Tüketici Hakem Heyeti Kararı Uygulanmazsa İcraya Nasıl Konulur? 6502 m.70 (2026)
Tüketici hakem heyeti kararının icra dayanağı nedir?
6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun m.70/1 tüketici hakem heyeti kararlarının tarafları bağladığını; m.70/2 ise bu kararların İcra ve İflas Kanununun ilamların yerine getirilmesi hakkındaki hükümlerine göre yerine getirileceğini düzenler. Bu nedenle satıcının “hakem heyeti mahkeme değildir, kararını uygulamam” şeklindeki tutumu hukuken geçerli değildir.
Hakem heyeti kararı tüketici lehine para iadesi, bedel indirimi, ayıplı malın değiştirilmesi, ücretsiz onarım veya başka bir tüketici talebi hakkında kurulmuş olabilir. Kararın icra kabiliyeti, hüküm fıkrasında borçluya yüklenen edimin açık ve uygulanabilir olmasına bağlıdır. İcra dairesi hakem heyetinin yerine geçerek yeni bir uyuşmazlık kararı vermez; mevcut kararın hüküm sonucunu yerine getirir.
Karar taraflara tebliğ edilir. Satıcı veya sağlayıcı verilen süre içinde gönüllü ifa yapmazsa tüketici ayrıca yeni bir tüketici hakem heyeti başvurusu yapmak zorunda değildir. Kararı doğrudan icra takibine koyabilir.
Tüketici hakem heyeti kararı hangi icra yoluyla takip edilir?
6502 m.70/2’nin “ilamların yerine getirilmesi” atfı nedeniyle tüketici hakem heyeti kararı ilamlı icra hükümlerine göre takip edilir. Tüketicinin elinde para iadesine hükmeden karar varsa icra dairesinden ilamlı icra emri düzenlenmesini talep eder.
İlamlı icra ile ilamsız icra birbirinden farklıdır. Tüketici elinde bağlayıcı hakem heyeti kararı varken aynı alacak için sırf genel haciz yoluyla ilamsız takip açmak yerine Kanunun öngördüğü ilamlı icra yöntemini kullanmalıdır. Takip dayanağı hakem heyeti kararı açıkça gösterilir.
İcra dairesi kararın hüküm bölümünde yazan borçluyu takip borçlusu olarak gösterir. Satıcı şirket unvanı değişmiş veya birleşme/devralma gerçekleşmişse ticaret sicili kayıtlarıyla güncel borçlu tüzel kişi tespit edilir. Yanlış şirkete takip başlatılması gereksiz itiraz ve gider doğurur.
Hakem heyeti kararını icraya koymak için kesinleşme gerekir mi?
Kural olarak hayır. 6502 m.70/3, tüketici hakem heyeti kararına karşı tüketici mahkemesine yapılan itirazın kararın icrasını durdurmayacağını açıkça düzenler. Kanun itiraz devam ederken dahi kararın icra edilebileceğini kabul ettiği için, ilamlı takibin başlatılması için kararın mutlaka kesinleşmesini beklemek gerekmez.
Ancak tüketici mahkemesi, itiraz eden tarafın talebi üzerine tüketici hakem heyeti kararının icrasını tedbiren durdurabilir. Böyle bir durdurma kararı varsa icra dairesi bu tedbire uyar. Tüketici takip öncesinde veya takip sırasında mahkemece verilmiş icranın durdurulması kararı bulunup bulunmadığını kontrol etmelidir.
Kararın taraflara tebliğ edilmiş olması önemlidir. İtiraz süresi tebliğle başlar ve icra emrinin borçluya usulüne uygun tebliği de takip sürecinin temelidir.
Tüketici mahkemesine itiraz süresi ne kadardır ve icrayı durdurur mu?
6502 m.70/3 uyarınca taraflar tüketici hakem heyeti kararlarına karşı tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde tüketici hakem heyetinin veya tüketicinin yerleşim yerinin bulunduğu yerdeki tüketici mahkemesine itiraz edebilir. Tüketici mahkemesi bulunmayan yerde asliye hukuk mahkemesi tüketici mahkemesi sıfatıyla görev yapar.
İtiraz başvurusu tek başına icrayı durdurmaz. İtiraz eden taraf ayrıca mahkemeden icranın tedbiren durdurulmasını istemelidir; hâkim talep ve dosya kapsamına göre karar verir.
Tüketici, “karşı taraf mahkemeye gitti” bilgisini duyduğunda icra takibini kendiliğinden kapatmamalıdır. Mahkemenin gerçekten icrayı durdurma kararı verip vermediği kontrol edilir. Durdurma yoksa takip hukuken devam eder.
