Periyodik Bakım Ücreti Ödeniyor, Ziyaretler Yapılmıyor: İşletmenin Hakları
İşletmenin periyodik bakım sözleşmesi kapsamında ücret ödemesi, bakım firmasının kararlaştırılan ziyaret ve işlemleri yapma borcunu ortadan kaldırmaz. Yapılmayan bakımın sonradan form düzenlenerek tamamlanmış gösterilmesi de gerçek ifanın yerine geçmez. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 112. maddesi gereği borcun hiç veya gereği gibi yerine getirilmemesi, kusursuzluğunu ispat edemeyen borçlu bakımından zarar sorumluluğu doğurur. Talebin kapsamı ise yapılmayan somut iş üzerinden belirlenir.
Bu uyuşmazlıkta bakım tarihleri, cihaz listesi, sahada yapılan işlemler, uzaktan verilen destek ve ücretin hangi karşılığa bağlandığı birlikte incelenir. İşletmenin istediği sonuç yalnız geçmiş faturayı düzeltmek olmayabilir; eksik bakımın tamamlanması, başka firmayla güvenli geçiş ve bakım ihmaliyle bağlantılı arızanın giderilmesi ayrı taleplerdir. İş sağlığı mevzuatındaki periyodik kontrol raporu da ticari bakım formuyla karıştırılmamalıdır.
Ücret karşılığında hangi bakım işleri üstlenildi?
Sözleşmede bakım paketinin kapsamı makine ve işlem bazında çıkarılır. Yağlama, temizlik, filtre değişimi, ayar, ölçüm, uzaktan takip ve arıza çağrısı farklı edimlerdir. Birinin yapılması diğerlerinin de yapıldığını göstermez. Kapsam yalnız yıllık bakım yazan tek satıra bırakılmışsa kabul edilen teklif ve teknik ekler birlikte okunur.
TBK m.19 ve 26, sözleşmenin gerçek içeriği ile tarafların kanuni sınırlar içinde kararlaştırdığı edimleri esas alır. Belirli sonucu sağlayacak onarım bölümü eser; sürekli izleme ve işgörme bölümü niteliğine uygun vekâlet hükümleriyle değerlendirilebilir. Her aylık bakım paketini tek başlıkla sınıflandırmak yerine üstlenilen işin niteliği belirlenir.
Bakım sırasında sarf malzemesini kimin sağlayacağı ayrıca yazılı olmalıdır. İşçilik ücretine dahil olmayan malzemenin alınmamış olmasıyla firmanın kendi getirmesi gereken parçayı getirmemesi farklıdır. Belirli malzeme eksik olsa bile yapılabilecek diğer işlemlerin neden yapılmadığı açıklanır; tek eksiklik bütün ziyareti görünmez hâle getirmemelidir.
Birden fazla tesis veya üretim hattı bulunan işletmelerde paket kapsamı cihaz listesiyle eşleştirilir. Bir tesise gidilmiş olması diğer tesisteki borcun ifası değildir. Sözleşme döneminde eklenen makinenin hizmet kapsamına alınıp alınmadığı da ayrıca belirlenir; ne şirket ne bakım firması listede olmayan edimi varmış gibi sunmalıdır.
Bakım tarihi takvime mi, çalışma saatine mi bağlı?
Bakım sıklığı belirli takvim aralığına, cihazın çalışma saatine veya başka ölçülebilir işletme verisine bağlanabilir. Dosyada gerçekten seçilmiş ölçüt uygulanır. Takvim ziyaretinin yapıldığı, yalnız makinenin az kullanıldığı gerekçesiyle varsayılamaz. Çalışma saati esas alınmışsa sayaç bilgisi ve bu bilginin kime bildirileceği incelenir.
