SMMM/YMM Oda Yönetim Kuruluna Kimler Seçilebilir? 3 Yıl Üyelik Şartı | 3568 m.22 (2026)
Kısa ve net cevap: 3568 sayılı Kanun m.22’ye göre oda yönetim kurulu üyeliğine seçilebilmek için kural olarak en az üç yıl odaya kayıtlı üye olmak ve mesleki faaliyette bulunmak gerekir. Üye sayısı 100’den az olan odalarda üç yıllık kayıt süresi şartı aranmaz. Adayın ayrıca meslek mensubu olma ve seçilme hakkını ortadan kaldıran bir hukuki engelinin bulunmaması gerekir.
Bu yazının oda yönetim kurulunun 5, 7 veya 9 kişiden oluşmasına ilişkin m.21 rehberinden farkı, yalnızca adaylık ve seçilme yeterliğini incelemesidir. Bir aday çok oy alsa bile kanuni seçilme yeterliğini taşımıyorsa sonuç yalnız oy sayısıyla geçerli hale gelmez. Seçim kurulu ve gerektiğinde yargı mercileri adayın kanuni statüsünü denetleyebilir.
3568 m.22 yönetim kurulu adaylığı için ne öngörüyor?
Oda yönetim kurulu, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşunun yürütme organıdır. Bu nedenle yönetim kuruluna adaylık yalnız “oda üyesi olmak” şeklinde tek koşula bağlanmamıştır. Kanun, meslek örgütünün işleyişini ve üyelerin temsilini belirleyen kişilerin belirli bir oda üyeliği tecrübesi ve fiili mesleki bağ taşımasını ister.
M.22’nin temel yaklaşımı, adayın en az üç yıldır odaya kayıtlı olması ve mesleki faaliyette bulunmasıdır. Böylece adayın oda yapısını, mesleğin sorunlarını ve meslek mensuplarının ihtiyaçlarını belirli süre deneyimlemiş olması amaçlanır. Küçük odalar için üç yıllık kayıt süresine istisna getirilmesi ise yeterli aday bulunamaması riskini azaltır.
Seçilme yeterliği seçim gününde ve adaylık sürecinde mevcut olmalıdır. Kişinin geçmişte şartları taşımış olması fakat seçim tarihinde üyeliğinin sona ermiş, mesleki faaliyetten men edilmiş veya başka bir kanuni engelinin doğmuş olması halinde güncel statü esas alınır.
Üç yıllık oda üyeliği şartı nasıl hesaplanır?
Üç yıllık süre, adayın ilgili odaya kayıtlı üye olduğu resmi tarihten itibaren hesaplanır. Meslek ruhsatının alındığı tarih ile odaya kayıt tarihi her zaman aynı olmayabilir. Kanun m.22 oda üyeliğini esas aldığı için başvuru dosyasında oda sicil kayıt tarihi önemlidir.
Aday bir odadan başka odaya nakil olmuşsa üç yıllık sürenin nasıl değerlendirileceği, naklin kesintisiz meslek üyeliği niteliği ve ilgili oda/seçim düzenlemeleri üzerinden incelenmelidir. Kanunun “odaya kayıtlı üye” ifadesi nedeniyle hangi odadaki kayıt süresinin esas alınacağı somut seçim ve resmi sicil kayıtlarıyla belirlenmelidir.
Üyeliğin askıya alınması, mesleki faaliyetin geçici olarak durması veya disiplin nedeniyle meslek icrasından geçici alıkoyma gibi dönemler süre hesabını etkileyebilir. Sadece takvimde üç yıl geçmiş olması yeterli kabul edilmemeli; kişinin üyelik ve mesleki statüsünün bu dönemdeki hukuki niteliği kontrol edilmelidir.
Üç yılın tamamlanma günü seçim veya adaylık son tarihinden sonra kalıyorsa şart henüz tamamlanmış değildir. “Seçimden birkaç gün sonra üç yılım doluyor” gerekçesi kanuni alt sınırı öne çekmez.
