Araç Kiralama Yetki Belgesi Zorunlu mu? Yeni Yönetmelik m.5 (2027)
Kısa ve net cevap: Evet. Motorlu Kara Taşıtlarının Kiralanması Hakkında Yönetmelik m.5 uyarınca, 1 Ocak 2027’den itibaren yetki belgesi olmadan ticari faaliyet kapsamında motorlu kara taşıtı kiralama faaliyeti yürütülemez. Yönetmelik, aksi Ticaret Bakanlığınca tespit edilmedikçe her bir motorlu kara taşıtı kiralama işlemini ticari faaliyet kabul eder. Yetki belgesi her işletme için ayrı düzenlenir, devredilemez ve işletmenin bulunduğu yerdeki Ticaret İl Müdürlüğü tarafından Bilgi Sistemi üzerinden verilir. Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği 1 Ocak 2027 tarihinde faaliyette bulunan mevcut işletmeler ise faaliyetlerine devam edebilmek için en geç 1 Temmuz 2027’ye kadar yetki belgesi almak zorundadır.
Bu yazıyla ilgili genel bir sorunuz mu var? Anonim soru sor
Hukuki dayanak ve yürürlük tarihi
Motorlu Kara Taşıtlarının Kiralanması Hakkında Yönetmelik, Ticaret Bakanlığı tarafından 15 Ağustos 2026 tarihli ve 33341 sayılı Resmî Gazete’de yayımlandı. Yönetmelik m.23’e göre düzenlemenin yürürlük tarihi 1 Ocak 2027’dir. Bu ayrım önemlidir: 11 Eylül 2026 itibarıyla Yönetmelik yayımlanmış durumdadır fakat henüz yürürlüğe girmemiştir. Buna karşılık işletmelerin 2027’de faaliyetlerini sürdürmek için hangi şartları yerine getirecekleri artık kesinleşmiş mevzuat metniyle belirlenmiştir.
Yönetmeliğin dayanağı m.3’te açıkça gösterilmiştir. Düzenleme; 6585 sayılı Perakende Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun’un 16. maddesinin birinci fıkrasının ilgili bentlerine, 6563 sayılı Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun’un 11. maddesinin birinci fıkrasına ve 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 446. maddesine dayanır. Dolayısıyla yetki belgesi sistemi yalnızca bir sektör uygulaması veya meslek örgütü kararı değildir; Bakanlık tarafından çıkarılmış bağlayıcı bir yönetmelik hükmüdür.
Yönetmeliğin kapsamı da sınırsız değildir. Kısa süreli, tüketiciye yönelik motorlu kara taşıtı kiralama faaliyetleri ile bu faaliyete aracılık eden platformlar ve ilan platformları düzenlemenin ana kapsamındadır. Yönetmelikte kısa süreli kiralama, aynı kiracıya tek seferde veya kesintisiz dönemler halinde yirmi dokuz güne kadar verilen motorlu kara taşıtı kiralama hizmeti olarak tanımlanmıştır. Otuz gün ve üzerindeki uzun süreli kiralamalar kapsam dışında bırakılmıştır. Bu nedenle “yetki belgesi zorunluluğu” değerlendirilirken önce yapılan faaliyetin Yönetmelik kapsamındaki kısa süreli tüketici kiralaması olup olmadığı belirlenir.
Yetki belgesi kimler için zorunlu?
Yönetmelik m.5/1’in kuralı nettir: Yetki belgesi olmadan ticari faaliyet kapsamında motorlu kara taşıtı kiralama faaliyetinde bulunulamaz. Bu hüküm, rent a car işletmelerinin faaliyet iznini tek bir belgeye bağlar. Yetki belgesi, Bakanlığın Bilgi Sistemi üzerinden işletme bazında oluşturduğu sektör kayıt ve denetim mekanizmasının merkezindedir.
Belge zorunluluğu yalnızca şirketlere özgü değildir. Yönetmelikte işletme kavramı gerçek kişi veya tüzel kişi işletmeleri kapsayacak şekilde kurulmuştur. Şahıs işletmesi olarak kısa süreli araç kiralama faaliyeti yapan kişi de, limited veya anonim şirket de şartları taşıyorsa yetki belgesi almak zorundadır. Şube üzerinden faaliyet yürütülüyorsa her işletme/şube bakımından Yönetmelikteki özel hükümler dikkate alınır; merkezde bir yetki belgesinin bulunması, her şube için gereken koşulları otomatik olarak ortadan kaldırmaz.