Randevuyu kimin oluşturacağı ve kimin onaylayacağı da önemlidir. Firma müşterinin çağrısını bekleyecekse çağrı kayıtları; planı kendisi yönetecekse gönderdiği program ve hatırlatmalar gösterilir. Belirsiz bir müsait olduğunuzda geliriz mesajı, kararlaştırılmış düzenli takip borcunu bütün dönem için yerine getirmiş sayılmaz.
Bakım günü değiştirildiyse yeni tarihin kim tarafından istendiği ve kabul edildiği saklanır. İşletmenin üretim nedeniyle ertelemesiyle firmanın personel bulunmadığı için gelmemesi farklıdır. Ertelemenin sadece o ziyaret için mi yoksa dönemsel programın tamamı için mi olduğu açıklaştırılır; tek mesajdan sınırsız erteleme yetkisi çıkarılmaz.
Takvimde geçmiş bir ziyaretin başka ayda gösterilmesi de ayrıca incelenir. Sonradan yapılan işlemin gerçek tarihi korunmalıdır. Yeni bakım eski dönemdeki koruma eksikliğini her durumda ortadan kaldırmaz; aradaki sürede doğmuş zarar ve sonradan sağlanan fayda ayrı değerlendirilir. Kayıtların geriye dönük değiştirilmesi yerine fiilî kronoloji tutulur.
Çalışma saati üzerinden bakımda sayaç sıfırlama veya kontrol ünitesi değişimi yaşanmışsa bu durum açıklanır. Tek ekrandaki güncel değer geçmiş dönemin tamamını göstermeyebilir. Üretim kayıtlarıyla eski bakım çizelgesinin bağlantısı kurulur; teknik inceleme olmadan düşük sayaç değeri gerekçesiyle vadesi gelmiş bakımın hiç doğmadığı sonucuna gidilmez.
Bakım ekibinin gelmediği hangi kayıtlarla ortaya konulur?
Giriş çıkış kayıtları, ziyaretçi kartı, çalışma izni, randevu yazışması ve ilgili personelin bildirimi birlikte karşılaştırılır. Tek bir güvenlik listesinde isim bulunmaması bütün olayı tek başına çözmez; farklı kapıdan giriş, kayıt sistemi kesintisi veya başka şirket adına görev gibi açıklamalar somut olarak incelenir.
Bakım yapıldığı söylenen cihazın seri numarası ve konumu da kontrol edilir. Formda yazan cihaz o tarihte başka tesisteyse çelişki açıklanmalıdır. Aynı modelde iki makine bulunması, birindeki işlemin diğerine uygulanmış sayılmasına yol açmamalıdır. Bakım kaydı cihazı ayırt edebilecek bilgiyle düzenlenir.
HMK m.199 kapsamında fotoğraf, elektronik kayıt ve diğer bilgi taşıyıcıları belge niteliğinde değerlendirilir. Fotoğrafın tarihi, hangi cihazı gösterdiği ve bütün işlemle bağlantısı incelenir. Temizlenmiş tek bir parçanın görüntüsü, sözleşmedeki bütün kontrol listesinin tamamlandığını kanıtlamaz; kayıtların işlevi olduğundan geniş yorumlanmamalıdır.
İspat HMK m.190’daki genel dağılım ve özel hükümler çerçevesinde yürütülür. Firma ücretini dayandırdığı ifayı, işletme ise ileri sürdüğü ihlal ve zarar bağlantısını kendi hukuki iddiasına uygun somutlaştırmalıdır. Hiç kimsenin her olumsuz olguyu sınırsız ispatlaması gerektiği gibi genel bir kural kurulmaz.
Malzeme kullanıldığı belirtilmişse depodan çıkış ve makineye uygulama kayıtları eşleştirilir. Firmanın başka iş için satın aldığı filtrenin faturası, bu işletmedeki değişimi tek başına göstermez. Eski parçanın iadesi, fotoğrafı veya iş emrindeki parça numarası aynı işlemle ilişkilendirilir; genel stok hareketi somut bakım yerine geçirilmez.