“Mesleki faaliyette bulunmak” şartı ne anlama gelir?
M.22, yalnız üyelik süresini değil mesleki faaliyeti de dikkate alır. Mesleki faaliyette bulunma, SMMM veya YMM’nin 3568 sayılı Kanun kapsamındaki meslek statüsüyle fiilen faal olmasını ifade eder. Oda sicilinde üyelik devam ederken kamu görevi veya başka nedenle mesleği fiilen icra etmeyen kişiler bakımından adaylık şartının nasıl uygulanacağı güncel oda kayıt statüsü ve seçim mevzuatıyla birlikte değerlendirilmelidir.
3568 m.16, mesleğini fiilen icra etmeyen ancak unvan ve ehliyetini koruyan üyelerin aidatını yüzde 50 olarak düzenler. Bu üyelik statüsü ile m.22’deki “mesleki faaliyette bulunma” şartı aynı konu değildir. Kişi oda üyesi olmaya devam etse bile yönetim kurulu adaylığı bakımından fiili mesleki faaliyet şartı ayrıca aranır.
Adayın faal meslek mensubu olduğunu faaliyet belgesi, vergi kaydı, bağlı çalışma kaydı veya oda sicilindeki güncel mesleki statü gösterebilir. Belgenin türü oda ve seçim kurulu uygulamasına göre değişebilir; önemli olan seçim tarihinde koşulun gerçek ve resmi kayıtlara uygun olmasıdır.
100’den az üyeli odalarda üç yıl şartı neden aranmaz?
Kanun, üye sayısı 100’den az olan odalar için üç yıllık oda üyeliği şartına istisna tanır. Küçük bir odada yeni kurulmuş veya sınırlı üye sayısına sahip meslek örgütünün yönetim organı oluşturabilmesi için yeterli aday havuzu bulunması gerekir. Üç yıllık şartın katı uygulanması bazı küçük odalarda yönetim kurulunun oluşmasını fiilen imkânsızlaştırabilirdi.
İstisna yalnız üç yıllık kayıt süresine yöneliktir. Bu, küçük odada meslek mensubu olmayan veya seçilme hakkı bulunmayan herkesin yönetim kuruluna aday olabileceği anlamına gelmez. Diğer kanuni koşullar ve mesleki statü devam eder.
Odanın üye sayısının gerçekten 100’den az olup olmadığı seçim tarihindeki resmi üye siciliyle belirlenmelidir. İnternet sitesindeki yaklaşık sayı veya eski yıl istatistiği yeterli değildir. Sınır değerin seçim sonucunu etkilediği durumlarda seçmen listesi ve güncel üye dökümü temel delildir.
Ruhsat sahibi olmak tek başına yönetim kuruluna adaylık için yeterli mi?
Hayır. SMMM veya YMM ruhsatı meslek unvanını kullanabilmenin temelidir; fakat oda yönetim kurulu adaylığı m.22’deki ek örgütsel koşullara bağlıdır. Adayın oda üyeliği, gerekli üyelik süresi ve mesleki faaliyet durumu da aranır.
Ayrıca 3568 m.15’e göre odaya kayıtlı olmayan meslek mensubu mesleki faaliyette bulunamaz. Bu nedenle aktif oda üyeliği yönetim kurulu adaylığının da doğal temelidir. Ruhsatlı olup başka odaya kayıtlı veya hiçbir odada aktif kaydı bulunmayan kişi, seçim yapılan oda bakımından üyelik şartını karşılamaz.
Ruhsatın geçici olarak askıda olması veya meslekten çıkarma kararının bulunması gibi durumlar adaylığın değerlendirilmesini doğrudan etkiler. Seçim kurulu aday listesini kesinleştirmeden önce güncel meslek sicili ve disiplin statüsü kontrol edilmelidir.
