Sıvı Conta Likit Dolum Paketleme Tesisi Ruhsatı 2026: EK-2 A/4.8.3 Birinci Sınıf GSM

Kısa ve net cevap: Sıvı conta likit dolum ve paketleme tesisi, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin güncel EK-2/A listesinde 4.8.3 sıra numarasıyla birinci sınıf gayrisıhhî müessese olarak yer alır. Bu sınıflandırma 11 Aralık 2025 tarihli düzenlemeyle açıkça eklenmiştir. Dolayısıyla tesiste yalnız hazır sıvı conta ürününün bidon, tüp, kartuş veya başka ambalajlara doldurulması ve paketlenmesi yapılsa dahi faaliyet birinci sınıf GSM ruhsat prosedürüne tabidir. Yönetmelik m.6 gereğince ruhsat alınmadan faaliyete başlanamaz; m.16 sağlık koruma bandını, m.17 başvuruyu, m.18 yer seçimi ve tesis kurma iznini, m.21 nihai açılma ruhsatını ve m.25 sorumlu müdürü düzenler.

EK-2/A 4.8.3 sıvı conta tesisi için neyi değiştirdi?

11 Aralık 2025 tarihli ve 33104 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan değişiklik, daha önce farklı kimya sanayii başlıkları altında değerlendirilmesi mümkün olan bazı faaliyetleri ayrı bentler halinde isimlendirdi. Güncel listede 4.8.3 “Sıvı conta likit dolum ve paketleme tesisleri” ifadesi birinci sınıf gayrisıhhî müesseseler arasında yer alır. Böylece işletmenin yalnız ürünün ambalajlama safhasını yaptığını ileri sürerek ikinci veya üçüncü sınıf ruhsat prosedürüne tabi olduğu sonucuna varması mümkün değildir.

Birinci sınıf GSM tanımı Yönetmelik m.4/c’dedir: bunlar konutlardan ve insan ikametine mahsus diğer yerlerden mutlaka uzak bulundurulması gereken müesseselerdir. Sınıfın hukuki sonucu, yalnız “sanayi faaliyeti” etiketi değildir; başvuru aşamasından tesisin kurulacağı parselin seçimine kadar farklı bir prosedür doğurur.

Bağlayıcı metin Mevzuat Bilgi Sistemi güncel Yönetmelik PDF’inde yayımlanmaktadır. Yönetmeliğin güncel bağlantısı ayrıca Ticaret Bakanlığı mevzuat sayfasında yer alır.

Hangi işyerleri 4.8.3 kapsamına girer?

4.8.3 bendinin konusu, sıvı conta niteliğindeki likit ürünün dolum ve paketlenmesinin tesis ölçeğinde yürütülmesidir. Hazır ürünün büyük hacimli tank, varil veya başka tedarik ambalajından alınarak ticari satış ambalajına doldurulması, dolum hattında dozajlanması, kapatılması, etiketlenmesi ve paketlenmesi bu faaliyetin tipik işlem zinciridir. Yönetmelik bu bentte ayrıca bir motor gücü veya günlük tonaj alt sınırı koymamıştır.

Bu nedenle 4.8.3 için “küçük makine kullanıyorum, o halde üçüncü sınıftayım” şeklinde bir sınıf değişikliği yapılamaz. Kapasite eşiği içermeyen açık bentlerde sınıf, faaliyet tanımından doğar. İşletmenin çok küçük olması ancak teknik tedbirlerin ölçeğini etkileyebilir; Yönetmeliğin EK-2’de verdiği sınıfı değiştirmez.

Öte yandan perakende satış mağazasında kapalı ambalajlı ürünün raf üzerinde satılması, dolum-paketleme tesisi faaliyeti değildir. Ruhsat makamı tabelaya değil, işyerinde fiilen hangi işlemin yapıldığına bakar. Dökme ürünü alıp başka ambalaja doldurmak, etiketlemek ve ticari sevkiyata hazırlamak 4.8.3’teki işlem tanımıyla doğrudan ilişkilidir.

