Tüm Branşlarda Yeni Poliçe Yetkisi Kaldırılan Sigorta Şirketi Levhadan Silinir mi? | 5684 m.24/3-a-1 (2026)
5684 m.24/3-a-1 hangi durumda Levhadan silinmeyi emrediyor?
5684 sayılı Sigortacılık Kanunu m.24/3 sigorta, reasürans ve emeklilik şirketlerinin Türkiye Sigorta Birliği nezdindeki Levhalardan hangi hallerde silineceğini ayrı ayrı düzenler. Sigorta ve reasürans şirketleri yönünden ilk silinme sebebi, tüm branşlarda yeni sigorta ve reasürans sözleşmesi yapma yetkisinin kaldırılmasıdır. Bu hüküm, meslek kuruluşu kaydını şirketin fiilî ve hukuki faaliyet kapasitesine bağlar.
Kanun “tüm branşlarda” ve “yeni sözleşme yapma yetkisi” ifadelerini birlikte kullanır. Bu nedenle yalnızca belirli bir branşta yeni sözleşme düzenleme yetkisinin kaldırılması, m.24/3-a-1’deki bu özel silinme sebebini tek başına oluşturmaz. Başka bir Levhadan silinme sebebi oluşmadıkça, hükmün lafzı tüm branşları kapsayan bir tedbir arar.
Kanunun güncel metni Mevzuat Bilgi Sistemi üzerinden; faaliyet ve ruhsat tedbirlerine ilişkin güncel düzenlemeler SEDDK Sigortacılık Mevzuatı üzerinden; Birlik uygulamaları ise Türkiye Sigorta Birliği üzerinden izlenmelidir.
“Tüm branşlarda” şartı neden belirleyicidir?
Sigorta şirketleri 5684 m.5 uyarınca faaliyet göstermek istedikleri her sigorta branşı için ruhsat almak zorundadır. Bu nedenle bir şirketin farklı branşlarda farklı faaliyet yetkileri bulunabilir. M.24/3-a-1 ise Levhadan silinmeyi, yalnız bir branşa ilişkin sınırlamaya değil, yeni sözleşme yapma imkanının bütün branşlarda ortadan kalkmasına bağlamıştır.
Örneğin hayat dışı alanda birden çok ruhsatı bulunan şirketin yalnızca belirli bir branşta yeni sözleşme yapma yetkisinin kaldırılması ile bütün ruhsat alanlarında yeni sözleşme kabul edememesi aynı hukuki durum değildir. Levha silinmesi bakımından kararın kapsamı okunmalı, tedbirin hangi branşları kapsadığı ve şirketin başka branşlarda yeni sözleşme yapma yetkisinin devam edip etmediği açıkça tespit edilmelidir.
Bu ayrım şirketin ticari görünürlüğü, Birlik içindeki temsil hakları ve devam eden sözleşmelerinin yönetimi bakımından da önemlidir. “Faaliyeti belirli branşta sınırlı” bir şirket ile “tüm branşlarda yeni sözleşme yapma yetkisi kaldırılmış” şirket aynı statüde değildir. Kanun sadece ikinci durumu m.24/3-a-1’de Levhadan silinme nedeni saymıştır.
Branş bazında ruhsat zorunluluğunun ayrıntıları için Sigorta Şirketi Her Branş İçin Ayrı Ruhsat Almalı mı? başlıklı rehberimiz incelenebilir.
Yeni sözleşme yetkisinin kaldırılması ile ruhsat iptali aynı şey midir?
Hayır. 5684 sayılı Kanunda ruhsat iptali m.7’de, Birlik üyeliği ve Levha sistemi m.24’te ayrı düzenlenmiştir. Ruhsat iptali şirketin belirli branştaki veya tüm branşlardaki ruhsatına yönelik hukuki sonuç doğurur. Yeni sözleşme yapma yetkisinin kaldırılması ise faaliyet üzerinde farklı nitelikte bir müdahaledir. Somut kararda hangi tedbirin uygulandığı açıkça okunmalıdır.
