SEP Sınıf Yetkisi Temdidi: 12 Saat, 6 Saat PIC ve 12 İniş | FCL.740.A
SEP temdidi, genel havacılık pilotlarının en çok karşılaştığı lisans işlemlerindendir. İki yıllık sınıf yetkisi sona ermeden önce pilot, ya kontrol pilotuyla yeterlilik kontrolüne girer ya da son 12 ay içinde mevzuatın belirlediği uçuş tecrübesi paketini tamamlar. İkinci yol yalnız “12 saat uçtum” şartından ibaret değildir.
FCL.740.A(b): İki Alternatif Yol
SEP uçak ve TMG sınıf yetkilerinin temdidinde aday, yetkinin son üç ayında Ek 1.9’a uygun yeterlilik kontrolünden geçebilir veya son 12 ay içinde 12 saatlik tecrübe paketini tamamlayabilir. Pilot bu iki yoldan birini seçer.
İkinci yol kontrol pilotu sınavından kaçınma imkânı sağlasa da ayrıntılı tecrübe ve tazeleme eğitimi şartları vardır. Her bir alt unsur ayrı ayrı karşılanmalıdır.
Birinci Yol: Son 3 Ayda Yeterlilik Kontrolü
Pilot son geçerlilik tarihinden önceki üç ay içinde ilgili sınıfta kontrol pilotuyla yeterlilik kontrolü geçerse temdit şartını doğrudan sağlayabilir. Bu yol, son 12 ayda yeterli uçuş saati biriktiremeyen pilotlar için özellikle önemlidir.
Kontrol, yetkili kontrol pilotu ve Ek 1.9 profiline uygun yapılmalıdır. Sıradan eğitim uçuşu yeterlilik kontrolü sayılmaz.
İkinci Yol: Son 12 Ay İçinde 12 Uçuş Saati
Yetkinin son geçerlilik tarihinden önceki 12 aylık dönemde ilgili sınıfta toplam 12 uçuş saati tamamlanmalıdır. Bu dönem yetkinin bütün iki yıllık süresi değildir; özellikle son 12 aylık pencere esas alınır.
Pilot ilk yılda 50 saat uçmuş fakat son 12 ayda hiç uçmamışsa bu alternatifin 12 saat şartını karşılamaz. Zaman penceresi uçuş saatinin toplamı kadar önemlidir.
12 Saatin En Az 6 Saati PIC Olmalı
FCL.740.A(b)(1)(ii)(A), 12 saatlik toplamın en az 6 saatinin PIC olarak yapılmasını ister. Eğitim veya ikinci pilot statüsündeki saatler toplam uçuş süresinin bir bölümüne katkı sağlayabilir; ancak 6 saatlik PIC çekirdeği korunmalıdır.
Logbookta görev statüsü doğru yazılmalıdır. Sonradan bütün saatleri PIC’e çevirmek veya kaynak kayıtlarla çelişen statü kullanmak temdit dosyasının güvenilirliğini zedeler.
12 Kalkış ve 12 İniş
Aynı 12 aylık dönemde pilotun 12 kalkış ve 12 iniş tamamlaması gerekir. Uçuş saatinin yüksek olması hareket şartını ortadan kaldırmaz. Uzun seyrüsefer uçuşlarıyla 12 saat dolabilir ancak kalkış/iniş sayısı eksik kalabilir.
Bu nedenle pilot temdit tarihine yaklaşırken yalnız saat toplamını değil hareket sayısını da kontrol etmelidir. Logbook kayıtları kalkış ve inişleri açıkça göstermelidir.
FI veya CRI ile En Az 1 Saat Tazeleme Eğitimi
Tecrübe yoluyla temditte FI veya CRI ile toplam en az bir saatlik tazeleme eğitimi gerekir. Öğretmen, pilotun hava aracını emniyetli kullanma ve normal, anormal ve acil durum usullerindeki yetkinliğini tazeleyecek uçuş hareketlerini seçer.
Bu uçuş yalnız rutin tur atma zorunluluğu değildir; pilotun ihtiyaçlarına göre eğitim içeriği belirlenir. Eğitmenin yetkisi geçerli olmalı ve eğitim FCL.945 kapsamında uygun şekilde lisans/kayıtlara işlenmelidir.
1 Saatlik Tazeleme Eğitiminden Kimler Muaf?
Son 12 aylık dönemde herhangi bir uçak sınıfı veya tipinde sınıf/tip yeterlilik kontrolü, yetenek testi, EBT uygulamalı değerlendirmesi veya yetkinlik değerlendirmesini başarıyla tamamlayan pilotlar 1 saatlik tazeleme eğitiminden muaf tutulabilir.
Muafiyet yalnız “başka bir eğitim aldım” beyanına dayanmaz. FCL.740.A(b)’de sayılan değerlendirmelerden birinin başarıyla tamamlanmış olması gerekir.
Hem SEP Kara Hem TMG Varsa Saatler Birleştirilebilir mi?
FCL.740.A(b)(2), hem SEP uçak-kara hem TMG sınıf yetkisi bulunan pilotun gerekli tecrübe şartlarını iki sınıfta veya bunların kombinasyonunda tamamlayarak her iki yetkiyi temdit edebilmesine izin verir. Bu önemli bir kolaylıktır.
Kombinasyon kullanıldığında hangi saatlerin hangi sınıfta yapıldığı logbookta açıkça gösterilmelidir. İki yetkinin yeni geçerlilik tarihleri lisans işlemiyle doğru biçimde işlenmelidir.
Temdit Dosyasında Hangi Kayıtlar Saklanmalı?
Son 12 ay uçuş dökümü, PIC saatleri, kalkış-iniş sayıları, FI/CRI tazeleme uçuşu formu ve varsa muafiyete dayanak değerlendirme kayıtları saklanmalıdır. FCL.050 logbooku temel ispat aracıdır.
Pilot temdit işlemini son güne bırakmamalıdır. Eksik kalkış veya PIC saatinin son anda fark edilmesi uçuş planlaması ve hava şartları nedeniyle yetkinin süresinin geçmesine yol açabilir.
Sık Sorulan Sorular
SEP temdidi için kaç saat gerekir?
Tecrübe yolunda son 12 ay içinde toplam 12 saat.
Kaç saat PIC olmalı?
En az 6 saat.
Kaç kalkış ve iniş gerekir?
12 kalkış ve 12 iniş.
Eğitmen uçuşu kaç saat?
FI veya CRI ile toplam en az 1 saat.
Kontrol pilotuyla doğrudan temdit olabilir mi?
Evet, son 3 ayda yeterlilik kontrolü alternatifi vardır.
İlk yıldaki saatler son 12 ay şartına sayılır mı?
Yalnız yetkinin son tarihinden önceki son 12 aylık pencereye düşen uçuşlar esas alınır.
SEP ve TMG saatleri birleştirilebilir mi?
Her iki yetkiye sahip pilot için FCL.740.A(b)(2) buna izin verir.
Başka yeterlilik kontrolü yaptıysam 1 saat öğretmen uçuşu gerekir mi?
FCL.740.A’da sayılan başarılı kontrol/değerlendirmelerden biri varsa muafiyet uygulanabilir.
İlgili İçerikler ve Resmî Kaynaklar
İçerik SHT-FCL Rev.01 esas alınarak hazırlanmıştır. Yazar: Av. Halil BAKIRCI – Mersin Barosu Sicil No: 3472. İnceleyen: Av. Emirhan Keskin – Mersin Barosu Sicil No: 5507. Son mevzuat kontrolü: 3 Ekim 2026.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
