Ceza Hukuku • TCK 235 • Güncel 2026
TCK 235 İhaleye fesat karıştırma Suçu ve Cezası
Özet
TCK 235 İhaleye fesat karıştırma için ceza, suçun unsurları, soruşturma, görevli mahkeme, deliller, Türkiye ve Mersin uygulaması.
TCK 235 İhaleye fesat karıştırma hakkında bu rehber; güncel madde metnini, suçun unsurlarını, yaptırımı, soruşturma koşullarını, delilleri ve benzer suçlardan ayrımı tek dosya düzeninde açıklar. İhale sürecindeki hile, gizli bilgi, cebir-tehdit veya anlaşma fiili ile kamu zararının bulunup bulunmaması ceza sonucunu değiştirir.
TCK 235 Kısa Özet
İhaleye fesat karıştırma iddiası, maddedeki özel koşul gözden kaçırıldığında yanlış nitelendirilebilir. İhale sürecindeki hile, gizli bilgi, cebir-tehdit veya anlaşma fiili ile kamu zararının bulunup bulunmaması ceza sonucunu değiştirir. TCK 235 bu koşullarla ekonomik düzen, bilişim güvenliği ve kamu idaresinin dürüst, tarafsız işleyişi alanını korur. Kanun hükmünün çekirdeği şöyledir: (1) (Değişik: 11/4/2013-6459/12 md.) Kamu kurumu veya kuruluşları adına yapılan mal veya hizmet alım veya satımlarına ya da kiralamalara ilişkin ihaleler ile yapım ihalelerine fesat karıştıran kişi, üç yıldan yedi yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Dosya, yetki, görev, mali hareket, elektronik kayıt, menfaat ve karar zincirinin her şüpheli yönünden kişiselleştirilmesi yöntemiyle incelenmelidir.
| Korunan değer | ekonomik düzen, bilişim güvenliği ve kamu idaresinin dürüst, tarafsız işleyişi |
|---|---|
| Kanuni hareket | (1) (Değişik: 11/4/2013-6459/12 md.) Kamu kurumu veya kuruluşları adına yapılan mal veya hizmet alım veya satımlarına ya da kiralamalara ilişkin ihaleler ile yapım ihalelerine fesat karıştıran kişi, üç yıldan yedi yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. |
| Manevi unsur | TCK 235 kapsamındaki ihaleye fesat karıştırma suçu kasten işlenir. Failin bu hükmün kanuni unsurlarını bildiği ve fiili istediği ispatlanmalıdır; açık bir taksir düzenlemesi bulunmadığı için salt dikkatsizlik yeterli değildir. |
| Takip ve görev | TCK 235 metninde özel şikâyet koşulu bulunmadığından ihaleye fesat karıştırma soruşturması kural olarak resen yürütülür. TCK 235 için görevli mahkeme asliye ceza mahkemesidir. |
TCK 235 Güncel Madde Metni
İhaleye fesat karıştırma
(1) (Değişik: 11/4/2013-6459/12 md.) Kamu kurumu veya kuruluşları adına yapılan mal veya hizmet alım veya satımlarına ya da kiralamalara ilişkin ihaleler ile yapım ihalelerine fesat karıştıran kişi, üç yıldan yedi yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
(2) Aşağıdaki hallerde ihaleye fesat karıştırılmış sayılır: a) Hileli davranışlarla; 1. İhaleye katılma yeterliğine veya koşullarına sahip olan kişilerin ihaleye veya ihale sürecindeki işlemlere katılmalarını engellemek, 2. İhaleye katılma yeterliğine veya koşullarına sahip olmayan kişilerin ihaleye katılmasını sağlamak, 3. Teklif edilen malları, şartnamesinde belirtilen niteliklere sahip olduğu halde, sahip olmadığından bahisle değerlendirme dışı bırakmak, 4. Teklif edilen malları, şartnamesinde belirtilen niteliklere sahip olmadığı halde, sahip olduğundan bahisle değerlendirmeye almak. b) Tekliflerle ilgili olup da ihale mevzuatına veya şartnamelere göre gizli tutulması gereken bilgilere başkalarının ulaşmasını sağlamak. c) Cebir veya tehdit kullanmak suretiyle ya da hukuka aykırı diğer davranışlarla, ihaleye katılma yeterliğine veya koşullarına sahip olan kişilerin ihaleye, ihale sürecindeki işlemlere katılmalarını engellemek. d) İhaleye katılmak isteyen veya katılan kişilerin ihale şartlarını ve özellikle fiyatı etkilemek için aralarında açık veya gizli anlaşma yapmaları.