Sıvı conta üretimi ile sıvı conta dolum-paketleme aynı şey midir?

Hayır. 4.8.3, “dolum ve paketleme” faaliyetini sayar. Tesiste reçine, dolgu, katkı, çözücü, sertleştirici veya başka bileşenler belirli reçeteyle karıştırılarak yeni bir kimyasal karışım oluşturuluyorsa, işyerinin gerçek faaliyeti yalnız dolum değildir. Bu durumda kimya sanayiindeki diğer EK-2 bentleri de proses ve kullanılan maddelere göre değerlendirilir.

Yönetmelik m.10 aynı adres ve aynı işletmecide birden fazla faaliyetin nasıl ruhsata bağlanacağını düzenler. Ana faaliyet esas alınır ve tali faaliyetler ruhsatta ayrıca gösterilir. Gayrisıhhî müesseselerde tali faaliyet konusu ana faaliyetin sınıfıyla aynı veya daha alt sınıfta olmalıdır. Sıvı conta dolum hattının yanında üretim, solvent depolama veya başka kimyasal ürün hattı varsa bunlar ruhsat projesinde saklanamaz.

Bu ayrım özellikle yatırım öncesi önemlidir. Bir işyeri “paketleme atölyesi” adıyla kiralanıp daha sonra reaktör, karıştırıcı, hammadde dozaj ünitesi veya üretim tankı kurulursa tesisin ruhsat kapsamı değişebilir. Tesis kurulmadan önce akım şemasında hammaddenin hangi noktada ürüne dönüştüğü açıkça gösterilmelidir.

Benzer sınıflandırma sorunlarında Yönetmelikte adı geçmeyen işyerinin sınıf tespiti rehberi, m.9’un uygulamasını açıklar; sıvı conta dolum tesisi açısından ise artık özel 4.8.3 bendi bulunduğundan doğrudan bu bent uygulanır.

Birinci sınıf sıvı conta tesisi için yer seçimi nasıl yapılır?

Başvuru m.17 gereğince Örnek 2 formuyla yetkili idareye yapılır. Yetkili idare kavramı m.4/a’da ayrıntılı biçimde tanımlanmıştır. Organize sanayi bölgesinde OSB tüzel kişiliği, endüstri bölgesinde Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, belediye sınırlarında ise mevzuatla belirlenen belediye birimi yetkilidir. Bu nedenle parselin hangi idari alan içinde kaldığı ruhsat dosyasının ilk sorusudur.

Birinci sınıf tesislerde m.18’deki yer seçimi ve tesis kurma izni prosedürü uygulanır. İnceleme kurulu başvurudan itibaren en geç yedi gün içinde tesisi kurulacağı yerde inceler, Örnek 3 yer seçimi raporunu düzenler ve görüş verir. Rapor, yetkili idarenin en üst amiri veya görevlendirdiği yetkili tarafından üç gün içinde değerlendirilir.

İzin imar uygunluğu şartıyla beş yıl geçerlidir. Beş yıl içinde açılma izni alınmazsa başvuru üzerine iki yıl uzatılabilir. Bu süre sistemi, “önce fabrikayı kurup sonra ruhsata bakma” yaklaşımının neden riskli olduğunu gösterir. Yer seçimi kararı yatırımın başında alınmalıdır.

Ruhsat projesinde sıvı conta dolum hattı nasıl gösterilmelidir?

Ruhsat dosyasındaki teknik bilgiler tesisteki fiili düzenle aynı olmalıdır. Dökme ürün kabul noktası, tank veya varil depolama alanı, aktarım pompası, dolum makinesi, kapak/kartuş kapatma hattı, etiketleme, koli/palet alanı, bitmiş ürün deposu ve atık alanı yerleşim planında görünmelidir. İşyeri tarafından depo olarak kullanılan yerlerin ruhsatta gösterilmesi Yönetmelik m.10’un açık hükmüdür.

