Su Ürünleri Yetiştiricilik Bölgesinde Kurum Görüşü: 60 Gün Kuralı | 1380 m.4 (2026)

Su Ürünleri Yetiştiricilik Bölgelerinde 60 Gün Kuralının Dayanağı Nedir?

1380 sayılı Su Ürünleri Kanununun 4. maddesi, kamuya ait su ürünleri istihsal yerlerinin kiralanmasını düzenlemekle birlikte su ürünleri yetiştiricilik bölgelerinin belirlenmesi bakımından da özel bir kurumlar arası koordinasyon kuralı içerir. Deniz ve iç sularda yetiştiricilik bölgeleri belirlenirken ilgili çevre ve turizm idarelerinin görüşünün alınması gerekir.

Kanun, görüş sürecinin süresiz kalmasını önlemek amacıyla altmış günlük özel süre öngörür. İlgili idare bu süre içinde görüş bildirmezse kanundaki olumlu görüş sonucu devreye girer. Bu düzenleme, bir kamu kurumunun cevap vermemesi nedeniyle yetiştiricilik alanı planlamasının belirsiz süreyle durmasını önleyen özel bir mekanizmadır.

İstihsal hakkı kiralamasının genel sistemi için Su Ürünleri İstihsal Hakkı Nasıl Kiralanır? yazımız ayrıca incelenebilir. 60 gün kuralı, m.4 içindeki yetiştiricilik bölgesi belirleme aşamasına özgüdür.

“Su Ürünleri Yetiştiricilik Bölgesi” Ne Anlama Gelir?

Yetiştiricilik bölgesi, deniz veya iç sularda su ürünleri yetiştiriciliğine planlama düzeyinde ayrılan alanı ifade eder. Bu alanların belirlenmesinde akıntı, derinlik, taşıma kapasitesi, diğer deniz kullanımları, kıyı planlaması, korunan alanlar, turizm kullanımları, ulaşım ve çevresel etkiler birlikte değerlendirilir.

Bir bölgenin yetiştiriciliğe uygun görülmesi, o alanın tamamının tek bir yatırımcıya tahsis edilmesi anlamına gelmez. Bölge içinde hangi yatırımcının hangi koordinatlarda üretim yapacağı daha sonraki kira/tahsis ve izin işlemleriyle belirlenir. Planlama kararı, bireysel proje izninin ön şartlarından biridir; projenin kendisi değildir.

Bu ayrım yatırımın hukuki güvenliği açısından önemlidir. “Burası yetiştiricilik bölgesi” bilgisine dayanarak tesis kurulamaz. Yatırımcı, proje onayı ve 1380 m.13 kapsamındaki tesis izni ile kamu alanı kullanım hakkını ayrıca edinmelidir.

Yetiştiricilik Bölgesi Belirlenirken Hangi Kurumların Görüşü Alınır?

1380 m.4, çevre ve turizm alanındaki yetkili bakanlıkların görüşünü öngörür. Güncel idari teşkilat bakımından çevre alanındaki görevler Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı; turizm alanındaki görevler Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından yürütülür. Somut alan başka özel statülere tabi ise ilgili diğer kurum görüşleri de mevzuat gereği gündeme gelebilir.

Örneğin askeri güvenlik bölgesi, özel çevre koruma bölgesi, kültür ve tabiat varlığı, liman yaklaşma sahası, deniz ulaşım rotası veya enerji altyapısı bulunan alanlarda farklı mevzuatların görüş/izin süreçleri ayrıca uygulanır. 1380 m.4’teki 60 günlük özel sonuç, her başka mevzuattaki tüm izinleri kendiliğinden verilmiş saydırmaz.

Bu nedenle kurum görüş yazısının başlığı, hangi kanun kapsamında istendiği ve talebin tam olarak ne olduğu açık olmalıdır. “Yetiştiricilik bölgesi planlaması için görüş” ile “ÇED kararı”, “imar planı onayı” veya “tesis ruhsatı” birbirinden farklı idari işlemlerdir.

60 Günlük Süre Hangi Tarihten Başlar?

Sürenin sağlıklı hesaplanabilmesi için görüş talebinin ilgili kuruma usulüne uygun biçimde ulaştığı tarih dosyada bulunmalıdır. Resmi yazışma sistemi kaydı, evrak giriş tarihi veya elektronik belge kayıt numarası başlangıcı ispatlayan temel belgedir. Taslak yazının hazırlanma tarihi değil, karşı kurumun talebi aldığı tarih esas alınır.

