Pazaryeri Hesabı Askıya Alınmadan Önce Satıcıya Kaç Gün Süre Verilir?
E-Ticaret Yönetmeliği m.17/2: en az üç iş günü
Elektronik ticaret pazar yerinde satıcı hesabının kısıtlanması, askıya alınması veya sona erdirilmesi yalnız platformun teknik kararı değildir. Bu işlem satıcının ticari faaliyetine doğrudan müdahale ettiği için 6563 sayılı Kanun ve Elektronik Ticaret Aracı Hizmet Sağlayıcı ve Elektronik Ticaret Hizmet Sağlayıcılar Hakkında Yönetmelik özel usul öngörür. Yönetmelik m.17/2 normal usulün merkezine satıcının açıklama hakkını yerleştirir.
Pazaryeri önce aracılık sözleşmesinde yer alan nesnel sebebi tespit eder. Ardından bu sebebi satıcıya açık ve anlaşılır biçimde bildirir. Bildirim, satıcının hangi işlem, ürün, sipariş, belge veya davranış nedeniyle kısıtlama riskiyle karşılaştığını anlayabileceği içerikte olmalıdır. Bu bildirimin ardından satıcıya açıklamasını sunması için en az üç iş günü verilir.
“En az” ibaresi önemlidir. Platform üç iş gününden daha uzun bir süre belirleyebilir; ancak normal usulde üç iş gününün altına inemez. Aracılık sözleşmesine “24 saat içinde cevap verilmezse hesap kapanır” yazılması, Yönetmeliğin üç iş günlük asgari süresini ortadan kaldırmaz. Emredici asgari koruma sözleşmeyle daraltılamaz.
Üç iş günü, satıcıya yalnız biçimsel bir cevap kutusu açmak için değil, iddiayı anlayıp belge toplaması ve somut açıklama sunması için tanınmıştır. Bu nedenle bildirim ile süre birlikte okunur. Sebebi anlaşılmayan bir bildirim üzerine süre işletilmesi, açıklama hakkının amacını karşılamaz.
Üç iş günlük süre ne zaman başlar ve nasıl hesaplanır?
Süre hesabında satıcıya yapılan bildirimin tarih ve saati temel kayıttır. Pazaryerinin dâhili iletişim sistemi üzerinden gönderdiği bildirim, sistemdeki zaman damgasıyla birlikte saklanmalıdır. Bildirim ayrıca onaylanmış elektronik iletişim adresine gönderilmişse e-posta veya diğer elektronik kayıt da dosyaya eklenir.
İş günü hesabında hafta sonu ve resmî tatil günleri çalışma günü sayılmaz. Örneğin bildirim cuma günü yapıldığında üç iş günlük süre sırf pazartesi gününe kadar geçen takvim süresine göre hesaplanmaz. Cumartesi ve pazar iş günü değildir. Araya resmî tatil girdiğinde tatil günü de iş günü sayılmaz. Tam hesap, bildirimin zamanına ve ilgili takvime göre yapılır.
Platformun satıcı panelinde “72 saat” biçiminde otomatik sayaç göstermesi Yönetmelikteki iş günü kavramını değiştirmez. Teknik sayaç hafta sonunu veya resmî tatili düşmüyorsa hukukî süre bakımından esas alınmaz. Satıcı ekran görüntüsü almalı ve bildirim tarihiyle sistemdeki son cevap tarihini karşılaştırmalıdır.
Satıcı açıklamasını üç iş günü dolmadan sunarsa platform açıklamayı bekletmeden dosyaya alır. Satıcının erken cevap vermesi kalan süreyi platform lehine ayrı bir “bekleme hakkına” dönüştürmez; sonraki aşamada m.17/3’teki karar süresi uygulanır.
Askı öncesi bildirim hangi bilgileri içermelidir?
Bildirimde kısıtlama, askı veya sonlandırma sebebi açık ve anlaşılır olmalıdır. “Politikalarımıza aykırı davranış”, “riskli hesap”, “yüksek iade”, “performans sorunu” veya “güvenlik ihlali” gibi tek başına genel ifadeler, satıcının neye cevap vereceğini göstermiyorsa açıklama hakkını işlevsiz bırakır.
Somutlaştırma için işlem veya sipariş numarası, ürün kodu, tarih, ihlal edildiği ileri sürülen aracılık sözleşmesi maddesi ve platformun dayandığı veri gösterilmelidir. Birden fazla ihlal ileri sürülüyorsa her biri ayrı yazılmalıdır. Satıcı hangi olaya hangi belgeyle cevap vereceğini bu sayede belirler.
Pazaryeri daha sonra tamamen farklı bir sebebe dayanarak hesabı askıya alırsa ilk bildirimle nihai karar arasında gerekçe uyumsuzluğu doğar. Yeni sebep de normal usule tabi ise satıcıya o yeni sebep bakımından açıklama hakkı tanınması gerekir. İlk bildirimin kapsamadığı iddia, satıcının savunma hakkını geriye dönük ortadan kaldırmaz.