Yetki belgesi alınması, belediyeden veya yetkili idareden alınması gereken işyeri açma ve çalışma ruhsatının yerine geçmez. Yönetmelik m.4’te “yetkili idare” ayrıca tanımlanmış; m.6’da işyeri ve faaliyet koşulları ayrıca düzenlenmiştir. Bu nedenle sektör mevzuatındaki yetki belgesi ile işyeri mevzuatındaki ruhsat birbirinden farklı idari işlemlerdir. İşletmenin yalnızca vergi kaydı veya oda kaydı bulunması da 1 Ocak 2027 sonrasında yetki belgesiz faaliyeti hukuka uygun hale getirmez.
Tek araç kiralama da ticari faaliyet sayılır mı?
Yeni düzenlemenin en dikkat çekici hükümlerinden biri Yönetmelik m.5/1’in ikinci cümlesidir. Buna göre, aksi Bakanlıkça tespit edilmedikçe her bir motorlu kara taşıtı kiralama işlemi ticari faaliyet kabul edilir. Bu hüküm “Ben düzenli rent a car işletmiyorum, yalnızca zaman zaman aracımı kiralıyorum” savunmasının otomatik olarak yetki belgesi zorunluluğunu ortadan kaldırmasını engeller.
Kanuni karine işletme lehine değil, ticari faaliyet yönündedir. Bir araç kiralama işleminin Yönetmelik kapsamındaki ticari faaliyet olmadığını ileri süren kişinin yalnızca kendi beyanı yeterli değildir; Yönetmelik açıkça aksi Bakanlıkça tespit edilmedikçe kiralama işlemini ticari faaliyet saymaktadır. Bu nedenle internet ilanları, sosyal medya üzerinden araç kiralama, platform aracılığıyla kısa süreli kiralama ve doğrudan müşteriyle yapılan kiralama işlemleri sırf klasik bir rent a car ofisi bulunmadığı için sistem dışında kalmaz.
Bu düzenleme, tüketici işlemlerinin izlenebilirliği açısından da önemlidir. Yetki belgesi bulunan işletmenin kimliği, kayıtlı işletme adresi, MERSİS veya ilgili sicil bilgileri ve kiralama faaliyetine ilişkin taşıtları Bilgi Sistemi üzerinden denetlenebilir hale gelir. Böylece kiracı bakımından sözleşmenin karşı tarafının kim olduğu ve işletmenin Bakanlık sisteminde yetkili olup olmadığı daha somut biçimde belirlenebilir.
Belgenin özellikleri ve devredilemezlik
Yönetmelik m.5/2-4, yetki belgesinin idari yapısını düzenler. Belge, işletmenin bulunduğu yerdeki Ticaret İl Müdürlüğü tarafından Bilgi Sistemi üzerinden verilir, tadil edilir ve iptal edilir. Belgede işletmenin MERSİS numarası, MERSİS’e kayıtlı işletme adı ve adresi ile ticaret unvanı; esnaf işletmelerinde ise ESBİS kayıtları ile işletme sahibine ilişkin tanıtıcı bilgiler yer alır.
Yetki belgesi her bir işletme için ayrı ayrı düzenlenir ve devredilemez. Bu nedenle bir işletmenin belgeyi başka bir gerçek veya tüzel kişiye satması, kiralaması veya işletme devriyle birlikte hiçbir işlem yapmadan kullandırması mümkün değildir. İşletme adı, adresi veya Yönetmelik m.5/3’te sayılan diğer belge bilgilerinde değişiklik olması halinde, m.8 uyarınca otuz gün içinde Bilgi Sistemi üzerinden tadil başvurusu yapılması gerekir.
Belgenin devredilemez olması şirket pay devri ile belge devrini de birbirinden ayırır. Tüzel kişinin aynı tüzel kişilik olarak devam ettiği pay değişiklikleri ile işletmenin başka bir kişiye devredilmesi aynı hukuki işlem değildir. Ancak her durumda Yönetmelikteki yetki belgesi şartlarının devam edip etmediği ve belge bilgilerinde tadil gerektiren bir değişiklik olup olmadığı ayrıca kontrol edilmelidir.
Başvuru nereye ve nasıl yapılır?
Yönetmelik m.7’ye göre yetki belgesi başvurusu, şartların taşındığını gösteren belgelerle birlikte Bilgi Sistemi üzerinden yapılır. İlgili kurum ve kuruluşların elektronik bilgi sistemlerinden temin edilebilen belgeler doğrudan bu sistemlerden alınır ve işletme adına elektronik dosyada saklanır. Şartları taşıdığı tespit edilen işletme adına başvuru tarihinden itibaren on gün içinde yetki belgesi düzenlenir.
