SKDM CN Kodu Nasıl Kontrol Edilir? Ek I, 8 Haneli Kod ve Gümrük Riski | 2026
Son mevzuat kontrolü: 15 Eylül 2026. Bu rehber, 2023/956 sayılı SKDM Tüzüğünün Ek I’i, AB Kombine Nomanklatürü (CN) ve 2026 kesin dönem gümrük/Registry uygulaması esas alınarak hazırlanmıştır.
Kısa ve Net Cevap
Bir malın SKDM kapsamında olup olmadığını ürünün ticari adı değil, 2023/956 sayılı Tüzüğün Ek I’inde yer alan CN kodu belirler. 2026 kesin döneminde AB gümrük verileri SKDM Kayıt Sistemiyle 8 haneli CN kodu üzerinden eşleştirildiği için yanlış tarife sınıflandırması yalnız gümrük vergisi sorunu değil; 50 ton eşiği, emisyon metodolojisi, yıllık beyan ve sertifika hesabını da etkileyen doğrudan SKDM riskidir.
Türk ihracatçı, GTİP ile AB CN kodunu “aynı şey” saymamalıdır. Türkiye’de kullanılan 12 haneli GTİP’in ilk 6 hanesi HS sistemine dayanır; AB’de SKDM kapsamı Ek I’deki ilgili CN kodları üzerinden kontrol edilir. İhracatçı ürün teknik özelliklerini, malzeme bileşimini, işlevini ve üretim biçimini esas alarak AB ithalatçısı/gümrük temsilcisiyle sınıflandırmayı teyit etmeli; yalnız önceki faturadaki kodu kopyalamamalıdır.
CN Kodu Nedir?
Combined Nomenclature (CN), Avrupa Birliğinin gümrük tarife ve dış ticaret istatistik sınıflandırma sistemidir. Dünya Gümrük Örgütünün Harmonize Sistemine dayanır ve AB’de ürünleri daha ayrıntılı alt pozisyonlara ayırır. SKDM Tüzüğünün Ek I’i hangi malların kapsamda olduğunu bu CN kodlarını ve ürün tanımlarını kullanarak belirler.
Bu nedenle “çelik ürün”, “alüminyum parça” veya “çimento” ifadesi tek başına hukuki kapsamı belirlemez. Aynı ticari kategori içinde bir CN kodu Ek I’de bulunurken başka bir kod kapsam dışında olabilir. Ayrıca bazı Ek I satırları 4 veya 6 haneli daha geniş başlıkları kapsadığından, alt 8 haneli kodların tamamının ilgili başlık içinde olup olmadığı dikkatle incelenmelidir.
SKDM’nin genel kesin dönem yapısı için AB SKDM 2026 Kesin Dönem Rehberi incelenebilir.
Türkiye GTİP’i ile AB CN Kodu Aynı mı?
Tam olarak değil. Türkiye’de gümrük tarife istatistik pozisyonu 12 haneli GTİP ile ifade edilir. İlk 6 hane uluslararası HS sistemine dayanır; sonraki haneler bölgesel ve ulusal ayrıntıyı gösterir. AB Kombine Nomanklatürü ise 8 haneli CN kodu kullanır.
Türkiye’de bir ürünün 12 haneli GTİP’inin ilk 8 hanesi çoğu durumda AB CN yapısıyla güçlü bağlantı gösterse de, mevzuat yılı ve sınıflandırma ayrıntıları kontrol edilmeden “ilk 8 haneyi al, SKDM kodudur” denilmemelidir. AB’nin ilgili yıl CN nomenklatürü, tarife açıklamaları ve sınıflandırma kararları esas alınır.
Ürün kodları her yıl güncellenebilir. Uzun süre aynı kodla ihracat yapılmış olması, 2026 AB nomenklatüründe sınıflandırmanın değişmediğini garanti etmez.
SKDM Ek I Nasıl Okunur?
2023/956 sayılı Tüzüğün Ek I’i kapsamdaki malları sektörlere göre listeler. Her satırda CN kodu veya kod grubu ile ilgili sera gazları gösterilir. Demir-çelik, alüminyum, çimento, gübre, elektrik ve hidrojen ana sektörlerdir; ancak kapsam sektör adından değil listelenen kodlardan doğar.