Bildirim dâhili iletişim sisteminde erişilebilir olmalıdır. Satıcı ekranında bildirim açılmıyor, ekler görüntülenmiyor veya cevap butonu teknik olarak çalışmıyorsa bu durum tarih-saat kaydıyla platform desteğine bildirilmelidir. Teknik erişim sorunu satıcının açıklama hakkını fiilen yok edemez.
Satıcı üç iş günlük sürede ne yapmalıdır?
Satıcı önce bildirimi ve işlem tarihinde yürürlükteki aracılık sözleşmesini indirmelidir. Sonra platformun ileri sürdüğü her iddianın karşısına somut kayıt koymalıdır. Sahte ürün iddiasında tedarik faturası ve marka yetkisi; teslimat iddiasında kargo kaydı; ödeme iddiasında banka veya ödeme kuruluşu kaydı; içerik ihlalinde ürün sayfası ve gerekli resmî belge kullanılır.
Açıklama metni kısa fakat hesaplanabilir olmalıdır. “Hesabımı açın” talebi yerine “12.09.2026 tarihli bildirimde 12345 numaralı sipariş bakımından sözleşmenin X maddesi ileri sürülmüştür; ürün tedarik faturası ve kargo teslim belgesi ektedir; m.17 kapsamında askı sebebi oluşmamıştır” gibi olay, dayanak, belge ve talep zinciri kurulur.
Satıcı açıklamayı dâhili iletişim sistemi üzerinden gönderdiğinde başvuru numarasını ve gönderim zamanını saklar. Yüklenen eklerin isimleri not edilir. Sistem başvuruyu PDF olarak dışa aktarmaya izin veriyorsa kopya alınır. İleride platformun “açıklama gelmedi” savunmasına karşı yalnız ekran görüntüsü değil, gönderim kaydı ve başvuru numarası birlikte kullanılır.
Üç iş günlük süre içinde açıklama verilmese de platformun dayandığı sebep hukuken geçerli olmak zorundadır. Açıklama yapılmaması, sözleşmede olmayan bir kapatma sebebini geçerli hâle getirmez. Bununla birlikte açıklama verilmemesi satıcının somut belgeyi karar aşamasında platforma sunma imkânını kaybetmesine neden olur; bu nedenle sürenin etkin kullanılması gerekir.
m.17/7: hangi hâllerde önceden üç iş günü verilmez?
Yönetmelik m.17/7’de sayılan hâller normal usulden ayrılır. Mevzuattan kaynaklanan zorunluluk, kamu düzeni, gecikmesinde sakınca bulunan hâl, dolandırıcılık, veri ihlali veya diğer siber güvenlik riskleri varsa pazaryeri aracılık hizmetini derhâl kısıtlar, askıya alır veya sona erdirir. Böyle bir olayda platformun işlemden önce üç iş günü beklemesi aranmaz.
İstisna, platformun her uyuşmazlığı “acil” olarak etiketleyebileceği anlamına gelmez. Acil sebep somutlaştırılır ve satıcıya gecikmeksizin bildirilir. Dolandırıcılık iddiası hangi işlemle; veri ihlali hangi güvenlik olayıyla; kamu düzeni gerekçesi hangi resmî talep veya somut riskle bağlantılıysa kayda bağlanmalıdır.
Örneğin bir kamu kurumunun ürünün satışının derhâl durdurulmasına ilişkin bağlayıcı işlemi veya açık hesap ele geçirme olayı normal üç iş günlük bekleme ile aynı kategoride değildir. Buna karşılık sıradan performans puanı, yüksek iade oranı veya sözleşmesel ücret tartışması tek başına m.17/7 kapsamına sokulamaz.
Açıklamadan sonra pazaryeri kaç iş gününde karar verir?
Yönetmelik m.17/3 uyarınca satıcı açıklama sunduysa pazaryeri kararını açıklamanın kendisine ulaştığı tarihten itibaren yedi iş günü içinde bildirir. Karar, kısıtlama veya askının uygulanıp uygulanmayacağını ve gerekçeyi açıkça göstermelidir. Satıcı açıklama sunmadıysa karar üç iş günlük sürenin sonunda bildirilir.
Yedi iş günlük karar süresi, hesabın belirsiz statüde tutulmasını önler. Platform “inceleme devam ediyor” mesajıyla normal usuldeki karar süresini süresiz uzatamaz. Karar tarihinin dâhili iletişim sistemi kaydıyla gösterilmesi gerekir.
Karar satıcı lehineyse kısıtlama kaldırılır ve satış fonksiyonları yeniden açılır. Karar aleyhe ise kapsamın ne olduğu belirtilir. Kısmi ürün kısıtlaması ile bütün hesabın sona erdirilmesi aynı işlem değildir. Uygulanan yaptırım sözleşmedeki nesnel ölçüt ve somut ihlalle orantılı bağ kurmalıdır.
Üç iş günü uyuşmazlığında hangi deliller saklanmalıdır?
- İşlem tarihinde geçerli aracılık sözleşmesi ve ekleri.
