São Tomé ve Príncipe Türk Konsoloslukları 2026

São Tomé ve Príncipe’de Yerel Noter ve Apostil Rotası

HCCH’nin 30 Haziran 2026 güncellemeli taraf tablosuna göre São Tomé ve Príncipe, 1961 Lahey Apostil Sözleşmesine 19 Aralık 2007 tarihinde katılmış ve Sözleşme ülke bakımından 13 Eylül 2008 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Ülke satırı “A” olarak gösterilir; itiraz bulunan katılımlar için kullanılan “A**” işareti São Tomé ve Príncipe satırında yoktur. Türkiye’nin aynı tabloda 31 Temmuz 1985 tarihli onayı ve 29 Eylül 1985 yürürlük tarihi kayıtlıdır. Bu kayıtlar birlikte değerlendirildiğinde Türkiye ile São Tomé ve Príncipe arasında Apostil Sözleşmesi yürürlüktedir; Türkiye’nin bu katılıma itirazı görünmemektedir. Dolayısıyla São Tomé ve Príncipe’de düzenlenen ve Sözleşme kapsamına giren bir kamu belgesinin Türkiye’de kullanımı bakımından, belgeye özgü farklı bir rejim yoksa, klasik konsolosluk tasdiki yerine apostil yolu uygulanır. Apostil belgenin içeriğini, maddi doğruluğunu veya vekâletnamedeki eksik özel yetkiyi onaylamaz; imzanın, imzalayan sıfatının ve varsa mühür ya da damganın kaynağının doğrulanmasına hizmet eder.

HCCH’nin ülke kaydında São Tomé ve Príncipe için yetkili makamlar Dışişleri, İşbirliği ve Topluluklar Bakanlığı bünyesindeki Bakanlık Makamı ile Konsolosluk İşleri birimi olarak gösterilir. São Tomé ve Príncipe Dışişleri Bakanlığının güncel hizmet sayfası da apostilin Bakanlığın Direção dos Assuntos Consulares birimi tarafından verildiğini ve yayımlanmış hizmet bedelinin 100 dobra olduğunu belirtir. Ücret ve başvuru usulü işlem günü yeniden kontrol edilmelidir; bu tutar noterlik, tercüme veya Türkiye’deki işlem giderlerini kapsayan toplam dosya bedeli değildir.

Yerel vekâletname bakımından São Tomé ve Príncipe Adalet makamının Direcção Geral dos Registos e do Notariado (DGRN) sistemi önemlidir. DGRN, Cartório Notarial biriminin hukukî işlemlere resmî şekil ve kamu güveni kazandırdığını açıklar. DGRN’nin noterlik hizmet sayfası vekâletname için tarafların kimlik belgeleri ile verilecek yetkinin açık referansını ister; ayrıca yönetim, adlî işler, satış, ticari yönetim, geri alınamaz vekâletname, azil ve tevkil gibi farklı işlem türlerini birbirinden ayırır. Bu sınıflandırma Türkiye’deki dosya için hazır metnin doğrudan uygun olduğu anlamına gelmez; Türk mahkemesi, icra müdürlüğü, tapu müdürlüğü, noterlik veya banka hangi yetkinin aranacağını ayrıca belirler.

São Tomé ve Príncipe Noterlik Kanununun 127. maddesi, noter müdahalesi gereken vekâletnamelerin kamu senediyle, temsil edilenin yazıp imzaladığı ve imzası huzurda tanınmış belgeyle veya tasdik edilmiş belgeyle düzenlenebileceğini; vekilin ya da üçüncü kişinin de menfaatine olan veya geri alınamaz şart içeren vekâletnamelerin ise kamu senedi şeklinde yapılmasını öngörür. Bu yabancı hukuk şekli, belgenin Türkiye’de kullanılacağı işlemin Türk hukukundaki özel şekil şartını ortadan kaldırmaz. Özellikle taşınmaz, mirasın taksimi, feragat, sulh, şirket payı veya başka özel yetki gerektiren işlemlerde Türk kabul makamının şartı imzadan önce kontrol edilmelidir.

Pratik sıra: Önce Türkiye’de belgeyi kullanacak merci ve gerekli özel yetkiler belirlenir; sonra São Tomé noterinde belgenin uygun biçimde düzenlenmesi sağlanır; ardından belgenin apostil kapsamına girdiği ve yetkili Dışişleri biriminden apostil alındığı doğrulanır; son aşamada Türkçe tercümenin nasıl onaylanacağı ve aslın ya da onaylı örneğin hangi formatta sunulacağı Türkiye’deki işlem merciine göre tamamlanır. Yabancı belgenin apostil ve tercüme kontrolü için Türkiye’de yabancı belge kullanımı rehberi ayrıca incelenebilir.