Hakem heyeti kararını icraya koymak için hangi belgeler gerekir?
Takipte tüketici hakem heyeti kararının doğrulanabilir örneği, taraf bilgileri ve alacak/edim kalemleri kullanılır. Karar e-Devlet üzerinden alınmışsa elektronik doğrulama bilgisi bulunan belge sunulabilir; icra dairesinin teknik sistemde erişebildiği kayıtlar da kullanılabilir.
Tüketici kimlik ve adres bilgilerini, borçlu şirketin tam ticaret unvanını, vergi/MERSİS bilgilerini mümkün olduğunca doğru yazmalıdır. Kararda para iadesi varsa ana para tutarı; masraf, faiz veya başka feri alacak hakkında hüküm varsa kararın kapsamı takip talebine doğru aktarılır.
Kararın hüküm sonucu belirsizse icra dairesi yeni bir hesap uyuşmazlığı çözmez. Bu nedenle başvuru sırasında kararın hangi tutar veya edimi içerdiği açıkça okunmalıdır.
Para iadesine ilişkin hakem heyeti kararı nasıl icra edilir?
Hakem heyeti satıcının tüketiciye belirli bir bedeli iade etmesine karar vermişse takip talebinde karar dayanak gösterilir ve borçluya ilamlı icra emri gönderilir. Borç yerine getirilmezse İcra ve İflas Kanunundaki haciz işlemlerine geçilir.
Şirketin banka hesapları, üçüncü kişilerdeki alacakları veya haczi mümkün malvarlığı hakkında icra işlemleri yürütülebilir. Tüketici, borçlunun malvarlığını kendisi araştırmak zorunda değildir; UYAP ve icra dairesi sistemi üzerinden mevzuatın izin verdiği sorgulama ve haciz işlemleri yapılır.
Kararın yalnız “bedelin iadesi” şeklinde olması ve faiz hakkında ayrıca hüküm bulunmaması hâlinde faiz talebinin başlangıcı ve türü kararın içeriği, temerrüt ve genel borçlar hukuku kurallarına göre belirlenir. Kararda açıkça hükmedilmeyen bir kalem takip talebine mekanik olarak eklenmemelidir.
Ürün değişimi veya ücretsiz onarım kararı nasıl icra edilir?
Hakem heyeti yalnız para değil, ayıplı malın ayıpsız misliyle değiştirilmesi veya ücretsiz onarım gibi seçimlik hak hakkında da karar verebilir. Böyle edimler de kararın hüküm sonucuna göre ilamlı icra hükümleri çerçevesinde yerine getirilir.
İcra sürecinde malın teslimi, ayıplı ürünün geri verilmesi veya onarım yükümlülüğünün nasıl yerine getirileceği kararın içeriğine göre belirlenir. Tüketici kararda yer almayan yeni marka/model talebini icra dairesinde ileri süremez; karar neyi hükmetmişse icra onunla sınırlıdır.
Edimin aynen yerine getirilmesinin objektif olarak imkânsız hâle geldiği iddia edilirse bunun sonucu İcra ve İflas Kanunu ve borçlar hukuku hükümlerine göre ayrıca değerlendirilir. Satıcının salt “stok yok” demesi bağlayıcı kararı kendiliğinden ortadan kaldırmaz.
İcra harcı ve giderlerini kim öder?
İcra takibi başlatılırken mevzuatın öngördüğü başvuru, tebligat ve işlem giderleri dosyada oluşur. Takip haklı ve borçlu temerrütteyse kanunen borçluya yükletilebilecek icra giderleri takip sonucunda borçludan tahsil edilir. Tüketici bazı giderleri işlem sırasında avans olarak yatırabilir.
Tüketici hakem heyetine başvuru ücretsizdir; hakem heyetindeki başvuru ücretsizliği, daha sonra açılan icra dosyasında hiçbir gider doğmayacağı anlamına gelmez. İki süreç ayrı mevzuata tabidir.
Avukatla takip yapılırsa icra vekâlet ücreti Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi ve icra mevzuatı çerçevesinde dosyaya yansır. Takibin yanlış kişiye veya yanlış tutarla yapılması hâlinde gereksiz masraf riski doğar.
Satıcı şirket kapanmış veya adres değiştirmişse ne yapılır?
Hakem heyeti kararındaki borçlu şirketin ticaret sicilindeki güncel durumu kontrol edilir. Şirket yalnız adres değiştirmişse güncel tebligat adresine işlem yapılır. Unvan değişikliği veya tür değişikliği varsa sicil kayıtlarındaki devamlılık dikkate alınır.