Proses akım şeması da faaliyet sınırını belirleyen temel belgedir. Şemada yalnız kapalı ürünü bir ambalajdan diğerine aktarma varsa 4.8.3’teki dolum-paketleme faaliyeti açıklanır. Kimyasal karışım hazırlanıyorsa hammaddelerin girişinden karıştırma/reaksiyon aşamasına ve son ürüne kadar süreç gösterilmelidir.

Motor gücü, tank ve depolama kapasitesi, çalışan sayısı, kullanılan kimyasalın fiziksel özellikleri ve yangın tedbirleri birbirini tutmalıdır. Ruhsat başvurusunda düşük kapasite beyan edip fiilen daha büyük depolama veya ek proses kurmak, sonraki denetimde ruhsat kapsamı sorunu doğurur.

Genel başvuru düzeni için İşyeri Açma Ruhsatı Şartları 2026 rehberindeki m.5 genel şartları da uygulanır.

Sağlık koruma bandı nasıl belirlenir?

Yönetmelik m.16’ya göre sanayi bölgesi, OSB ve endüstri bölgesi içinde veya dışında kurulacak birinci sınıf gayrisıhhî müesseselerin etrafında sağlık koruma bandı bırakılması zorunludur. Bant, mülkiyet sınırları dışına taşamaz. Bu alan içinde mesken veya insanların ikametine mahsus yapı yapılamaz.

Yönetmelik sıvı conta tesisi için tek bir sabit metre öngörmez. İnceleme kurulu tesisin kimyasal yükünü, yangın ve sızıntı risklerini, depolama biçimini, havalandırmayı, koku ve emisyon ihtimalini, atık yönetimini ve çevredeki yerleşimi değerlendirir. ÇED raporu düzenlenmesi gereken projelerde rapordaki mesafeler sağlık koruma bandında esas alınır.

Arsa seçiminin bu nedenle yalnız kira bedeli ve ulaşım kolaylığıyla yapılması doğru değildir. Parselin kendi sınırları içinde bandı taşıyabilmesi, komşu kullanımlar ve imar fonksiyonu ruhsat verilebilirliğini doğrudan etkiler.

Çevre, itfaiye veya başka kurum izinleri işyeri ruhsatını kaldırır mı?

Hayır. Yönetmelik m.6, diğer kurum ve kuruluşların özel mevzuatlarına göre verdikleri izin, tescil ve benzeri işlemlerin işyeri açma ve çalışma ruhsatı alma yükümlülüğünü ortadan kaldırmadığını açık biçimde düzenler. Çevre izni, iş sağlığı ve güvenliği yükümlülükleri, yangın tedbirleri ve kimyasal ürün mevzuatı kendi alanlarında ayrıca uygulanır.

ÇED raporu gereken projelerde m.19 özel bir kolaylık getirir: ÇED Olumlu belgesi ve raporu, yer seçimi ve tesis kurma izni yerine geçer. Fakat bu hüküm nihai açılma ruhsatının yerine geçmez. Birinci sınıf tesis çalışmaya geçmeden önce m.21’deki açılma izni incelemesinden geçer.

Çevre İzin ve Lisans Yönetmeliği uyarınca verilen geçici faaliyet belgesi, m.17’deki açık düzenleme uyarınca m.21, m.22 ve m.23’ün uygulanmasında çevre izni veya çevre izin ve lisans belgesi yerine geçer. Bu hüküm de işyeri açma ruhsatı yerine geçen bağımsız bir “çalışma ruhsatı” anlamına gelmez.

Sıvı conta dolum tesisinde sorumlu müdür zorunlu mudur?

Evet. Birinci sınıf gayrisıhhî müesseselerde m.25 gereğince işletmenin faaliyet alanında mesleki yeterliliğe sahip sorumlu müdür çalıştırılmalıdır. Ruhsat başvurusunda beyan edilen sorumlu müdür sözleşmesinin işyerinde bulundurulması zorunludur.