- Askı/kısıtlama ön bildirimindeki gerekçe.
- Dâhili iletişim sistemi tarih-saat kaydı.
- Platformun verdiği son cevap tarihi.
- Satıcının açıklama metni ve ekleri.
- Sistem başvuru numarası ve gönderim teyidi.
- Varsa teknik erişim hatasına ilişkin ekran ve destek kaydı.
- m.17/7 ileri sürülmüşse acil sebebi gösteren belge.
- Mevcut sipariş, hakediş ve panel erişim dökümleri.
Deliller kronolojik sıralanmalıdır. Yalnız son ekran görüntüsü yerine bildirimden karara kadar bütün akış tutulur. Ekran görüntüsünde URL, tarih, saat ve hesap bilgisi görünüyorsa ispat değeri güçlenir. Kritik kayıt daha sonra kaybolacaksa noter e-tespit veya teknik arşiv yöntemi dosyanın niteliğine göre kullanılır.
Usule uyulmadan hesap askıya alınırsa ne yapılır?
Satıcı dâhili iletişim sistemi üzerinden usul itirazını açıkça kayda geçirir. Başvuruda Yönetmelik m.17/2, bildirim tarihi, verilen fiilî süre ve hangi hakkın ihlal edildiği gösterilir. “Üç iş günü verilmedi” deniliyorsa tarih hesabı açık şekilde yazılır. Acil istisna ileri sürülmüşse m.17/7’de hangi sebebe dayanıldığı sorulur.
6563 kapsamındaki idari yükümlülüklerin denetimi Ticaret Bakanlığının görev alanındadır. Özel hukuk bakımından sözleşmenin ifası, zarar, hakediş alacağı veya ihtiyati tedbir talebi ayrıca yürütülür. Para alacağı ve tazminat talebi ticari dava niteliğindeyse TTK m.5/A kapsamındaki dava şartı arabuluculuk uygulanır.
Güncel resmî metin için Ticaret Bakanlığı elektronik ticaret mevzuatı ve Mevzuat Bilgi Sistemi esas alınır.
Türkiye geneli ve Mersin uygulaması
Üç iş günlük açıklama hakkı Türkiye genelinde aynıdır. Satıcının Mersin’de, platformun İstanbul’da bulunması m.17/2’deki süreyi değiştirmez. Mersin bağlantısı görev ve yetki, delil toplama ve temsil düzenini etkiler.
Mersin’de e-ticaret yapan işletme bildirim geldiği gün sözleşme sürümünü, mevcut sipariş listesini, hakediş dökümünü ve dâhili iletişim kaydını dışa aktarmalıdır. Hesabın daha sonra erişime kapanması hâlinde bu kayıtlar uyuşmazlığın temel delilidir.
Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu Mersin merkezli olarak elektronik ticaret ve ticari sözleşme uyuşmazlıklarında işlem kronolojisini, kanuni süreyi ve platform kayıtlarını birlikte inceler. Türkiye genelindeki dosyalarda ilgili görev, yetki ve usul kuralları uygulanır.
Sık Sorulan Sorular
Pazaryeri askıdan önce kaç gün verir?
Normal usulde Yönetmelik m.17/2 gereğince satıcıya açıklama için en az üç iş günü verilir.
Üç gün mü, üç iş günü mü?
Üç iş günüdür. Hafta sonu ve resmî tatil günleri iş günü hesabına dahil edilmez.
Platform 24 saat süre verebilir mi?
Normal usulde hayır. Yönetmelikteki asgari üç iş günlük süre sözleşmeyle azaltılamaz.
Hangi hâlde savunma beklenmez?
m.17/7’deki mevzuat zorunluluğu, kamu düzeni, gecikmesinde sakınca, dolandırıcılık, veri ihlali ve diğer siber güvenlik risklerinde derhâl işlem uygulanır.
Acil kapatmada gerekçe bildirilir mi?
Evet. Derhâl işlem uygulansa da gerekçe satıcıya gecikmeksizin bildirilir.
Satıcı cevap verirse karar kaç günde gelir?
Karar, açıklamanın pazaryerine ulaştığı tarihten itibaren yedi iş günü içinde bildirilir.
Satıcı cevap vermezse ne olur?
Pazaryeri kararı üç iş günlük açıklama süresinin sonunda bildirir; açıklama verilmemesi hukuka aykırı bir kapatma sebebini geçerli hâle getirmez.
Bildirim yalnız e-posta ile yapılabilir mi?
Yönetmelikteki dâhili iletişim sistemi kayıtları temel kanaldır; platformun kullandığı ek elektronik bildirimler de delil olarak saklanır.
Üç iş günü verilmezse nereye başvurulur?
Önce dâhili iletişim sistemi üzerinden usul itirazı kayda geçirilir. 6563 kapsamındaki idari yükümlülükler Ticaret Bakanlığının denetim alanındadır; özel hukuk talepleri ayrıca yürütülür.
Mersin’deki satıcı için süre farklı mı?
Hayır. Yönetmelik m.17/2 Türkiye genelinde aynı uygulanır.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