(3) (Değişik: 11/4/2013-6459/12 md.) İhaleye fesat karıştırma suçunun; a) Cebir veya tehdit kullanmak suretiyle işlenmesi hâlinde temel cezanın alt sınırı beş yıldan az olamaz. Ancak, kasten yaralama veya tehdit suçunun daha ağır cezayı gerektiren nitelikli hâllerinin gerçekleşmesi durumunda, ayrıca bu suçlar dolayısıyla cezaya hükmolunur. b) İşlenmesi sonucunda ilgili kamu kurumu veya kuruluşu açısından bir zarar meydana gelmemiş ise, bu fıkranın (a) bendinde belirtilen hâller hariç olmak üzere, fail hakkında bir yıldan üç yıla kadar hapis cezasına hükmolunur.
(4) İhaleye fesat karıştırma dolayısıyla menfaat temin eden görevli kişiler, ayrıca bu nedenle ilgili suç hükmüne göre cezalandırılırlar.
(5) Yukarıdaki fıkralar hükümleri, kamu kurum veya kuruluşları aracılığı ile yapılan artırma veya eksiltmeler ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, kamu kurum veya kuruluşlarının ya da kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının iştirakiyle kurulmuş şirketler, bunların bünyesinde faaliyet icra eden vakıflar, kamu yararına çalışan dernekler veya kooperatifler adına yapılan mal veya hizmet alım veya satımlarına ya da kiralamalara fesat karıştırılması halinde de uygulanır.
Madde metni 16 Ağustos 2026 tarihinde güncel konsolide metinden kontrol edilmiştir. Suç tarihindeki metin ve sonradan yürürlüğe giren lehe düzenleme ayrıca karşılaştırılmalıdır.
TCK 235 Fıkralarının Dosyaya Uygulanması
| Hüküm | Kanuni içerik | Uygulama kontrolü |
|---|---|---|
| 1. fıkra | (1) (Değişik: 11/4/2013-6459/12 md.) Kamu kurumu veya kuruluşları adına yapılan mal veya hizmet alım veya satımlarına ya da kiralamalara ilişkin ihaleler ile yapım ihalelerine fesat karıştıran kişi, üç yıldan yedi yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. | Temel fiil ve yaptırım bu hükümden çıkarılır. İhale sürecindeki hile, gizli bilgi, cebir-tehdit veya anlaşma fiili ile kamu zararının bulunup bulunmaması ceza sonucunu değiştirir. |
| 2. fıkra | (2) Aşağıdaki hallerde ihaleye fesat karıştırılmış sayılır: a) Hileli davranışlarla; 1. İhaleye katılma yeterliğine veya koşullarına sahip olan kişilerin ihaleye veya ihale sürecindeki işlemlere katılmalarını engellemek, 2. İhaleye katılma yeterliğine veya koşullarına sahip olmayan kişilerin ihaleye katılmasını sağlamak, 3. Teklif edilen malları, şartnamesinde belirtilen niteliklere sahip olduğu halde, sahip olmadığından bahisle değerlendirme dışı bırakmak, 4. Teklif edilen malları, şartnamesinde belirtilen niteliklere sahip olmadığı halde, sahip olduğundan bahisle değerlendirmeye almak. b) Tekliflerle ilgili olup da ihale mevzuatına veya şartnamelere göre gizli tutulması gereken bilgilere başkalarının ulaşmasını sağlamak. c) Cebir veya tehdit kullanmak suretiyle ya da hukuka aykırı diğer davranışlarla, ihaleye katılma yeterliğine veya koşullarına sahip olan kişilerin ihaleye, ihale sürecindeki işlemlere katılmalarını engellemek. d) İhaleye katılmak isteyen veya katılan kişilerin ihale şartlarını ve özellikle fiyatı etkilemek için aralarında açık veya gizli anlaşma yapmaları. | Bu hüküm temel fıkradan ayrı koşul, sonuç, artırım, indirim veya özel uygulama getiriyorsa şartları bağımsız ispatlanır. |
| 3. fıkra | (3) (Değişik: 11/4/2013-6459/12 md.) İhaleye fesat karıştırma suçunun; a) Cebir veya tehdit kullanmak suretiyle işlenmesi hâlinde temel cezanın alt sınırı beş yıldan az olamaz. Ancak, kasten yaralama veya tehdit suçunun daha ağır cezayı gerektiren nitelikli hâllerinin gerçekleşmesi durumunda, ayrıca bu suçlar dolayısıyla cezaya hükmolunur. b) İşlenmesi sonucunda ilgili kamu kurumu veya kuruluşu açısından bir zarar meydana gelmemiş ise, bu fıkranın (a) bendinde belirtilen hâller hariç olmak üzere, fail hakkında bir yıldan üç yıla kadar hapis cezasına hükmolunur. | Bu hüküm temel fıkradan ayrı koşul, sonuç, artırım, indirim veya özel uygulama getiriyorsa şartları bağımsız ispatlanır. |