İmzalı bakım formu her işlemin tamamlandığını gösterir mi?
Bakım formundaki imzanın hangi beyana ilişkin olduğu belirlenir. Personelin işyerine geldiğini doğrulamak, malzeme teslimini onaylamak ve bütün teknik işlerin eksiksiz yapıldığını kabul etmek aynı değildir. Formun ön ve arka yüzü, ek kontrol listesi ve imza anında dolu olan alanlar birlikte incelenir.
HMK m.205, ikrar edilen veya düzenleyenden çıktığı kabul edilen adi senetlerin delil değerini ve güvenli elektronik imzalı verilerin senet hükmünü düzenler. Bununla birlikte telefondaki her çizim veya dijital onay güvenli elektronik imza olarak adlandırılmaz. İmza türü ve belgenin neyi kanıtladığı ayrı değerlendirilmelidir.
Belgedeki imzanın şirkete veya ilgili kişiye ait olmadığı ileri sürülüyorsa HMK m.208–209 kapsamında yazı ve imza inkârının usulü uygulanır. İmzanın gerçek olup işlemin eksik yapıldığı iddiası farklıdır. Bu iki itiraz aynı cümleyle birbirine karıştırılmamalıdır.
Formun sonradan doldurulduğu iddiasında ilk gönderilen nüsha, elektronik sürüm geçmişi ve teslim e-postası korunur. Hizmetin yapılmadığına ilişkin sözleşmesel talep, ayrıca suç vasfı araştırılacak bir belge iddiasından ayrılır. Her hatalı form için kesin suç adı veya ceza sonucu ileri sürülmez.
Toplu yıllık raporun altında tek imza bulunması, imzanın hangi tarihlerdeki işlemleri doğruladığı sorusunu ortadan kaldırmaz. İmza sahibinin gözlemlediği çalışma ve görev yetkisi belirlenir. Düzenli bakım defteri, sonradan hazırlanmış toplu çizelge ve ilk servis fişleri arasındaki farklılıklar ayrı gösterilir; raporlardan biri açıklamasız biçimde üstün kabul edilmez.
Uzaktan destek sahadaki bakım ziyaretinin yerine geçer mi?
Uzaktan izleme veya telefon desteği ancak kabul edilmiş kapsam ölçüsünde ifa sayılır. Sözleşmede fiziksel müdahale, parça temizliği veya yerinde ölçüm kararlaştırılmışsa yalnız cihaz ekranının uzaktan görülmesi bu işlemlerin yapıldığı anlamına gelmez. Teknik olarak uzaktan yapılabilecek bölümle sahada yapılması gereken bölüm ayrılır.
Firma bakım modelini sonradan tamamen uzaktan hizmete çevirdiğini söylüyorsa değişikliğin ne zaman kabul edildiği araştırılır. TBK m.20–25 çerçevesinde önceden hazırlanmış koşullara dayalı tek taraflı değişiklik yetkisi ayrıca denetlenir. Hizmetin esaslı içeriğini daraltan bir duyuru, önceki sözleşmenin kendiliğinden değiştiği kabulüne yeterli değildir.
Uzaktan bağlantı kayıtları kendi başına bağlantının yararlı veya sözleşmeye uygun olduğunu da göstermez. Hangi değerlerin okunduğu, hangi uyarının verildiği ve hangi ayarın değiştirildiği açıklanır. Bağlantı süresiyle tamamlanan iş aynı ölçü değildir; raporun taahhüt edilen işlemlerle eşleşmesi gerekir.
İşletmenin uzaktan desteği kabul etmesi, geçmiş bütün yapılmayan ziyaretlerden vazgeçtiği anlamına otomatik gelmez. Değişikliğin başlangıç tarihi ve önceki dönemin hesabı ayrı tutulur. Geçici çözümün kalıcı paket değişikliği olarak gösterilmesi, hem ücret hem sonraki sorumluluk bakımından yeni uyuşmazlık yaratır.
