Trafik Kazasında Geçici İş Göremezlik Tazminatı Nasıl Hesaplanır? 2026

Geçici iş göremezlik, sürekli maluliyet ile aynı kavram değildir. Kişi kaza sonrası üç ay çalışamamış, daha sonra tamamen iyileşmişse kalıcı çalışma gücü kaybı bulunmasa bile üç aylık döneme ilişkin kazanç kaybı doğabilir. Bunun tersine kalıcı iş gücü kaybı bulunan bir kişide iyileşme dönemi ayrı, kalıcı dönem ayrı hesaplanır.

Bu yazıyla ilgili genel bir sorunuz mu var? Anonim soru sor

Dosyanın sağlıklı kurulması için yaralanmanın kaza ile bağlantısı, hastane ve kontrol kayıtları, istirahat veya iş göremezlik dönemi, olay öncesi gerçek gelir ve işin niteliği belgelenmelidir. Ücretli çalışan, esnaf, serbest meslek sahibi, şirket ortağı veya dönemsel çalışan bakımından gelir ispatı aynı yöntemle yapılmaz.

Geçici iş göremezlik nedir?

Geçici iş göremezlik, trafik kazasında bedensel zarara uğrayan kişinin tedavi ve iyileşme sürecinde çalışma kapasitesini tamamen veya kısmen kullanamamasıdır. Bu dönem sonunda kişi eski çalışma gücüne dönebilir. Dolayısıyla geçici iş göremezlik tazminatı için mutlaka kalıcı maluliyet oranı bulunması gerekmez.

TBK m.54, bedensel zarar kalemleri arasında kazanç kaybını açıkça sayar. Kaza nedeniyle çalışılamayan veya düşük kapasiteyle çalışılan dönemde elde edilemeyen gelir, zarar verenin sorumluluğu ölçüsünde tazmin edilir. Talebin amacı kişiye kazadan önce elde etmediği bir gelir yaratmak değil, kaza olmasaydı elde edeceği kanıtlanabilir kazancı karşılamaktır.

İş göremezlik dönemi yalnız hastanede yatılan günlerden ibaret değildir. Taburcu sonrasında ev istirahati, fizik tedavi, ameliyat sonrası iyileşme veya doktor kontrolünde işe dönüşün ertelenmesi gerekiyorsa bu dönem de tıbbi kayıtla ispatlandığı ölçüde hesaba girer.

Geçici iş göremezlik tazminatının kanuni dayanağı nedir?

TBK m.54 bedensel zararları; tedavi giderleri, kazanç kaybı, çalışma gücünün azalması veya yitirilmesinden doğan kayıplar ve ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan kayıplar olarak düzenler. Geçici iş göremezlik, iyileşme süresindeki kazanç kaybı başlığı altında değerlendirilir.

TBK m.49 kusurlu ve hukuka aykırı fiille zarar verenin tazmin yükümlülüğünü; TBK m.50 zarar ve kusurun ispatını; TBK m.51-52 tazminatın kapsamı ile zarar görenin katkısının etkisini düzenler. Trafik kazası bakımından KTK m.85 işletenin sorumluluğunu, KTK m.90 maddi tazminatın belirlenmesinde Borçlar Kanunu hükümlerinin uygulanmasını, KTK m.97 sigortacıya başvuru şartını ve KTK m.109 zamanaşımını belirler.

2026 hesaplamasında bedensel zararların hesap rejimi bakımından TBK m.55’in güncel metni de dikkate alınmalıdır. Eski tarihli aktüerya raporu veya internet hesaplayıcısı, güncel kanuni düzenlemenin yerine geçmez.

Geçici iş göremezlik süresi nasıl belirlenir?

Süreyi belirleyen temel veri tıbbi durumdur. Acil servis formu, epikriz, ameliyat notu, ortopedi veya nöroloji kontrolleri, fizik tedavi kayıtları, istirahat raporları ve işe dönüş değerlendirmeleri birlikte incelenir. Yalnız tek bir raporda yazan süre, sonraki tıbbi gelişmelerle çelişiyorsa nihai hesap için yeterli değildir.

