İnternetten Alışverişte Önceden İşaretli Ek Ücret ve İlave Ödeme Geçerli mi? Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği m.10 (2026)

İnternetten alışverişte ek ücret hangi şartla alınabilir?

Mesafeli satışta tüketici, ürün veya hizmetin ana bedeli dışında başka bir ücret ödeyecekse bu ücret için ayrıca ve açık biçimde onay vermelidir. Satıcının sepet ekranına ücretli bir hizmeti önceden eklemesi, kutuyu işaretli bırakması veya tüketicinin bu seçeneği kaldırmamasını onay sayması hukuka uygun değildir.

Bu kuralın amacı tüketicinin satın alma kararı verirken gerçek toplam bedeli bilmesini ve istemediği ek hizmetler için ödeme yapmamasını sağlamaktır. Tüketici yalnız ana ürünü almak istiyorsa ek garanti, sigorta, bağış, üyelik, paketleme veya özel teslimat gibi hizmetleri aktif biçimde seçmedikçe bu kalemler faturaya eklenemez.

6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun m.48 mesafeli sözleşmelerin temel çerçevesini kurar. Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği m.10 ise ilave ödemeler bakımından doğrudan ve özel kuralı getirir.

Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği m.10 ne düzenler?

Yönetmelik m.10/1’e göre sözleşmenin kurulması aşamasında, sözleşme konusu asıl edimin dışında ilave ödeme talep edilecekse tüketicinin açık onayının ayrıca alınması zorunludur. Bu onay ana sipariş onayına gizlenemez; ek ödeme konusu tüketicinin anlayacağı biçimde ayrı olarak gösterilmelidir.

M.10/2 daha da nettir: tüketicinin açık onayı alınmadan, ilave ödeme yükümlülüğü doğuran seçeneklerin kendiliğinden seçili olarak sunulması nedeniyle tüketici ödeme yapmışsa satıcı veya sağlayıcı bu ödemeyi derhâl iade etmek zorundadır. Yönetmelik bu durumda satıcıya “14 gün içinde iade” gibi ayrı bir süre tanımaz; “derhâl” iade yükümlülüğü getirir.

Dolayısıyla önceden işaretli kutu üzerinden alınan ek ücret bakımından tüketicinin cayma hakkını kullanması şart değildir. Uyuşmazlığın hukuki sebebi, ek ödemenin baştan geçerli açık onaya dayanmamasıdır.

Açık onay ne anlama gelir?

Açık onay, tüketicinin ek ödeme doğuran seçeneği kendi aktif hareketiyle kabul etmesidir. Ücret, hizmetin adı ve ek ödemenin ne için alındığı sipariş tamamlanmadan önce görünür olmalıdır. Tüketici kutuyu kendisi işaretlemeli, ek hizmeti kendisi seçmeli veya eşdeğer açık bir kabul işlemi yapmalıdır.

“Devam et”, “siparişi tamamla” veya “koşulları kabul et” düğmesinin içine birçok farklı ek hizmetin onayını gizlemek, m.10’daki ayrıca açık onay şartını karşılamaz. Tüketicinin ana ürün için verdiği sipariş onayı, ilgisiz ek hizmetlerin onayı değildir.

İlave ödeme toplam sepette gösterilse bile seçenek başlangıçta satıcı tarafından aktif edilmişse tüketicinin pasif kalması açık onay sayılmaz. Sistem tasarımı tüketiciyi ücretli hizmetten çıkmaya zorlamamalıdır.

Önceden işaretli kutu neden geçerli onay değildir?

Önceden işaretli kutu, tüketicinin hiçbir işlem yapmasa bile ek ücret ödemesine yol açar. Yönetmelik m.10 tam olarak bu yöntemi yasaklar. Tüketicinin kutuyu fark edip kaldırması değil, satıcının ek hizmeti almak isteyen tüketiciden aktif onay alması gerekir.

Örneğin uçak bileti, otel, elektronik ürün veya e-ticaret siparişinde “seyahat sigortası”, “uzatılmış garanti”, “premium teslimat” veya “bağış” kutusu sistem tarafından önceden işaretlenmişse ve tüketici bunu kaldırmadığı için ücret ödemişse ek ücret iade edilmelidir.

Aynı kural mobil uygulamada kaydırma düğmesi, varsayılan paket, otomatik sepete ekleme veya açılır menüde ücretli seçeneğin başlangıçta seçili bırakılması için de geçerlidir. Hukuk kullanılan arayüzün adına değil, tüketicinin aktif onay verip vermediğine bakar.

Hangi ek ücretler ilave ödeme sayılır?

Asıl ürün veya hizmetin zorunlu unsuru olmayan ve tüketicinin ayrıca seçebileceği ücretler m.10 kapsamında ilave ödeme oluşturur. Ek garanti paketi, özel sigorta, hediye paketi, premium müşteri hizmeti, hızlı teslimat, ücretli kurulum, bağış, üyelik ve benzeri kalemler bu kapsamda değerlendirilir.