İşletme bakım için makineyi durdurmadıysa ne olur?
Bakımın yapılabilmesi için işletmenin hazırlaması gereken erişim, duruş veya güvenli çalışma koşulu bulunabilir. TBK m.106, gereği gibi önerilen edimi haklı sebep olmadan kabul etmeyen veya gerekli hazırlık fiilinden kaçınan alacaklının temerrüdünü düzenler. Bunun için bakımın gerçekten ve uygun biçimde önerilmiş olması gerekir.
Firmanın personel göndermeden müşterinin müsait olmadığını yazmasıyla, yetkili ekibin kararlaştırılan gün gelip işletme tarafından kabul edilmemesi aynı değildir. Randevu, ekip bilgisi, istenen hazırlık ve geri çevrilme nedeni belgelenir. Uygun olmayan zamanda veya gerekli yeterlilik olmadan gelen ekibin her reddi alacaklı temerrüdü sayılmaz.
Bakım güvenli biçimde yapılamıyorsa teknik riskin nasıl bildirildiği gösterilir. Şirketin üretimi sürdürme talimatı, firmanın gerçekte yapmadığı işlemi yapılmış gibi yazmasını haklı kılmaz. Tamamlanan işlemler, yapılamayan işler ve yeniden planlanması gereken bölüm ayrı kaydedilmelidir; eksiklik açıkça görünür bırakılır.
Müşteri kaynaklı engel bulunması bütün yıllık ücretin koşulsuz hak edildiği sonucu da doğurmaz. Sözleşmenin randevu iptali, boşuna ziyaret gideri ve yeniden hizmet düzeni uygulanır. Engel yüzünden yapılamayan bölümle firmanın başka günlerde bağımsız olarak aksattığı ziyaretler ayrı hesaplanır.
Yıllık ücretin tamamı mı, yapılmayan bölüm mü istenir?
Ücretin yalnız ziyaret sayısına mı yoksa hazır ekip, acil çağrı desteği ve malzeme dahil karma pakete mi bağlandığı belirlenir. Bütün hizmetler eşit değerli değilse yıllık bedeli ziyaret sayısına bölmek tek başına doğru hesap olmayabilir. Yapılmış ve yapılmamış karşılıklar sözleşme ve mali kayıtlarla ayrıştırılır.
İşletme ücretin tamamını peşin ödemişse kalan dönem, eksik ziyaret ve sağlanmış diğer hizmetler gösterilir. Geçerli sona erme, ifa eksikliği ve ücret iadesinin hukuki dayanağı birlikte kurulmalıdır. Bir ziyaretin atlanmasıyla yıl boyunca sunulan her hizmetin bedelsiz hâle geldiği kabul edilmez; tam ifa da varsayılmaz.
Fatura içeriğine itirazda TTK m.21/2’de alınma tarihinden başlayan sekiz günlük düzen dikkate alınır. Bu süre bakım işinin teknik kontrol programıyla aynı değildir. Fatura, ödeme ve sahadaki ifa kayıtları birlikte ele alınır; yalnız fatura düzenlenmiş olmasından bütün bakım listesinin eksiksiz yapıldığı sonucu çıkarılmaz.
İtirazda hangi dönemin, cihazın ve işlemin tartışıldığı belirtilir. Genel biçimde faturayı kabul etmiyorum yazmak yerine yapılmayan ziyaretler ve istenen hesap düzeltmesi açıklanır. Firmanın hak kazandığı tartışmasız kalemlerle karşı tazminat iddiası ayrı gösterilir; birbirinden para istenmesi otomatik takas veya hesap kapanışı sayılmaz.
Eksik bakımın tamamlanması ve başka firmaya yaptırılması
Bakım hâlâ yarar sağlayacaksa hangi işlemlerin tamamlanmasının istendiği belirlenir. TBK m.117’de muaccel borç için ihtar ve belirli ifa gününe ilişkin istisna düzenlenir. Karşılıklı borç yükleyen sözleşmede m.123 uygun ek süreyi, m.124 ise süre verilmesini gerektirmeyen hâlleri açıklar.