Görüş talebi eksik bilgi içeriyorsa ve kurum tamamlayıcı belge isterse, sürenin nasıl işleyeceği somut yazışma ve ilgili idari usule göre değerlendirilir. Bu nedenle ilk talebe alan koordinatları, planlama gerekçesi, teknik rapor ve değerlendirme için gerekli belgelerin eklenmesi önemlidir. Eksik dosya, sonradan “60 gün geçti” tartışmasını doğurur.

Altmış gün takvim günü olarak kanunda öngörülen özel süredir. Sürenin bitim tarihi resmi kayıt üzerinde hesaplanmalı, kurumun görüş yazısının düzenleme tarihi kadar gönderim ve idareye ulaşma tarihi de dosyada tutulmalıdır.

60 Gün İçinde Görüş Verilmezse Otomatik Olarak Ne Olur?

1380 m.4’teki özel düzenleme, süresi içinde görüş bildirilmemesi halinde olumlu görüş verilmiş sayılması sonucunu bağlar. Bu hukuki sonuç, ilgili kurumun sessizliğini yetiştiricilik bölgesi belirleme süreci bakımından olumsuz veto gibi kullanmasını önler.

Ancak olumlu sayılan hususun kapsamı doğru belirlenmelidir. Bu sonuç, yalnız 1380 m.4 kapsamında istenen kurum görüşüne ilişkindir. Yatırımcının Çevresel Etki Değerlendirmesi mevzuatından, kıyı/imar mevzuatından, kültür varlığı mevzuatından veya başka özel kanunlardan doğan bireysel izinleri verilmiş sayılmaz.

İdare 60 günlük süre geçtikten sonra süreçte nasıl ilerlediğini dosyada gerekçelendirmelidir. Sessizlik nedeniyle olumlu görüş varsayımının uygulandığı, karar tarihleri ve yazışmalarla açıkça gösterilmelidir. Böylece daha sonra kurumlar arası yetki ve usul tartışması çıktığında sürecin izi takip edilebilir.

60 Gün Sonunda Olumlu Görüş Sayılması Balık Çiftliği Kurma İzni midir?

Hayır. 1380 m.4 yetiştiricilik bölgesinin planlama ve kamu kaynağı kullanımı boyutunu düzenler. Su ürünleri yetiştiricilik tesisinin kurulması ise 1380 m.13’te ayrıca Bakanlık iznine bağlanmıştır. Proje, sağlık, ekonomi, seyrüsefer, teknik ve bilimsel koşullar bakımından değerlendirilir.

Bu nedenle yatırımcının “kurum 60 gün cevap vermedi, doğrudan kafes kurabilirim” şeklindeki yorumu yanlıştır. Önce alanın yetiştiricilik bölgesi niteliği ve kullanım hakkı, sonra proje/tesis izni ve gerekli diğer çevresel-teknik işlemler tamamlanmalıdır. İzinsiz tesis kurulması m.36/e kapsamında ağır idari yaptırım ve kapatma sürecine yol açabilir.

Yetiştiricilikte kullanılan gemi ve diğer su vasıtalarının ruhsat/izin durumu da 1380 m.3 kapsamında ayrıca kontrol edilir. Tesis izni, servis veya hasat teknesinin su ürünleri mevzuatındaki belge yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz.

Yetiştiricilik Bölgesi Kararı ile Su Alanı Kirası Aynı İşlem midir?

Hayır. Yetiştiricilik bölgesi kararı alan planlamasıdır; kira veya tahsis ise belirli yatırımcıya belirli koordinatlarda kullanım hakkı verir. m.4 kapsamındaki kiralama dosyasında alanın sınırı, süre, yıllık bedel, üretim kapasitesi, teknik koşullar ve sözleşme yükümlülükleri açıkça belirlenir.

Yatırımcının kullanacağı kara parçası da ayrıca değerlendirilmelidir. Kıyıda yem deposu, servis alanı, iskele bağlantısı, soğuk hava veya diğer yapı gereksinimleri varsa ilgili taşınmazın mülkiyet/kullanım hakkı ayrı hukuki işleme tabidir. Su alanı kirası karadaki taşınmazı otomatik olarak kapsamaz.

Yatırımcı İçin Doğru Hukuki Sıra Nedir?