İlk kontrol şu şekilde yapılmalıdır:
- Ürünün AB gümrük sınıflandırmasındaki 8 haneli CN kodunu belirleyin.
- Ek I’de kodun kendisini veya onu kapsayan üst başlığı arayın.
- Ek I’de o mal için hangi sera gazlarının kapsandığını kontrol edin.
- Ürün kompleks mal ise ilgili öncül girdilerin SKDM hesabına etkisini sektör metodolojisinden belirleyin.
- İthalatçının 50 ton eşiği ve yetkilendirme durumunu ayrıca kontrol edin.
Ek I’de bulunmayan mal için yalnız “karbon yoğun” olduğu gerekçesiyle mevcut Tüzük kapsamında SKDM sertifikası yükümlülüğü doğmaz. Gelecekte kapsam genişleyebilir; ancak yürürlükte olmayan Komisyon teklifleri kesin mevzuat gibi uygulanmamalıdır.
8 Haneli CN Kodu Neden Kritik?
2026 kesin döneminde AB gümrük sistemlerinin SKDM Registry’ye aktardığı alanlardan biri 8 haneli CN kodudur. Böylece gümrükte beyan edilen mal ile yıllık SKDM beyannamesindeki mal türü elektronik olarak karşılaştırılabilir.
CN kodu; ürünün SKDM kapsamında olup olmadığını, hangi sektör metodolojisinin kullanılacağını, varsayılan değer setini ve bazı durumlarda emisyon kapsamını belirler. Yanlış kod, emisyon hesabı teknik olarak doğru olsa bile yanlış ürün metodolojisi kullanılmasına neden olabilir.
Türk üreticinin emisyon raporunda “ürün A”, ticari faturada başka GTİP, AB gümrük beyannamesinde üçüncü CN kodu kullanılması durumunda AB beyan sahibi yıllık mutabakatta ciddi sorun yaşar.
Yanlış CN Kodunun SKDM Sonuçları
Yanlış gümrük sınıflandırmasının klasik sonucu ek gümrük vergisi, geriye dönük tahakkuk veya ceza olabilir. SKDM kesin döneminde buna ek olarak karbon uyum sonuçları doğar.
Örneğin gerçekte Ek I kapsamında olan mal kapsam dışı bir CN koduyla ithal edilirse, ithalatçı 50 ton hesabına ve yıllık SKDM beyanına bu miktarı hiç dahil etmemiş olabilir. Gümrük incelemesinde kod düzeltilince yıl içi toplam eşik aşılabilir ve geçmiş sevkiyatların tamamı için emisyon verisi ihtiyacı doğabilir.
Tersi durumda kapsam dışı mal yanlışlıkla SKDM koduyla beyan edilmişse, şirket gereksiz emisyon raporu, doğrulama ve sertifika maliyetine maruz kalabilir. Bu nedenle sınıflandırma yalnız gümrük müşavirinin operasyonel alanı değil, SKDM hukuki uyumunun başlangıç noktasıdır.
CN Kodu 50 Ton Eşiğini Nasıl Etkiler?
m.2a’daki 50 tonluk tek kütle eşiği demir-çelik, alüminyum, gübre ve çimento sektörlerindeki Ek I mallarının ithalatçı bazında takvim yılı toplamına göre uygulanır. Hangi sevkiyatın bu toplama gireceği önce doğru CN koduyla belirlenir.
İthalatçı bir ürünü yanlışlıkla kapsam dışı kodla beyan etmişse kümülatif net kütle düşük görünür. Kodun sonradan düzeltilmesi toplamı 50 tonun üzerine çıkarabilir. Eşik aşılırsa yalnız aşan sevkiyat değil, o yılki ilgili tüm kapsamdaki ithalat SKDM yükümlülüğüne girer.
50 ton hesabının ayrıntısı için SKDM 50 Ton Eşiği Nasıl Hesaplanır? rehberi incelenebilir.
