Tıp Hukuku Nedir? Malpraktis, Hasta Hakları ve Tazminat (2026)
Hasta hakları ve sağlık hizmetinden doğan sorumluluk
Bu yazıyla ilgili genel bir sorunuz mu var? Anonim soru sor
Kısa ve net cevap: Tıp hukuku; hastanın bilgilendirilmesini, rızasını, tıbbi kayıtları ve sağlık hizmetinden doğan sorumluluğu düzenler. Tedavinin istenen sonucu vermemesi tek başına malpraktis değildir. Tıbbi hata iddiasında uygulanan mesleki standart, zarar ve nedensellik; aydınlatma ve organizasyon ihlallerinde ise bunlara özgü yükümlülükler incelenir. Kamu hastanesindeki idari başvuru ile özel sağlık hizmetindeki tüketici veya sözleşme talebi aynı usule tabi değildir.
Tıp hukuku dosyasında ilk kontrol
| Başlık | Hukuki ayrım |
|---|---|
| Olumsuz sonuç | Tek başına kusurun kanıtı değildir. Komplikasyonun yönetimi ve bilgilendirme ayrıca incelenir. |
| Onam | İmzalı form ile müdahaleye özgü, zamanında ve anlaşılır açıklama aynı şey değildir. |
| Kayıtlar | Hasta dosyasının tam örneği, görüntüler ve özgün elektronik belgeler istenir; yalnız e-Nabız dökümüyle yetinilmez. |
| Kamu sağlık hizmeti | İdari eylemden doğan tazminatta İYUK m.13 başvurusu ve idari dava süresi ayrı takip edilir. |
| Özel sağlık hizmeti | Tüketici işlemi, sözleşme türü, talepte bulunan kişi ve istenen zarar kalemi belirlenir. |
| 2026 usul değişikliği | 31 Temmuz 2026 sonrasında açılan hukuk davalarında eski HMK m.107 açıklaması yeni dosyalara aynen taşınmaz; geçiş kuralı ayrıca uygulanır. |
Öncelik: Kayıtları toplamakla süreleri korumak birlikte yürütülür. Eksik belge yanıtı, ceza soruşturması veya hasta hakları şikâyeti beklenirken tazminat başvurusunun süresinin kendiliğinden durduğu varsayılmaz. Tıbbi ve hukuki değerlendirme için bilinen tarihler ilk aşamada kaydedilir; henüz bilinmeyen bilgiler kesinmiş gibi yazılmaz.
İlgili rehberler: Malpraktis ve tazminat süreci, zarar ve tazminat talepleri ile taksirle yaralama, aynı olayın farklı hukuki yönlerini açıklar.
İlgili kanun ve yönetmelik hükümleri
Kaynak notu: Hasta haklarına ilişkin hükümler Sağlık Bakanlığının yayımladığı Yönetmelik metni üzerinden; kanuni başvuru ve dava usulü ise aşağıdaki resmî kanun ve değişiklik metinleriyle birlikte incelenmiştir. Her alıntının kapsadığı madde veya fıkra kendi başlığında gösterilmiştir. 2026 değişiklikleri ve geçiş hükümleri başvuru yolu bölümünde ayrıca açıklanmıştır.
Hasta Hakları Yönetmeliği m.14 – Tam metin
Personel, hastanın durumunun gerektirdiği tıbbi özeni gösterir. Hastanın hayatını kurtarmak veya sağlığını korumak mümkün olmadığı takdirde dahi, ıstırabını azaltmaya veya dindirmeye çalışmak zorunludur.
Hasta Hakları Yönetmeliği m.15 – Tam metin
Hastaya;
- a) Hastalığın muhtemel sebepleri ve nasıl seyredeceği,
- b) Tıbbi müdahalenin kim tarafından nerede, ne şekilde ve nasıl yapılacağı ile tahmini süresi,
- c) Diğer tanı ve tedavi seçenekleri ve bu seçeneklerin getireceği fayda ve riskler ile hastanın sağlığı üzerindeki muhtemel etkileri,
- ç) Muhtemel komplikasyonları,
- d) Reddetme durumunda ortaya çıkabilecek muhtemel fayda ve riskleri,
- e) Kullanılacak ilaçların önemli özellikleri,
- f) Sağlığı için kritik olan yaşam tarzı önerileri,
- g) Gerektiğinde aynı konuda tıbbî yardıma nasıl ulaşabileceği,
hususlarında bilgi verilir.
