Sağlık Hizmeti İş Birliği Protokolü Nasıl Feshedilir? Bir Ay Önceden Bildirim ve Otomatik Uzama | 2026
Kısa ve net cevap: Uluslararası Sağlık Hizmetlerinde İş Birliği Yönetmeliği m.6/5 uyarınca iş birliği protokolü, mücbir sebep halleri dışında, taraflardan birinin en az bir ay önceden bildirim yapmasıyla sona erdirilebilir. Protokol süresi sonunda yenilememe iradesi bildirilmezse aynı hüküm gereği protokol aynı şartlarla bir yıl uzar. Fesih veya yenilememe halinde devam eden hastaların tedavileri tamamlanır; kurumlar arası ilişki sona erdi diye mevcut hastanın tıbbi süreci yarıda bırakılamaz.
Bu düzenleme üç ayrı konuyu birlikte yönetir: erken fesih, süre sonunda yenilememe ve sessizlik halinde bir yıllık uzama. Bu nedenle protokol yönetiminde yalnız bitiş tarihini yazmak yeterli değildir. Fesih bildirim süresi, yenilememe kararı, tebliğ/ispat yöntemi ve devam eden hasta planı ayrı takvim ve belge akışları olarak kurulmalıdır.
Protokol süresi dolmadan feshedilebilir mi?
Evet. Yönetmelik m.6/5, iş birliği protokolünün en fazla üç yıl yapılabileceğini düzenlerken sürenin dolmasından önce fesih ihtimalini de açıkça kabul eder. Mücbir sebep halleri dışında fesih için en az bir ay önceden bildirim gerekir. Böylece taraflardan birinin protokolü derhal ve karşı tarafın hazırlık yapmasına imkân vermeden sonlandırmasının önüne geçilir.
Fesih hakkı kullanılırken protokolün m.6/2-g kapsamında yazılmış değişiklik ve fesih hükümleri de incelenmelidir. Yönetmelikteki bir aylık asgari bildirim kuralına aykırı protokol maddesiyle süre kısaltılmamalıdır. Taraflar uygulama ayrıntılarını düzenleyebilir; ancak Yönetmeliğin hasta sürekliliğini ve bildirim düzenini koruyan hükümlerine aykırı sonuç yaratamaz.
Bir aylık bildirim nasıl yapılmalıdır?
Yönetmelik en az bir ay önceden bildirim şartı getirir. Bildirimin yazılı yapılması ve karşı tarafa ulaştığının ispatlanabilir olması gerekir. Kurum içi kararın alınması, diğer tarafa bildirim yapılmış anlamına gelmez. İmza yetkisi, tarih, evrak kayıt numarası ve tebliğ/teslim bilgisi dosyada korunmalıdır.
Bir aylık sürenin hesabında fesih iradesinin karşı tarafa bildirildiği tarih ile hedeflenen sona erme tarihi karşılaştırılmalıdır. Kurumlar iç işleyiş nedeniyle bildirimi geciktirmişse “kararı bir ay önce almıştık” savunması tek başına yeterli değildir; önemli olan dışa açıklanan ve ispatlanabilir bildirimdir.
Mücbir sebep halinde bir aylık süre uygulanır mı?
m.6/5, bir aylık bildirim kuralını mücbir sebep halleri dışında öngörür. Bu nedenle gerçek bir mücbir sebep varsa normal fesih takvimi farklı değerlendirilebilir. Ancak her idari güçlük, personel eksikliği, mali uyuşmazlık veya plan değişikliği kendiliğinden mücbir sebep değildir.
Mücbir sebep iddiası somutlaştırılmalı; olayın tarafın kontrolü dışında olup olmadığı, öngörülebilirliği, önlenebilirliği ve protokolün ifasına etkisi belgelerle gösterilmelidir. Sağlık hizmetinde hasta güvenliği ve devam eden tedavilerin tamamlanması kuralı, mücbir sebep değerlendirmesinde de göz ardı edilmemelidir.
Süre sonunda protokolü yenilemek istemeyen taraf ne yapmalı?
Protokol en fazla üç yıl yapılabilir; daha kısa süre de mümkündür. Süre sonunda devam etmek istemeyen taraf yenilememe iradesini açıkça bildirmelidir. Çünkü m.6/5, yenilememe bildirimi yoksa protokolün aynı şartlarla bir yıl uzamasına sonuç bağlar.
Yenilememe bildirimi ile erken fesih aynı işlem değildir. Erken fesih mevcut süre dolmadan ilişkiyi sona erdirir; yenilememe ise kararlaştırılmış sürenin sonunda yeni/uzatılmış döneme girilmemesini sağlar. Kurum içi hukuk ve idari birimler bu iki süreci ayrı belgelemelidir.
