Ceza Hukuku • TCK 236 • Güncel 2026
TCK 236 Edimin ifasına fesat karıştırma Suçu ve Cezası
Özet
TCK 236 Edimin ifasına fesat karıştırma için ceza, suçun unsurları, soruşturma, görevli mahkeme, deliller, Türkiye ve Mersin uygulaması.
TCK 236 Edimin ifasına fesat karıştırma hakkında bu rehber; güncel madde metnini, suçun unsurlarını, yaptırımı, soruşturma koşullarını, delilleri ve benzer suçlardan ayrımı tek dosya düzeninde açıklar. Taahhüt edilen edimin hileli biçimde eksik, farklı veya süresiz ifası; ihale aşamasındaki fesattan ayrılır.
TCK 236 Kısa Özet
TCK 236 bakımından değerlendirme, yalnız madde başlığının tekrarıyla yapılamaz. Taahhüt edilen edimin hileli biçimde eksik, farklı veya süresiz ifası; ihale aşamasındaki fesattan ayrılır. Hüküm ekonomik düzen, bilişim güvenliği ve kamu idaresinin dürüst, tarafsız işleyişi alanını korurken, isnadın her unsuru hukuka uygun delille ayrı ayrı kurulmalıdır. Kanun hükmünün çekirdeği şöyledir: (1) Kamu kurum veya kuruluşları, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, bunların iştirakiyle kurulmuş şirketler, bunların bünyesinde faaliyet icra eden vakıflar, kamu yararına çalışan dernekler ya da kooperatiflere karşı taahhüt altına girilen edimin ifasına fesat karıştıran kişi, üç yıldan yedi yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Dosya, yetki, görev, mali hareket, elektronik kayıt, menfaat ve karar zincirinin her şüpheli yönünden kişiselleştirilmesi yöntemiyle incelenmelidir.
| Korunan değer | ekonomik düzen, bilişim güvenliği ve kamu idaresinin dürüst, tarafsız işleyişi |
|---|---|
| Kanuni hareket | (1) Kamu kurum veya kuruluşları, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, bunların iştirakiyle kurulmuş şirketler, bunların bünyesinde faaliyet icra eden vakıflar, kamu yararına çalışan dernekler ya da kooperatiflere karşı taahhüt altına girilen edimin ifasına fesat karıştıran kişi, üç yıldan yedi yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. |
| Manevi unsur | TCK 236 kapsamındaki edimin ifasına fesat karıştırma suçu kasten işlenir. Failin bu hükmün kanuni unsurlarını bildiği ve fiili istediği ispatlanmalıdır; açık bir taksir düzenlemesi bulunmadığı için salt dikkatsizlik yeterli değildir. |
| Takip ve görev | TCK 236 metninde özel şikâyet koşulu bulunmadığından edimin ifasına fesat karıştırma soruşturması kural olarak resen yürütülür. TCK 236 için görevli mahkeme asliye ceza mahkemesidir. |
TCK 236 Güncel Madde Metni
Edimin ifasına fesat karıştırma
(1) Kamu kurum veya kuruluşları, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, bunların iştirakiyle kurulmuş şirketler, bunların bünyesinde faaliyet icra eden vakıflar, kamu yararına çalışan dernekler ya da kooperatiflere karşı taahhüt altına girilen edimin ifasına fesat karıştıran kişi, üç yıldan yedi yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
(2) Aşağıdaki fiillerin hileli olarak yapılması halinde, edimin ifasına fesat karıştırılmış sayılır: a) İhale kararında veya sözleşmede evsafı belirtilen maldan başka bir malın teslim veya kabul edilmesi. b) İhale kararında veya sözleşmede belirtilen miktardan eksik malın teslim veya kabul edilmesi. c) Edimin ihale kararında veya sözleşmede belirtilen sürede ifa edilmemesine rağmen, süresinde ifa edilmiş gibi kabul edilmesi. d) Yapım ihalelerinde eserin veya kullanılan malzemenin şartname veya sözleşmesinde belirlenen şartlara, miktar veya niteliklere uygun olmamasına rağmen kabul edilmesi. e) Hizmet niteliğindeki edimin, ihale kararında veya sözleşmede belirtilen şartlara göre verilmemesine veya eksik verilmesine rağmen verilmiş gibi kabul edilmesi.
(3) Edimin ifasına fesat karıştırma dolayısıyla menfaat temin eden görevli kişiler, ayrıca bu nedenle ilgili suç hükmüne göre cezalandırılırlar.
