Sigorta Acentesi Levhaya Kayıttan Sonra 6 Ay İçinde Faaliyete Başlamazsa Ne Olur? | 5684 m.23 (2026)
5684 m.23/4-c altı aylık süre için ne diyor?
Sigorta Acenteleri Levhasına kayıt, acentelik mesleğine giriş için temel şarttır; ancak Kanun Levha kaydının pasif biçimde süresiz korunmasına izin vermez. 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu m.23/4-c, Levhaya yazılmasını müteakip altı ay içinde faaliyete geçmeyen sigorta acentesinin kaydının Levhadan silineceğini düzenler.
Bu hükmün amacı, gerçekten sigorta acenteliği yapmayan kişilerin Levhada faal acente gibi görünmesini önlemektir. Levha, aktif ve mevzuata uygun acentelerin mesleki kayıt sistemi olduğundan, kayıt yapıldıktan sonra makul süre içinde mesleki faaliyetin başlaması beklenir.
Kanunun güncel metnine 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu – Mevzuat Bilgi Sistemi üzerinden ulaşılabilir. TOBB’un sigorta acentelerine ilişkin resmî uygulama sayfası da Levha kayıt ve silinme işlemlerini açıklamaktadır.
Altı aylık süre hangi tarihten itibaren hesaplanır?
Kanun süre başlangıcını “Levhaya yazılmasını müteakip” olarak belirler. Bu nedenle esas alınacak tarih, acentenin Levhaya kaydının tamamlandığı tarihtir. Şirket kuruluşu, ticaret siciline tescil, vergi kaydı, uygunluk başvurusu veya ofis kiralama tarihi tek başına altı aylık sürenin başlangıcı değildir.
Acente, Levha kayıt tarihini TOBB kayıtları ve resmî bildirim üzerinden teyit etmelidir. Kayıt ücreti ödeme tarihi ile Levhaya fiilen yazılma tarihi arasında fark varsa süre hesabında resmî Levha kaydı esas alınmalıdır. Uyuşmazlık halinde kayıt belgesi, e-posta bildirimi ve TOBB sistem kaydı saklanmalıdır.
Altı aylık süre takvim yönetiminde özellikle önemlidir. Acente yalnızca ofis ve personel hazırlığıyla yetinmemeli; sigorta şirketleriyle sözleşme görüşmelerini Levha kaydından önce veya hemen sonra planlamalıdır. Son haftaya bırakılan acentelik sözleşmesi müzakeresi, şirket onay sürecinin uzaması nedeniyle kayıt riski yaratabilir.
“Faaliyete geçmek” ne anlama gelir?
Kanun m.23/4-c “faaliyete geçmezse” ifadesini kullanır. TOBB’un uygulama açıklamalarında Levha kaydını izleyen altı ay içinde bir sigorta şirketiyle acentelik sözleşmesi imzalanmaması halinde Levha kaydının silinmesinin yasal gereklilik olduğu belirtilir. Bu nedenle fiilen acentelik faaliyetine başlanabilmesi için en az bir sigorta şirketiyle geçerli acentelik ilişkisinin kurulması temel göstergedir.
Sadece tabela asmak, internet sitesi açmak, ofis kiralamak veya personel istihdam etmek sigorta acenteliğinin başlaması için yeterli değildir. Acentenin sigorta şirketi adına yetkili şekilde ürün sunabilmesi ve sigortacılık işlemlerini yürütmesi gerekir. Acentelik sözleşmesi bulunmadan müşteri toplayıp sigorta satışı izlenimi yaratmak ayrıca hukuki risk doğurur.
Faaliyete başlangıç belgelendirilebilir olmalıdır. Acentelik sözleşmesi, sigorta şirketi sistem tanımlaması, yetki belgesi, poliçe üretim kayıtları ve ilgili diğer mesleki kayıtlar saklanmalıdır. Böylece Levha denetiminde acentenin süresinde faaliyete geçtiği gösterilebilir.
Altı ay dolunca Levha kaydı otomatik olarak mı silinir?
Kanun silinme sebebini açıkça düzenler; ancak Levhadan silinme kararı usule tabidir. M.23/5 gereği sigorta acentesinin yazılı savunması istenir. Silinme kararının verilebilmesi için acentenin savunmasının dinlenmesi veya savunması dinlenmek üzere yapılan çağrıya uymamış olması gerekir. Karar gerekçeli verilir.
Bu nedenle “altı ay dolduğu gün sistem kendiliğinden ve savunmasız biçimde kayıt siler” yaklaşımı Kanunun usul güvencesiyle bağdaşmaz. Silinme sebebi oluştuğunda yetkili mesleki mekanizma Kanundaki savunma prosedürünü uygulamalıdır.