Örneğin kırık nedeniyle ameliyat edilen bir kişinin 45 günlük ilk istirahat raporu bulunabilir; ancak sonraki kontrolde kaynama gecikmiş ve istirahat 30 gün daha uzatılmışsa toplam tıbbi süreç belgelerle gösterilir. Buna karşılık kişi doktorun işe dönebileceğini belirttiği tarihten sonra kişisel tercihiyle işe başlamamışsa bu ek dönem zarar verene yüklenemez.

Kısmi iş göremezlik de mümkündür. Kişi tam gün çalışamıyor, daha düşük performansla veya daha az saat çalışabiliyorsa gerçek gelir farkı incelenir. Tazminat hesabı “ya yüzde 100 çalışır ya hiç çalışmaz” varsayımına zorlanmamalıdır.

Geçici iş göremezlikte gelir nasıl ispatlanır?

Ücretli çalışan bakımından bordro, banka hesabına yatırılan ücret, SGK prime esas kazanç, iş sözleşmesi, düzenli prim ve ikramiye kayıtları esas delillerdir. Bordro ile bankaya yatan tutar farklıysa farkın niteliği açıklanmalıdır. Sürekli ve düzenli ödemeler gerçek kazancın parçası olabilir; tek seferlik sosyal yardımlar aynı şekilde değerlendirilmez.

Esnaf ve serbest meslek sahibi bakımından vergi beyannameleri, e-fatura/e-arşiv kayıtları, POS hareketleri, meslek makbuzları, banka hesabı ve iş hacmi incelenir. Brüt ciro doğrudan kişisel kazanç değildir; faaliyetin zorunlu giderleri ayrılmalıdır. Şirket ortağında şirket cirosu ile ortağın kişisel çalışma gelirinin birbirine karıştırılmaması gerekir.

Geliri hiçbir belgeyle ispatlanamayan dosyada soyut yüksek rakam üzerinden hesap yapılamaz. TBK m.50/2, zararın miktarının tam belirlenemediği durumda hâkime olayların olağan akışına göre belirleme yetkisi verir; bu hüküm delil sunma yükümlülüğünü kaldırmaz.

Geçici iş göremezlik tazminatı nasıl hesaplanır?

Hesapta önce tıbben kabul edilen geçici iş göremezlik dönemi belirlenir. Sonra bu dönemde kaza olmasaydı elde edilecek net ekonomik kazanç hesaplanır. Kişinin fiilen aldığı ücret, işverence yapılan tamamlayıcı ödeme, SGK ödeneği ve diğer ödemeler hukuki niteliklerine göre ayrı ayrı değerlendirilir. Aynı zarar iki kez karşılanamaz; ancak her ödeme otomatik mahsup edilmez.

Basit örnek: kaza öncesi aylık net gerçek kazancı 45.000 TL olan bir kişinin tıbben iki ay tamamen çalışamadığı ve bu dönemde işverenden ücret almadığı kabul edilirse brüt ekonomik kayıp 90.000 TL’dir. Zarar görenin kazadaki kusuru %20 ise tazminat sorumluluğu kusur oranına göre azaltılır. SGK veya sigorta ödemesi varsa bu ödemenin rücuya tabi olup olmadığı ve hangi zarar kalemine ilişkin olduğu ayrıca incelenir. Rakamlar yalnız yöntemi göstermek içindir.

Günlük çalışan veya sezonluk gelir elde eden kişi için aylık sabit ücret varsayımı doğru olmayabilir. Geçmiş çalışma takvimi, sezon, sipariş ve gelir kayıtları dikkate alınarak kaza olmasaydı çalışılabilecek günler belirlenir.

SGK geçici iş göremezlik ödeneği tazminattan düşülür mü?

Her SGK ödemesi otomatik olarak düşülmez. TBK m.55, kısmen veya tamamen rücu edilemeyen sosyal güvenlik ödemeleri ile ifa amacı taşımayan ödemelerin zarar veya tazminattan indirilemeyeceğini düzenler. Bu nedenle “SGK para ödedi, bütün kazanç kaybı kapandı” biçiminde genel bir mahsup yapılamaz.