Denetimde sözleşmenin bulunmadığı veya beyanın hatalı olduğu anlaşılırsa on beş gün içinde eksikliğin giderilmesi istenir. Süre sonunda eksiklik devam ederse ruhsatın iptaline ilişkin hükümler uygulanır. Gerçeğe aykırı sorumlu müdür sözleşmesi beyanında bulunulduğunun tespiti halinde işyeri sahibi hakkında suç duyurusunda bulunulması da m.25’te yer alır.

Sorumlu müdür şartı, kimyasal üretim tesisi kadar yalnız dolum-paketleme faaliyeti yapan 4.8.3 tesisi için de geçerlidir; çünkü yükümlülüğün kaynağı tesisin “birinci sınıf” olmasıdır.

Dolum hattı büyütülür veya yeni kimyasal eklenirse ruhsat ne olur?

Gayrisıhhî müesseselerde yetkili idarenin izni olmadan kirlilik yükünü artıracak değişiklik ve ilave yapılamaz; bu kural m.27’de düzenlenmiştir. Dolum hattının sayısının artması, tank hacminin büyütülmesi, solventli yeni ürünün eklenmesi, yeni bir karıştırma ünitesinin kurulması veya depolama kapasitesinin önemli ölçüde değişmesi bu açıdan ruhsat dosyasıyla birlikte ele alınmalıdır.

Ayrıca m.10 gereği tali faaliyet konuları ruhsatta gösterilir. Yeni proses, tesisin ana faaliyeti veya sınıfı üzerinde etkiliyse ruhsatın güncellenmesi gerekir. Kirlilik yükünün artırıldığı bir değişikliği yalnız makine faturasını değiştirerek yapmak mümkün değildir; yetkili idarenin izin sistemi işletilir.

İşletmeci için pratik kontrol, değişiklikten önce üç veriyi karşılaştırmaktır: ruhsattaki faaliyet adı, onaylı yerleşim/proses bilgisi ve yapılacak yeni işlem. Bu üçü aynı faaliyeti anlatmıyorsa ruhsat güncellemesi değerlendirilmeden değişiklik yapılmamalıdır.

İşyeri devredilir, ortak değişir veya başka adrese taşınırsa ne olur?

Yönetmelik m.8’e göre faaliyet konusu, faaliyet alanı ve adres değişmiyorsa işyeri devrinde devralanın başvurusu üzerine dosyadaki bilgi ve belgeler esas alınarak yeni işletmeci adına ruhsat düzenlenir. İşyerinin fiziki durumu veya dosyası mevzuata aykırıysa, eksiklik giderilmeden yeni işletmeci adına ruhsat düzenlenemez.

Yeni ortak alınması veya ortaklardan birinin ayrılması tek başına yeni ruhsat gerektirmez. Buna karşılık işyerinin başka adrese taşınması halinde yeniden ruhsatlandırma esastır. Ruhsat yenileme veya intibak gereken hallerde genel başvuru süresi üç ay; işyeri sahibinin ölümü halinde mirasçılar için altı aydır.

Devir için işyeri devrinde ruhsat yenileme, taşınma için başka adrese taşınmada ruhsat rehberleri ayrıntılı olarak kullanılabilir.

Ruhsat alınmadan sıvı conta dolum tesisinde çalışılırsa ne olur?

Yönetmelik m.6 son derece açıktır: usulüne uygun işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan işyeri açılamaz ve çalıştırılamaz; ruhsatsız açılan işyerleri yetkili idarece kapatılır. Vergi kaydı, ticaret sicili, sanayi sicili, kapasite raporu veya ürün uygunluk belgesi tek başına çalışma ruhsatı değildir.

Ruhsat alınmış birinci sınıf gayrisıhhî müessese de m.24 uyarınca çevre ve toplum sağlığı yönünden denetlenir. Denetimin konusu yalnız belgenin duvarda olup olmadığı değildir; fiili prosesin ruhsata uygunluğu, depolar, yangın ve iş güvenliği düzeni, çevre yükü ve sorumlu müdür yükümlülüğü incelenebilir.

