Terditli Dava Dilekçesi 2026 | HMK 111 Word Örneği

Terditli Dava Nedir?

Terditli dava, davacının aynı davalıya karşı birden fazla talebini önem sırasına göre kademeli biçimde ileri sürmesidir. Davacı öncelikle asli talebinin kabulünü ister; ancak bu talep esastan reddedilirse ikinci sıradaki fer’î talebinin incelenmesini talep eder. HMK m.111 bu dava biçimini açıkça düzenler.

Terditli dava, davacının hangi sonucu öncelikle istediği belli olmayan bir talep yığını değildir. Dilekçede asli talebin hangisi, fer’î talebin hangisi olduğu kesin biçimde yazılmalıdır. “A veya B’ye karar verilsin” şeklindeki belirsiz sonuç yerine sıralama kurulmalıdır.

Asli ve fer’î talepler aynı davalıya yöneltilir. Ayrıca aralarında hukuki veya ekonomik bağlantı bulunmalıdır. Tamamen ilgisiz iki talep, sırf tek dosyada görülsün diye terditli dava hâline getirilemez.

Terditli Davanın Şartları Nelerdir?

Birinci şart aynı davalıya karşı birden fazla talebin bulunmasıdır. İkinci şart talepler arasında aslilik ve fer’îlik ilişkisi kurulmasıdır. Üçüncü şart ise talepler arasında hukuki veya ekonomik bağlantının bulunmasıdır. Bu unsurlardan biri eksikse HMK m.111’deki terditli yapı doğru kurulmamış olur.

Hukuki bağlantı, taleplerin aynı hukuki ilişki veya olay zincirinden doğmasıyla ortaya çıkabilir. Ekonomik bağlantı ise bir talebin kabul veya reddinin diğer ekonomik sonuca doğrudan etkili olması gibi durumlarda söz konusu olabilir. Dilekçede bağlantının türü somutlaştırılmalıdır.

Fer’î talep, asli talebin kabul edilmesi hâlinde ayrıca hükme bağlanması istenen ikinci bir bağımsız kazanç talebi değildir. Asli talep kabul edilirse fer’î talebin incelenmesine geçilmez. Bu yön, terditli davayı taleplerin yığılmasından ayıran temel noktadır.

Mahkeme Terditli Talepleri Hangi Sırayla İnceler?

HMK m.111/2 açık bir inceleme sırası getirir: mahkeme asli talebi esastan reddetmedikçe fer’î talebi inceleyemez ve hükme bağlayamaz. Bu nedenle önce asli talebin dava şartları, esası ve delilleri değerlendirilir.

Asli talebin kabulü hâlinde fer’î talep hakkında esas incelemesine gerek kalmaz. Asli talep esastan reddedilirse mahkeme ikinci basamağa geçerek fer’î talebi kendi maddi hukuk şartları ve delilleri içinde değerlendirir.

Asli talebin usulden reddedildiği durumların terdit sırasına etkisi, kararın niteliğine göre ayrıca değerlendirilmelidir. Kanun metnindeki “esastan reddi” ifadesi bu nedenle Word şablonunda aynen korunmuştur.

Terditli Dava ile Seçimlik veya Kümülatif Talep Farkı

Terditli davada birinci ve ikinci talep arasında öncelik sırası vardır. Davacı asli talep kabul edilirse fer’î talebin ayrıca kabulünü istemez. Kümülatif taleplerde ise davacı birden fazla talebinin birlikte kabulünü ister. Bu iki yapı sonuç bölümünde tamamen farklı yazılır.

Seçimlik borç veya seçimlik dava hakkı bulunan hâllerde de maddi hukuk kuralları farklı olabilir. Davacının “mahkeme hangisini uygun görürse” yaklaşımı HMK m.111’in aradığı asli-fer’î düzeni tek başına kurmaz.