Önce SGK ödemesinin türü, hangi dönem için yapıldığı, rücuya tabi olup olmadığı ve talep edilen zarar kalemiyle aynı ekonomik kaybı karşılayıp karşılamadığı belirlenir. İş kazası niteliği taşıyan trafik kazalarında sosyal güvenlik ve haksız fiil sorumluluğu daha da ayrıntılı incelenir.

Kusur oranı tazminatı nasıl etkiler?

Zarar görenin kazaya katkısı varsa TBK m.52 ve trafik sorumluluğu kuralları uyarınca tazminat bu katkı ölçüsünde azaltılır. Tam kusurlu kişi karşı taraftan geçici iş göremezlik tazminatı talep edemez. Kısmi kusurda ise hesaplanan gerçek zarar üzerinden kusur indirimi yapılır.

Kusur, yalnız SBM ekranındaki oranla sınırlı değildir. Yaralanmalı kazada kolluk tutanağı, savcılık dosyası, kamera görüntüsü, keşif ve bilirkişi incelemesi birlikte değerlendirilir. Tazminat davasındaki mahkeme dosyadaki delillere göre kusuru kendisi belirleyebilir.

Sigorta şirketine başvuru nasıl yapılır?

Zorunlu trafik sigortacısına yöneltilecek bedensel zarar talebinde KTK m.97 gereğince dava veya Sigorta Tahkim Komisyonu başvurusundan önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuru yapılır. Başvuruda kaza tutanağı, sağlık belgeleri, gelir belgeleri, kusur kayıtları ve talep kalemleri sunulmalıdır.

Sigortacı başvuruyu karşılamaz veya yasal sürede yeterli cevap vermezse şartları varsa Sigorta Tahkim Komisyonu veya görevli mahkeme yolu kullanılır. Sigorta poliçe limiti, kapsam ve başvuru koşulları olay tarihindeki yürürlükteki düzenlemeye göre kontrol edilir. Sürücü ve işleten bakımından sorumluluğun poliçe limitiyle sınırlı olmadığı durumlar ayrıca değerlendirilir.

Geçici iş göremezlik tazminatında hangi belgeler gerekir?

• Kaza tespit tutanağı ve kolluk/savcılık evrakı.
• Ambulans, acil servis ve hastane kayıtları.
• Epikriz, ameliyat ve kontrol notları.
• İstirahat ve iş göremezlik raporları.
• Fizik tedavi ve rehabilitasyon kayıtları.
• İş sözleşmesi, bordro ve banka ücret hareketleri.
• SGK hizmet ve prime esas kazanç dökümü.
• Esnaf/serbest çalışan için vergi, fatura ve banka belgeleri.
• SGK geçici iş göremezlik ödemesi kayıtları.
• Sigorta başvurusu ve cevabı.

Sağlık ve gelir delilleri aynı kronoloji içinde düzenlenmelidir. Hangi tarihte kişinin hangi sağlık kısıtına sahip olduğu ve bu kısıtın hangi iş günlerinde gelir kaybı yarattığı açıkça gösterilirse bilirkişi hesabı denetlenebilir hâle gelir.

Faiz ve zamanaşımı

Haksız fiilde zarar veren bakımından faiz kural olarak olay tarihinden istenebilir. Sigorta şirketinin temerrüdü ise özel başvuru ve sigorta hükümlerine göre belirlenir. Dilekçede her davalı için faiz başlangıcının hukuki dayanağı ayrı gösterilmelidir.

KTK m.109 uyarınca motorlu araç kazalarından doğan maddi tazminat talepleri zarar ve sorumlunun öğrenilmesinden itibaren iki yıl, her hâlde kaza tarihinden itibaren on yıl içinde zamanaşımına uğrar. Fiil suç oluşturuyor ve ceza kanununda daha uzun zamanaşımı öngörülüyorsa bu süre şartları oluştuğunda maddi tazminat bakımından da uygulanır.