Bu ayrım m.24’ün kendi yapısında da görülür. M.24/3-a-1 tüm branşlarda yeni sözleşme yapma yetkisinin kaldırılmasını Levhadan silinme sebebi sayarken m.24/7-a-1 tüm ruhsatların iptalini Birlik üyeliğinin düşmesi sebebi olarak ayrıca düzenler. Kanun iki kavramı aynı sonuç başlığı altında eritmemiştir.
Ruhsat iptaline ilişkin ayrıntılar için Sigorta Şirketi Ruhsat İptali Halleri, iptal sonrası portföy yükümlülüğü için Ruhsatı İptal Edilen Sigorta Şirketinin Portföy Devri yazılarımız incelenebilir.
Şirket içi hukuk ve uyum ekipleri için bu kavramsal ayrım pratik önem taşır. Kurum kararında “yeni sözleşme akdetme yetkisinin kaldırılması”, “ruhsatın iptali”, “portföyün sınırlandırılması” veya başka bir tedbir yazıyorsa, sonuç ilgili kanun maddesine bağlanmalıdır. Farklı tedbirleri tek bir “faaliyet durdurma” etiketi altında toplamak, Levha ve üyelik sonuçlarını yanlış değerlendirmeye yol açar.
5684 m.20 ile m.24 arasındaki bağlantı nedir?
Sigorta ve reasürans şirketlerinin mali bünyesine ilişkin tedbirler 5684 m.20’de düzenlenir. Mali yapının zayıflaması veya Kanunda sayılan ağır durumların gerçekleşmesi halinde şirketin yeni sözleşme akdetme yetkisi sınırlandırılabilir veya kaldırılabilir. M.24 ise bu tedbirin tüm branşları kapsaması durumunda Birlik Levhasındaki sonucu belirler.
Bu iki madde birlikte okunduğunda sıralama açıktır: önce yetkili düzenleyici makamın faaliyet yetkisine ilişkin kararı doğar; ardından kararın kapsamı m.24/3-a-1 koşulunu karşılıyorsa Levha silinmesi gündeme gelir. Birlik Yönetim Kurulunun Levha işlemi, düzenleyici makamın faaliyet tedbirinin yerine geçmez.
Bu nedenle Levha işlemi dosyasında dayanak faaliyet kararının tarih, sayı, kapsam ve yürürlük tarihi bulunmalıdır. Kararın tüm branşları kapsayıp kapsamadığı belirsiz bırakılmamalıdır. Özellikle kararın sonradan değiştirilmesi veya tedbirin bir kısım branş yönünden kaldırılması halinde güncel hukuki durum yeniden incelenmelidir.
Levhadan silinmenin başlıca hukuki etkileri nelerdir?
İlk doğrudan sonuç m.24/4’te görülür. Levhaya kayıtlı olmayan sigorta veya reasürans şirketi Birlik Genel Kurulunda seçme ve seçilme hakkına sahip değildir. Dolayısıyla silinme kararı şirketin Birlik içindeki temsil haklarını doğrudan etkiler.
İkinci sonuç, şirketin meslek kuruluşu nezdindeki statüsünün kamuya ve sektöre yansımasıdır. Levha, üyelik sisteminin güncel kaydıdır. Şirketin Levhada görünmemesi, faaliyet yetkisindeki ciddi kısıtlamanın meslek örgütü kaydında da karşılık bulduğu anlamına gelir.
Üçüncü önemli nokta, Levhadan silinmenin otomatik olarak şirket tüzel kişiliğini sona erdirmemesidir. Şirketin tasfiye, iflas, portföy devri ve mevcut borç ilişkileri ayrı mevzuata göre yürür. Levha kaydının silinmesi ile ticaret sicilinden terkin aynı işlem değildir.