Geçmişte yapılması gereken koruyucu işlem, bugün yapılan bakım belgesiyle geçmişe taşınamaz. Buna rağmen gelecekteki riski azaltmak için eksik işin şimdi yapılması yararlı olabilir. Sonradan ifayla önceki gecikme zararının hesabı ayrı ele alınır; işletmenin bakım kabulü bütün önceki haklarından vazgeçtiği şeklinde yorumlanmamalıdır.
TBK m.113, yapılmayan yapma ediminin masrafı borçluya ait olmak üzere alacaklı veya başkası tarafından ifasına izin verilmesini isteme yolunu düzenler. Bu hüküm her üçüncü firma faturasının kendiliğinden borçluya yükletileceği anlamına gelmez. Seçilen hukuki yol ve gerekli şartlar açıklanmalıdır.
Yeni firmaya verilen işin kapsamı eski borçla karşılaştırılır. Acil eksik bakımın giderilmesiyle bütün makinenin modernizasyonu aynı masraf değildir. Onaysız parça değişimi ve ek ücret incelemesinde olduğu gibi iş emri, parça listesi ve fiyat onayı açık tutulur.
Tekrarlanan ziyaret eksikliği sözleşmeyi sona erdirir mi?
İfasına başlanmış sürekli edimli ilişkide TBK m.126, borçlu temerrüdünde ifa ve gecikme tazminatı yanında fesih ile süresinden önce sona erme zararını düzenler. Hangi sözleşme bölümünün sürekli edim olduğu ve temerrüt şartları belirlenir. Her küçük kayıt farkı doğrudan bütün sözleşmeyi sona erdiren olay sayılmaz.
Firmanın tekrarlayan eksiklikleri, verilen uyarılar ve düzeltme cevabı aynı çizelgede gösterilir. Yalnız ziyaretin gecikmesiyle hiç yapılmayan işin yapılmış gibi raporlanması farklı güven ve ifa sorunlarıdır. Hukuki talep fiilî olayları ayrı anlatmalı; genel memnuniyetsizlik ifadesiyle yetinmemelidir.
Fesih bildiriminde hangi tarihten itibaren hangi edimlerin sona erdiği ve eldeki cihaz bilgilerinin nasıl teslim edileceği yazılır. Tacirler arasında TTK m.18/3’ün bildirim yöntemleri dikkate alınır. Sözleşmeden dönme ile ileriye etkili fesih sonuçları karıştırılmamalıdır; dönme ve fesih ayrımı bu noktayı açıklar.
Yeni bakım firmasına geçişte yapılmamış kritik işlemler ayrıca bildirilir. Eski firmanın raporları, kullanılan sarf malzemesi ve açık arıza listesi teslim planına alınır. Sözleşmesel uyuşmazlık sürüyor diye bakım geçmişinin kaybolması veya iki firmanın aynı işlemi farklı kabul etmesi işletmenin zararını artırmamalıdır.
Makine bozulduysa bütün onarım gideri bakım firmasına mı aittir?
Yapılmayan bakım ile ortaya çıkan arıza arasında teknik bağlantı kurulmalıdır. Her arıza eksik bakımın sonucu değildir; üretim hatası, kullanım biçimi, dış enerji etkisi veya başka müdahale ayrıca incelenir. Buna karşılık bakımın yapılmaması iddiası da makine zaten eskiydi denilerek gerekçesiz biçimde geçiştirilemez.
TBK m.112’de ihlal, zarar ve bağlantı ortaya konur; borçlu kusursuzluğunu ispat etmedikçe sorumludur. TBK m.114 uyarınca zarar ilkeleri ve taraf davranışları değerlendirilir. Bilirkişiden yapılmayan işlemin arızayı önleme veya erken belirleme işlevi sorulur; yalnız aynı tarihlerde gerçekleşmiş olmaları yeterli neden açıklaması değildir.