Buna karşılık savunma hakkı, açık altı aylık faaliyetsizlik kuralını ortadan kaldırmaz. Acente savunmasında kayıt tarihi, acentelik sözleşmesi, faaliyete başlangıç belgesi veya silinme sebebinin gerçekte oluşmadığını gösteren delilleri sunmalıdır. Sadece “faaliyete geçmeyi planlıyorum” biçimindeki ileri tarihli niyet, geçmiş altı aylık dönemde faaliyet başladığını göstermez.
Acentenin savunmasında hangi belgeler önemlidir?
İlk belge Levha kayıt tarihidir. İkinci olarak sigorta şirketiyle imzalanmış acentelik sözleşmesi ve yürürlük tarihi sunulmalıdır. Üçüncü olarak şirketin acenteyi üretim sistemine tanımladığı tarih, yetki yazısı veya acente kodu gösterilebilir. Dördüncü olarak ilk poliçe/teklif işlemlerine ilişkin kayıtlar destekleyici delil olabilir.
Acente faaliyete başlamış fakat TOBB veya başka sistemde bilgi güncellemesi yapılmamışsa, fiili ve hukuki başlangıcı gösteren kayıtlar özellikle önem kazanır. Şirketin kendi ihmali nedeniyle yanlış veya eksik kayıt oluştuysa düzeltme başvurusu gecikmeden yapılmalıdır.
Savunma yazılı, kronolojik ve belgeye dayalı hazırlanmalıdır. Hangi tarihte Levhaya yazıldığı, hangi tarihte hangi sigorta şirketiyle sözleşme yapıldığı ve faaliyetin hangi işlemlerle başladığı açıkça belirtilmelidir.
Levhadan silinen acente yeniden kayıt olabilir mi?
Evet. 5684 m.23/6, Levhadan silinmeyi gerektiren hallerin sona erdiğini ispat eden sigorta acentesine Levhaya yeniden yazılma hakkı tanır. Meslekten çıkarma kararı verilmiş olan kişi bu imkânın dışındadır. Yeniden yazılan acenteden kayıt ücreti alınmaz.
Altı ay içinde faaliyete başlamadığı için kaydı silinen acente, silinme sebebini ortadan kaldırdığını ve Levhaya yazılma şartlarını sürdürdüğünü göstermek zorundadır. TOBB uygulamasında bir sigorta şirketiyle acentelik sözleşmesinin kurulması kayıt durumunun yeniden aktif hale gelmesinde temel unsur olarak açıklanır.
M.23/7 uyarınca yeniden yazılma talebinde bulunanlardan Levhaya yazılma şartlarının devam ettiğini ispatlamaları istenebilir. Bu nedenle eski başvurudaki belgelerin süresiz geçerli olduğu varsayılmamalıdır; güncel ticaret sicili, oda, teknik personel ve diğer yeterlilik kayıtları gerekebilir.
Yeniden yazılma talebi reddedilirse ne olur?
Kanun m.23/8, Levhadan silinen veya yeniden yazılma talebi reddedilen kişiye yazılı itiraz hakkı tanır. İtiraz süresi on beş iş günüdür ve Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği Yönetim Kuruluna yapılır. Yönetim Kurulu en geç on beş iş günü içinde görüşünü bildirmek zorundadır; Kanun bu kararın kesin olduğunu düzenler.
Bu itiraz mekanizmasını ayrı bir içerikte ayrıntılı olarak ele alıyoruz. Acente, süreyi kaçırmamak için silinme veya ret kararının kendisine ulaştığı tarihi belgelemeli ve itiraz dilekçesini süresi içinde sunmalıdır.
Altı aylık kural yeni şubeler için de aynı şekilde mi uygulanır?
Levhaya yazılma ve şube açılışı farklı idari süreçlerdir. M.23/4-c doğrudan Levhaya yazılan sigorta acentesinin altı ay içinde faaliyete başlamamasını düzenler. Bir acentenin sonradan açacağı şube bakımından ayrıca Sigorta Acenteleri Yönetmeliği ve uygulama esaslarındaki şube şartları incelenmelidir.
Bu nedenle ana acentenin Levha kayıt süresine ilişkin kural, her şube için otomatik olarak aynı şekilde uygulanıyor kabul edilmemelidir. Şube için özel bildirim, fiziki şart, teknik personel ve tescil yükümlülükleri ayrıca takip edilmelidir.