İlk adım yatırım yapılacak alanın yürürlükteki plan ve Bakanlık kayıtlarında yetiştiriciliğe uygunluğunu doğrulamaktır. İkinci adım alanın kamu hukuku statüsünü ve hangi idarenin tasarrufunda olduğunu belirlemektir. Üçüncü adım kurum görüşü ve alan belirleme süreçlerinin tamamlanıp tamamlanmadığını dosyadan kontrol etmektir.

Dördüncü adım su alanı kiralama/tahsis sürecini tamamlamaktır. Beşinci adım 1380 m.13 uyarınca yetiştiricilik tesisi proje ve izin işlemlerini yürütmektir. Altıncı adım çevresel, kıyı, imar, seyrüsefer ve diğer özel mevzuat izinlerini tamamlamaktır.

Yedinci adım yetiştiricilikte kullanılacak gemi/su vasıtalarının belge durumunu kontrol etmektir. Sekizinci adım üretim, nakil, izleme ve kayıt sistemlerini faaliyete başlamadan kurmaktır. Dokuzuncu adım kira/izin sürelerini takvim halinde izlemektir. Onuncu adım, proje değişikliği veya kapasite artışından önce yeniden izin gerekip gerekmediğini belirlemektir.

Kurum Olumsuz Görüş Verirse veya 60 Gün Kuralı Uygulanmazsa Ne Yapılır?

Olumsuz görüşün gerekçesi, dayandığı teknik rapor ve yetki açık olmalıdır. Görüş tek başına nihai işlem değilse, daha sonra bu görüşe dayanılarak verilen alan belirleme veya izin kararının hukuka uygunluğu ile birlikte yargısal denetime konu olabilir. Dava konusu işlemin hangisi olduğu doğru tespit edilmelidir.

60 gün geçtiği halde kanundaki olumlu görüş sonucu uygulanmamışsa, evrak giriş kaydı ve yazışma tarihleri temel delildir. İdarenin başka mevzuattan kaynaklanan zorunlu izni mi beklediği, yoksa m.4 kapsamındaki görüşü yanlışlıkla süresiz beklettiği ayrıştırılmalıdır.

Yatırımcı bakımından amaç yalnız süreci hızlandırmak değil, ileride iptal riski taşımayan hukuken sağlam bir izin zinciri kurmaktır. Eksik kurum görüşü, yanlış alan sınırı veya başka mevzuat izni bulunmadan yapılan yatırım daha sonra faaliyetin durdurulmasına ve yüksek maliyet kaybına yol açabilir.

Sık Sorulan Sorular

Su ürünleri yetiştiricilik bölgesinde kurum görüş süresi kaç gün?

1380 m.4’te 60 günlük süre öngörülür.

60 gün cevap verilmezse ne olur?

Kanundaki koşullarda m.4 kapsamında olumlu görüş verilmiş sayılma sonucu uygulanır.

Bu sonuç ÇED olumlu kararı yerine geçer mi?

Hayır. 60 gün kuralı yalnız m.4 kapsamındaki kurum görüşüne ilişkindir; başka mevzuat izinlerini otomatik olarak doğurmaz.

Balık çiftliği hemen kurulabilir mi?

Hayır. 1380 m.13 kapsamındaki tesis izni ve diğer zorunlu işlemler tamamlanmalıdır.

Yetiştiricilik bölgesi ile kiralanan parsel aynı mı?

Hayır. Bölge daha geniş planlama alanı; kira/tahsis ise belirli yatırımcıya belirli koordinatlarda kullanım hakkıdır.

Su alanı kiralanınca kıyı arazisi de alınmış olur mu?

Hayır. Kara taşınmazının kullanım hakkı ayrıca çözülür.

Kurum görüşü hangi tarihten itibaren hesaplanır?

Görüş talebinin ilgili kuruma usulüne uygun ulaştığı ve kayda girdiği tarih esas alınmalıdır.

Eksik evrakla gönderilen görüş talebinde ne olur?

Eksiklik, sürenin uygulanması konusunda uyuşmazlık yaratır; bu yüzden teknik ve coğrafi belgeler ilk yazıda tam gönderilmelidir.

Olumsuz görüş dava edilebilir mi?

Olumsuz görüşün nihai işleme etkisi ve hukuki niteliğine göre, buna dayanan idari işlemle birlikte yargısal denetim gündeme gelebilir.

Alan uygun olsa bile tesis izinsiz kurulursa yaptırım var mı?

Evet. 1380 m.13 izin zorunluluğuna aykırı tesis m.36/e kapsamında idari yaptırım ve kapatma sürecine tabidir.