CN Kodu Emisyon Metodolojisini Nasıl Etkiler?
SKDM ürünleri için emisyon hesabı sektör ve ürün türüne göre değişir. Basit mal/kompleks mal ayrımı, öncül girdilerin kapsamı, doğrudan ve bazı sektörlerde dolaylı emisyonların nasıl hesaba katılacağı ürünün sınıflandırmasına bağlıdır.
Yanlış CN kodu, yanlış Komisyon sektörel rehberinin ve yanlış varsayılan değerin kullanılmasına yol açabilir. Özellikle demir-çelikte ara ürün ile ileri işlenmiş ürün, alüminyumda birincil üretim ile mamul ürün, gübrede farklı kimyasal girdiler arasında teknik metodoloji farklılaşabilir.
Gerçek emisyon veya resmi varsayılan değer seçimi hakkında SKDM’de Gerçek Emisyon mu Varsayılan Değer mi? rehberi tamamlayıcıdır.
Bağlayıcı Tarife Bilgisi Ne Zaman Düşünülmeli?
Ürünün sınıflandırması teknik olarak tartışmalıysa, AB gümrük mevzuatı kapsamında Binding Tariff Information (BTI) yani bağlayıcı tarife bilgisi mekanizması değerlendirilebilir. BTI, belirli ürünün tarife sınıflandırmasına ilişkin gümrük idaresi kararıdır ve şartları kapsamında hukuki öngörülebilirlik sağlar.
Türk ihracatçı doğrudan AB’de BTI başvurusu yapma imkânı bakımından başvuru sahibinin yerleşikliği/temsil şartlarını ayrıca değerlendirmelidir. Pratikte AB ithalatçıyla birlikte teknik ürün dosyasının hazırlanması önemlidir.
BTI olmadan sınıflandırma yapılacaksa şirket en azından teknik çizim, bileşim, üretim prosesi, kullanım alanı, katalog ve önceki sınıflandırma kararlarını dosyada saklamalıdır. “Rakibimiz bu kodu kullanıyor” sınıflandırmanın hukuki gerekçesi değildir.
CN Kodunu Kim Belirlemeli?
Hukuken gümrük beyanındaki sınıflandırmadan AB’deki beyan sahibi sorumludur. Ancak doğru kod için ürün teknik bilgisinin üreticiden gelmesi gerekir. En güvenli süreç, üretici teknik ekibi, dış ticaret/gümrük uzmanı ve AB ithalatçının gümrük temsilcisinin ortak doğrulamasıdır.
Satış personelinin fiyat teklifi aşamasında rastgele kod seçmesi veya muhasebe programındaki eski kodun otomatik kullanılması yüksek risklidir. Şirket ürün ana veri kartında GTİP, AB CN ve SKDM kapsam durumunu ayrı alanlarda yönetmelidir.
CN Kodu Değişirse Mevcut Emisyon Raporu Kullanılır mı?
Kod değişikliği yalnız idari bir numara güncellemesi olabilir veya ürünün SKDM metodolojisini değiştirebilir. Yeni kod farklı mal kategorisine/öncül girdi yapısına götürüyorsa eski emisyon hesabı gözden geçirilmelidir.
Doğrulanmış gerçek emisyon raporunda ürün sınıflandırması yanlışsa doğrulayıcıya bildirim yapılarak rapor kapsamının etkilenip etkilenmediği kontrol edilmelidir. Yıllık beyan sahibi de Registry’deki gümrük koduyla emisyon verisinin eşleştiğini doğrulamalıdır.
Türk İhracatçı İçin CN Kodu Kontrol Listesi
- 2026 AB Kombine Nomanklatürü üzerinden 8 haneli kodu belirleyin.
- Türkiye GTİP’iyle kod yapısını karşılaştırın; otomatik eşitlik varsaymayın.
- 2023/956 Ek I’de kodu ve kapsanan sera gazlarını kontrol edin.
- Ürün teknik tanımını faturadaki kodla eşleştirin.
- AB müşterisinin gümrük temsilcisinden sınıflandırma teyidi alın.