Hasta Hakları Yönetmeliği m.16 – Tam metin
Hasta, sağlık durumu ile ilgili bilgiler bulunan dosyayı ve kayıtları, doğrudan veya vekili veya kanuni temsilcisi vasıtası ile inceleyebilir ve bir suretini alabilir. Bu kayıtlar, sadece hastanın tedavisi ile doğrudan ilgili olanlar tarafından görülebilir.
Hasta Hakları Yönetmeliği m.18 – Tam metin
Bilgi, mümkün olduğunca sade şekilde, tereddüt ve şüpheye yer verilmeden, hastanın sosyal ve kültürel düzeyine uygun olarak anlayabileceği şekilde verilir.
Hasta, tıbbi müdahaleyi gerçekleştirecek sağlık meslek mensubu tarafından tıbbi müdahale konusunda sözlü olarak bilgilendirilir. Bilgilendirme ve tıbbi müdahaleyi yapacak sağlık meslek mensubunun farklı olmasını zorunlu kılan durumlarda, bu duruma ilişkin hastaya açıklama yapılmak suretiyle bilgilendirme yeterliliğine sahip başka bir sağlık meslek mensubu tarafından bilgilendirme yapılabilir.
Hastanın kendisinin bilgilendirilmesi esastır. Hastanın kendisi yerine bir başkasının bilgilendirilmesini talep etmesi halinde, bu talep kişinin imzası ile yazılı olarak kayıt altına alınmak kaydıyla sadece bilgilendirilmesi istenilen kişilere bilgi verilir.
Hasta, aynı şikayeti ile ilgili olarak bir başka hekimden de sağlık durumu hakkında ikinci bir görüş almayı talep edebilir.
Acil durumlar dışında, bilgilendirme hastaya makul süre tanınarak yapılır.
Bilgilendirme uygun ortamda ve hastanın mahremiyeti korunarak yapılır.
Hastanın talebi halinde yapılacak işlemin bedeline ilişkin bilgiler sağlık hizmet sunucusunun ilgili birimleri tarafından verilir.
Hasta Hakları Yönetmeliği m.22/1 – Rıza ilkesi
Kanunda gösterilen istisnalar hariç olmak üzere, kimse, rızası olmaksızın ve verdiği rızaya uygun olmayan bir şekilde tıbbi ameliyeye tabi tutulamaz.
Bu kutu maddenin rızaya ilişkin birinci fıkrasını aktarır; adli amaçlı delil elde etme işlemleri için ayrıca ilgili ceza muhakemesi hükümleri uygulanır.
Hasta Hakları Yönetmeliği m.24 – Tam metin
Tıbbi müdahalelerde hastanın rızası gerekir. Hasta küçük veya mahcur ise velisinden veya vasisinden izin alınır. Hastanın, velisinin veya vasisinin olmadığı veya hazır bulunamadığı veya hastanın ifade gücünün olmadığı hallerde, bu şart aranmaz.
Kanuni temsilcinin rızasının yeterli olduğu hallerde dahi, anlatılanları anlayabilecekleri ölçüde, küçük veya kısıtlı olan hastanın dinlenmesi suretiyle mümkün olduğu kadar bilgilendirme sürecine ve tedavisi ile ilgili alınacak kararlara katılımı sağlanır.
Sağlık kurum ve kuruluşları tarafından engellilerin durumuna uygun bilgilendirme yapılmasına ve rıza alınmasına yönelik gerekli tedbirler alınır.
Kanuni temsilci tarafından rıza verilmeyen hallerde, müdahalede bulunmak tıbben gerekli ise, velayet ve vesayet altındaki hastaya tıbbi müdahalede bulunulabilmesi; Türk Medeni Kanununun 346 ncı ve 487 inci maddeleri uyarınca mahkeme kararına bağlıdır.
Tıbbi müdahale sırasında isteğini açıklayabilecek durumda bulunmayan bir hastanın, tıbbî müdahale ile ilgili olarak önceden açıklamış olduğu istekleri göz önüne alınır.