Başvurudan önce m.6’daki şartların tamamı kontrol edilmelidir. İşletmenin gelir veya kurumlar vergisi mükellefi olması, meslek odasına kayıtlı bulunması, vergi ve meslek odası kayıtlarında motorlu kara taşıtı kiralama faaliyetinin yer alması, işyerinin Yönetmelikteki kullanım sınırlamalarına uygun olması, kiralama sorumlusunun yaş, öğrenim, adli sicil ve mesleki yeterlilik koşullarını taşıması ve araç filosunun Yönetmelikteki şartları sağlaması ana başlıklardır.
Büyükşehir belediyesi bulunan illerde, nüfusu 30.000’i geçen ilçelerde faaliyet gösteren işletmeler için asgari araç sayısı ondur; bu araçların en az beşinin işletme adına tescilli olması gerekir. Ayrıca birinin Türkiye’de üretilmesi şartıyla asgari iki hibrit veya yalnız elektrik motorlu araç bulunması öngörülmüştür. Nüfusu 30.000’i geçmeyen büyükşehir ilçeleri ile büyükşehir olmayan illerde ise asgari beş araç ve bunların en az ikisinin işletme adına tescilli olması şartı vardır. Filoya ilişkin geçiş hükmü mevcut işletmeler bakımından ayrıca m. Geçici 1’de düzenlenmiştir.
Mevcut işletmeler için 1 Temmuz 2027 süresi
Yeni işletmeler ile 1 Ocak 2027’de zaten faaliyette bulunan işletmeler aynı başlangıç kuralına tabi değildir. Yönetmeliğin Geçici Madde 1/1 hükmü, yürürlük tarihinde motorlu kara taşıtı kiralama faaliyetinde bulunan işletmelere açık bir geçiş süresi tanımıştır: Faaliyetlerine devam edebilmeleri için 1 Temmuz 2027 tarihine kadar yetki belgesi almaları gerekir.
Bu süre, mevcut işletmelere “yetki belgesi hiçbir zaman gerekmeyecek” şeklinde bir istisna tanımaz. Geçiş hükmünün amacı, 1 Ocak 2027’den önce kurulmuş ve faal olan işletmelerin yeni şartlara uyum sağlamasına zaman vermektir. 1 Temmuz 2027 sonrasında faaliyet devam edecekse yetki belgesinin alınmış olması gerekir. Ayrıca bazı filo, araç yaş/kilometre ve teknik koşullarının mevcut işletmelere uygulanması 1 Ocak 2028’e kadar ertelenmiştir. Bu erteleme de yetki belgesi alma zorunluluğunu 2028’e taşımaz; yetki belgesi için özel son tarih 1 Temmuz 2027’dir.
Geçici Madde 1/2 kapsamında, Yönetmeliğin yayımlandığı 15 Ağustos 2026 tarihinde araç kiralama faaliyetine ilişkin vergi veya meslek odası kaydı bulunan yahut faaliyetini belgeleyen ve başvuru tarihine kadar kesintisiz devam eden bazı mevcut işletmeler yönünden kiralama sorumlusuna ilişkin öğrenim, iflas ve belirli mahkûmiyet koşullarında özel geçiş hükümleri vardır. Mesleki yeterlilik belgesi şartı ise bu istisna listesinde yer almamaktadır. Başvuru dosyası hazırlanırken geçiş maddesi kelimesi kelimesine uygulanmalıdır.
Belgesiz faaliyet halinde sonuç
Yönetmelik m.5, yetki belgesiz ticari araç kiralama faaliyetini açıkça yasaklamaktadır. Yönetmelik m.22 ise aykırılıklar bakımından 6563 sayılı Kanun’un 12. maddesi ile 6585 sayılı Kanun’un 18. maddesindeki idari yaptırım hükümlerine gönderme yapar. Hangi idari para cezasının uygulanacağı, somut aykırılığın hangi kanuni yükümlülüğü ihlal ettiğine göre belirlenir; bütün ihlallere tek ve sabit bir ceza rakamı yazmak hukuken doğru değildir.