Dördüncü sonuç ise yeniden yazılma sürecinin ayrıca işletilmesi gereğidir. Silinmeye sebep olan hal ortadan kalksa dahi şirketin eski kaydının kendiliğinden görünür hale geldiği varsayılmamalı; m.24/4 ve 5 uyarınca yeniden yazılma süreci tamamlanmalıdır.
Mevcut sigorta sözleşmeleri Levhadan silinince kendiliğinden sona erer mi?
Hayır. M.24/3-a-1 yeni sözleşme yapma yetkisine ve Levha kaydına ilişkindir; yürürlükteki bütün poliçelerin aynı anda hükümsüz hale geldiğini düzenlemez. Mevcut sözleşmelerin devamı, portföyün yönetimi, devri veya tasfiyesi bakımından Kanunun ruhsat, mali bünye ve portföy hükümleri ayrıca uygulanır.
Özellikle faaliyet tedbirinin sebebi şirketin mali bünyesine ilişkinse 5684 m.20 kapsamındaki tedbirler, ruhsat iptali varsa m.7, birleşme, devir veya portföy işlemleri varsa m.10 birlikte incelenmelidir. Tek başına Levha silinmesi maddesinden mevcut poliçe sahiplerinin haklarının ortadan kalktığı sonucu çıkarılamaz.
Sigorta sözleşmesinde yer alan kişilerin hak ve menfaatlerinin korunması Kanunun temel amaçlarından biridir. Bu nedenle tedbir döneminde hasar dosyalarının, tazminat ödemelerinin ve devam eden sözleşme yükümlülüklerinin hangi şirket veya portföy yönetimi altında yürütüleceği ilgili kararlar ve ikincil düzenlemelerle birlikte değerlendirilir.
Yeni sözleşme yasağı, mevcut sözleşmede yapılacak her işlemin serbest olduğu anlamına da gelmez. Temdit, yenileme veya riski artıran zeyillerin kapsamı faaliyet kararında ayrıca belirlenebilir. Şirketin operasyon ekibi, düzenleyici kararın lafzını poliçe işlem türleriyle eşleştirmelidir.
Yetki geri verilirse şirket yeniden Levhaya yazılabilir mi?
Evet. M.24/4, Levhadan silinmeyi gerektiren halin sona erdiğini ispat eden şirketin Levhaya yeniden yazılma hakkını kazanacağını düzenler. Tüm branşlarda yeni sözleşme yapma yetkisinin kaldırılması nedeniyle silinen şirket bakımından, bu engelin hukuken sona erdiğini gösteren karar yeniden yazılma talebinin temel belgesidir.
Yeniden yazılmada giriş aidatı alınmaz. Ancak m.24/5 uyarınca Birlik Yönetim Kurulu gerekli gördüğü hallerde nedenlerini açıklayarak şirketten Levhaya yazılma şartlarının devam ettiğini ispat etmesini isteyebilir. Bu nedenle yetkinin geri verilmesi önemli olmakla birlikte, Yönetim Kurulunun kanuni koşullar çerçevesindeki kontrol yetkisi devam eder.
Yeniden yazılma talebinin reddedilmesi halinde kararın gerekçeli olması gerekir. Gerekçe, itiraz hakkının etkin biçimde kullanılabilmesi ve kararın hangi şartın eksik görüldüğünü göstermesi bakımından zorunludur.
Şirket yeniden yazılma başvurusunda yalnızca yetki kararını değil, Birlik üyeliğinin devam ettiğini ve diğer Levha şartlarının da mevcut olduğunu gösteren belgeleri hazır tutmalıdır. Kanun Yönetim Kuruluna bu koşulların devamını ispat ettirme yetkisi verdiğinden, tek belgeyle sınırlı başvuru her durumda yeterli kabul edilmez.
Levhadan silinme kararına karşı süre kaç iş günüdür?
5684 m.24/6, Levhadan silinen şirketin Yönetim Kurulunun silme kararına karşı on beş iş günü içinde yazılı itirazda bulunabileceğini düzenler. Süre takvim günü değil iş günü olarak belirlenmiştir. Bu nedenle tebliğ tarihi ve iş günü hesabı dosyada açıkça gösterilmelidir.