Yeterliğin zaman zaman kaybedildiği tekrarlayıcı hastalıklarda, hastadan yeterliği olduğu dönemde onu kaybettiği dönemlere ilişkin yapılacak tıbbi müdahale için rıza vermesi istenebilir.
Hastanın rızasının alınamadığı hayati tehlikesinin bulunduğu ve bilincinin kapalı olduğu acil durumlar ile hastanın bir organının kaybına veya fonksiyonunu ifa edemez hale gelmesine yol açacak durumun varlığı halinde, hastaya tıbbi müdahalede bulunmak rızaya bağlı değildir. Bu durumda hastaya gerekli tıbbi müdahale yapılarak durum kayıt altına alınır.
Ancak bu durumda, mümkünse hastanın orada bulunan yakını veya kanuni temsilcisi; mümkün olmadığı takdirde de tıbbi müdahale sonrasında hastanın yakını veya kanuni temsilcisi bilgilendirilir. Ancak hastanın bilinci açıldıktan sonraki tıbbi müdahaleler için hastanın yeterliği ve ifade edebilme gücüne bağlı olarak rıza işlemlerine başvurulur.
Sağlık kurum ve kuruluşlarında yatarak tedavisi tamamlanan hastaya, genel sağlık durumu, ilaçları, kontrol tarihleri, diyet ve sonrasında neler yapması gerektiği gibi bilgileri içeren taburcu sonrası tedavi planı sağlık meslek mensubu tarafından sözel olarak anlatılır. Daha sonra bu tedavi planının yer aldığı epikrizin bir nüshası hastaya verilir.
Hasta Hakları Yönetmeliği m.25 – Tam metin
Kanunen zorunlu olan haller dışında ve doğabilecek olumsuz sonuçların sorumluluğu hastaya ait olmak üzere; hasta kendisine uygulanması planlanan veya uygulanmakta olan tedaviyi reddetmek veya durdurulmasını istemek hakkına sahiptir. Bu halde, tedavinin uygulanmamasından doğacak sonuçların hastaya veya kanuni temsilcilerine veyahut yakınlarına anlatılması ve bunu gösteren yazılı belge alınması gerekir.
Bu hakkın kullanılması, hastanın sağlık kuruluşuna tekrar müracaatında hasta aleyhine kullanılamaz.
Resmî kaynak: Sağlık Bakanlığı – Hasta Hakları Yönetmeliği
Türk Borçlar Kanunu m.49 – Tam metin
Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür.
Zarar verici fiili yasaklayan bir hukuk kuralı bulunmasa bile, ahlaka aykırı bir fiille başkasına kasten zarar veren de, bu zararı gidermekle yükümlüdür.
Türk Borçlar Kanunu m.112 – Tam metin
Borç hiç veya gereği gibi ifa edilmezse borçlu, kendisine hiçbir kusurun yüklenemeyeceğini ispat etmedikçe, alacaklının bundan doğan zararını gidermekle yükümlüdür.
Resmî kaynak: Adalet Bakanlığı UYAP Mevzuat – 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu
Birlikte değerlendirme: Yönetmelikteki hasta hakları, Türk Borçlar Kanunu hükümleri ve somut sağlık hizmetinin niteliği birlikte uygulanır. Bir belgenin bulunması veya bulunmaması tek başına sonucu belirlemez; müdahale süreci, kayıtlar ve uzmanlık standardı bütün hâlinde incelenir.
Tıp hukukunun kapsamı nedir?
Tıp hukuku yalnızca ameliyat hatalarından ibaret değildir. Geç veya yanlış tanı, uygun tetkikin istenmemesi, sevk gecikmesi, ilaç ve doz hatası, enfeksiyon önleme tedbirleri, ameliyat sonrası takip, acil servis triyajı, hasta mahremiyeti, kişisel sağlık verileri ve sağlık kuruluşunun organizasyon yükümlülüğü bu alanın içindedir.
Hekimin kişisel tıbbi uygulaması ile hastanenin yatak, cihaz, personel, kayıt veya organizasyon eksikliği aynı sorumluluk sebebi değildir. Dosyada hangi davranışın kim tarafından gerçekleştirildiği ve zarara nasıl etki ettiği ayrı ayrı gösterilmelidir.