Onarımda değiştirilen bütün parçalar aynı zarar kalemi olmayabilir. Arıza nedeniyle zorunlu değişim, olağan kullanım ömrünü tamamlamış parça ve daha yüksek özellikli tercih ayrı gösterilir. Üretim kaybında gerçek kesinti, başka hatta karşılanan işler ve tasarruf edilen giderler değerlendirilir; ciro tutarı otomatik net kayıp sayılmaz.
Arızalı parçalar sökülmeden veya durum değişmeden önce HMK m.400’deki şartlarla delil tespiti değerlendirilir. Bakım kaydı ile fiziksel bulgu birlikte korunur. Delil tespiti usulü, teknik durumun ileride tartışılabilir biçimde belgelenmesini sağlar; rapor mahkemenin hukuki sorumluluk kararının yerine geçmez.
Bakım formu iş güvenliği periyodik kontrol raporu değildir
İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği bakım ile periyodik kontrolü farklı kavramlar olarak düzenler. Çalışma Bakanlığının açıklaması da bu ayrımı belirtir. Ticari sözleşmedeki düzenli bakım ziyaretinin yapıldığına dair form, yetkili kişilerce ilgili usulde yapılması gereken periyodik kontrolün kendiliğinden yerine geçmez.
Bakanlığın 23 Aralık 2025 değişikliğine ilişkin açıklaması, Ek-III kapsamındaki ekipmanların kontrolü, yetkili kişiler ve rapor düzenini ayrıca ortaya koyar. Bakım firmasının kendi hizmet kâğıdına kontrol raporu başlığı yazması, gerekli hukuki ve teknik koşulların tamamlandığını göstermez.
İşletme dosyasında ticari bakım çizelgesiyle mevzuat gereği kontrol belgeleri ayrı tutulur. Aynı cihaz için iki belge bulunması mükerrer hizmet olduğu anlamına gelmez; edimler farklı olabilir. Ancak gerçekten aynı işin iki kez faturalandırıldığı iddiası varsa sözleşme kapsamı ve fiilî işlem kaydı ayrıca karşılaştırılır.
Bu yazı ekipmanların bütün kontrol aralıklarını veya yetki şartlarını listelemez. Uyuşmazlık bakım ziyaretinin yapılmaması üzerindedir. Güvenlik açısından yapılması gereken değerlendirme, bedel ihtilafı çözülene kadar ertelenmiş sayılmaz; ticari hak arama ile cihazın güvenli kullanımına ilişkin sorumluluklar kendi dayanaklarıyla yürütülür.
Dava veya uzlaşmada hangi eksikler kapatılmalıdır?
Dosyanın talep tablosunda ziyaret tarihi, ilgili cihaz, yapılmayan işlem, buna bağlanan ücret ve varsa ayrı zarar gösterilir. Aynı eksik bakım için hem tüm ücret hem aynı değerde ikinci ifa gideri istenirken mükerrerlik kontrol edilir. İşletmenin istediği teknik sonuç ve mali karşılık birbirini tamamlamalıdır.
Her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili davada TTK m.4–5 uyarınca kural olarak asliye ticaret mahkemesi görevlidir. TTK m.5/A kapsamındaki para alacağı ve tazminat davaları öncesinde arabuluculuk uygulanır. İmza inkârı, belge ibrazı ve teknik tespit kendi usul şartlarıyla hazırlanır; yalnız faturaya itirazla bütün süreç bitmez.
Uzlaşmada geçmişte yapılmamış ziyaretin yapılmış gibi belgelenmesi kabul edilmemelidir. Tamamlama yapılacaksa gerçek yeni tarih, işlem listesi, cihaz kimliği ve kontrol yöntemi yazılır. Ücret iadesi veya mahsup varsa hangi fatura ve dönemle ilgili olduğu belirtilir; açık kalan arıza zararları ayrıca gösterilir.
