Sigorta ve Reasürans Şirketinin TSB Üyeliği Hangi Hallerde Düşer? | 5684 m.24/7-a (2026)
5684 m.24/7-a sigorta ve reasürans şirketlerinin üyeliğini nasıl sona erdirir?
Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliğine üyelik sigorta ve reasürans şirketleri bakımından m.24/1 uyarınca ruhsat alındıktan sonra en geç bir ay içinde başlayan zorunlu meslek kuruluşu üyeliğidir. Kanun yalnız üyeliğin nasıl başladığını değil, hangi ağır hallerde sona ereceğini de m.24/7’de açıkça düzenler.
Sigorta ve reasürans şirketleri yönünden iki üyelik düşme sebebi vardır. Birincisi şirketin ruhsatlarının tümünün iptal edilmesidir. İkincisi şirket hakkında iflas veya tasfiye kararı verilmesi ya da başka nedenlerle faaliyetinin sona ermesidir. Bu liste, üyelik statüsünün şirketin sigortacılık faaliyetini sürdürebilmesine bağlı olduğunu gösterir.
Güncel Kanun metni Mevzuat Bilgi Sistemi, ruhsat ve şirket tedbirlerine ilişkin güncel düzenlemeler SEDDK, Birlik kayıtları ise Türkiye Sigorta Birliği üzerinden takip edilmelidir.
“Ruhsatlarının tümünün iptal edilmesi” ne anlama gelir?
5684 m.5 sigorta şirketlerinin faaliyet göstermek istedikleri her sigorta branşı için ayrı ruhsat almasını öngörür. Bu nedenle bir şirketin aynı anda birden fazla branş ruhsatı bulunabilir. M.24/7-a-1 ise Birlik üyeliğinin düşmesi için ruhsatların tümünün iptal edilmesini arar.
Bu ölçüt önemlidir. Şirketin yalnız bir veya birkaç branştaki ruhsatının iptal edilmesi, diğer geçerli ruhsatları devam ediyorsa m.24/7-a-1’deki üyelik düşmesi sonucunu tek başına doğurmaz. Kanun bütün ruhsatların ortadan kalkmasını esas almıştır.
Şirketin ruhsat envanteri tarihsel olarak tutulmalıdır. Hangi branş ruhsatının hangi tarihte alındığı, hangi kararla iptal edildiği ve iptal sonrasında başka geçerli ruhsat kalıp kalmadığı açıkça görülebilmelidir. “Şirketin ruhsatı iptal edildi” şeklindeki genel ifade, çok branşlı şirketlerde üyelik sonucunu değerlendirmek için yeterli değildir.
Branş bazlı ruhsat sistemi için Sigorta Şirketi Her Branş İçin Ayrı Ruhsat Almalı mı?, ruhsat iptali sebepleri için Sigorta Şirketi Ruhsat İptali Halleri rehberlerimiz incelenebilir.
Tek branş ruhsatının iptali TSB üyeliğini düşürür mü?
M.24/7-a-1 bakımından hayır. Hüküm “ruhsatlarının tümünün iptal edilmesi” koşulunu arar. Tek branş ruhsatının iptali sonrasında şirket başka branşlarda geçerli ruhsatla sigortacılık faaliyetini sürdürebiliyorsa bu özel üyelik düşme sebebi oluşmaz.
Ancak tek branş iptali şirket açısından başka sonuçlar doğurabilir. İptal edilen branşta yeni sözleşme yapılamaz, ilgili portföy hakkında m.7 hükümleri uygulanabilir ve portföy devri yükümlülüğü gündeme gelebilir. Birlik üyeliğinin devam etmesi, iptal edilen branştaki faaliyet yasağını ortadan kaldırmaz.
Tüm branşlarda yeni sözleşme yapma yetkisinin kaldırılması da ayrıca m.24/3-a-1 kapsamında Levhadan silinme sebebidir. Bu durum “tüm ruhsatların iptali” ile aynı değildir. Birinde ruhsatlar varlığını sürdürebilir fakat yeni sözleşme yetkisi kaldırılmıştır; diğerinde tüm ruhsatlar iptal edilmiştir.
Bu kavramların farklı tutulması SEO açısından da gereklidir. “Yeni poliçe yetkisinin kaldırılması”, “ruhsat iptali” ve “Birlik üyeliğinin düşmesi” farklı kanun unsurlarına dayanır ve farklı hukuki sonuç doğurur.
Sigorta şirketi hakkında iflas kararı verilirse TSB üyeliği düşer mi?
Evet. M.24/7-a-2, sigorta veya reasürans şirketi hakkında iflas kararı verilmiş olmasını üyeliğin düşmesi sebebi sayar. Burada iflas talebinin ileri sürülmesi ile mahkemenin iflas kararı vermesi birbirinden ayrılmalıdır. Hüküm üyeliğin düşmesi için iflas kararının verilmesini esas alır.