Madde metni 16 Ağustos 2026 tarihinde güncel konsolide metinden kontrol edilmiştir. Suç tarihindeki metin ve sonradan yürürlüğe giren lehe düzenleme ayrıca karşılaştırılmalıdır.
TCK 236 Fıkralarının Dosyaya Uygulanması
| Hüküm | Kanuni içerik | Uygulama kontrolü |
|---|---|---|
| 1. fıkra | (1) Kamu kurum veya kuruluşları, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, bunların iştirakiyle kurulmuş şirketler, bunların bünyesinde faaliyet icra eden vakıflar, kamu yararına çalışan dernekler ya da kooperatiflere karşı taahhüt altına girilen edimin ifasına fesat karıştıran kişi, üç yıldan yedi yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. | Temel fiil ve yaptırım bu hükümden çıkarılır. Taahhüt edilen edimin hileli biçimde eksik, farklı veya süresiz ifası; ihale aşamasındaki fesattan ayrılır. |
| 2. fıkra | (2) Aşağıdaki fiillerin hileli olarak yapılması halinde, edimin ifasına fesat karıştırılmış sayılır: a) İhale kararında veya sözleşmede evsafı belirtilen maldan başka bir malın teslim veya kabul edilmesi. b) İhale kararında veya sözleşmede belirtilen miktardan eksik malın teslim veya kabul edilmesi. c) Edimin ihale kararında veya sözleşmede belirtilen sürede ifa edilmemesine rağmen, süresinde ifa edilmiş gibi kabul edilmesi. d) Yapım ihalelerinde eserin veya kullanılan malzemenin şartname veya sözleşmesinde belirlenen şartlara, miktar veya niteliklere uygun olmamasına rağmen kabul edilmesi. e) Hizmet niteliğindeki edimin, ihale kararında veya sözleşmede belirtilen şartlara göre verilmemesine veya eksik verilmesine rağmen verilmiş gibi kabul edilmesi. | Bu hüküm temel fıkradan ayrı koşul, sonuç, artırım, indirim veya özel uygulama getiriyorsa şartları bağımsız ispatlanır. |
| 3. fıkra | (3) Edimin ifasına fesat karıştırma dolayısıyla menfaat temin eden görevli kişiler, ayrıca bu nedenle ilgili suç hükmüne göre cezalandırılırlar. | Bu hüküm temel fıkradan ayrı koşul, sonuç, artırım, indirim veya özel uygulama getiriyorsa şartları bağımsız ispatlanır. |
TCK 236 ile Korunan Değer ve Suçun Hukuki Yapısı
TCK 236 bakımından değerlendirme, yalnız madde başlığının tekrarıyla yapılamaz. Taahhüt edilen edimin hileli biçimde eksik, farklı veya süresiz ifası; ihale aşamasındaki fesattan ayrılır. Hüküm ekonomik düzen, bilişim güvenliği ve kamu idaresinin dürüst, tarafsız işleyişi alanını korurken, isnadın her unsuru hukuka uygun delille ayrı ayrı kurulmalıdır.
TCK 236, ekonomik düzen ve malvarlığı bağlantılı bir düzenlemedir. Taahhüt edilen edimin hileli biçimde eksik, farklı veya süresiz ifası; ihale aşamasındaki fesattan ayrılır. Ticari ilişkinin varlığı tek başına ceza sorumluluğu doğurmaz; kanunda gösterilen hile, amaç, menfaat, sır, fiyat veya malvarlığı hareketi somut işlem zincirinde ayrıca ispatlanmalıdır.
Edimin ifasına fesat karıştırma Suçunun Unsurları ve Cezası
| İnceleme başlığı | TCK 236 bakımından cevap |
|---|---|
| Fiil | (1) Kamu kurum veya kuruluşları, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, bunların iştirakiyle kurulmuş şirketler, bunların bünyesinde faaliyet icra eden vakıflar, kamu yararına çalışan dernekler ya da kooperatiflere karşı taahhüt altına girilen edimin ifasına fesat karıştıran kişi, üç yıldan yedi yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. |
| Özel odak | Taahhüt edilen edimin hileli biçimde eksik, farklı veya süresiz ifası; ihale aşamasındaki fesattan ayrılır. |
| Yaptırım | (1) Kamu kurum veya kuruluşları, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, bunların iştirakiyle kurulmuş şirketler, bunların bünyesinde faaliyet icra eden vakıflar, kamu yararına çalışan dernekler ya da kooperatiflere karşı taahhüt altına girilen edimin ifasına fesat karıştıran kişi, üç yıldan yedi yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. |
| İspat yöntemi | yetki, görev, mali hareket, elektronik kayıt, menfaat ve karar zincirinin her şüpheli yönünden kişiselleştirilmesi |
İddia makamı, TCK 236 kapsamındaki hareketi kimin, ne zaman ve hangi araçla gerçekleştirdiğini göstermelidir. Savunma ise fiilin kanuni tipe uymadığı, özel sıfatın bulunmadığı, kastın oluşmadığı veya delilin güvenilir olmadığı itirazlarını somut kayıtla ilişkilendirmelidir.