Ruhsat belgesinin m.11 uyarınca işyerinde herkesin görebileceği yerde asılması gerekir. Ruhsat üzerinde yalnız “paketleme” yazarken fiilen üretim yapılması, ruhsatın varlığını koruyucu kalkan haline getirmez.

Sıvı conta tesisi kurulmadan önce yapılması gereken hukuki ve teknik sıra

İlk adım faaliyeti doğru tanımlamaktır. Tedarikçiden hazır sıvı conta alınacak ve yalnız ticari ambalaja mı aktarılacak, yoksa hammaddeler işletmede mi karıştırılacaktır? İkinci adım uygun parselin bulunması ve m.16 sağlık koruma bandının parsel sınırları içinde çözülebilmesidir. Üçüncü adım yetkili idarenin m.4’e göre belirlenmesidir.

Dördüncü adım m.17 başvurusu ve m.18 yer seçimi/tesis kurma iznidir. Beşinci adım projeye uygun yapı ve makine yerleşimidir. Gerekli görülürse m.20 deneme izni; nihayet m.21 açılma ruhsatı tamamlanır. Sorumlu müdür sözleşmesi m.25’e uygun şekilde işyerinde tutulur.

Bu sıranın tersine çevrilmesi, özellikle kiralanan binanın birinci sınıf tesis için uygun çıkmaması halinde ciddi yatırım kaybına yol açar. Genel olarak ruhsatsız işyeri açmanın sonuçları da yatırım kararı verilmeden önce incelenmelidir.

Sık Sorulan Sorular

Sıvı conta dolum-paketleme tesisi kaçıncı sınıftır?

EK-2/A 4.8.3 uyarınca birinci sınıf gayrisıhhî müessesedir.

4.8.3 ne zaman eklendi?

11 Aralık 2025 tarihli düzenlemeyle EK-2/A kimya sanayii bölümüne eklendi.

Kapasite küçükse ikinci sınıf ruhsat alınabilir mi?

Hayır. 4.8.3 metninde kapasite veya motor gücü alt sınırı yoktur; faaliyetin dolum-paketleme tesisi olması sınıflandırma için yeterlidir.

Sıvı conta imalatı da 4.8.3 müdür?

4.8.3 yalnız dolum ve paketlemeyi düzenler. Kimyasal üretim prosesi varsa gerçek proses EK-2’nin ilgili diğer kimya sanayii bentleriyle ayrıca sınıflandırılır.

Yer seçimi ve tesis kurma izni zorunlu mu?

Birinci sınıf GSM için m.18 prosedürü uygulanır. ÇED raporu gereken tesiste m.19 kapsamındaki ÇED Olumlu belgesi yer seçimi ve tesis kurma izni yerine geçer.

Deneme izni olmadan ruhsat alınabilir mi?

Evet. Deneme izni m.20’de isteğe ve yetkili idarenin değerlendirmesine bağlı bir ara mekanizmadır; her birinci sınıf tesis için zorunlu aşama değildir.

Sorumlu müdür zorunlu mu?

Evet. M.25 birinci sınıf gayrisıhhî müesseselerde mesleki yeterliliğe sahip sorumlu müdür çalıştırılmasını zorunlu tutar.

Depo ayrı binadaysa ruhsat dışında tutulabilir mi?

İşyerinin kullandığı depo alanları m.10 uyarınca ruhsatta gösterilir. Ayrı faaliyetin ayrıca sınıflandırma gerektirip gerektirmediği de depolanan madde ve kapasiteye göre kontrol edilir.

Tesis satılırsa eski ruhsat yeni sahibine otomatik geçer mi?

Hayır. M.8 uyarınca devralanın başvurusu üzerine yeni işletmeci adına ruhsat düzenlenir; aykırılık varsa önce giderilir.

Ruhsatsız faaliyet halinde ne olur?

M.6 uyarınca ruhsatsız işyeri yetkili idare tarafından kapatılır.