Teknik Araçlarla İzleme Konutta Yapılabilir mi? CMK 140 Şartları ve Süresi 2026
CMK 140 Teknik Araçlarla İzleme İçin Hangi Şartları Arıyor?
Teknik araçlarla izleme, kişinin kamuya açık alanlardaki hareketlerinin veya işyerindeki faaliyetlerinin kamera, ses kaydı veya başka teknik araçlarla gizlice takip edilmesini sağlayan ağır bir koruma tedbiridir. Bu nedenle 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m.140 tedbiri genel kolluk takibi olarak değil, sınırlı suçlar ve sıkı şartlar için düzenlemiştir.
Birinci şart, katalog suçlardan birinin işlendiği hususunda somut delillere dayanan kuvvetli şüphe sebeplerinin bulunmasıdır. Soyut ihbar veya suçun niteliğinin ağır olması tek başına yeterli değildir. İkinci şart, başka suretle delil elde edilememesidir. Daha hafif yöntemlerle aynı delile ulaşmak mümkünse teknik izleme ilk seçenek hâline getirilemez.
Bu iki şart, katalog suç şartına ek olarak birlikte aranır. Tedbir kararı verilirken hangi somut delilin kuvvetli şüphe oluşturduğu ve neden başka yöntemlerin yetersiz kaldığı kararın gerekçesinde anlaşılabilmelidir.
Teknik Araçlarla İzleme Nerelerde Yapılabilir?
CMK m.140/1, şüpheli veya sanığın kamuya açık yerlerdeki faaliyetleri ile işyerinin teknik araçlarla izlenebileceğini, ses veya görüntü kaydı alınabileceğini düzenler. Kamuya açık sokak, meydan, restoran, alışveriş alanı veya herkesin erişebildiği başka yerler tedbirin alanına girebilir.
İşyeri ayrıca açıkça kanunda sayılmıştır. İşyeri herkese açık olmasa bile hâkim veya savcı kararının şartları varsa teknik izleme yapılabilir. Ancak kararın hangi işyerini, hangi kişiyi ve hangi süreyi kapsadığı belirli olmalıdır.
Kamuya açık yerde bulunmak, kişinin her türlü iletişiminin sınırsız biçimde kaydedilebileceği anlamına gelmez. Telefon görüşmelerinin telekomünikasyon yoluyla dinlenmesi CMK m.135’e; teknik araçla ortam görüntüsü ve sesi alınması ise m.140’a tabidir.
Teknik Araçlarla İzleme Kişinin Konutunda Yapılabilir mi?
Hayır. CMK m.140/5 hükmü nettir: bu madde hükümleri kişinin konutunda uygulanamaz. Bu yasak, tedbirin özel hayatın en mahrem alanı olan konuta taşınmasını engeller.
Örneğin kişinin evinin içine gizli kamera yerleştirilmesi veya konut içinin m.140’a dayanılarak sürekli ses kaydına alınması kanunun açık yasağıyla bağdaşmaz. Konutun dışından kamuya açık alanın izlenmesi ise kararın kapsamı ve mahremiyet düzeyi bakımından ayrıca değerlendirilir.
Konut yasağı yalnız “yatak odası” gibi özel bölümlerle sınırlı değildir; kişinin konutu bütün olarak m.140/5 koruması altındadır. Teknik takip kararı bu açık yasağı ortadan kaldırmaz.
Teknik İzleme Kararını Kim Verir?
CMK m.140/2’ye göre teknik araçlarla izlemeye hâkim karar verir. Gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde Cumhuriyet savcısı karar verebilir. Savcının kararı yirmi dört saat içinde hâkim onayına sunulur; hâkim de kararını en geç yirmi dört saat içinde verir.
Sürenin dolması veya hâkimin aksine karar vermesi hâlinde elde edilen kayıtlar derhâl imha edilir. Bu hüküm savcı kararının uzun süreli bağımsız izleme yetkisine dönüşmesini önler.
Dosyada savcı kararının saati, hâkime sunulma zamanı ve hâkim onayının tarihi kontrol edilmelidir. Yargısal denetim süresinin aşılması hâlinde kanun kayıtların imhasını açık sonuç olarak bağlamıştır.
Teknik Araçlarla İzleme Süresi Ne Kadardır?
