Pazaryeri Uygunsuz Ürün İçeriğini Yetkili Kuruluş Talebiyle Kaç Saatte Kaldırmalı? Yönetmelik m.10/2 | 2026

Yönetmelik m.10/2’nin açık kuralı nedir?

Uzaktan İletişim Araçları Yoluyla Piyasaya Arz Edilen Ürünlerin Piyasa Gözetimi ve Denetimi Yönetmeliği, çevrim içi pazaryerlerinde uygunsuz veya riskli ürünlere ilişkin kamu müdahalesinin hızlı uygulanabilmesi için aracı hizmet sağlayıcıya süreli bir yükümlülük getirir. Yönetmelik m.10/2’ye göre aracı hizmet sağlayıcı, yetkili kuruluşlardan gelen içeriğin çıkarılması ve diğer talepleri yirmi dört saat içinde yerine getirir ve talebin sonucu hakkında yetkili kuruluşu gecikmeksizin bilgilendirir.

Buradaki yirmi dört saatlik süre “makul süre” gibi yoruma açık bir kavram değildir. Yönetmelik doğrudan saat esaslı bir sınır koyar. Bu nedenle pazaryerinin ürün güvenliği müdahale prosedürü, talebin şirket içinde doğru birime yöneltilmesi, ürünün bulunması, ilanın kaldırılması ve sonuç bildiriminin yapılmasını bu sınır içinde tamamlayabilecek şekilde tasarlanmalıdır.

Platformun çok büyük olması veya milyonlarca ürün ilanı barındırması yükümlülüğü ortadan kaldırmaz. Tam tersine ürün kimliği, satıcı bilgisi ve ilan moderasyon araçlarının ölçeklenebilir olması gerekir.

Yirmi dört saatlik süre hangi durumda uygulanır?

m.10/2, yetkili kuruluştan gelen içeriğin çıkarılması ve diğer talepleri düzenler. Bu nedenle sıradan bir kullanıcı şikâyeti ile yetkili kuruluşun resmî talebi aynı hukuki prosedür değildir. Kullanıcı şikâyeti m.10/3 bakımından platformun uygunsuzluktan haberdar olması sonucunu doğurabilir; resmî talep ise m.10/2’deki yirmi dört saatlik süreyi doğrudan gündeme getirir.

Yetkili kuruluş talebi ürünün teknik düzenlemeye aykırılığı, güvenli olmaması, zorunlu bilginin eksikliği veya piyasa gözetimi ve denetimi kapsamında başka bir ürün güvenliği meselesine dayanabilir. Platform talebi aldığı anda ürün ve ilan kimliğini sisteminde hızlıca bulabilmelidir.

Talepte ürün URL’si, satıcı, marka/model veya başka tanımlayıcılar yer alabilir. Platform ürün veri yapısını bu tanımlayıcılardan arama yapılabilecek şekilde kurmalıdır.

Hangi kurum “yetkili kuruluş” olabilir?

Yetkili kuruluş, ürünün tabi olduğu teknik düzenleme ve ürün grubuna göre piyasa gözetimi ve denetimi yetkisine sahip kamu kurumudur. Hangi kurumun görevli olduğu ürün kategorisine göre değişebilir. Ticaret Bakanlığının Türkiye Ürün Kuralları Veri Tabanı ve ilgili teknik düzenlemeler bu görev dağılımının tespitinde temel kaynaklardandır.

Pazaryeri tek bir kamu kurumu üzerinden çalıştığı varsayımıyla sistem kurmamalıdır. Farklı ürün kategorileri bakımından farklı yetkili kuruluşlardan bildirim gelebilir. Şirket içinde resmî elektronik tebligat, kayıtlı e-posta, kurumsal e-posta, ürün güvenliği temas noktası ve diğer kabul edilen iletişim kanalları düzenli izlenmelidir.

Talebin kaynağı doğrulanmalı ancak doğrulama işlemi süreyi fiilen tüketen bürokratik bir engel hâline getirilmemelidir. Kurum iletişim bilgileri ve yetkili kuruluş listeleri önceden tanımlanabilir.