Kanun, itiraz üzerine yetkili makamın da en geç on beş iş günü içinde kararını bildirmesini öngörür. Kanun metninde tarihsel kurum adı yer alabilse de güncel başvuruda mevcut düzenleyici yapı ve yürürlükteki başvuru usulü esas alınmalıdır. 2026 itibarıyla sigortacılık düzenleme ve denetiminde SEDDK’nın güncel mevzuat ve iletişim kanalları kontrol edilmelidir.
Silme kararının dayanağı tüm branşlarda yeni sözleşme yapma yetkisinin kaldırılması ise itiraz dosyasına dayanak karar, kararın kapsamı, tebliğ belgesi, yürürlük tarihi ve varsa daha sonra alınan düzeltici kararlar eklenmelidir. İtirazın yalnızca “silme ağır sonuç doğuruyor” şeklindeki soyut açıklamaya değil, m.24/3-a-1 koşulunun oluşmadığını veya sona erdiğini gösteren somut belgeye dayanması gerekir.
Şirket hangi belgeleri saklamalıdır?
Birinci grup, ruhsat ve faaliyet yetkisi belgeleridir. Şirketin branş ruhsatları, yeni sözleşme yapma yetkisine ilişkin düzenleyici kararlar, tebliğ kayıtları ve varsa tedbirin kapsamını açıklayan yazışmalar aynı dosyada tutulmalıdır. İkinci grup, TSB üyelik ve Levha kayıtlarıdır. Şirketin Levhaya ilk kayıt tarihi, silme kararı, kararın tebliği ve itiraz evrakı kronolojik biçimde saklanmalıdır.
Üçüncü grup mevcut portföye ilişkindir. Yeni sözleşme kabulü durdurulduğu tarihte yürürlükte olan poliçeler, yenileme tarihleri, hasar dosyaları ve portföy yönetimi tedbirleri ayrı listelerde gösterilmelidir. Yeni sözleşme yapma yasağı ile mevcut sözleşmeden doğan ifa yükümlülükleri birbirine karıştırılmamalıdır.
Dördüncü grup düzeltici işlemlerdir. Yetkinin yeniden verilmesine yol açan sermaye artırımı, yönetim değişikliği, iç sistem düzeltmesi veya başka tedbirler varsa bunların düzenleyici makam tarafından kabul edildiğini gösteren resmi kararlar yeniden Levhaya yazılma başvurusunun temelini oluşturur.
Beşinci grup şirket içi uygulama kayıtlarıdır. Yetki kaldırıldıktan sonra satış kanallarının yeni poliçe üretimini durdurduğunu gösteren sistem kayıtları, acente bilgilendirmeleri, dijital satış kanalı kapatma kayıtları ve personele gönderilen uyum talimatları saklanmalıdır. Böylece faaliyet tedbirine fiilen uyulduğu denetimde gösterilebilir.
Levhadan silinme ile Birlik üyeliğinin düşmesi arasındaki fark nedir?
M.24/3 Levhadan silinme hallerini, m.24/7 Birlik üyeliğinin düşmesi hallerini düzenler. Tüm branşlarda yeni sözleşme yapma yetkisinin kaldırılması doğrudan Levhadan silinme sebebidir. Buna karşılık sigorta veya reasürans şirketinin tüm ruhsatlarının iptal edilmesi ya da hakkında iflas veya tasfiye kararı verilmesi m.24/7 kapsamında üyeliğin düşmesi sonucunu doğurur.
Bu fark uygulamada dilekçe ve kurumsal kayıtlara doğru yansıtılmalıdır. Şirketin “Levhadan silinmiş” olması ile “Birlik üyeliği düşmüş” olması aynı statü değildir. Kanun, üyelik devam ederken Levha kaydının silinmiş olabileceği halleri ayrıca öngörmüştür.