Şirket tasfiye veya iflas sürecindeyse normal haciz takibi yerine iflas/tasfiye rejiminin özel hükümleri gündeme gelebilir. Tüketicinin alacağını ilgili masaya kaydettirmesi gerekebilir. Şirketin ticaret sicilinden terkin edilmiş olması da alacağın somut hukuki durumuna göre ayrı inceleme gerektirir.
Pazaryeri üzerinden yapılan satışlarda kararın kime karşı verildiği önemlidir. Hakem heyeti satıcı, sağlayıcı veya aracı hizmet sağlayıcı hakkında hangi hükmü kurduysa icra o karardaki borçluya yöneltilir.
Hakem heyeti kararının icrası için ne kadar süre vardır?
İlamların icrasında İcra ve İflas Kanunu m.39 uyarınca ilama dayanan takip hakkı kural olarak son işlem tarihinden itibaren 10 yıllık zamanaşımı rejimine tabidir. Tüketici hakem heyeti kararı m.70/2 gereği ilamların icrası hükümlerine göre yerine getirildiğinden uzun süre beklemek yerine kararın gönüllü uygulanmadığı anlaşılır anlaşılmaz takip başlatılması en güvenli yoldur.
Zamanaşımı hesabında kararın niteliği, takip işlemleri ve kesilme sebepleri ayrıca dikkate alınır. Tüketicinin birkaç yıl beklemesi borçlunun malvarlığının azalması veya şirketin kapanması gibi tahsilat risklerini de artırır.
Türkiye geneli ve Mersin uygulaması
6502 m.70 Türkiye genelinde uygulanır. Mersin Tüketici Hakem Heyeti tarafından verilen karar da İstanbul veya başka ildeki hakem heyeti kararıyla aynı icra gücüne sahiptir. İcra dairesinin yetkisi ve işlemlerin elektronik yürütülmesi İcra ve İflas Kanunu hükümlerine göre belirlenir.
Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu bakımından dosya dört aşamada kontrol edilir: kararın borçlu ve hüküm sonucu, tebliğ tarihi, tüketici mahkemesinde itiraz ve varsa icranın durdurulması kararı, takip edilecek ana para/edim. Bu kontrol yapılmadan ilamlı takip açılmaz.
Resmî kaynak olarak Ticaret Bakanlığı Tüketici Hakem Heyetleri Bilgilendirmesi ile 6502 sayılı Kanun m.70 esas alınmalıdır.
Tüketici Hakem Heyeti kararı neden ilamlı icraya konulabilir?
6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun m.70 uyarınca tüketici hakem heyeti kararları tarafları bağlar ve bu kararlar İcra ve İflas Kanununun ilamların yerine getirilmesine ilişkin hükümlerine göre yerine getirilir. Satıcı veya sağlayıcı kararda hükmedilen bedeli ödemez, malı değiştirmez ya da kararın gereğini yerine getirmezse tüketici karar örneğiyle icra dairesinde ilamlı icra yoluna başvurabilir.
İcra başvurusunda hakem heyeti kararının taraf bilgileri, karar tarihi ve sayısı ile hüküm kısmı açık olmalıdır. Para alacağına hükmedilmişse alacak tutarı ve kararda yer alan faiz hükmü esas alınır. Malın değişimi, bedel iadesi veya başka bir edim kararı varsa takip talebi kararın hüküm fıkrasına uygun hazırlanmalıdır; kararda bulunmayan yeni bir alacak ilamlı takip yoluyla eklenemez.
Hakem heyeti kararına itiraz icrayı kendiliğinden durdurur mu?
6502 m.70 kapsamında hakem heyeti kararına karşı tebliğden itibaren kanuni süre içinde tüketici mahkemesine itiraz edilebilir. İtiraz, kararın icrasını kendiliğinden durdurmaz. Tarafın icranın durdurulmasını istiyorsa kanundaki şartlar çerçevesinde mahkemeden tedbir niteliğinde karar talep etmesi gerekir. Bu nedenle “karara itiraz ettim, artık icra yapılamaz” şeklindeki genel kabul doğru değildir.
Tüketici hem kararın kendisine tebliğ tarihini hem karşı tarafa tebliğ kayıtlarını saklamalıdır. Satıcı/sağlayıcı itiraz davası açmışsa mahkeme dosya numarası ve varsa yürütmeyi/icrayı durdurmaya yönelik ara karar ayrıca kontrol edilmelidir.
İcra dosyasına hangi belgeler eklenmelidir?