Sık yapılan hatalar

1. Geçici iş göremezlik ile kalıcı maluliyeti aynı hesapta birleştirmek.
2. Rapor gününü gerçek gelir kaybıyla ilişkilendirmemek.
3. Brüt şirket cirosunu kişisel kazanç kabul etmek.
4. SGK ödemelerini hukuki niteliğini incelemeden otomatik düşmek.
5. İşverenin ücret ödemeye devam ettiği dönemi ikinci kez tam zarar yazmak.
6. Kusur indirimi yapmadan toplam zarar istemek.
7. Sigortacıya KTK m.97 ön başvurusunu eksik yapmak.
8. Kaza ile sonraki sağlık sorunu arasındaki illiyet bağını belgelememek.
9. Tıbben iyileşme sonrası kişisel çalışmama dönemini karşı tarafa yüklemek.
10. Geçici dönem ile sürekli iş gücü kaybı dönemini üst üste bindirmek.

Geçici ve sürekli iş göremezlik arasındaki net fark

Geçici iş göremezlikte soru, “iyileşme sürecinde kaç gün ve ne ölçüde çalışılamadı?”dır. Sürekli iş göremezlikte ise soru, “tedavi tamamlandıktan sonra kalıcı sağlık kaybı gelecekteki kazanç kapasitesini ne ölçüde azaltıyor?” şeklindedir. İki zarar aynı olaydan doğabilir; fakat başlangıç-bitiş tarihleri ve hesap yöntemleri ayrıdır.

Bedensel zarar kalemlerinin genel çerçevesi için TBK 54 bedensel zarar rehberi, kusur indirimi için TBK 52 müterafik kusur rehberi kullanılabilir.

Sık sorulan sorular

Kalıcı maluliyet yoksa geçici iş göremezlik tazminatı alınır mı?

Evet. Kişi tamamen iyileşse bile iyileşme dönemindeki gerçek kazanç kaybı TBK m.54 kapsamında ayrı zarar kalemidir.

Rapor parası tazminata engel olur mu?

Hayır. SGK ödemesinin türü ve rücu niteliği TBK m.55’e göre incelenir; her ödeme otomatik mahsup edilmez.

İstirahat raporu yoksa talep reddedilir mi?

İş göremezlik tıbbi kayıtlarla ispatlanmalıdır. Tek delil istirahat raporu değildir; epikriz, ameliyat, kontrol ve uzman değerlendirmeleri de önemlidir.

Serbest çalışan gelir kaybı isteyebilir mi?

Evet. Vergi, fatura, banka, POS ve geçmiş iş hacmi kayıtlarıyla gerçek kazanç kaybını ispatlamalıdır.

Ev hanımı veya gelir belgesi olmayan kişi talepte bulunabilir mi?

Somut ekonomik kayıp ve çalışma kapasitesine ilişkin zarar ayrıca ispatlanır. Gelir bulunmaması bedensel zararın diğer kalemlerini ortadan kaldırmaz.

Kusurluysam tazminat azalır mı?

Evet. Kısmi kusur tazminatı azaltır; tam kusur karşı taraftan talep hakkını ortadan kaldırır.

Sigortaya başvuru zorunlu mu?

Sigorta şirketine karşı dava veya tahkim yoluna gitmeden önce KTK m.97 uyarınca yazılı başvuru yapılmalıdır.

Zamanaşımı kaç yıldır?

KTK m.109’daki iki ve on yıllık süreler uygulanır; suç oluşturan fiilde daha uzun ceza zamanaşımı şartları ayrıca dikkate alınır.

Geçici iş göremezlik ile tedavi gideri aynı mıdır?

Hayır. Tedavi gideri sağlık harcamasını, geçici iş göremezlik ise çalışılamayan dönemdeki kazanç kaybını karşılar.

Faiz hangi tarihten istenir?

Zarar veren sürücü ve işleten bakımından haksız fiil tarihi; sigortacı bakımından başvuru ve özel temerrüt hükümleri esas alınır.

Av. Halil Bakırcı tarafından hazırlanmış, Av. Emirhan Keskin tarafından incelenmiştir.

Yazar Bilgisi

Avukat Halil BAKIRCI, Mersin Barosu 3472 sicil numarasına kayıtlıdır. Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu bünyesinde ceza, aile, iş, gayrimenkul ve ticaret hukuku alanlarında hukuki danışmanlık ve dava takibi sunmaktadır.

İnceleyen: Av. Emirhan Keskin · Mersin Barosu Sicil No: 5507

Av. Halil Bakırcı profilini inceleyin →