CMK m.140/3’e göre teknik araçlarla izleme kararı en çok üç haftalık süre için verilebilir. Bu süre gerektiğinde bir hafta daha uzatılabilir. Olağan dosyada kanunun temel süre sistemi bu şekildedir.
Örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenen suçlarla ilgili olarak gerekli görülmesi hâlinde hâkim, bu sürelere ek olarak her defasında bir haftadan fazla olmamak ve toplam dört haftayı geçmemek üzere uzatma kararı verebilir.
Teknik izleme ile birlikte gizli soruşturmacı görevlendirilmişse m.140/3’teki süreler bir kat artırılarak uygulanır. Bu artış kendiliğinden değil, iki tedbirin birlikte uygulanması hâlinde kanunun öngördüğü özel sonuçtur.
Teknik İzleme Hangi Suçlarda Yapılabilir?
CMK m.140/1 tedbiri sınırlı katalog suçlara bağlar. Türk Ceza Kanununda göçmen kaçakçılığı ve insan ticareti, organ veya doku ticareti, kasten öldürme, nitelikli hırsızlık ve yağma, nitelikli dolandırıcılık, uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti, parada sahtecilik, m.220/3 kapsamındaki suç işlemek amacıyla örgüt kurma, fuhuş, ihaleye fesat karıştırma, tefecilik, rüşvet, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama ile belirli devlet güvenliği ve casusluk suçları katalogdadır.
Ayrıca 6136 sayılı Kanundaki silah kaçakçılığı, Kaçakçılıkla Mücadele Kanununda hapis cezası gerektiren suçlar ve Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanununun 68 ve 74. maddelerindeki suçlar kapsam içindedir.
Katalogda bulunmak tek başına tedbir için yeterli değildir. Kuvvetli şüphe ve başka yolla delil elde edememe şartları ayrıca aranır. Her üç sınır aynı anda uygulanır.
Teknik Takipte Ses ve Görüntü Kaydı Alınabilir mi?
Evet. CMK m.140/1, kamuya açık yerlerdeki faaliyetler ve işyerinin teknik araçlarla izlenebilmesine, ses veya görüntü kaydı alınabilmesine izin verir. Hangi kaydın alınacağı kararın türü ve kapsamıyla sınırlıdır.
Tedbirin amacı belirli suçla ilgili delil elde etmektir. Soruşturma konusu dışındaki kişilerin özel yaşamına ilişkin kayıtların sınırsız şekilde saklanması veya başka amaçlarla kullanılması kanunun amacıyla bağdaşmaz.
Kayıtların bütünlüğü, tarih-saat bilgisi, teknik cihazın kimliği ve kaydı yapan birim delilin güvenilirliği bakımından önemlidir. Montaj, kesinti veya görüntü-ses uyumsuzluğu iddialarında bilirkişi incelemesi gerekebilir.
Teknik İzleme Kayıtları Ne Zaman Yok Edilir?
CMK m.140/4, elde edilen delillerin maddede sayılan suçlarla ilgili soruşturma ve kovuşturma dışında kullanılamayacağını düzenler. Ceza kovuşturması bakımından gerekli olmadığı takdirde kayıtlar Cumhuriyet savcısının gözetiminde derhâl yok edilir.
Ayrıca savcı tarafından verilen tedbir kararının süresinde hâkim onayına sunulmaması, yirmi dört saatlik hâkim karar süresinin dolması veya hâkimin aksine karar vermesi hâlinde kayıtlar derhâl imha edilir.
İmha işleminin tutanakla belirlenmesi, verinin daha sonra başka dosyada izinsiz kullanılıp kullanılmadığının denetlenebilmesini sağlar.
Teknik İzleme ile Gizli Soruşturmacı Birlikte Kullanılabilir mi?
Evet. Kanun iki tedbirin birlikte uygulanabileceğini kabul eder. CMK m.140/3, teknik araçlarla izleme tedbiri ile birlikte gizli soruşturmacı görevlendirilmesi hâlinde sürelerin bir kat artırılacağını açıkça düzenler.
Ancak her tedbir kendi kanuni şartlarına göre karara bağlanmalıdır. Gizli soruşturmacı için CMK m.139, teknik izleme için m.140 şartları ayrı ayrı oluşmalıdır. Bir tedbirin kararı diğerinin eksik koşulunu tamamlamaz.