Otomatik uzama nasıl işler?
m.6/5’in lafzına göre protokol süresi dolduğunda taraflardan birinin yenilememe iradesi bildirilmemişse protokol aynı şartlarla bir yıl uzar. Bu hüküm “bir kez daha üç yıl” anlamına gelmez. Uzayan dönem bir yıldır.
Aynı şartlarla uzama, mevzuata aykırı hale gelen eski bir koşulun korunacağı anlamına da gelmez. Emredici mevzuat değişiklikleri uygulanır. Personel listeleri, sağlık turizmi yetki durumu, branşlar ve kurumların güncel statüsü de yeni dönem öncesi kontrol edilmelidir.
Üç yıllık süre ile bir yıllık uzama nasıl birlikte okunur?
İlk protokol bakımından üst sınır üç yıldır. Taraflar bir, iki veya üç yıl belirleyebilir. Süre sonunda yenilememe yoksa Yönetmelik özel bir sonuç olarak aynı şartlarla bir yıllık uzama öngörür. Böylece “ilk sözleşmeyi dört yıl yazmak” ile “üç yıllık protokolün sonunda bir yıl uzaması” hukuken aynı şey değildir.
Süre hesabı ve uzama sistemi için iş birliği protokolü en fazla kaç yıl yapılabilir rehberi incelenebilir.
Fesih veya yenilememe halinde devam eden hasta ne olur?
Yönetmelik m.6/5 açık biçimde devam eden hastaların tedavilerinin tamamlanacağını düzenler. Bu hüküm, yabancı hastanın kurumlar arası idari karar nedeniyle ortada bırakılmasını önleyen özel hasta koruma kuralıdır. Protokol sona erse bile devam eden tıbbi süreç planlanmalı ve tamamlanmalıdır.
Tedavinin devam edip etmediği somut tıbbi plana göre belirlenir. Ameliyat sonrası erken kontrol, yara bakımı, gerekli tetkikler, reçete düzeni, patoloji sonucu, planlanmış ikinci aşama tedavi veya komplikasyon yönetimi devam eden tedavinin parçası olabilir. Kurumlar fesih kararı verirken aktif hasta listesini ve her hasta için devam eden tıbbi ihtiyacı çıkarmalıdır.
Fesih hekim ve çalışma ekibini nasıl etkiler?
Hekim ve ekiplerin çalışması m.7 ve m.8 hükümlerine tabidir. Protokol sona erdiğinde yeni hasta ve işlemler bakımından protokol dayanağı ortadan kalkar; ancak devam eden hastanın tedavisinin tamamlanması gerektiği için hangi personelin hangi işlemi sürdüreceği ayrıca planlanmalıdır.
Personelin esas kurumundaki çalışma ilişkisi devam eder. m.7/6 ve m.8/6 hizmet alan kuruluşun bu kişiler bakımından işveren olmadığını ve ayrıca sigorta bildirimi yapmadığını düzenler. Fesih sürecinde personel planlaması bu statüler gözetilerek yapılmalıdır.
Fesih veya değişiklik EKİP ve HealthTürkiye’ye bildirilir mi?
m.6/4 protokol ile protokolde yapılan değişikliklerin imza tarihinden itibaren on beş gün içinde EKİP ve HealthTürkiye Portalı üzerinden Bakanlığa bildirilmesini düzenler. Fesih sürecinde protokol statüsünü değiştiren belgelerin sistem kayıtlarının güncel tutulması gerekir.
Fesih işlemiyle m.6/4 kapsamında yapılması gereken sistem işlemlerinin ayrıntısı kurumların kullandığı güncel dijital iş akışına göre yürütülmelidir. On beş günlük bildirim kuralının ayrıntıları için EKİP ve HealthTürkiye bildirim rehberi kullanılabilir.
Fesih halinde mali işlemler nasıl kapanır?
m.12 ücretlendirme, m.13 gelir paylaşımı hükümlerini düzenler. Fesih tarihinde başlanmış tedaviler tamamlanacağı için bu hastalara ait ön ödeme, ek masraf, ilaç/tıbbi cihaz giderleri, fatura ve gelir payı işlemleri tedavi süreciyle uyumlu biçimde sonuçlandırılmalıdır.
Hasta ödemeleri m.13/1 gereği ayrı hesapta izlenir. İlaç ve tıbbi cihaz giderleri düşüldükten sonraki paylaşım, protokol ve Yönetmelik hükümlerine göre yapılır. Protokol sona erdi diye tamamlanan hasta hizmetlerinin mali kayıtları belgesiz bırakılmamalıdır.