Ayrıca yetki belgesinin yalnızca bir kere alınması yeterli değildir. Yönetmelik m.9, belgenin verilmesi için gereken şartlardan birinin kaybedilmesi ve verilen sürede yeniden sağlanmaması, belge bilgilerindeki değişiklik için süresinde tadil başvurusu yapılmaması veya Yönetmeliğe aykırılığın uyarıya rağmen giderilmemesi/aynı takvim yılında tekrarlanması hallerinde yetki belgesinin iptalini düzenler. Bazı iptal hallerinde işletmeye ve ilgili kişilerin sahibi veya temsilcisi olduğu diğer işletmelere bir yıl süreyle yeni yetki belgesi verilmez.
Mersin’de araç kiralama yetki belgesi uygulaması
Mersin büyükşehir belediyesi olan bir ildir. Bu nedenle m.6/1-e-2’deki araç sayısı hesabında işletmenin faaliyet gösterdiği ilçenin, TÜİK tarafından yayımlanan bir önceki takvim yılının son gününe ait nüfusu esas alınır. Nüfusu 30.000’i geçen büyükşehir ilçelerinde on araçlık filo kuralı; nüfusu bu eşiği geçmeyen ilçelerde ise beş araçlık kural uygulanır. Mevcut işletmeler için Geçici Madde 1’deki 1 Ocak 2028 filo geçişi ayrıca dikkate alınır.
Yetki belgesini düzenleyecek idari birim, işletmenin bulunduğu yerdeki Ticaret İl Müdürlüğüdür; başvuru Bilgi Sistemi üzerinden yürütülür. İşletmenin Akdeniz, Yenişehir, Mezitli, Toroslar, Tarsus, Erdemli veya başka bir ilçede bulunması, Yönetmeliğin Türkiye genelindeki temel yetki belgesi zorunluluğunu değiştirmez; yalnızca nüfusa bağlı filo şartının uygulanmasında ilçe verisi önem taşır.
İlgili içerikler: Gurbetçiler Türkiye’de araç kiralayabilir mi?, kiralık araçta trafik cezası kime aittir? ve kiralık araç hasar bedeline itiraz rehberleri farklı uyuşmazlıkları ele almaktadır.
Sık Sorulan Sorular
Araç kiralama yetki belgesi ne zaman zorunlu olacak?
Yönetmelik 1 Ocak 2027’de yürürlüğe girer. Bu tarihten sonra yeni başlayacak kapsam içi ticari araç kiralama faaliyetinde yetki belgesi zorunludur. 1 Ocak 2027 tarihinde zaten faaliyette bulunan mevcut işletmelerin geçiş süresi 1 Temmuz 2027’de sona erer.
Bir tane aracını kiraya veren kişi de yetki belgesi almak zorunda mı?
Yönetmelik m.5/1, aksi Bakanlıkça tespit edilmedikçe her bir motorlu kara taşıtı kiralama işlemini ticari faaliyet kabul eder. Bu nedenle tek işlem yapılması kendiliğinden yetki belgesi zorunluluğunu kaldırmaz. Faaliyetin Yönetmeliğin kapsamı dışında kalıp kalmadığı ayrıca m.2’deki kapsam hükümlerine göre belirlenir.
Yetki belgesi belediyeden mi alınacak?
Hayır. Yetki belgesi işletmenin bulunduğu yerdeki Ticaret İl Müdürlüğü tarafından Bilgi Sistemi üzerinden verilir. Belediye veya diğer yetkili idareden alınan işyeri açma ve çalışma ruhsatı farklı bir idari belgedir.
Yetki belgesi başka işletmeye devredilebilir mi?
Hayır. Yönetmelik m.5/4’e göre belge her işletme için ayrı düzenlenir ve devredilemez.
Başvuru kaç günde sonuçlanır?
Şartları taşıdığı tespit edilen işletme adına m.7/3 uyarınca başvuru tarihinden itibaren on gün içinde yetki belgesi düzenlenir.
İşletme adresi değişirse ne yapılır?
Belgede yer alan bilgilerden biri değişirse m.8 uyarınca değişiklik tarihinden itibaren otuz gün içinde Bilgi Sistemi üzerinden tadil başvurusu yapılır. Tadil başvurusu on gün içinde sonuçlandırılır.
Mevcut rent a car işletmeleri 1 Ocak 2027’de kapanmak zorunda mı?
Hayır. 1 Ocak 2027’de faaliyette bulunan işletmeler, Geçici Madde 1 uyarınca 1 Temmuz 2027’ye kadar yetki belgesi alarak faaliyetlerine devam edebilir.
Filo şartları mevcut işletmelere hemen uygulanacak mı?