Bir başka karışıklık, terditli dava ile hukuki sebeplerin yarışmasıdır. Aynı maddi talebin birden fazla hukuki sebebe dayanması her zaman birden fazla talep bulunduğu anlamına gelmez. Terditli dava için sonuç itibarıyla kademeli taleplerin bulunması gerekir.

Terditli Davada Harç ve Dava Değeri

Harca esas değerin belirlenmesi, asli ve fer’î taleplerin parasal niteliğine ve Harçlar Kanununa göre yapılır. Her terditli dava için tek bir sabit harç formülü yazılamaz. Parasal ve parasal olmayan taleplerin birlikte bulunması hâlinde de somut sonuçlar ayrı değerlendirilir.

Dilekçede `[DAVA DEĞERİ]` alanının boş bırakılmaması gerekir. Talep edilen sonuçların parasal değeri varsa bu değer UYAP ve güncel harç tarifesiyle kontrol edilmelidir. Kullanıcının başka bir internet şablonundaki harç rakamını kopyalaması doğru değildir.

Terditli Davada Görevli Mahkeme

HMK m.111 yalnız dava biçimini düzenler; görevli mahkeme asli ve fer’î taleplerin hukuki niteliğine göre belirlenir. İş, tüketici, ticaret, aile veya genel hukuk uyuşmazlığı için farklı görev kuralları bulunabilir.

Taleplerin farklı görevli mahkemelere ait olması hâlinde bunların tek terditli davada birlikte ileri sürülüp sürülemeyeceği görev kuralları bakımından ayrıca incelenmelidir. Şablonda mahkeme adının sabit yazılmamasının nedeni budur.

Terditli Davada Deliller Nasıl Gösterilir?

Asli ve fer’î taleplerin dayandığı olgular aynı olabilir; fakat her talep için farklı deliller de gerekebilir. Dilekçede hangi belgenin hangi talebi desteklediği ayrıştırılmalıdır. Özellikle fer’î talebin koşulları asli talebinkinden farklıysa delil listesi buna göre genişletilir.

Karşı tarafın veya kamu kurumunun elindeki kayıtların celbi isteniyorsa kurum, belge ve dönem bilgisi yazılır. Bilirkişi veya keşif talebinin hangi teknik soruyu çözmek için istendiği açıklanır.

Terditli Dava Word Dilekçesi Nasıl Doldurulur?

Önce asli talebi tek cümlede yazın. Ardından “asli talep esastan reddedilirse” incelenecek fer’î talebi tek cümlede yazın. İki talebin aynı davalıya yöneldiğini ve aralarındaki bağlantıyı açıklayın.

Her talebin maddi hukuk dayanağını ayrı belirleyin. Sonuç bölümünde sıralamayı kesinlikle ters çevirmeyin. Asli talebin kabulü hâlinde fer’î talebin de birlikte kabulünü ister gibi bir metin bırakmayın.

Word’deki sarı alanları doldurduktan sonra `[ASLİ TALEP]`, `[FER’Î TALEP]`, `[KANUN]` ve `[DELİL]` gibi hiçbir boş alan kalmamalıdır. Kullanılmayan delil seçenekleri silinmelidir.

Sık Yapılan Hatalar

En yaygın hata, iki ayrı talebi sadece “öncelikle ve aksi hâlde” kelimeleriyle terditli dava saymaktır. Kanuni bağlantı ve aynı davalı şartı ayrıca bulunmalıdır. İkinci hata asli ve fer’î talebi sonuç bölümünde net ayırmamaktır.

Üçüncü hata, asli talep kabul edilse bile fer’î talebin de incelenmesini istemektir. Dördüncü hata görevli mahkemeyi yalnız HMK m.111’e bakarak belirlemektir. Beşinci hata ise fer’î talebin maddi hukuk şartlarını hiç açıklamamaktır.

Resmî Mevzuat ve İlgili İçerikler

Temel hüküm 6100 sayılı HMK m.111’dir. Diğer usul dilekçeleri için Dilekçe Örnekleri Kütüphanesi kullanılabilir.