Malpraktis ile komplikasyon nasıl ayrılır?
Komplikasyon, doğru endikasyonla ve tıbbi standarda uygun yürütülen müdahalede dahi ortaya çıkabilen bilinen risktir. Malpraktis ise tanı, tedavi, izlem veya organizasyonda mesleki standardın altında kalan kusurlu uygulamadır. Bilinen riskin gerçekleşmesi kendiliğinden kusur değildir; ancak riskin zamanında tanınmaması, uygun biçimde yönetilmemesi ya da hastanın önemli risk konusunda aydınlatılmaması farklı hukuki sonuçlar doğurur.
İnceleme, müdahale tarihindeki bilimsel bilgiye göre yapılır. Sonradan öğrenilen gelişmelerle geriye dönük kusur kurulamaz. Bilirkişi raporu; endikasyonu, alternatifleri, uygulama tekniğini, takip planını ve zarar ile iddia edilen ihlal arasındaki nedensellik bağını gerekçeli biçimde açıklamalıdır.
Aydınlatılmış onamın şartları nelerdir?
Geçerli onam, hastanın müdahale hakkında yeterli bilgi aldıktan sonra serbest iradesiyle karar vermesidir. Açıklama hastanın eğitim, yaş ve sağlık durumuna uygun, tıbbi terimlerden arındırılmış ve soru sormasına imkân tanıyan biçimde yapılmalıdır. Genel ve boşlukları doldurulmamış matbu form, somut müdahaleye ilişkin bilgilendirmenin varlığını tek başına kanıtlamaz.
Onamın kapsamı aşılmamalıdır. Acil ve zorunlu tıbbi gereklilik dışında farklı bir işleme geçilmesi, ayrıca hukuki inceleme gerektirir. Hasta kanunen zorunlu durumlar dışında tedaviyi reddedebilir; sonuçlar açıklanmalı ve ret tutanağa bağlanmalıdır.
Tıbbi kayıt ve delil yönetimi
Hasta veya yetkili temsilcisi, kuruma yazılı başvuruyla dosyanın suretini istemelidir. Talepte özellikle epikriz, yatış-çıkış belgeleri, hekim ve hemşire gözlem notları, ameliyat ve anestezi kayıtları, onam formları, tetkik ve görüntüleme sonuçları, ilaç çizelgesi, konsültasyonlar ve sevk belgeleri sayılmalıdır.
Belgeler kronolojik sıraya konulmalı; tarih, saat, müdahale, belirti, ölçüm ve kararlar arasında zaman çizelgesi kurulmalıdır. E-Nabız çıktısı yararlı olmakla birlikte kurum içindeki bütün ham kayıtları her zaman içermez. Dijital belgelerin özgün dosyaları, gönderim tarihleri ve yazılı başvuru alındıları korunmalıdır.
Kamu ve özel sağlık kuruluşunda başvuru yolu ve süreler
Kamu hastanesinde İYUK m.13 başvurusu
Kamu sağlık hizmetinin yürütülmesinden doğan zarar için kural olarak ilgili idareye yöneltilen tam yargı yolu kullanılır. İYUK m.13’ün genel çerçevesi; idari eylemin öğrenilmesinden itibaren bir yıl, her hâlde eylem tarihinden itibaren beş yıl içinde idareden hakkın yerine getirilmesini istemektir. Müdahale, zararın ortaya çıkması ve zarar ile hizmet arasındaki bağlantının öğrenilmesi aynı gün olmayabilir. Sonradan belirginleşen tıbbi zararda öğrenmenin hangi belgelerle ortaya konulduğu ayrıca açıklanır; herhangi bir raporun düzenlendiği gün otomatik olarak bütün sürelerin başlangıcı sayılmaz.