Gizli soruşturmacının kim olabileceği, görev sınırı ve katalog suçlar için CMK 139 Gizli Soruşturmacı Rehberi incelenebilir.
Teknik İzleme ile Telefon Dinleme Arasındaki Fark
CMK m.140, kişinin fiziksel faaliyetlerinin teknik araçlarla izlenmesine ve ortamdan ses/görüntü kaydı alınmasına ilişkindir. CMK m.135 ise telefon, internet veya başka telekomünikasyon yoluyla yapılan iletişimin denetlenmesini düzenler.
İki tedbirin katalog suç listeleri büyük ölçüde benzer olsa da kararın konusu ve süre sistemi farklıdır. Teknik izleme süresi haftalar üzerinden, telefon dinleme süresi aylar üzerinden düzenlenmiştir.
Telefon dinleme şartları için CMK 135 Telefon Dinleme rehberi bağlantılıdır.
İşyeri ile Konut Aynı Adresteyse Ne Olur?
Bazı kişiler evlerinin bir bölümünü işyeri olarak kullanabilir. CMK m.140 işyerinde teknik izlemeye izin verirken konutta uygulanmasını yasaklar. Bu durumda fiilî kullanım alanları ve kararın kapsamı dikkatle belirlenmelidir.
Konut olarak kullanılan yaşam alanına teknik cihaz yerleştirilemez. İşyerine ayrılmış ve gerçekten mesleki/ticari faaliyet için kullanılan ayrı bölüm bakımından ise m.140 şartları somut olarak değerlendirilir. Sınırın belirsiz olduğu durumda konut mahremiyeti lehine sıkı yorum gerekir.
Kararda yalnız adres yazılması yeterli olmayabilir; izlenecek alanın hangi bölüm olduğu anlaşılabilir olmalıdır.
Türkiye Geneli ve Mersin Uygulaması
CMK m.140 Türkiye genelinde aynıdır. Mersin’de yürütülen bir soruşturmada da konutta teknik izleme yasağı, hâkim/savcı karar sistemi, katalog suç ve süreler değişmez.
Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu’nun tek fiziksel ofisi Mersin’dedir. Teknik takip, telefon dinleme, gizli soruşturmacı ve dijital delil tedbirlerinin hukuka uygunluk denetimi Mersin’den takip edilir; Türkiye genelindeki dosyalarda usul ve vekâlet kuralları çerçevesinde çalışma yürütülür.
Güncel CMK metni için Adalet Bakanlığı CMK metni esas alınmalıdır.
CMK 140 Hakkında Sık Sorulan Sorular
1. Ev içine gizli kamera konulabilir mi?
CMK m.140 kişinin konutunda uygulanamaz.
2. İşyerinde teknik takip yapılabilir mi?
Katalog suç, kuvvetli şüphe, başka yolla delil elde edememe ve karar şartları oluşursa yapılabilir.
3. Teknik izleme kararını kim verir?
Hâkim; gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde Cumhuriyet savcısı karar verebilir.
4. Savcı kararı ne zaman hâkime sunulur?
Yirmi dört saat içinde; hâkim de yirmi dört saat içinde karar verir.
5. Teknik izleme süresi ne kadar?
En çok üç hafta; gerektiğinde bir hafta uzatma mümkündür. Örgüt faaliyeti çerçevesindeki suçlarda kanundaki ek uzatma sistemi uygulanır.
6. Her suçta teknik izleme yapılabilir mi?
Hayır. Yalnız CMK m.140/1’de sayılan suçlarda uygulanabilir.
7. Ses kaydı alınabilir mi?
Evet. Kararın kapsamına göre ses veya görüntü kaydı alınabilir.
8. Hâkim onaylamazsa kayıt ne olur?
Kayıtlar derhâl imha edilir.
9. Gizli soruşturmacıyla birlikte uygulanabilir mi?
Evet. Birlikte uygulanırsa kanundaki süreler bir kat artırılır.
10. Teknik takip kayıtları başka suçta kullanılabilir mi?
CMK m.140/4 elde edilen delillerin maddede sayılan suçlarla ilgili soruşturma ve kovuşturma dışında kullanılamayacağını düzenler.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