İflas kararı şirketin faaliyet yapısı, alacaklı ilişkileri ve portföyü bakımından geniş sonuçlar doğurur. 5684 m.10 sigorta şirketinin iflasında sigortalıların alacaklarının sırasına ilişkin özel hüküm içerir. Sigorta Şirketi İflasında Sigortalı Alacağının Sırası rehberimiz bu konuyu ayrıca inceler.
Birlik üyeliğinin düşmesi ise iflas hukukundan bağımsız bir meslek kuruluşu sonucudur. İflas masası, sigortalı alacakları, şirketin portföy yükümlülükleri ve TSB üyelik statüsü aynı hukuki işlem değildir; her biri ayrı kayıtta izlenmelidir.
Tasfiye kararı verilmesi TSB üyeliğini sona erdirir mi?
Evet. M.24/7-a-2 iflas kararının yanında tasfiye kararını da açıkça sayar. Tasfiye, şirketin faaliyetlerini sona erdirip varlık ve borçlarını hukuki prosedür içinde sonuçlandırmaya yönelik süreçtir. Tasfiye kararıyla birlikte şirketin sigortacılık meslek kuruluşundaki aktif üyelik statüsünün sürmesi Kanunun sistematiğine uygun görülmemiştir.
Tasfiye sürecinde şirket tüzel kişiliği tasfiye amacıyla belirli süre devam edebilir. Buna rağmen TSB üyeliğinin düşmesi, şirketin meslek kuruluşunda faaliyet gösteren aktif sigorta/reasürans şirketi sıfatıyla yer almasını sona erdirir. Ticaret sicilinden terkin daha sonraki aşamada gerçekleşebilir.
Tasfiye kararı ile şirketin belirli portföylerini başka şirkete devretmesi de farklı işlemlerdir. Portföy devri bakımından SEDDK izni ve 5684 m.10 gibi özel hükümler ayrıca değerlendirilmelidir.
“Başka nedenlerle faaliyetinin sona ermesi” hangi durumları kapsar?
M.24/7-a-2 yalnız iflas ve tasfiye kararlarını saymakla kalmaz; “başka nedenlerle faaliyetinin sona ermesi” ifadesiyle sigorta veya reasürans şirketinin fiilen ve hukuken sigortacılık faaliyetini tamamen bitirdiği diğer halleri de üyelik düşmesi kapsamına alır. Burada belirleyici olan faaliyetin gerçekten sona ermesidir.
Geçici faaliyet yavaşlaması, belirli branştan çıkış, yeni iş kabulünün kısa süre durması veya yönetimsel yeniden yapılanma otomatik olarak “faaliyetin sona ermesi” sayılamaz. Şirketin hukuki statüsüne, ruhsatlarına ve düzenleyici kararlara bakılmalıdır.
Faaliyetin sona erdiği tarih özellikle üyelik, aidat, Levha ve temsil haklarının hangi tarihte değiştiğini belirlemek için önemlidir. Şirket bu tarihi TSB, SEDDK ve ticaret sicili kayıtlarıyla uyumlu hale getirmelidir.
TSB üyeliği düşünce Levha kaydı ne olur?
M.24/3-a-4, Birlik üyeliğinin düşmesini sigorta ve reasürans şirketleri için ayrıca Levhadan silinme sebebi sayar. Dolayısıyla m.24/7-a’daki üyelik düşme koşullarından biri gerçekleştiğinde, bunun Levha statüsünde de sonucu vardır.
Bu sistem mantıklıdır: Levha Birlik üyeliğinin kayıt ve temsil görünümüdür. Üyeliği kalmayan şirketin Levhada aktif üye olarak tutulması mümkün değildir. Üyelik düşmesi ve Levha silinmesi aynı olay zincirinde birbirini izler.
Levhaya kayıtlı olmayan şirket m.24/4 uyarınca Genel Kurulda seçme ve seçilme hakkına sahip değildir. Ancak üyeliğin düşmesi halinde mesele yalnız seçim hakkının kaybı değildir; şirket artık Birlik üyesi statüsünü de kaybetmiştir.
Levhadan silinme ile Birlik üyeliğinin düşmesi arasındaki temel fark nedir?
Levhadan silinme, şirketin Birlik içindeki kayıt ve temsil statüsünü ortadan kaldırır; bazı hallerde Birlik üyeliği devam edebilir. Örneğin sigorta şirketinin tüm branşlarda yeni sözleşme yapma yetkisi kaldırıldığında m.24/3-a-1 gereği Levhadan silinme olur, fakat bu olay tek başına m.24/7-a’daki üyelik düşme sebebi değildir.