Disiplin cezası yönetim kurulu adaylığını engeller mi?
Disiplin cezasının adaylığa etkisi, cezanın türü, süresi ve seçim tarihinde yürürlükte olup olmadığına göre belirlenir. Uyarma veya kınama ile geçici mesleki faaliyetten alıkoyma veya meslekten çıkarma aynı hukuki sonucu doğurmaz.
Geçici olarak mesleki faaliyetten alıkonulan kişinin m.22’de aranan “mesleki faaliyette bulunma” şartını taşıyıp taşımadığı ciddi biçimde etkilenir. Meslekten çıkarılan kişinin ise meslek mensubu ve aktif oda üyesi statüsü ortadan kalktığından yönetim kurulu üyeliği sürdürülemez.
Disiplin kararının kesinleşme veya uygulanabilirlik durumu da önemlidir. Hakkında yalnız soruşturma açılması, kesin disiplin yaptırımıyla aynı değildir. Adaylık reddedilecekse hangi kesinleşmiş veya uygulanabilir karara dayanıldığı açıkça gösterilmelidir.
Yönetim kurulu adaylığı hangi belgelerle gösterilir?
Seçim takviminde adaydan oda sicil belgesi, mesleki faaliyet belgesi, kimlik bilgileri ve seçim kurulunun öngördüğü diğer belgeler istenebilir. Üç yıllık üyelik şartı oda sicil kayıtlarından doğrudan doğrulanabilir. Adayın kendi beyanı resmi sicilin yerine geçmez.
Aday listelerinin kesinleştirilmesinden önce seçilme yeterliği kontrolü yapılması, seçim sonrasında tartışma çıkmasını önler. Oda yönetiminin adaylara eşit ve objektif belge şartı uygulaması gerekir. Belirli adaydan kanunda olmayan ek belge istenirken diğer adaylardan istenmemesi eşitlik ve seçim hukukuna ilişkin sorun yaratabilir.
Aday başvurusu reddedilirse ret gerekçesi yazılı olmalı, hangi kanuni koşulun eksik görüldüğü belirtilmelidir. “Uygun bulunmadı” şeklindeki soyut açıklama etkili itiraz hakkını zorlaştırır.
Yönetim kurulu adaylığına veya adaylık reddine nasıl itiraz edilir?
3568 m.40 meslek kuruluşu seçimlerini yargı gözetimine tabi tuttuğundan, aday listeleri ve seçim işlemlerindeki uyuşmazlıklar seçim hâkiminin görev alanına girebilir. İtiraz süresi ve yöntemi seçim takvimindeki askı ve kesinleştirme aşamalarına göre çok kısa olabilir.
Başka bir adayın üç yıllık üyelik veya mesleki faaliyet şartını taşımadığı ileri sürülüyorsa iddia resmi belgeye dayanmalıdır. Kişisel rekabet veya söylenti, seçilme yeterliğini ortadan kaldırmaz. Sicil kaydı, faaliyet durumu ve kesin disiplin kararı gibi objektif kayıtlar esas alınır.
Kendi adaylığı reddedilen kişi ise başvuru belgesi, ret kararı, oda sicil kayıtları ve faaliyeti gösteren belgelerle itiraz etmelidir. Seçim tamamlandıktan sonra ilk kez ileri sürmek yerine aday listelerinin askı döneminde hak zamanında kullanılmalıdır.
Seçildikten sonra yönetim kurulu üyesi şartları kaybederse ne olur?
Yönetim kurulu üyeliği boyunca meslek ve oda üyeliğiyle bağlantılı temel yeterliklerin sürmesi gerekir. Üyenin istifası, üyeliğinin sona ermesi, meslekten çıkarılması veya kanunen görevi sürdüremeyecek hâle gelmesi halinde asıl üyelikte boşalma doğabilir ve yedek üye sistemi işletilir.