Aracı kuruluş sözleşmesi de otomatik sona erer mi?
Hayır; hizmet alan sağlık kuruluşunun bir aracı kuruluşla yaptığı sözleşme ayrı hukuki ilişkidir. İş birliği protokolünün sona ermesi, aracı kuruluş sözleşmesinin içeriği incelenmeden otomatik sonuç doğurduğu varsayımıyla değerlendirilmemelidir. Ancak aracı kuruluşun yönlendireceği sağlık hizmetinin dayanağı değişmişse hasta bilgilendirmesi ve operasyon planı güncellenmelidir.
Aracı kuruluşun kendi üstlendiği transfer, konaklama, tercümanlık ve koordinasyon sorumlulukları için sağlık turizmi aracı kuruluş sorumluluğu rehberi incelenebilir.
Fesih dosyasında hangi belgeler bulunmalı?
İmzalı protokol, başlangıç-bitiş tarihleri, fesih veya yenilememe kararı, karşı tarafa bildirim belgesi, tebliğ tarihi, mücbir sebep varsa bunu gösteren belgeler, EKİP/HealthTürkiye kayıtları, aktif hasta listesi, hasta bazlı devam tedavi planları, hekim ve ekip listeleri, mali kapanış kayıtları ve tamamlanan hizmetlerin faturaları birlikte saklanmalıdır.
Bir uyuşmazlıkta hastanın kendi tıbbi dosyası ayrıca önemlidir. Yurt dışındaki hasta Türkiye’den epikriz, ameliyat/anestezi kayıtları ve faturalarını almak için tıbbi dosya ve fatura rehberini kullanabilir.
12 maddelik fesih kontrol listesi
- Protokolün yürürlük ve bitiş tarihini doğrulayın.
- Fesih mi yenilememe mi olduğunu belirleyin.
- Mücbir sebep yoksa en az bir ay önce bildirim planlayın.
- Bildirimi yetkili makam üzerinden yapın.
- Tebliğ/teslim tarihini ispatlanabilir saklayın.
- Protokolün m.6/2-g fesih şartlarını kontrol edin.
- Aktif hasta listesini çıkarın.
- Her hastanın kalan tedavi adımlarını belirleyin.
- Hekim ve ekip devam planını oluşturun.
- Dijital sistem kayıtlarını güncelleyin.
- Mali kapanışı m.12-13’e göre yapın.
- Tüm belgeleri denetime hazır arşivleyin.
Resmî kaynaklar
Resmî Gazete – Uluslararası Sağlık Hizmetlerinde İş Birliği Yönetmeliği
Resmî Gazete – Uluslararası Sağlık Turizmi ve Turistin Sağlığı Hakkında Yönetmelik
Sık Sorulan Sorular
İş birliği protokolü erken feshedilebilir mi?
Evet. m.6/5 bunu kabul eder.
Fesih için kaç gün önce bildirim gerekir?
Mücbir sebep dışında en az bir ay önce.
Mücbir sebep varsa bir aylık süre şart mı?
m.6/5 bir aylık kuralı mücbir sebep halleri dışında öngörür.
Protokol süresi biter ve kimse bildirim yapmazsa ne olur?
Aynı şartlarla bir yıl uzar.
Otomatik uzama üç yıl mıdır?
Hayır. Bir yıldır.
Yenilememe ile fesih aynı mı?
Hayır. Fesih süre dolmadan sona erdirme; yenilememe ise süre sonunda devam etmeme iradesidir.
Fesih halinde mevcut hastanın tedavisi kesilir mi?
Hayır. Devam eden hastaların tedavileri tamamlanır.
Fesih yeni hasta kabulünü etkiler mi?
Protokolün sona erme tarihi sonrasındaki yeni hizmetler için protokol dayanağı bulunmaz; mevcut hastalar için m.6/5 koruması uygulanır.
Fesih belgeleri saklanmalı mı?
Evet. Bildirim, tebliğ, sistem kayıtları ve hasta devam planları saklanmalıdır.
Hasta protokol feshi nedeniyle mağdur olursa hangi kayıtlar önemlidir?
Tedavi planı, kontrol randevuları, yazışmalar, tıbbi kayıtlar ve kurumların devam tedavi organizasyonu önemlidir.
Türkiye geneli dosya takibi
Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosunun fizikî ofisi Mersin/Akdeniz’dedir. İş birliği protokolü fesih ve yenilememe dosyalarında bildirim süresi, uzama, aktif hasta tedavisi, personel ve mali kayıtlar birlikte incelenir. Türkiye genelindeki dosyalar Mersin’den yönetilebilir.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