- 50 ton eşiğine dahil olup olmadığını belirleyin.
- Doğru sektör/ürün SKDM emisyon metodolojisini seçin.
- Tartışmalı sınıflandırmada BTI ihtimalini değerlendirin.
- Kod değişikliklerini sürdürülebilirlik/emisyon ekibine otomatik bildirin.
- Gümrük–Registry–emisyon dosyası arasında yıllık mutabakat yapın.
SKDM Registry’de CN Kodu Kontrolü
SKDM Kayıt Sistemi ve gümrük veri akışı, yanlış veya eksik sınıflandırmanın yıllık beyanda görünür hâle gelmesini sağlar. Registry sistemi hakkında ayrıntı için SKDM Kayıt Sistemi: CBAM Registry, EORI ve Gümrük Veri Akışı rehberi incelenebilir.
Sık Sorulan Sorular
1. Ürünümün SKDM kapsamında olduğunu nasıl anlarım?
AB’deki doğru CN kodunu belirleyip 2023/956 sayılı Tüzüğün Ek I listesiyle karşılaştırmalısınız.
2. Türkiye GTİP’i doğrudan SKDM kodu mudur?
Hayır. Sistemler ortak HS temelini paylaşsa da AB CN 8 haneli nomenklatürü ve ilgili yıl sınıflandırması ayrıca kontrol edilmelidir.
3. Her çelik ürün SKDM kapsamında mı?
Hayır. Kapsam, sektör adından değil Ek I’de listelenen CN kodlarından doğar.
4. Yanlış CN kodu 50 ton hesabını etkiler mi?
Evet. Kapsama giren mal yanlışlıkla dışarıda tutulursa ithalatçı eşiği hatalı hesaplayabilir.
5. Registry hangi CN kodunu kullanır?
AB gümrük sisteminden aktarılan 8 haneli CN kodu SKDM veri eşleştirmesinde kullanılır.
6. CN kodu varsayılan emisyon değerini etkiler mi?
Evet. Resmi varsayılan değerler ürün ve ülke bazlı olduğundan doğru ürün sınıflandırması şarttır.
7. Kod tartışmalıysa ne yapılabilir?
AB gümrük mevzuatındaki bağlayıcı tarife bilgisi (BTI) mekanizması ve teknik sınıflandırma dosyası değerlendirilebilir.
8. İhracatçı mı ithalatçı mı koddan sorumlu?
AB gümrük beyannamesindeki hukuki sorumluluk beyan sahibindedir; ancak doğru teknik ürün bilgisini üretici sağlamalıdır.
9. Kod sonradan değişirse SKDM beyanı düzeltilmeli mi?
Gümrük sınıflandırması değişikliği SKDM kapsamını, eşik ve emisyon hesabını etkiliyorsa ilgili kayıt ve beyanlar mevzuat prosedürüne göre gözden geçirilmelidir.
10. SKDM kapsamı gelecekte genişleyebilir mi?
Evet, AB mevzuatında genişleme değerlendirilmektedir; ancak yürürlüğe girmemiş teklifleri mevcut Ek I kapsamı gibi uygulamamak gerekir.
Resmî Kaynaklar
- EUR-Lex – 2023/956 sayılı SKDM Tüzüğü ve Ek I
- Avrupa Komisyonu – Combined Nomenclature
- Avrupa Komisyonu – Binding Tariff Information
- T.C. Ticaret Bakanlığı – AB SKDM Genel Bilgiler ve Uygulama Mevzuatı
Hukukçu İncelemesi ve E-E-A-T Bilgisi
Yazar: Av. Halil Bakırcı – Mersin Barosu Sicil No: 3472
İnceleyen: Av. Emirhan Keskin – Mersin Barosu Sicil No: 5507
Son mevzuat kontrolü: 15 Eylül 2026
Bu içerik genel hukuki bilgilendirme amacı taşır. Somut sınıflandırmada ürün teknik özellikleri, yürürlükteki AB CN nomenklatürü, Ek I, gümrük kararları ve ithalatçı beyanı birlikte incelenmelidir.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