Birlik üyeliğinin düşmesi ise daha ağır ve temel statü değişikliğidir. Tüm ruhsatların iptali, iflas/tasfiye kararı veya faaliyetin sona ermesi gibi durumlarda şirket artık zorunlu meslek kuruluşu üyeliğini sürdürmez. Üyelik düşünce bu durum ayrıca Levhadan silinmeye yol açar.
Bu nedenle şirket dosyasında “Levhadan silindi” ve “üyeliği düştü” alanları ayrı tutulmalıdır. Aksi halde temsil hakkının kaybı ile üyeliğin tamamen sona ermesi birbirine karışır.
Üyelik düşmesi dosyasında hangi belgeler bulunmalıdır?
Tüm ruhsatların iptalinde her branşa ait ruhsat listesi ve iptal kararları bulunmalıdır. İflasta mahkeme kararı ve kararın tarihi, tasfiyede tasfiye kararı ve ticaret sicili kayıtları eklenmelidir. Faaliyetin başka nedenle sona ermesinde bu sonucu doğuran hukuki işlem ve düzenleyici kayıtlar dosyalanmalıdır.
TSB’nin üyelik ve Levha güncelleme yazıları ayrı saklanmalıdır. Şirketin Genel Kurul ve organ temsili varsa üyelik düşmesi tarihinden sonra temsilin sonlandırıldığı teyit edilmelidir. Aidat ve giderlere katılma payı hesabının hangi tarihe kadar devam ettiği Birlik düzenlemelerine göre kapatılmalıdır.
Portföy devri, mevcut poliçeler ve hasar dosyaları bakımından sorumlulukların hangi şirkete veya tasfiye/iflas yapısına geçtiği ayrıca kayıt altına alınmalıdır. Üyelik düşmesi mevcut sigortalıların haklarını kendiliğinden yok etmez.
Üyelik yeniden otomatik olarak başlar mı?
M.24/1 üyeliği ruhsat alma olgusuna bağlar. Tüm ruhsatları iptal edilerek üyeliği düşen şirket daha sonra yeniden sigortacılık ruhsatı alırsa güncel hukuki statü bakımından üyelik yükümlülüğü yeniden değerlendirilir. Eski üyelik kaydının kendiliğinden canlandığı varsayılmamalıdır.
Levhadan silinme fakat üyeliğin devam ettiği hallerde m.24/4’teki yeniden yazılma mekanizması uygulanabilir. Üyeliğin tamamen düştüğü hallerde ise şirketin yeniden faaliyet izni/ruhsat yapısı ve m.24/1’deki zorunlu üyelik koşulları birlikte ele alınmalıdır.
İlk üyelik ve bir aylık süre için TSB Üyelik Süresi rehberimiz incelenebilir.
Sık Sorulan Sorular
1. Sigorta şirketinin TSB üyeliği ne zaman düşer?
Tüm ruhsatları iptal edilirse veya hakkında iflas/tasfiye kararı verilir ya da başka nedenle faaliyeti sona ererse.
2. Reasürans şirketleri de aynı hükme tabi mi?
Evet. M.24/7-a sigorta ve reasürans şirketlerini birlikte düzenler.
3. Tek branş ruhsatı iptal edilirse üyelik düşer mi?
M.24/7-a-1 bakımından hayır; bütün ruhsatların iptali gerekir.
4. Tüm ruhsatların iptalinde üyelik otomatik etkilenir mi?
Evet. Kanun bu olayı üyelik düşme sebebi olarak düzenler.
5. İflas talebi yeterli midir?
Bu bent üyelik düşmesi için iflas kararının verilmesini esas alır.
6. Tasfiye kararı da üyeliği düşürür mü?
Evet.
7. Faaliyetin başka nedenle sona ermesi de kapsama girer mi?
Evet. M.24/7-a-2 bunu açıkça belirtir.
8. Üyelik düşünce Levha kaydı ne olur?
M.24/3-a-4 gereği üyeliğin düşmesi Levhadan silinme sebebidir.
9. Levhadan silinme ile üyelik düşmesi aynı mı?
Hayır. Bazı hallerde Levhadan silinme olurken üyelik devam edebilir.
10. Üyelik düşmesi mevcut sigortalı haklarını sona erdirir mi?
Hayır. Mevcut sözleşme, portföy, tasfiye ve iflas yükümlülükleri ayrı mevzuata göre devam eder.
Resmî Kaynaklar ve İlgili Rehberler
- 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu
- SEDDK Sigortacılık Mevzuatı
- Türkiye Sigorta Birliği
- Sigorta Şirketi Ruhsat İptali Halleri
- Ruhsat İptali Sonrası Portföy Devri
- Tüm Branşlarda Yeni Sözleşme Yetkisi ve Levha
Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu – Mersin
Sigorta ve reasürans şirketlerinin ruhsat, TSB üyeliği, Levha, iflas ve tasfiye süreçlerinde hukuki danışmanlık.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