TCK 236 Dosyasına Özgü Hukuki Analiz
Edimin ifasına fesat karıştırma için belirleyici nokta: Taahhüt edilen edimin hileli biçimde eksik, farklı veya süresiz ifası; ihale aşamasındaki fesattan ayrılır. Bu nedenle ilk inceleme maddeye özgü ana kontrol: taahhüt edilen edimin hileli biçimde eksik, farklı veya süresiz ifası; ihale aşamasındaki fesattan ayrılır. üzerinden başlar; ardından ihale, sözleşme, şartname, teklif veya işlem dosyasının tam örneği ile olay anlatımının uyumu sınanır.
Kanuni hareketin somutlaştırılması: “(1) Kamu kurum veya kuruluşları, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, bunların iştirakiyle kurulmuş şirketler, bunların bünyesinde faaliyet icra eden vakıflar, kamu yararına çalışan dernekler ya da kooperatiflere karşı taahhüt altına girilen edimin ifasına fesat karıştıran kişi, üç yıldan yedi yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.” hükmündeki fiillerden hangisinin isnat edildiği açıkça gösterilmelidir. Banka hareketi, fatura, ödeme, menfaat ve rayiç karşılaştırması ve sistem logu, erişim yetkisi, hash değeri ve adli kopya tutanağı, hareketin zamanı, konusu ve sonucu bakımından birlikte okunur. Maddede aranan özel amaç, sıfat, izin, tehlike veya netice birbirinin yerine kullanılamaz.
Bu suça özgü son kontrol: yetki, görev, mali hareket, elektronik kayıt, menfaat ve karar zincirinin her şüpheli yönünden kişiselleştirilmesi gerekir. E-posta, mesaj, talimat ve toplantı kayıtları ile şirket, sicil, görev ve imza yetkisini gösteren belgeler arasındaki uyum, isnadın TCK 236 kapsamında mı yoksa idari, disiplin, tazminat ya da başka bir suç kapsamında mı kaldığını gösterir.
TCK 236 Dosyasında Cevaplanması Gereken Sorular
- İsnat edilen somut hareket, TCK 236 metnindeki hangi fiile karşılık geliyor?
- Taahhüt edilen edimin hileli biçimde eksik, farklı veya süresiz ifası; ihale aşamasındaki fesattan ayrılır.
- TCK 236 metni fail yönünden ayrıca bir sıfat aramıyorsa suç herkes tarafından işlenebilir. Bununla birlikte edimin ifasına fesat karıştırma isnadında fiilî hâkimiyet, özel yükümlülük, izin durumu ve maddede kullanılan kişi tanımı her şüpheli bakımından ayrı denetlenir.
- TCK 236 kapsamındaki edimin ifasına fesat karıştırma suçu kasten işlenir. Failin bu hükmün kanuni unsurlarını bildiği ve fiili istediği ispatlanmalıdır; açık bir taksir düzenlemesi bulunmadığı için salt dikkatsizlik yeterli değildir.
- TCK 236 edimin ifasına fesat karıştırma suçu, maddede aranan hareket, tehlike veya netice gerçekleştiğinde tamamlanır. İcra hareketleri bölünebilir ve elverişliyse teşebbüs hükümleri uygulanabilir; hazırlık hareketi kanun tarafından ayrıca suç sayılmadıkça cezalandırılmaz.
Fail, Mağdur, Suç Konusu ve Manevi Unsur
TCK 236 metni fail yönünden ayrıca bir sıfat aramıyorsa suç herkes tarafından işlenebilir. Bununla birlikte edimin ifasına fesat karıştırma isnadında fiilî hâkimiyet, özel yükümlülük, izin durumu ve maddede kullanılan kişi tanımı her şüpheli bakımından ayrı denetlenir.