“İçeriğin çıkarılması” ne anlama gelir?

İçeriğin çıkarılması, yetkili kuruluşun talep ettiği ürün ilanının kullanıcıların erişiminden kaldırılmasıdır. Sadece arama sonuçlarında görünürlüğünü azaltmak veya reklamını kapatmak, ürün detay sayfası hâlâ erişilebilir ve sipariş verilebilir durumdaysa gerçek bir çıkarma değildir.

Platform ürünü satışa kapatmalı, ilgili içerik URL’sinin veya ürün kartının durumunu denetim talebine uygun şekilde değiştirmeli ve gerekiyorsa mobil uygulama, web sitesi, API ve diğer arayüzlerde aynı sonucu sağlamalıdır. Tek kanalda kapatılıp başka kanalda açık kalması riski ortadan kaldırmaz.

İçeriğin kaldırılması sırasında delil niteliği taşıyabilecek ilan verisi şirket içi kayıt sisteminde korunabilir. Kullanıcıya açık sayfanın kaldırılması, mevzuatça saklanması gereken tedarik zinciri veya işlem kayıtlarının silinmesi anlamına gelmez.

“Diğer talepler” ifadesi neyi kapsar?

m.10/2 yalnız içerik çıkarma talebini değil, yetkili kuruluşlardan gelen “diğer talepleri” de kapsar. Talebin kapsamı somut denetimin niteliğine göre değişebilir. Ürün veya satıcı hakkında belirli kayıtların sunulması, ilan verisinin korunması, risk azaltıcı teknik işlem veya başka denetim iş birliği istenebilir.

Platform talebi hukuk, ürün güvenliği ve teknik birimlerce birlikte değerlendirmeli; hangi işlemlerin yirmi dört saat içinde tamamlanması gerektiğini belirlemelidir. Talep hukuken açık değilse yetkili kuruluşla hızlı iletişim kurulmalı; belirsizlik bahanesiyle hiçbir işlem yapılmadan süre geçirilmemelidir.

m.10/7’deki on yıllık kayıt saklama yükümlülüğü, yetkili kuruluşun geçmiş ürün ve tedarik zinciri bilgilerine erişim taleplerini karşılamayı da kolaylaştırır.

Satıcıdan açıklama veya savunma beklenebilir mi?

Pazaryeri satıcıya bilgi vermek ve sözleşmesel süreç işletmek isteyebilir. Ancak m.10/2’deki yirmi dört saatlik resmî talep süresi, satıcının cevap verme hızına bağlı hâle getirilemez. Yetkili kuruluş içeriğin çıkarılmasını talep etmişse platform bu talebi süresi içinde yerine getirmelidir.

Satıcıdan belge veya açıklama istemek ayrı bir iç süreç olabilir. Bu süreç yetkili kuruluş talebinin uygulanmasını durduracak “ön şart” olarak tasarlanmamalıdır. Sonradan ürünün uygunluğunun doğrulanması ve yeniden yayımlama ihtimali varsa bu da yetkili kuruluş karar ve talimatlarıyla uyumlu şekilde yönetilmelidir.

Satıcı sözleşmesinde ürün güvenliği nedeniyle resmî makam talebi geldiğinde platformun önceden bildirim veya satıcı onayı aranmaksızın ilanı kaldırabileceği açıkça düzenlenmelidir.

Hafta sonu ve mesai dışı talepler nasıl yönetilmeli?

Yönetmelik m.10/2 yirmi dört saatlik süreyi mesai saati veya iş günü olarak ifade etmez. Bu nedenle platform operasyonu yalnız hafta içi 09.00-18.00 arasında çalışan ekibe bağlanırsa süre ihlali riski doğar.

Ürün güvenliği iletişim kutuları ve resmî bildirim kanalları mesai dışı dönemlerde de izlenebilir olmalıdır. Nöbet veya otomatik eskalasyon sistemi kurulabilir. Talebin geldiği saat kayıt altına alınmalı ve kalan süre operasyon ekranında görünür olmalıdır.