Firmanın elindeki bakım geçmişi teslim alınırken yalnız son sayfa yerine ilgili dönem zinciri kontrol edilir. Eksik veri, çelişkili imza ve başka cihaza ait kayıtlar ayrı listelenir. Kapanış belgesi, gerçekten tamamlanan edimleri ve üzerinde uzlaşılan hesapları göstermelidir; araştırılmamış arıza nedenini kesinleştiren bir beyana dönüştürülmemelidir.
Firmanın telafi ziyareti önerisi, yalnız tekrar gelme sözü olarak bırakılmamalıdır. Hangi eski eksikliğin kapatılacağı ve yeni ziyaretin olağan programdan düşülüp düşülmeyeceği belirtilir. Aksi hâlde yapılmayan hizmetin telafisi, bir sonraki ayın zaten borçlu olunan bakımının yeniden adlandırılmasıyla sınırlı kalır. Dönemler arasındaki hesap açık kurulmalıdır.
Sık sorulan sorular
Yıllık bakım bedeli ödendiği hâlde firma hiç gelmediyse ilk talep ne olmalı?
Önce hangi tarihlerde hangi cihaz ve işlemlerin üstlenildiği belirlenir. Yapılmayan ziyaretler, ücretin diğer hizmetlere ait kısmı ve istenen sonuç ayrı yazılır. TBK m.112 ile temerrüt hükümleri çerçevesinde tamamlama, uygun hukuki temelde ücret hesabı ve varsa zarar talebi somutlaştırılır.
Personelimiz bakım formunu imzaladı; artık eksiklik ileri süremeyiz mi?
İmzanın hangi beyana ilişkin olduğu incelenir. Ziyaretçinin geldiğini doğrulamakla bütün teknik işlemleri kabul etmek farklıdır. HMK m.205 kapsamındaki delil değeri korunarak formun kapsamı, ekleri ve gerçek işlem araştırılır. İmzanın kendisinin inkârı varsa HMK m.208–209’daki ayrı usul uygulanır.
Uzaktan bağlantı yapılması sözleşmedeki yerinde bakımın yerine geçer mi?
Ancak kabul edilmiş kapsam bunu karşılıyorsa. Fiziksel temizlik veya parça müdahalesi taahhüdü yalnız uzaktan bağlantıyla tamamlanmış sayılmaz. Hangi işin uzaktan yapılabildiği ve sözleşme değişikliğinin kabul edilip edilmediği belirlenir. Standart koşullardaki tek taraflı daraltma TBK m.20–25 yönünden ayrıca denetlenir.
Firma geldi ama üretimi durdurmadık; yine de bütün ücret iade edilir mi?
Bu durumda işletmenin hazırlık borcu ve TBK m.106’daki alacaklı temerrüdü şartları incelenir. Bakımın gereği gibi önerilmiş olması ve haklı sebep olmadan engellenmesi gerekir. Randevu iptali ve gider düzeni uygulanır; tek engelden bütün yılın ücretinin koşulsuz iadesi veya hak edilmesi sonucu çıkarılmaz.
Bakım ziyaretine ait faturaya ne zaman itiraz edilmeli?
TTK m.21/2, faturanın alındığı tarihten itibaren sekiz gün içinde içerik itirazı yapılmamasına kabul sonucu bağlar. Bu süre teknik bakım veya arıza bildirim süresiyle aynı değildir. İtirazda dönem, cihaz ve yapılmadığı ileri sürülen iş açıklanmalı; faturayla gerçek ifa kayıtları birlikte değerlendirilmelidir.
Başka firmaya bakım yaptırıp faturayı eski firmaya göndermek yeterli mi?