Yeni başvurularda idarenin cevap vermemesi bakımından süre otuz gündür; eski metinlerdeki altmış günlük bekleme süresi kullanılmaz. Kısmen veya tamamen ret cevabının tebliğini izleyen günden; cevap yoksa otuz günlük sürenin bitiminden itibaren genel idari dava açma süresi olan altmış gün izlenir. İYUK m.7, m.13 ve eski başvurulara ilişkin geçiş hükümleri birlikte kontrol edilir. Otuz günlük idari bekleme ile altmış günlük dava açma süresi farklıdır. Resmî dayanaklar: 2577 sayılı Kanun ve 7331 sayılı Kanun m.3 ve 5.
Yalnız epikriz istemek, bilgi edinme talebinde bulunmak veya personelin disiplin yönünden incelenmesini istemek, zararın karşılanmasına yönelik başvuruyla aynı değildir. Dilekçede olay, zarar ve talep anlaşılır biçimde gösterilir; teslim veya elektronik kayıt belgesi saklanır. Yanlış idareye başvuru, süre geçtikten sonra tekrar dilekçe verme ve ceza soruşturmasının bitmesini bekleme varsayımları üzerinden takvim kurulmaz. Kamu hastanesinin adı, bağlı olduğu idare ve hizmeti fiilen sunan birim tespit edilir.
Özel hastane ve özel hekim: tüketici işlemi ayrımı
Ticari veya mesleki amaç taşımayan hastanın özel sağlık hizmeti sağlayıcısıyla kurduğu tüketici işlemlerinde, 6502 sayılı Kanun kapsamındaki görev ve dava şartları esas alınır. Tüketici mahkemesinde görülecek uyuşmazlıkta m.73/A uyarınca dava öncesi arabuluculuk kuralı vardır; hakem heyetinin görev alanındaki uyuşmazlıklar ve kanundaki diğer istisnalar ayrı tutulur. Her hastane uyuşmazlığına yalnız kurumun tabelasına bakarak aynı mahkeme veya aynı başvuru yolu seçilmez.
2026 yılında tüketici hakem heyetinin görev alanına giren parasal uyuşmazlıklarda sınır 186.000 TL’nin altıdır. Bu tutar ve üzeri için hakem heyetine başvurulmaz. Ancak bu sayı, bütün malpraktis, manevi tazminat veya üçüncü kişi taleplerini otomatik olarak hakem heyetinin görevine sokmaz; önce talebin niteliği belirlenir. Kaynaklar: Ticaret Bakanlığının 2026 açıklaması ve 7251 sayılı Kanun m.59 ile eklenen TKHK m.73/A.
Üniversite adıyla hizmet veren bir kuruluşta da işletmeci, sözleşme tarafı ve varsa birlikte kullanım ya da işbirliği ilişkisi araştırılır. 3359 sayılı Kanun Ek m.15, vakıf üniversitesi ile özel hastane işbirliğini ayrıca düzenler. Bu nedenle “üniversite hastanesi” ifadesi, bütün kurumların aynı statü ve sorumluluk rejiminde olduğunu göstermez. Fatura, hasta kabul sözleşmesi ve kurumsal kayıtlar görev incelemesine dahil edilir.
Özel hukukta beş yıl ile iki ve on yıl ayrımı
TBK m.147/5, vekâlet sözleşmesinden doğan alacaklarda beş yıllık zamanaşımını düzenler. Sağlık hizmeti ilişkisinin vekâlet niteliğinde olduğu talepte bu hüküm ve m.149’daki muacceliyet başlangıcı incelenir. Haksız fiile dayalı tazminatta ise m.72 uyarınca zarar ve tazminat yükümlüsünün öğrenilmesinden iki yıl, fiilden itibaren on yıl esastır; cezayı gerektiren fiile ilişkin daha uzun ceza zamanaşımı koşulu saklıdır. Bu süreler gelişigüzel toplanmaz veya başvuran için en uzun görünen süre gerekçesiz seçilmez.
Eser niteliği taşıyan sonuç taahhüdü, hastaneye kabul sözleşmesi, sigortacıya doğrudan talep ve hastanın yakınlarının bağımsız zararları ayrıca nitelendirilir. “Bütün estetik işlemler için aynı süre” veya “bütün hekim talepleri on yıldır” şeklinde bir genelleme yapılmaz. Somut borç, davalı ve hukuki sebep belirlenir. TBK m.72, 146–149 ilgili çerçeveyi oluşturur. Dava şartı arabuluculukta sürelerin işlememesi ayrıca uygulanır; özel yazışma aynı etkiyi kendiliğinden doğurmaz.