Özellikle yüksek hacimli platformlarda hafta sonu veya resmî tatil nedeniyle taleplerin pazartesi günü görülmesi kabul edilebilir bir süreç tasarımı değildir. Hukuki süreyi karşılayacak sürekli izleme sistemi kurulmalıdır.

Platform içi eskalasyon sistemi nasıl kurulmalıdır?

İlk aşamada resmî talep tek bir ürün güvenliği temas noktasında kayda alınmalıdır. Talebin kurum, tarih-saat, ürün URL’si, ürün kimliği, satıcı, talep türü ve son işlem zamanı sistemde tutulmalıdır.

İkinci aşamada moderasyon ekibi ürünü kullanıcı erişiminden kaldırırken hukuk ve ürün güvenliği birimi talebin kapsamını ve gerekli ek işlemleri yürütmelidir. Teknik sistem, manuel işlem mümkün değilse acil kapatma yetkisi verebilmelidir.

Üçüncü aşamada işlem tamamlandığında kontrol yapılmalı: web sayfası, mobil uygulama, reklam, arama sonucu ve varsa benzer ürün kopyaları incelenmelidir. Dördüncü aşamada yetkili kuruluşa sonuç bildirimi yapılmalıdır.

İşlem sonucu yetkili kuruluşa nasıl bildirilir?

m.10/2 yalnız talebi yerine getirmeyi değil, yapılan işlemin sonucu hakkında yetkili kuruluşu gecikmeksizin bilgilendirmeyi de zorunlu kılar. Bu nedenle sistem “ilanı kaldırdık, dosya kapandı” şeklinde tek taraflı bitmemelidir.

Sonuç bildiriminde talep referansı, ürün veya ilan kimliği, yapılan işlem, kaldırma tarihi ve saati, varsa ek tedbirler ve tekrar ilan kontrolü açıkça belirtilmelidir. Yetkili kuruluş ek bilgi veya kayıt istediyse bunların da durumu açıklanmalıdır.

Bildirim yöntemi kurumun talep kanalına ve resmî iletişim usulüne uygun olmalıdır. Gönderim kaydı, teslim/alındı bilgisi ve şirket içi işlem logu saklanmalıdır.

Aynı ürün yeniden yüklenirse ne olur?

Yetkili kuruluş talebiyle kaldırılan ürünün aynı satıcı veya başka bir satıcı tarafından yeniden sisteme yüklenmesi ayrı bir risk yaratır. Yönetmelik m.10/4, yetkili kuruluşun aracı hizmet sağlayıcıdan mevzuata uygun olmayan aynı içeriğe gelecekte erişimin engellenmesi için gerekli tedbirleri almasını isteyebileceğini düzenler.

Platform marka, model, barkod, ürün görseli, teknik kimlik, satıcı bilgisi ve diğer ürün verileri üzerinden tekrar ilan tespit mekanizmaları kurabilir. Sadece eski URL’yi kapatmak yeterli olmayabilir.

Tekrar ilan kontrolü yanlış pozitif üretmemeli; mevzuata uygun farklı modeli haksız yere engellememelidir. Bu nedenle ürün kimliği yapısı doğru ve ayrıntılı tutulmalıdır.

Yönetmelik m.12’deki erişimin engellenmesi mekanizmasıyla bağlantı nedir?

Yönetmelik m.12, uygun olmayan ürünün internet üzerinden tanıtımı ve satışı hâlinde yetkili kuruluşun aracı hizmet sağlayıcıya içeriğin çıkarılması için bildirimde bulunmasını düzenler. İçerik yirmi dört saat içinde çıkarılmazsa veya çıkarıldığı hâlde aynı ürün tekrar sistemde yer alırsa yetkili kuruluş ilgili içeriğe erişimin engellenmesine karar vererek kararı Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumuna bildirir.

Bu mekanizma m.10/2’deki yirmi dört saatlik platform yükümlülüğünün önemini artırır. Platform talebi süresinde yerine getirmezse yalnız idari uyum sorunu değil, ilgili içeriğin erişiminin engellenmesi süreci de gündeme gelir.