Üyelik düşerse m.24/3-a-4 gereği bu durum ayrıca Levhadan silinme sebebine dönüşür. Böylece Kanun, üyelik ile Levha arasındaki bağlantıyı çift yönlü kurar: bazı haller önce Levha kaydını, bazı ağır haller ise doğrudan üyeliği etkiler.
Şirket yönetimi hangi kontrol sorularını sormalıdır?
İlk soru, faaliyet kararının gerçekten tüm branşları kapsayıp kapsamadığıdır. İkinci soru, kararın yalnız yeni sözleşme akdini mi yoksa temdit ve yenileme gibi işlemleri de kapsayıp kapsamadığıdır. Üçüncü soru, kararın hangi tarihte yürürlüğe girdiğidir. Dördüncü soru, Birlik Yönetim Kurulunun Levha silme kararının hangi tarihte tebliğ edildiğidir.
Beşinci soru, on beş iş günlük itiraz süresinin son günüdür. Altıncı soru, mevcut poliçelerin ve hasarların hangi süreçle yönetileceğidir. Yedinci soru, tedbirin kaldırılması için düzenleyici makamın hangi şartları öngördüğüdür. Sekizinci soru, tedbir kaldırıldıktan sonra Levhaya yeniden yazılma için hangi belgelerin sunulacağıdır.
Bu soruların her biri farklı bir birimin sorumluluğuna bırakılmamalı; hukuk, uyum, mali işler, teknik operasyon ve satış birimleri tek bir olay kronolojisi üzerinden çalışmalıdır. Özellikle yeni poliçe üretiminin dijital kanallarda teknik olarak açık kalması, hukuki kararın şirket sistemlerine zamanında yansıtılmaması nedeniyle yeni bir uyum ihlali doğurabilir.
Sık Sorulan Sorular
1. Tek branşta yeni poliçe yetkisi kaldırılırsa m.24/3-a-1 uygulanır mı?
Hayır. Hüküm açıkça “tüm branşlarda” yeni sözleşme yapma yetkisinin kaldırılmasını arar.
2. Reasürans şirketleri de bu hükme tabi midir?
Evet. M.24/3-a sigorta ve reasürans şirketlerini birlikte kapsar.
3. Levhadan silinme ruhsat iptali midir?
Hayır. Ruhsat ve Levha işlemleri ayrı hukuki kurumlardır.
4. Levhadan silinen şirket Genel Kurulda oy kullanabilir mi?
Hayır. M.24/4 uyarınca Levhaya kayıtlı olmayan şirketin seçme ve seçilme hakkı yoktur.
5. Mevcut poliçeler otomatik iptal olur mu?
Hayır. Mevcut sözleşmelerin durumu ruhsat, portföy ve mali bünye hükümlerine göre ayrıca değerlendirilir.
6. Yetki geri verilirse Levhaya dönüş mümkün müdür?
Evet. Silinme nedeninin sona erdiği ispatlanırsa yeniden yazılma hakkı doğar.
7. Yeniden giriş aidatı ödenir mi?
Hayır. M.24/4 yeniden yazılan şirketten giriş aidatı alınmayacağını düzenler.
8. Silme kararına itiraz süresi nedir?
M.24/6 uyarınca on beş iş günüdür.
9. İtiraz yazılı mı yapılmalıdır?
Evet. Kanun yazılı itiraz öngörür.
10. Tüm ruhsatlar iptal edilirse yalnız Levha mı silinir?
Hayır. M.24/7 ayrıca Birlik üyeliğinin düşmesi sonucunu düzenlediğinden üyelik statüsü de etkilenir.
Resmî Kaynaklar ve İlgili Rehberler
- 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu
- SEDDK Sigortacılık Mevzuatı
- Türkiye Sigorta Birliği
- TSB’de İki Ayrı Levha
- Ruhsat İptali Halleri
- Ruhsat İptali Sonrası Portföy Devri
Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu – Mersin
Sigorta şirketlerinin ruhsat, faaliyet tedbiri, Levha ve portföy süreçlerinde hukuki danışmanlık.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