Tazminat, 2026 usul değişikliği ve ceza soruşturması
Tedavi ve bakım gideri, çalışma gücü ve kazanç kaybı, ekonomik geleceğin sarsılması, ölümde destekten yoksun kalma ve manevi zarar ayrı kalemlerdir. Aynı gider iki farklı başlık altında yeniden talep edilmez. Ödenmiş tutarlar, sosyal güvenlik ödemelerinin hukuki niteliği ve gelecekteki bakım ihtiyacı hesapta açık gösterilir. Tıbbi bilirkişinin değerlendirmesiyle hukuki sorumluluk ve miktar hesabı birbirinin yerine geçirilmez.
31 Temmuz 2026 sonrasında dava türü ve miktar artırımı
7589 sayılı Kanun m.19, HMK m.107’yi yürürlükten kaldırmıştır. Geçici m.1/10, kaldırılmadan önce açılan davalarda eski hükmün uygulanmasını sürdürür. M.20 ile eklenen HMK m.109/4, kısmi davada talebin tahkikat sona erene kadar bir kez artırılmasını ve artırılan kısım yönünden de zamanaşımının dava tarihinden kesilmesini düzenler. Bu nedenle yeni bir sağlık tazminatı davası, eski belirsiz alacak davası şablonunun yalnız tarihi değiştirilerek hazırlanmaz. Dava tarihi ve talebin bölünebilirliği incelenir.
İdari tam yargı davasında miktar artırımı ise İYUK m.16/4’ün kendi düzenine tabidir. HMK’daki değişikliği idari davaya doğrudan taşımak veya iki yargı kolundaki artırımı aynı işlem saymak doğru değildir. İlk dilekçe, zarar kalemleri, harç ve artırıma ilişkin son aşama ayrı belirlenir.
Faiz hesabında olay tarihi neden önemlidir?
7589 sayılı Kanun m.18’in TBK m.55’e eklediği düzen, çalışma gücü kaybı ve destekten yoksun kalmada kazancın bilindiği dönem için olay tarihinden; bilinemediği dönem için karar tarihinden kanuni faizi öngörür. Geçici m.1/9, yeni hükmü yürürlüğünden sonra meydana gelen fiil veya zarar doğuran olaylara bağlar. Her sağlık giderine ve manevi tazminata aynı formül uygulanmaz. Resmî metin: 7589 sayılı Kanun m.18–20, geçici m.1 ve m.26.
Mesleki Sorumluluk Kurulu izni tazminat kararı değildir
Ceza yönünden, dikkat ve özen yükümlülüğünün ihlaliyle ölüm veya yaralanma arasındaki nedensellik ve ilgili suçun unsurları incelenir. 3359 sayılı Kanun Ek m.18, kapsamındaki sağlık meslek mensuplarının muayene, teşhis ve tedaviye ilişkin uygulamaları nedeniyle soruşturmalarda 4483 sayılı Kanun usulünü ve Mesleki Sorumluluk Kurulunun soruşturma iznini düzenler. 2547 sayılı Kanun m.53’teki soruşturma usulüne tabi olanlar istisnadır. Ek m.18 kapsamı, sağlık çalışanının işlediği iddia edilen her fiile otomatik uygulanmaz.
Soruşturma izni verilmesi mahkûmiyet; izin verilmemesi de bütün tazminat taleplerinin esastan reddi değildir. Kurul kararlarına karşı Ankara Bölge İdare Mahkemesine itiraz yolu kanunda ayrıca yer alır. Hastanın zararının giderilmesi ile idarenin ödeme sonrasında personele veya sigortacıya yönelmesi farklı ilişkilerdir. İzin incelemesi sürerken tazminat yolunun kendi süreleri ayrıca korunur. Kaynak: 3359 sayılı Kanun Ek m.15 ve 18.