| 4. fıkra | (4) İhaleye fesat karıştırma dolayısıyla menfaat temin eden görevli kişiler, ayrıca bu nedenle ilgili suç hükmüne göre cezalandırılırlar. | Bu hüküm temel fıkradan ayrı koşul, sonuç, artırım, indirim veya özel uygulama getiriyorsa şartları bağımsız ispatlanır. |
| 5. fıkra | (5) Yukarıdaki fıkralar hükümleri, kamu kurum veya kuruluşları aracılığı ile yapılan artırma veya eksiltmeler ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, kamu kurum veya kuruluşlarının ya da kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının iştirakiyle kurulmuş şirketler, bunların bünyesinde faaliyet icra eden vakıflar, kamu yararına çalışan dernekler veya kooperatifler adına yapılan mal veya hizmet alım veya satımlarına ya da kiralamalara fesat karıştırılması halinde de uygulanır. | Bu hüküm temel fıkradan ayrı koşul, sonuç, artırım, indirim veya özel uygulama getiriyorsa şartları bağımsız ispatlanır. |
TCK 235 ile Korunan Değer ve Suçun Hukuki Yapısı
İhaleye fesat karıştırma iddiası, maddedeki özel koşul gözden kaçırıldığında yanlış nitelendirilebilir. İhale sürecindeki hile, gizli bilgi, cebir-tehdit veya anlaşma fiili ile kamu zararının bulunup bulunmaması ceza sonucunu değiştirir. TCK 235 bu koşullarla ekonomik düzen, bilişim güvenliği ve kamu idaresinin dürüst, tarafsız işleyişi alanını korur.
TCK 235, ekonomik düzen ve malvarlığı bağlantılı bir düzenlemedir. İhale sürecindeki hile, gizli bilgi, cebir-tehdit veya anlaşma fiili ile kamu zararının bulunup bulunmaması ceza sonucunu değiştirir. Ticari ilişkinin varlığı tek başına ceza sorumluluğu doğurmaz; kanunda gösterilen hile, amaç, menfaat, sır, fiyat veya malvarlığı hareketi somut işlem zincirinde ayrıca ispatlanmalıdır.
İhaleye fesat karıştırma Suçunun Unsurları ve Cezası
| İnceleme başlığı | TCK 235 bakımından cevap |
|---|---|
| Fiil | (1) (Değişik: 11/4/2013-6459/12 md.) Kamu kurumu veya kuruluşları adına yapılan mal veya hizmet alım veya satımlarına ya da kiralamalara ilişkin ihaleler ile yapım ihalelerine fesat karıştıran kişi, üç yıldan yedi yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. |
| Özel odak | İhale sürecindeki hile, gizli bilgi, cebir-tehdit veya anlaşma fiili ile kamu zararının bulunup bulunmaması ceza sonucunu değiştirir. |
| Yaptırım | (1) (Değişik: 11/4/2013-6459/12 md.) Kamu kurumu veya kuruluşları adına yapılan mal veya hizmet alım veya satımlarına ya da kiralamalara ilişkin ihaleler ile yapım ihalelerine fesat karıştıran kişi, üç yıldan yedi yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Ancak, kasten yaralama veya tehdit suçunun daha ağır cezayı gerektiren nitelikli hâllerinin gerçekleşmesi durumunda, ayrıca bu suçlar dolayısıyla cezaya hükmolunur. b) İşlenmesi sonucunda ilgili kamu kurumu veya kuruluşu açısından bir zarar meydana gelmemiş ise, bu fıkranın (a) bendinde belirtilen hâller hariç olmak üzere, fail hakkında bir yıldan üç yıla kadar hapis cezasına hükmolunur. |
| İspat yöntemi | yetki, görev, mali hareket, elektronik kayıt, menfaat ve karar zincirinin her şüpheli yönünden kişiselleştirilmesi |
TCK 235 dosyasında maddi olgu ile hukuki yorum birbirine karıştırılmamalıdır. Uzman teknik olguyu açıklar; suçun oluşup oluşmadığına mahkeme karar verir. Raporun yöntemi, ham verisi ve denetlenebilirliği bu nedenle önemlidir.