TCK 236 kapsamındaki edimin ifasına fesat karıştırma suçu kasten işlenir. Failin bu hükmün kanuni unsurlarını bildiği ve fiili istediği ispatlanmalıdır; açık bir taksir düzenlemesi bulunmadığı için salt dikkatsizlik yeterli değildir. TCK 236 dosyasında olası kast, özel amaç, saik veya taksir aranıyorsa bunların her biri kanun metnindeki yeriyle sınırlı değerlendirilir; aynı kurumda çalışma veya sonucun meydana gelmesi manevi unsurun yerine geçmez.
Tamamlanma, Teşebbüs, İştirak ve İçtima
TCK 236 edimin ifasına fesat karıştırma suçu, maddede aranan hareket, tehlike veya netice gerçekleştiğinde tamamlanır. İcra hareketleri bölünebilir ve elverişliyse teşebbüs hükümleri uygulanabilir; hazırlık hareketi kanun tarafından ayrıca suç sayılmadıkça cezalandırılmaz.
Taahhüt edilen edimin hileli biçimde eksik, farklı veya süresiz ifası; ihale aşamasındaki fesattan ayrılır. Ticari ilişkinin varlığı tek başına ceza sorumluluğu doğurmaz; kanunda gösterilen hile, amaç, menfaat, sır, fiyat veya malvarlığı hareketi somut işlem zincirinde ayrıca ispatlanmalıdır. İştirak değerlendirmesinde her kişinin TCK 236 kapsamındaki icra hareketine, karara veya sonuca katkısı ayrı gösterilir.
Benzer suçtan fark: TCK 235 İhaleye fesat karıştırma farklı bir kanuni hareket veya koruma alanına dayanır. TCK 236 uygulanırken maddeler yalnız başlık benzerliğiyle değil; fiil, suç konusu, fail sıfatı ve manevi unsur karşılaştırılarak ayrılır.
TCK 236 Dosyasında Deliller ve Savunma Kontrolü
Taahhüt edilen edimin hileli biçimde eksik, farklı veya süresiz ifası; ihale aşamasındaki fesattan ayrılır. Bu nedenle aşağıdaki kayıtlar soyut bir kontrol listesi olarak değil, TCK 236 unsurlarından hangisini kanıtladığı belirtilerek incelenir.
- Maddeye özgü ana kontrol: Taahhüt edilen edimin hileli biçimde eksik, farklı veya süresiz ifası; ihale aşamasındaki fesattan ayrılır.
- İhale, sözleşme, şartname, teklif veya işlem dosyasının tam örneği
- Banka hareketi, fatura, ödeme, menfaat ve rayiç karşılaştırması
- Sistem logu, erişim yetkisi, hash değeri ve adli kopya tutanağı
- E-posta, mesaj, talimat ve toplantı kayıtları
- Şirket, sicil, görev ve imza yetkisini gösteren belgeler
- Her şüphelinin fiilî katkısını ayıran mali veya bilişim uzman raporu
Edimin ifasına fesat karıştırma dosyasında suç tarihindeki kanun metni, sonradan yürürlüğe giren düzenleme ve lehe kanun karşılaştırması birbirinden ayrılır. TCK 236 güncel metni bilgi sağlar; uygulanacak hüküm suç tarihi üzerinden belirlenir.
Soruşturma, Uzlaştırma, Görevli Mahkeme ve Zamanaşımı
Takip koşulu: TCK 236 metninde özel şikâyet koşulu bulunmadığından edimin ifasına fesat karıştırma soruşturması kural olarak resen yürütülür.
Uzlaştırma: TCK 236 genel uzlaştırma listesinde yer almaz; edimin ifasına fesat karıştırma ile bağlantılı suç ve suç tarihi ayrıca kontrol edilir.
Görev ve süre: TCK 236 için görevli mahkeme asliye ceza mahkemesidir. TCK 236 için temel olağan dava zamanaşımı 15 yıldır; kesilme, durma ve nitelikli hâller ayrıca hesaplanır.
Resmî Kaynaklar
Hukuki Değerlendirme ve İletişim
Belgeler, süreler, görev ve yetki kuralları somut olayın özellikleriyle birlikte incelenir.
Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosuİhsaniye Mahallesi, 4903. Sokak, Profit İş Merkezi No:23, Kat:3, Daire:14, 33070 Akdeniz/Mersin, Türkiye
Yazar ve Hukuki Bilgilendirme