Buna karşılık ürünün ilan edilen fiyatına zaten dahil olan vergi veya kanunen zorunlu bedelin “ilave ödeme” olarak ayrıca onaylatılması gerekmez; bu kalemler ana toplam fiyatın parçasıdır. Satıcı zorunlu bedeli ürün fiyatından gizleyip son adımda “ek hizmet” gibi gösteremez. Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği m.5 kapsamında toplam fiyat ve varsa ek masraflar ön bilgilendirmede gösterilmelidir.

Bir masrafın zorunlu mu isteğe bağlı mı olduğu satıcının verdiği isme göre değil, tüketicinin ana ürünü o masraf olmadan alıp alamadığına göre belirlenir.

Hızlı teslimat ücreti önceden seçilebilir mi?

Standart teslimata ek olarak ücretli hızlı teslimat seçeneği sunulabilir. Ancak tüketici hızlı teslimatı aktif olarak seçmelidir. Hızlı teslimatın varsayılan olarak sepete eklenip tüketicinin daha ucuz standart seçeneğe dönmeye zorlanması m.10 bakımından sorunludur.

Tüketici hızlı teslimatı açıkça seçmişse ücret geçerlidir. Satıcı vaat edilen hızlı teslimatı sağlamazsa bu kez ek hizmetin sözleşmeye uygun ifa edilmemesi gündeme gelir ve tüketici bedel iadesi/ayıplı hizmet haklarını kullanır.

Kargo ücretinin kendisi ise sipariş öncesinde açıkça bildirilmesi gereken toplam maliyet unsurudur. Satıcı, tüketicinin önceden bilmediği zorunlu kargo ücretini siparişten sonra talep edemez.

Ek garanti veya sigorta otomatik eklenebilir mi?

Hayır. Yasal garanti ve tüketicinin kanundan doğan ayıplı mal hakları ürün fiyatına dahildir. Bunların dışında satılan “uzatılmış garanti”, cihaz koruma paketi veya sigorta ayrı sözleşme/hizmet niteliğindedir ve tüketicinin açık onayı gerekir.

Satıcı, yasal garanti varmış gibi ek paketi zorunlu gösteremez. Tüketici ek garanti almazsa 6502 sayılı Kanundan doğan seçimlik haklarını kaybetmez. Ek garanti yalnız yasal korumanın üzerinde ek bir sözleşmesel avantaj sağlayabilir.

Sigorta ürününde ayrıca sigortacılık mevzuatı ve poliçe bilgilendirme yükümlülükleri uygulanır. Mesafeli satış ekranındaki ek ödeme onayı bu özel mevzuat yükümlülüklerini ortadan kaldırmaz.

Sipariş verirken ücretli üyelik otomatik başlatılabilir mi?

Hayır. Ürün satın alırken “premium üyelik”, “aylık avantaj paketi” veya benzeri tekrar eden ücretli hizmet ana siparişe otomatik eklenemez. Bu tür hizmet hem ilave ödeme hem de şartlarına göre abonelik sözleşmesi niteliği taşıyabilir.

Tüketici üyeliği açıkça seçmeli; dönemsel ücret, yenileme şartı ve fesih yöntemi önceden açıklanmalıdır. Satıcı ücretsiz deneme adı altında ödeme kartını kaydedip, tüketicinin açıkça kabul etmediği ücretli üyeliği başlatamaz.

Belirli süreli aboneliğin onaysız otomatik uzatılması ayrıca 6502 m.52/3 ve Abonelik Sözleşmeleri Yönetmeliği m.13 kapsamında değerlendirilir. Sitedeki abonelik otomatik yenileme rehberi bu ayrı konuyu açıklar.

Onaysız ek ücret nasıl geri alınır?

Tüketici sipariş özeti, fatura ve ödeme kaydında ek ücreti tespit ettiğinde satıcı veya sağlayıcıya yazılı başvuru yapmalıdır. Başvuruda Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği m.10 belirtilmeli; ek hizmet için ayrı açık onay verilmediği ve seçeneğin sistem tarafından önceden aktif edildiği açıklanmalıdır.

Talep edilen sonuç nettir: onaysız ilave ödemenin derhâl iadesi ve varsa üyelik/ek hizmetin sonlandırılması. Tüketici cayma hakkı bildirimi yapmak zorunda değildir; çünkü ödeme baştan geçerli açık onaya dayanmamaktadır.

Satıcı “sipariş onaylandı, tüm sepet kabul edildi” cevabı verirse ek hizmetin hangi aktif tüketici işlemiyle seçildiğini gösteren teknik kayıt istenmelidir. Sistem logunda varsayılan seçeneğin tüketici tarafından ayrıca işaretlenmediği görülüyorsa m.10 uygulanır.