Her disiplin soruşturması veya geçici kişisel engel otomatik görev sona ermesi anlamına gelmez. Kanun, oda yönetmelikleri ve kararın niteliği birlikte değerlendirilmelidir. Kurul, siyasi veya kişisel gerekçeyle seçilmiş üyeyi kanunda olmayan yöntemle görevden çıkaramaz.
Yeterliğin kaybı tartışmalıysa ilgili üyenin savunma ve itiraz hakkı korunmalı; karar yazılı gerekçeye bağlanmalıdır. Boşalan üyeliğe yedek çağrısı da resmi seçim sırasına uygun yapılmalıdır.
Yönetim kurulu başkanı olmak için ayrıca şart var mı?
Oda yönetim kurulu başkanlığı, seçilmiş yönetim kurulu üyeleri arasındaki görev dağılımıyla bağlantılıdır. Öncelikle kişi m.22’deki yönetim kurulu üyeliği yeterliğini taşımalıdır. Başkanlık için ilgili kanun ve yönetmelikte ayrıca öngörülen sınırlamalar varsa bunlar da uygulanır.
TÜRMOB Yönetim Kurulu Başkanlığı için m.35’te YMM bakımından özel beş yıllık şart bulunması, oda yönetim kurulu başkanlığıyla karıştırılmamalıdır. Oda ve Birlik farklı organ yapılarıdır.
Mersin’de oda yönetim kurulu adaylığı
Mersin’de SMMM veya YMM odası yönetim kuruluna aday olacak meslek mensubu, seçim takvimi ilan edilir edilmez oda sicil süresini, faaliyet statüsünü ve adaylık belgelerini kontrol etmelidir. Üç yıllık sürenin hangi gün tamamlandığı özellikle yeni üyelerde önemlidir.
Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu, İhsaniye, 4903. Sk. Profit İş Merkezi No:23 Kat:3 Daire:14, 33070 Akdeniz/Mersin adresinde oda seçimleri, adaylık, seçilme yeterliği ve seçim itirazlarına ilişkin hukuki inceleme yapmaktadır. Ofis konumu.
Sık Sorulan Sorular
1. Oda yönetim kuruluna aday olmak için kaç yıl üye olmak gerekir?
Kural olarak en az 3 yıl odaya kayıtlı üyelik gerekir.
2. 100’den az üyeli odada üç yıl şartı var mı?
Hayır. Kanun bu küçük odalar bakımından üç yıllık kayıt süresi şartını aramaz.
3. Sadece ruhsat sahibi olmak yeterli mi?
Hayır. Oda üyeliği ve m.22’deki diğer seçilme koşulları da gerekir.
4. Mesleği fiilen yapmayan üye yönetim kuruluna aday olabilir mi?
M.22 mesleki faaliyette bulunma şartını içerdiğinden adayın güncel faaliyet statüsü seçim tarihinde incelenir.
5. Hakkında soruşturma açılması adaylığı otomatik engeller mi?
Hayır. Soruşturma ile kesin veya uygulanabilir disiplin yaptırımı aynı değildir.
6. Adaylık reddine itiraz edilebilir mi?
Evet. Seçim takvimindeki kısa süreler içinde seçim hâkimliği ve ilgili kanuni yollar kullanılabilir.
7. Seçildikten sonra üyelik sona ererse ne olur?
Görevin devamı hukuken mümkün değilse asıl üyelikte boşalma doğar ve yedek üye sistemi uygulanır.
8. Yönetim kurulu kaç kişidir?
Bu konu m.21’de düzenlenir; oda üye sayısına göre 5, 7 veya 9 asıl üyeden oluşur.
Resmî kaynaklar
İlgili rehberler
- Oda yönetim kurulu kaç kişidir?
- Oda genel kurulu ne zaman toplanır?
- Genel kurul internet ilanı
- Mesleği yapmayan mali müşavirin aidatı
Oda seçim adaylığı ve itiraz incelemesi: +90 552 224 43 66.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