Geçici Madde 1/3, Yönetmeliğin yürürlük tarihinde mevcut ve koşulları sağlayan işletmeler bakımından m.6/1-e’nin araç sayısı ile yaş/kilometreye ilişkin bazı şartlarının uygulanmasını 1 Ocak 2028’e kadar erteler. Bu erteleme yetki belgesi alma tarihini değiştirmez.
Uzun süreli araç kiralama da bu Yönetmeliğe tabi mi?
Yönetmelik m.2 kapsam düzenlemesinde, otuz gün ve üzerindeki uzun süreli kiralamaları kapsam dışında bırakmıştır. Kısa süreli tüketici kiralamaları ise Yönetmeliğin ana kapsamındadır.
Yetki belgesi alınmazsa sözleşme kendiliğinden geçersiz mi olur?
Yönetmelik m.5 idari faaliyet yasağını düzenler. Bir özel hukuk sözleşmesinin geçerliliği ise sözleşmenin niteliği, emredici hükümler ve TBK/6502 hükümleri birlikte değerlendirilerek belirlenir. Yetki belgesiz faaliyetin yasak olması ile her kira sözleşmesinin otomatik olarak yok sayılması aynı hukuki sonuç değildir.
Yetki belgesi için uygulama kontrol listesi
İşletmenin başvuru öncesinde yalnızca “araç sayısı tamam mı?” sorusuna bakması yeterli değildir. İlk olarak vergi ve meslek odası kayıtlarında motorlu kara taşıtı kiralama faaliyetinin açıkça yer alıp almadığı kontrol edilmelidir. İkinci olarak işyerinin Yönetmelik m.6’daki kullanım sınırlarına uygunluğu incelenmelidir. Üçüncü olarak kiralama sorumlusunun on sekiz yaş, öğrenim, iflas, mahkûmiyet ve mesleki yeterlilik şartlarının hangilerine tabi olduğu; mevcut işletmeler için Geçici Madde 1’deki istisnaların uygulanıp uygulanmadığı belirlenmelidir. Dördüncü olarak işletmenin ve varsa her şubenin filo şartı ayrı hesaplanmalı, araçların Bilgi Sistemine kaydı, tescil durumu, model yılı, kilometresi, ağır hasar kaydı, muayenesi ve zorunlu mali sorumluluk sigortası kontrol edilmelidir.
Başvuru yapıldıktan sonra da dosya takip edilmelidir. Yönetmelik m.7/3’teki on günlük süre, şartları taşıdığı tespit edilen işletme adına belgenin düzenlenme süresidir. Başvurunun reddedilmesi halinde ret gerekçeleri Bilgi Sisteminde gösterilir. Belge alındıktan sonra MERSİS/ESBİS bilgileri, işletme adı veya adres gibi belgeye işlenen unsurlarda değişiklik olursa m.8’deki otuz günlük tadil süresi kaçırılmamalıdır. Bu süreye uyulmaması ve Bakanlığın uyarısına rağmen on gün içinde tadil başvurusu yapılmaması, m.9 kapsamında belgenin iptaline kadar giden bir sonuç doğurabilir.
Mevcut işletmeler bakımından takvimin üç ayrı tarihi vardır: Yönetmelik 1 Ocak 2027’de yürürlüğe girer; faaliyete devam eden mevcut işletmeler yetki belgesini en geç 1 Temmuz 2027’ye kadar alır; Geçici Madde 1/3 kapsamındaki bazı filo ve araç teknik şartları ise 1 Ocak 2028’e kadar uygulanmaz. Bu üç tarihin birbirine karıştırılmaması, hem başvuru planı hem de yatırım ve filo yenileme takvimi açısından doğrudan önem taşır.
Hukukçu incelemesi ve güncellik
Bu içerik 11 Eylül 2026 tarihinde, 15 Ağustos 2026 tarihli ve 33341 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Motorlu Kara Taşıtlarının Kiralanması Hakkında Yönetmelik’in özellikle m.2, m.3, m.5, m.6, m.7, m.8, m.9, Geçici Madde 1 ve m.23 hükümleri esas alınarak hazırlanmıştır. Yönetmeliğin 1 Ocak 2027’de yürürlüğe gireceği özellikle ayrıştırılmıştır. Resmî metin: 15 Ağustos 2026 tarihli Resmî Gazete.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
BAKIRCI & KESKİN HUKUK BÜROSU sitesinden daha fazla şey keşfedin
Son gönderilerin e-postanıza gönderilmesi için abone olun.
