaynak ve ilgili donatma iştiraki rehberleri

08.10.2026 tarihinde güncel Türk Ticaret Kanunu m.8, 9, 1064, 1066, 1077 ve 1078; faiz ayrımında güncel 3095 sayılı Kanun m.1, 2 ve 3 incelenmiştir. Avans ve özel faiz başlangıcı dayanağı TTK m.1077 ikinci fıkradır.

Genel çerçeve gider payı, kazanç ve avans rehberinde yer alır. Bilgi ve hesap isteme hakkı kaynak kayıt incelemesine; karar ve oy çoğunluğu rehberi gerçek gider kararına ilişkindir. Diğer başvurular dilekçe kütüphanesindedir.

Yazar: Avukat Halil Bakırcı — Mersin Barosu, sicil no: 3472. Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu’nun fizikî ofisi Mersin’dedir. Türkiye genelindeki dosyalar Mersin ofisinden takip edilir. İştirak gideri, pay hesabı ve gerçek avans kayıtlarının incelenmesi için iletişim sayfasından veya WhatsApp üzerinden ulaşabilirsiniz. Adres: İhsaniye Mahallesi, 4903 Sokak, Profit İş Merkezi 3/14, Akdeniz/Mersin.

Hukuki konu hakkında iletişim

İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.

Telefonla Araİletişim Bilgileri
Telefon WhatsApp