TCK 235 Dosyasına Özgü Hukuki Analiz
İhaleye fesat karıştırma için belirleyici nokta: İhale sürecindeki hile, gizli bilgi, cebir-tehdit veya anlaşma fiili ile kamu zararının bulunup bulunmaması ceza sonucunu değiştirir. Bu nedenle ilk inceleme maddeye özgü ana kontrol: ihale sürecindeki hile, gizli bilgi, cebir-tehdit veya anlaşma fiili ile kamu zararının bulunup bulunmaması ceza sonucunu değiştirir. üzerinden başlar; ardından ihale, sözleşme, şartname, teklif veya işlem dosyasının tam örneği ile olay anlatımının uyumu sınanır.
Kanuni hareketin somutlaştırılması: “(1) (Değişik: 11/4/2013-6459/12 md.) Kamu kurumu veya kuruluşları adına yapılan mal veya hizmet alım veya satımlarına ya da kiralamalara ilişkin ihaleler ile yapım ihalelerine fesat karıştıran kişi, üç yıldan yedi yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.” hükmündeki fiillerden hangisinin isnat edildiği açıkça gösterilmelidir. Banka hareketi, fatura, ödeme, menfaat ve rayiç karşılaştırması ve sistem logu, erişim yetkisi, hash değeri ve adli kopya tutanağı, hareketin zamanı, konusu ve sonucu bakımından birlikte okunur. Maddede aranan özel amaç, sıfat, izin, tehlike veya netice birbirinin yerine kullanılamaz.
Bu suça özgü son kontrol: yetki, görev, mali hareket, elektronik kayıt, menfaat ve karar zincirinin her şüpheli yönünden kişiselleştirilmesi gerekir. E-posta, mesaj, talimat ve toplantı kayıtları ile şirket, sicil, görev ve imza yetkisini gösteren belgeler arasındaki uyum, isnadın TCK 235 kapsamında mı yoksa idari, disiplin, tazminat ya da başka bir suç kapsamında mı kaldığını gösterir.
TCK 235 Dosyasında Cevaplanması Gereken Sorular
- İsnat edilen somut hareket, TCK 235 metnindeki hangi fiile karşılık geliyor?
- İhale sürecindeki hile, gizli bilgi, cebir-tehdit veya anlaşma fiili ile kamu zararının bulunup bulunmaması ceza sonucunu değiştirir.
- TCK 235 metni fail yönünden ayrıca bir sıfat aramıyorsa suç herkes tarafından işlenebilir. Bununla birlikte ihaleye fesat karıştırma isnadında fiilî hâkimiyet, özel yükümlülük, izin durumu ve maddede kullanılan kişi tanımı her şüpheli bakımından ayrı denetlenir.
- TCK 235 kapsamındaki ihaleye fesat karıştırma suçu kasten işlenir. Failin bu hükmün kanuni unsurlarını bildiği ve fiili istediği ispatlanmalıdır; açık bir taksir düzenlemesi bulunmadığı için salt dikkatsizlik yeterli değildir.
- TCK 235 ihaleye fesat karıştırma suçu, maddede aranan hareket, tehlike veya netice gerçekleştiğinde tamamlanır. İcra hareketleri bölünebilir ve elverişliyse teşebbüs hükümleri uygulanabilir; hazırlık hareketi kanun tarafından ayrıca suç sayılmadıkça cezalandırılmaz.
Fail, Mağdur, Suç Konusu ve Manevi Unsur
TCK 235 metni fail yönünden ayrıca bir sıfat aramıyorsa suç herkes tarafından işlenebilir. Bununla birlikte ihaleye fesat karıştırma isnadında fiilî hâkimiyet, özel yükümlülük, izin durumu ve maddede kullanılan kişi tanımı her şüpheli bakımından ayrı denetlenir.