Yeni faturanın bulunması tek başına bütün tutarın yükletilmesini sağlamaz. TBK m.113’te başkasına ifaya izin isteme yolu; temerrüt ve tazminat hükümleri kendi şartlarıyla incelenir. Eski borcun tamamlanmasıyla yeni revizyon ayrılır, işlemin gerekliliği ve bedeli belgelenir; aynı gider iki kez istenmez.
Sonradan yapılan bakım kaçırılan eski ziyaretin bütün sonuçlarını giderir mi?
Sonraki bakım gelecekte yarar sağlayabilir; geçmişte yapılmış gibi gösterilemez. Önceki gecikmeden doğan ispatlı zarar ayrıca değerlendirilir. Yeni işlemin gerçek tarihi ve kapsamı kaydedilir. Bakımı kabul etmek, geçmiş bütün taleplerin açık bir anlaşma olmadan kendiliğinden sona erdiği şeklinde ele alınmamalıdır.
Makinenin bozulması bakım firmasının kusurunu kesin gösterir mi?
Hayır. Yapılmayan bakımın arızayı önleme veya belirleme işlevi teknik olarak incelenir. Kullanım, malzeme, dış etki ve başka müdahaleler ayrılır. TBK m.112 ve 114 uyarınca ihlal, gerçek zarar ve nedensellik ortaya konur; sağlayıcının kusursuzluk ispatına ilişkin kural ayrıca uygulanır.
Bakım firmasının formu zorunlu periyodik kontrol raporu yerine geçer mi?
Kendiliğinden geçmez. İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliğinde bakım ve periyodik kontrol farklıdır. İlgili ekipmanın yetkili kişi, yöntem ve rapor koşulları ayrıca sağlanmalıdır. Ticari bakım belgesinin başlığını değiştirmek gerekli kontrolün gerçekten ve usulünce yapıldığını göstermez.
Sürekli eksik bakım yapan firmayla sözleşme nasıl kapatılır?
İlişkinin niteliği, temerrüt ve bildirim şartları belirlenir. İfasına başlanmış sürekli edimli sözleşmede TBK m.126 çerçevesi uygulanır. Bildirimde sona eren dönem, kalan ücret ve bakım geçmişinin teslimi açıklanır. Tacirler arasındaki bildirimde TTK m.18/3 dikkate alınır; geçişin teknik açıkları ayrıca kapatılır.
Başvuru ve dosya hazırlığı
Yapılmayan periyodik bakım dosyasında ziyaret takvimi, cihaz envanteri, personel giriş kayıtları, imzalı servis formları ve arıza tespitleri aynı zaman çizelgesinde değerlendirilir. Amaç, ücret karşılığı sunulmayan edimle varsa bakım ihmali sonucu doğan zararı ayırmaktır. Mersin merkezli Türkiye geneli dosya yönetimi ile İstanbul ve Mersin ofislerinden görüşme için iletişim sayfasına başvurabilirsiniz.
Resmî kaynaklar ve mevzuat
- 6098 sayılı TBK m.19–26, 106, 112–114, 117, 123–126, 470–471, 502, 506
- 6100 sayılı HMK m.190, 199, 205, 208–209, 400
- 6102 sayılı TTK m.4, 5, 5/A, 18/3, 21/2
- ÇSGB İş Ekipmanları: Periyodik Kontrol ve Bakım ayrımı
- ÇSGB, 23 Aralık 2025 İş Ekipmanları Yönetmeliği değişikliği açıklaması
Mevzuat kontrol tarihi: 24 Ekim 2026.
İlgili hukuk rehberleri
İstanbul ve Mersin ofisleri
İstanbul · Polaris Plaza
Maslak Ahi Evran Caddesi, Polaris Plaza No:21, Kat:9, 34475 Sarıyer/İstanbulMersin · Profit İş Merkezi
İhsaniye Mahallesi, 4903. Sokak, Profit İş Merkezi No:23, Kat:3, Daire:14, 33070 Akdeniz/MersinHukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