Hakem heyeti kararı, tebliğ belgesi, tüketicinin kimlik ve adres bilgileri, alacak hesabı ve varsa ödemenin yapılmadığını gösteren yazışmalar dosyada bulunmalıdır. Kararın bir kısmı yerine getirilmişse takip yalnız kalan bölüm için yapılmalı; daha önce ödenen tutar tekrar talep edilmemelidir.
İcra takibi başlatılmadan önce borçlu tarafın ticaret unvanı ve adresi karar ile uyumlu kontrol edilmelidir. Pazaryeri üzerinden yapılan alışverişlerde kararın satıcıya mı aracı hizmet sağlayıcıya mı yöneltildiği hüküm fıkrasından belirlenmeli; yanlış kişiye takip yapılmamalıdır.
Telefon: +90 552 224 43 66
Takip kontrolü: İcra emrindeki alacak ve edim, hakem heyeti kararının hüküm fıkrasını aşmamalıdır. Karar sonrasında kısmi ödeme, değişim veya iade yapılmışsa bunlar takip hesabından düşülmeli ve dekontları dosyaya eklenmelidir.
Tüketici, takip açıldıktan sonra dosya numarasını saklamalı ve tahsilatların icra dosyasına doğru işlendiğini kontrol etmelidir.
Sık Sorulan Sorular
Tüketici hakem heyeti kararını firma uygulamazsa ne yaparım?
6502 m.70/2 uyarınca kararı ilamlı icra yoluyla icraya koyabilirsiniz.
Hakem heyeti kararı ilamlı icraya konulur mu?
Evet. Kanun kararların İcra ve İflas Kanununun ilamların yerine getirilmesine ilişkin hükümlerine göre yerine getirileceğini açıkça düzenler.
Kararın kesinleşmesini beklemek gerekir mi?
Kural olarak hayır. Tüketici mahkemesine itiraz kararın icrasını kendiliğinden durdurmaz.
Firma tüketici mahkemesine itiraz ederse icra durur mu?
Hayır. Ancak mahkeme talep üzerine tüketici hakem heyeti kararının icrasını tedbiren durdurabilir.
Hakem heyeti kararına itiraz süresi ne kadardır?
6502 m.70/3 uyarınca tebliğden itibaren iki haftadır.
Para iadesi kararında firma ödeme yapmazsa banka hesabına haciz konulur mu?
İlamlı icra emrine rağmen ödeme yapılmazsa İcra ve İflas Kanunundaki şartlarla borçlunun haczi mümkün malvarlığı ve banka hesapları hakkında haciz işlemi yapılabilir.
Değişim kararı da icraya konulur mu?
Evet. Kararın hüküm sonucundaki aynen teslim, değişim veya onarım edimi ilamlı icra hükümlerine göre yerine getirilir.
Hakem heyeti kararını icraya koymak ücretli mi?
İcra dosyasında mevzuata göre tebligat ve işlem giderleri oluşur. Haklı takipte borçluya yükletilebilecek giderler dosya sonunda borçludan tahsil edilir.
Karar e-Devlet’te görünüyorsa icra açılır mı?
Doğrulanabilir hakem heyeti kararı takip dayanağı olarak kullanılır; icra dairesi gerekli karar ve taraf bilgileri üzerinden işlem yapar.
Karar kısmen uygulanırsa ne yapılır?
Satıcı kararın yalnız bir bölümünü yerine getirmişse tüketici kalan edim için takip yapar. Örneğin hakem heyeti 20.000 TL iade kararı vermiş ve firma 8.000 TL ödemişse takipte ödenen kısım mahsup edilerek kalan ana para gösterilmelidir. Ödenmiş tutarın yeniden takibe konulması haksız takip sonucuna yol açar.
Ürün değişimi yapılmış ancak kararda ayrıca nakliye giderinin satıcıya ait olduğu belirtilmişse kalan hüküm ayrıca değerlendirilir. İcra takip talebi kararın hüküm fıkrasına sadık kalmalıdır.
Hakem heyeti kararı tüketici aleyhine çıkarsa satıcı icra yapabilir mi?
Tüketici hakem heyeti kararının tarafları bağlaması yalnız tüketici lehine kararlarla sınırlı değildir. Ancak satıcının tüketiciden bir edim talep edebilmesi için kararın hüküm sonucunda tüketiciye yüklenen açık bir edim bulunmalıdır. Başvurunun reddedilmesi tek başına satıcı lehine yeni bir para alacağı yaratmaz.
Satıcı kendi alacağını takip etmek istiyorsa bunun ayrı hukuki dayanağı bulunmalıdır. Hakem heyetinin tüketici talebini reddetmesi, satıcının sözleşmeden doğan her iddiasını otomatik olarak ilamlı icra alacağına dönüştürmez.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