TCK 235 kapsamındaki ihaleye fesat karıştırma suçu kasten işlenir. Failin bu hükmün kanuni unsurlarını bildiği ve fiili istediği ispatlanmalıdır; açık bir taksir düzenlemesi bulunmadığı için salt dikkatsizlik yeterli değildir. TCK 235 dosyasında olası kast, özel amaç, saik veya taksir aranıyorsa bunların her biri kanun metnindeki yeriyle sınırlı değerlendirilir; aynı kurumda çalışma veya sonucun meydana gelmesi manevi unsurun yerine geçmez.
Tamamlanma, Teşebbüs, İştirak ve İçtima
TCK 235 ihaleye fesat karıştırma suçu, maddede aranan hareket, tehlike veya netice gerçekleştiğinde tamamlanır. İcra hareketleri bölünebilir ve elverişliyse teşebbüs hükümleri uygulanabilir; hazırlık hareketi kanun tarafından ayrıca suç sayılmadıkça cezalandırılmaz.
İhale sürecindeki hile, gizli bilgi, cebir-tehdit veya anlaşma fiili ile kamu zararının bulunup bulunmaması ceza sonucunu değiştirir. Ticari ilişkinin varlığı tek başına ceza sorumluluğu doğurmaz; kanunda gösterilen hile, amaç, menfaat, sır, fiyat veya malvarlığı hareketi somut işlem zincirinde ayrıca ispatlanmalıdır. İştirak değerlendirmesinde her kişinin TCK 235 kapsamındaki icra hareketine, karara veya sonuca katkısı ayrı gösterilir.
Benzer suçtan fark: TCK 236 Edimin ifasına fesat karıştırma farklı bir kanuni hareket veya koruma alanına dayanır. TCK 235 uygulanırken maddeler yalnız başlık benzerliğiyle değil; fiil, suç konusu, fail sıfatı ve manevi unsur karşılaştırılarak ayrılır.
TCK 235 Dosyasında Deliller ve Savunma Kontrolü
İhale sürecindeki hile, gizli bilgi, cebir-tehdit veya anlaşma fiili ile kamu zararının bulunup bulunmaması ceza sonucunu değiştirir. Bu nedenle aşağıdaki kayıtlar soyut bir kontrol listesi olarak değil, TCK 235 unsurlarından hangisini kanıtladığı belirtilerek incelenir.
- Maddeye özgü ana kontrol: İhale sürecindeki hile, gizli bilgi, cebir-tehdit veya anlaşma fiili ile kamu zararının bulunup bulunmaması ceza sonucunu değiştirir.
- İhale, sözleşme, şartname, teklif veya işlem dosyasının tam örneği
- Banka hareketi, fatura, ödeme, menfaat ve rayiç karşılaştırması
- Sistem logu, erişim yetkisi, hash değeri ve adli kopya tutanağı
- E-posta, mesaj, talimat ve toplantı kayıtları
- Şirket, sicil, görev ve imza yetkisini gösteren belgeler
- Her şüphelinin fiilî katkısını ayıran mali veya bilişim uzman raporu
TCK 235 yönünden dosyada yalnız sonuç veya kurum tutanağı bulunması mahkûmiyet için yeterli değildir. Fiilî katkı, manevi unsur ve hukuka aykırılık kişiselleştirilir; alternatif olay açıklaması teknik ve maddi verilerle sınanır.
Soruşturma, Uzlaştırma, Görevli Mahkeme ve Zamanaşımı
Takip koşulu: TCK 235 metninde özel şikâyet koşulu bulunmadığından ihaleye fesat karıştırma soruşturması kural olarak resen yürütülür.
Uzlaştırma: TCK 235 genel uzlaştırma listesinde yer almaz; ihaleye fesat karıştırma ile bağlantılı suç ve suç tarihi ayrıca kontrol edilir.
Görev ve süre: TCK 235 için görevli mahkeme asliye ceza mahkemesidir. TCK 235 için temel olağan dava zamanaşımı 15 yıldır; kesilme, durma ve nitelikli hâller ayrıca hesaplanır.
Resmî Kaynaklar
Hukuki Değerlendirme ve İletişim
Belgeler, süreler, görev ve yetki kuralları somut olayın özellikleriyle birlikte incelenir.
Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosuİhsaniye Mahallesi, 4903. Sokak, Profit İş Merkezi No:23, Kat:3, Daire:14, 33070 Akdeniz/Mersin, Türkiye
Yazar ve Hukuki Bilgilendirme