İnternet sitesinin doğrudan iktisadi işletmeciye ait olması durumunda da m.12’deki mekanizma uygulanabilir. Bu nedenle çevrim içi ürün satıcılarının da resmî ürün güvenliği bildirimlerini hızlı yönetmesi gerekir.

İlan kaldırıldığında hangi kayıtlar korunmalıdır?

İlan kullanıcıya kapatılırken ürünün geçmiş işlem ve tedarik zinciri kayıtları silinmemelidir. m.10/7, belirli işletmeci kimlik/iletişim ve ürün takip kayıtlarının çevrim içi arayüzde ürünün ilk sunulduğu tarihten itibaren en az on yıl saklanmasını öngörür.

Ayrıca hangi tarihte yetkili kuruluş talebinin alındığı, ilanın ne zaman kaldırıldığı, kim tarafından işlem yapıldığı ve kuruma ne zaman cevap verildiği iç denetim bakımından saklanmalıdır. Bu kayıtlar sürenin karşılandığını göstermeye yarar.

Silme ile görünmez hâle getirme kavramları ayrılmalıdır. Kullanıcı erişimine kapatma, kanunen tutulması gereken arşiv verisini yok etmek anlamına gelmemelidir.

Satıcı sözleşmesinde hangi hükümler bulunmalı?

Satıcı sözleşmesi, ürün güvenliği mevzuatına aykırı ürünlerde veya yetkili kuruluş talebi geldiğinde platformun ilanı derhal ve satıcının önceden onayı olmaksızın kaldırabileceğini açıkça düzenlemelidir. Satıcının gerekli belgeleri ve açıklamaları hızlı sunma yükümlülüğü de eklenebilir.

Tekrarlanan ihlaller, yanlış ürün bilgisi, sahte uygunluk belgesi veya geri çağrılan ürünü tekrar listeleme hâllerinde uygulanacak hesap kısıtlamaları sözleşmede belirlenebilir. Bu hükümler m.10/2’deki kanuni yükümlülüğü ortadan kaldırmaz; uygulamayı destekler.

Satıcıya yapılacak sözleşmesel bildirim, yetkili kuruluşa yapılması gereken sonuç bildiriminden farklıdır. Her iki iletişim akışı ayrı ve izlenebilir olmalıdır.

Şirketler için uyum kontrol listesi

Yetkili kuruluş taleplerinin gelebileceği bütün kanallar envanterlenmeli ve sürekli izleme sistemi kurulmalıdır. Ürün güvenliği temas noktası güncel tutulmalı; resmî talep geldiğinde otomatik olarak hukuk, moderasyon ve teknik ekiplere eskalasyon yapılmalıdır.

İlan kaldırma yetkisi mesai dışı saatlerde de kullanılabilir olmalıdır. Ürün URL’si, model, barkod ve satıcı bilgisi üzerinden hızlı arama yapılabilmeli; web ve mobilde eş zamanlı kapatma sağlanmalıdır.

İşlem sonucu gecikmeksizin yetkili kuruluşa bildirilmelidir. Kaldırılan ilanın farklı URL veya satıcıyla tekrar yüklenmesini tespit edecek mekanizma kurulmalı; talep ve işlem kayıtları mevzuata uygun sürelerle saklanmalıdır.

İlgili içerikler

• Pazaryeri ürün güvenliği ilan arayüzü yükümlülüğü
• E-ticaret ürün ilanında zorunlu bilgiler
• Risk bildirimi ve düzeltici önlem
• E-ticaret ve ürün güvenliği hukuku için iletişim

Resmî kaynaklar

• Uzaktan İletişim Araçları Yoluyla Piyasaya Arz Edilen Ürünlerin Piyasa Gözetimi ve Denetimi Yönetmeliği
• 7223 sayılı Ürün Güvenliği ve Teknik Düzenlemeler Kanunu

Sık Sorulan Sorular