Mersin ve Türkiye Genelinde Tıp Hukuku Dosya İncelemesi
Mersin: Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosunun İstanbul Maslak/Sarıyer ve Mersin Akdeniz’de fiziksel ofisleri bulunmaktadır. Mersin’deki kamu, üniversite ve özel sağlık kuruluşlarına ilişkin dosyalarda kurumun statüsü, müdahale tarihleri, hasta başvuruları, tıbbi kayıtların tamlığı ve zarar belgeleri ilk aşamada ayrılır.
Türkiye geneli: Başka şehirlerde gerçekleşen sağlık hizmetleri için dosya ve sözleşme incelemesi Mersin ofisi üzerinden yürütülür. Başvuru yolu; sağlık kuruluşunun kamu veya özel niteliğine, talebin tazminat, ceza, hasta hakkı ya da kişisel veri boyutuna göre belirlenir.
İlk inceleme için hazırlanacak belgeler: epikriz ve hasta dosyası, görüntüleme ve laboratuvar kayıtları, ameliyat-anestezi notları, onam ve bilgilendirme formları, reçete-ilaç çizelgesi, kurumla yazışmalar, olay kronolojisi ve zararı gösteren belgelerdir. Eksik kayıtlar yazılı taleple ayrıca istenir.
Tıp Hukuku Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
Tedavinin başarısız olması tek başına malpraktis midir?
Hayır. Olumsuz sonuç, mesleki standardın ihlal edildiğini tek başına göstermez. Tanı, tedavi, izlem, organizasyon, aydınlatma, zarar ve nedensellik ilgili sorumluluk sebebine göre incelenir.
Bir olayın komplikasyon olarak adlandırılması sorumluluğu kaldırır mı?
Tek başına kaldırmaz. Riskin kaçınılabilirliği, zamanında tanınması, uygun yönetimi ve hastaya açıklanması ayrı değerlendirilir. Bilinen riskin gerçekleşmesiyle bu riskin kusurlu yönetimi aynı şey değildir.
İmzalı onam formu bütün incelemenin yerine geçer mi?
Hayır. Hasta Hakları Yönetmeliği m.15 ve 18 uyarınca müdahale, önemli riskler ve alternatifler hastanın anlayacağı biçimde açıklanmalıdır. Genel formun imzalanması, her türlü uygulama hatası için önceden sorumsuzluk kabulü değildir.
Hasta dosyasının örneğini kim isteyebilir?
Hasta Hakları Yönetmeliği m.16, hastanın doğrudan, vekili veya kanuni temsilcisi aracılığıyla kayıtları inceleme ve örnek alma hakkını düzenler. Her aile üyesinin yalnız yakınlık nedeniyle bütün kayıtlara erişme yetkisi bulunduğu varsayılmaz; temsil ve bilgi paylaşımı koşulları ayrıca kontrol edilir.
Acil müdahalede rıza istisnasının sınırı nedir?
Yönetmelik m.24, rızanın alınamadığı hayati tehlike ve bilinç kapalılığı ile organ veya işlev kaybına yol açacak durumlara ilişkin özel düzen içerir. Acil durum ve yapılan işlem kaydedilir; bilinci açılan ve karar verebilen hastanın sonraki müdahaleleri için yeniden rıza süreci uygulanır. İstisna, her işlemin rızasız yapılmasına genel izin değildir.
Kamu hastanesi tazminat başvurusunda idarenin cevabı ne kadar beklenir?
İYUK m.13 kapsamındaki güncel başvuruda cevap verilmemesine bağlanan süre otuz gündür. Ret tebliği veya otuz günün dolması sonrasındaki dava açma süresi bundan ayrıdır. Bir yıllık öğrenme ve beş yıllık eylem süresi ile başvurunun gerçek hukuki içeriği ayrıca incelenir; yalnız kayıt istemi tazminat başvurusu sayılmaz.
Özel hastane uyuşmazlığında önce arabuluculuk gerekir mi?
Tüketici mahkemesinde görülen uyuşmazlıklarda TKHK m.73/A uyarınca kural olarak gerekir. Tüketici hakem heyetinin görev alanı ve kanundaki istisnalar ayrıdır. Davalının gerçek işletmeci olduğu, talebin tüketici işleminden doğduğu ve istenen zarar kaleminin niteliği önce belirlenir.
Bütün malpraktis talepleri aynı zamanaşımına mı tabidir?