Pazaryeri veya aracı hizmet sağlayıcının sorumluluğu nedir?

Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği, platform üzerinden kurulan sözleşmelerde aracı hizmet sağlayıcıya tüketicinin taleplerini iletip takip edebileceği kesintisiz bir sistem kurma yükümlülüğü getirir. Cayma, fesih, bedel iadesi ve teslimat şikâyetleri sistem üzerinden iletilebilmelidir.

Ek ücret platformun kendi hizmetinden kaynaklanıyorsa platform doğrudan sağlayıcı sıfatıyla sorumludur. Ek ücret üçüncü taraf satıcıya aitse platformun sorumluluğu Yönetmelik m.12/A’daki aracılık yükümlülükleri ve somut işlemin kimin tarafından sunulduğuna göre belirlenir.

Tüketici itirazını yalnız satıcıya değil, siparişin kurulduğu platformun şikâyet/iade sistemi üzerinden de kayıt altına almalıdır. Böylece işlem akışı ve başvuru zamanı delillendirilir.

Onaysız ek ücret nasıl ispatlanır?

Satın alma ekranının ekran görüntüsü, sipariş özeti, sepet hareketleri, fatura, kart ekstresi, ek hizmet sözleşmesi ve satıcının teknik işlem kayıtları önemlidir. Özellikle ek seçenek ekranında kutunun önceden işaretli olup olmadığını gösteren görüntü uyuşmazlığın merkezindedir.

Tüketicinin siparişten sonra aldığı e-posta veya SMS’te ek hizmet ilk kez görünüyorsa bu kayıt da kullanılır. Satıcı tüketicinin açık onay verdiğini iddia ediyorsa onayın tarihini, ekranını ve işlem kaydını sunmalıdır.

Uyuşmazlık çözülmezse 2026 yılı görev ve parasal sınırına göre tüketici hakem heyeti veya tüketici mahkemesi yoluna başvurulur. 186.000 TL’nin altındaki tüketici uyuşmazlıklarında tüketici hakem heyeti temel başvuru yoludur.

Resmî güncel kaynak olarak Ticaret Bakanlığının 17 Ağustos 2026 tarihli Mesafeli Sözleşmeler Bilgilendirmesi esas alınmalıdır.

Türkiye geneli ve Mersin uygulaması

Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği m.10 Türkiye genelinde uygulanır. Mersin’deki tüketicinin İstanbul merkezli e-ticaret sitesinden yaptığı alışverişte de aynı açık onay ve derhâl iade kuralı geçerlidir.

Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu bakımından dosya üç ekran üzerinden incelenir: ürün sayfasındaki ana fiyat, ödeme öncesi ek hizmet seçimi ve sipariş sonrası fatura. Ek ücretin tüketicinin aktif seçimine dayanıp dayanmadığı bu üç aşama karşılaştırılarak belirlenir.

Tüketicinin yanlışlıkla işaretlediği ek hizmet de onay sayılır mı?

Seçenek başlangıçta boş ve ücret açık biçimde gösterilmişse tüketicinin kendi işlemiyle kutuyu işaretlemesi kural olarak açık onaydır. Tüketicinin sonradan “yanlışlıkla seçtim” demesi m.10’daki önceden işaretli seçenek yasağıyla aynı değildir; bu durumda varsa cayma hakkı ve ek hizmetin niteliğine göre diğer tüketici hakları değerlendirilir.

Buna karşılık arayüz tasarımı tüketiciyi yanıltıyor, kapatma düğmesi sanılan alan ücretli seçeneği etkinleştiriyor veya ücret görünmez biçimde saklanıyorsa geçerli bilgilendirme ve onay bulunup bulunmadığı ayrıca incelenir.

Ek ücret son ödeme adımında ilk kez çıkarsa ne olur?

Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği m.5 ve m.7 uyarınca toplam fiyat ile varsa ek masraflar siparişten önce açıkça bildirilmelidir. Tüketicinin kararını verdikten sonra ödeme ekranında beklenmedik zorunlu ücret çıkarılması ön bilgilendirme yükümlülüğüne aykırıdır.

Tüketici ek masraf hakkında usulüne uygun bilgilendirilmemişse bu ek masraftan sorumlu tutulamaz. Zorunlu olmayan bir hizmetse ayrıca m.10’daki açık onay şartı uygulanır.

Av. Halil Bakırcı tarafından hazırlanmış, Av. Emirhan Keskin tarafından incelenmiştir.

Yazar Bilgisi

Avukat Halil BAKIRCI, Mersin Barosu 3472 sicil numarasına kayıtlıdır. Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu bünyesinde ceza, aile, iş, gayrimenkul ve ticaret hukuku alanlarında hukuki danışmanlık ve dava takibi sunmaktadır.

İnceleyen: Av. Emirhan Keskin · Mersin Barosu Sicil No: 5507

Av. Halil Bakırcı profilini inceleyin →