Yeni sigorta acentesi için altı aylık kontrol listesi
1. Levha kayıt tarihini resmî belgeden kaydedin. 2. Altı aylık son günü şirket uyum takvimine ekleyin. 3. Sigorta şirketleriyle acentelik sözleşmesi görüşmelerini kayıt öncesinden planlayın. 4. Teknik personel ve fiziki şartları faaliyet başlangıcına hazır tutun. 5. Acentelik sözleşmesinin yürürlük tarihini kontrol edin.
6. Sigorta şirketi acente kodu ve sistem tanımlamasını saklayın. 7. İlk mesleki işlemleri kayıt altına alın. 8. TOBB ve oda bilgilerinde değişiklik varsa gecikmeden güncelleyin. 9. Silinme bildirimi gelirse savunma süresini kaçırmayın. 10. Silinme gerçekleşmişse sebebi ortadan kaldırıp yeniden yazılma prosedürünü uygulayın.
Altı ay içinde sözleşme bulamayan acente müşteri kabul edebilir mi?
Sigorta şirketiyle yetkili acentelik ilişkisi kurulmadan müşteri adına poliçe düzenlemek veya sigorta şirketi adına yetki varmış gibi davranmak mümkün değildir. Acente adayının pazarlama hazırlığı ile fiili sigorta aracılığı birbirinden ayrılmalıdır.
Levhaya kayıtlı olmak tek başına bütün sigorta şirketleri adına işlem yapma yetkisi vermez. Bu temel ayrımı Sigorta Acentesi Levhaya Kayıt Olmadan Faaliyet Gösterebilir mi? rehberimizde açıkladık.
Silinme kararı müşteri poliçelerini otomatik iptal eder mi?
Hayır. Acentenin Levha kaydının silinmesi ile daha önce sigorta şirketi tarafından düzenlenmiş poliçenin varlığı farklı hukuki konulardır. Riski üstlenen sigorta şirketi poliçede gösterilir. Acentenin statüsündeki değişiklik mevcut poliçeyi kendiliğinden ortadan kaldırmaz.
Müşteri, acentenin faaliyetinin sona erdiğini öğrenirse prim, zeyilname ve hasar işlemleri için doğrudan sigorta şirketinin resmî kanallarını kullanmalıdır. Hasar uyuşmazlığında şartları varsa Sigorta Tahkim Komisyonuna başvuru ayrıca değerlendirilir.
Sık Sorulan Sorular
1. Levhaya kayıttan sonra faaliyete başlama süresi kaç aydır?
5684 m.23/4-c uyarınca altı aydır.
2. Altı ay şirket kuruluşundan mı başlar?
Hayır. Kanun Levhaya yazılmayı süre başlangıcı olarak düzenler.
3. Ofis açmak faaliyete başlamak için yeterli mi?
Tek başına yeterli değildir. Acentelik faaliyeti için sigorta şirketiyle yetkili acentelik ilişkisi kurulmalıdır.
4. TOBB uygulamasında ne aranıyor?
TOBB açıklamalarında Levha kaydından sonra altı ay içinde bir sigorta şirketiyle acentelik sözleşmesi imzalanması gerektiği belirtilir.
5. Altı ay dolunca savunma alınmadan silinebilir miyim?
M.23/5 Levhadan silinmeden önce yazılı savunma alınmasını ve gerekçeli karar verilmesini öngörür.
6. Silinirsem yeniden kayıt olabilir miyim?
Silinme sebebi sona ermişse ve meslekten çıkarma hali yoksa m.23/6 kapsamında yeniden yazılma mümkündür.
7. Yeniden kayıt ücreti ödenir mi?
Kanun yeniden yazılan acenteden kayıt ücreti alınmayacağını düzenler.
8. Yeniden yazılma talebim reddedilirse ne yapabilirim?
On beş iş günü içinde TOBB Yönetim Kuruluna yazılı itiraz hakkı vardır.
9. Acente kaydım silinirse mevcut poliçeler geçersiz olur mu?
Hayır. Poliçenin hukuki durumu sigorta şirketi ve sözleşme üzerinden ayrıca değerlendirilir.
10. Levha durumumu nereden kontrol edebilirim?
TOBB’un resmî Sigorta Acenteleri kayıt kanalları esas alınmalıdır.
Resmî Kaynaklar ve İlgili Rehberler
- 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu
- TOBB – Sigorta Acenteleri
- SEDDK – Sigortacılık Yönetmelikleri
- Sigorta Acentesi Levha Kayıt Zorunluluğu
- Sigorta Tahkim Komisyonuna Başvuru
Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu – Mersin
Sigorta acenteliği, Levha işlemleri ve sigortacılık mevzuatına uyum konusunda hukuki danışmanlık.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