Hayır. Vekâlet niteliğindeki sözleşme alacağında TBK m.147/5; haksız fiilde m.72; kamu sağlık hizmetinde İYUK m.13 farklı başlangıç ve süreler düzenler. Haksız fiildeki daha uzun ceza zamanaşımı koşulu ve diğer özel hükümler ayrıca değerlendirilir.
Mesleki Sorumluluk Kurulunun izni tazminat kazanıldığı anlamına gelir mi?
Hayır. 3359 sayılı Kanun Ek m.18 kapsamındaki soruşturma izni, ceza soruşturmasının usulüne ilişkindir. Zarar ve tazminatın esasını karara bağlamaz. İzin incelemesini beklemek bütün diğer başvuru sürelerini kendiliğinden durdurmaz.
e-Nabız çıktısı tam hasta dosyası mıdır?
Her durumda değildir. Kurumdaki ameliyat, anestezi, hemşire gözlemi, konsültasyon, ilaç ve cihaz kayıtları ayrıca istenir. Eksik belgenin türü ve ilgili tarih yazılı belirtilir; özgün elektronik dosya ile açıklama eklenmiş kopya ayrı saklanır.
2026’da eski belirsiz alacak davası şablonu aynen kullanılabilir mi?
Hayır. HMK m.107’nin kaldırılması ve önce açılmış davalara ilişkin geçiş kuralı nedeniyle dava tarihi kontrol edilir. Kısmi davada HMK m.109/4, idari tam yargıda ise İYUK m.16/4 ayrı usul hükümleridir; tek şablonla ikisi birleştirilmez.
Dosya başka şehirdeyse takip Mersin’den yürütülebilir mi?
Kabul edilen iş ve uygun temsil kapsamında Türkiye geneli dosya takibi İstanbul ve Mersin’deki fiziksel ofislerden koordine edilir. Yetkili mahkeme, idari başvuru makamı ve gerektiğinde yerinde inceleme dosyanın bulunduğu yere ve talebin niteliğine göre belirlenir; sonuç ve süre garantisi verilmez.
Resmî kaynaklar ve güncelleme bilgisi
- Sağlık Bakanlığı: Hasta Hakları Yönetmeliği
- Türk Borçlar Kanunu: sorumluluk ve zamanaşımı hükümleri
- İdari Yargılama Usulü Kanunu: m.7, 13 ve 16
- 7331 sayılı Kanun: idari başvuruda otuz günlük cevap süresi
- 3359 sayılı Kanun: Ek m.15 ve 18
- Ticaret Bakanlığı: 2026 tüketici başvuru sınırları
- 7589 sayılı Kanun: HMK ve TBK değişiklikleri, geçiş ve yürürlük hükümleri
- Türkiye Barolar Birliği: 31 Temmuz 2026 tarihli yayımlanma duyurusu
İçerik ve kaynak güncellemesi: 7 Eylül 2026. İlk yayın tarihi korunmuştur. Olay tarihi, dava tarihi ve yeni hükümlerin yürürlüğü ayrı değerlendirilmiştir.
Bu içerik genel hukuki bilgilendirme amacı taşır; tıbbi görüş veya kişiye özel hukuki danışmanlık değildir. Somut olay, sağlık kayıtları ve yürürlükteki mevzuat birlikte incelenmelidir.
Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu – Mersin Ofisi
Adres: İhsaniye, 4903. Sk. Profit İş Merkezi No:23 Kat:3 Daire:14, 33070 Akdeniz/Mersin
İstanbul Ofisi – Polaris Plaza, Maslak / Sarıyer
Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu
Maslak Ahi Evran Caddesi, Polaris Plaza No:21, Kat:9, 34475 Sarıyer/İstanbul
İstanbul ve Mersin’deki fiziksel ofislerimizden Türkiye genelindeki dosyalar, görev ve yetki kuralları ile gerekli yerel işlemler dikkate alınarak koordine edilir. Yüz yüze görüşme için randevu sırasında tercih ettiğiniz ofisi belirtiniz.
İstanbul ofisini Google Haritalar’da açın · İletişim ve randevu
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu sitesinden daha fazla şey keşfedin
Son gönderilerin e-postanıza gönderilmesi için abone olun.