Türkiye Sigorta Birliğinde Kaç Ayrı Levha Tutulur? Sigorta ve Emeklilik Şirketi Kaydı | 5684 m.24/2 (2026)
5684 m.24/2 neden iki ayrı Levha öngörüyor?
5684 sayılı Sigortacılık Kanunu m.24, Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliğinin üyelik ve meslek örgütlenmesi yapısını ayrıntılı biçimde kurar. İkinci fıkra, Birlik nezdinde tek ve karma bir kayıt yerine iki ayrı Levha tutulmasını emreder. Sigorta ve reasürans şirketleri aynı Levhada, emeklilik şirketleri ise diğer Levhada yer alır.
Bu ayrım sadece idari kolaylık değildir. Sigorta ve reasürans faaliyeti ile bireysel emeklilik sistemi farklı ruhsatlara, farklı mali yapılara ve farklı düzenleyici gerekliliklere sahiptir. Kanun, bu farklılığı Birlik üyeliğinin kayıt yapısında da görünür kılar. Böylece bir şirketin hangi faaliyet alanı bakımından Birlik içinde yer aldığı ve hangi temsil grubuna dahil olduğu açık biçimde belirlenebilir.
Güncel mevzuat Mevzuat Bilgi Sistemi üzerinden, sektör düzenlemeleri SEDDK üzerinden ve Birlik uygulamaları Türkiye Sigorta Birliği üzerinden izlenmelidir.
Üyelik ile Levhaya kayıt hangi sırayla gerçekleşir?
Kanun sistematiği nettir. Önce m.24/1 uyarınca şirketin Birliğe üyelik işlemleri tamamlanır. Sigorta ve reasürans şirketleri sigortacılık ruhsatını, emeklilik şirketleri emeklilik ruhsatını aldıktan sonra en geç bir ay içinde giriş aidatını ödeyerek üye olur. Bu aşamadan sonra m.24/2 devreye girer ve Birlik Yönetim Kurulu üyeliğini tamamlayan şirketi ilgili Levhaya kaydeder.
Bu nedenle Levha kaydı üyelikten bağımsız, şirketin tek taraflı başvurusuyla doğan ayrı bir üyelik türü değildir. Üyelik sürecinin devamıdır. Birlik üyeliğinin tamamlanması, Yönetim Kurulunun kayıt işlemini yapmasının maddi ön koşuludur. Şirketin dosyasında üyelik başvurusu, giriş aidatı ödemesi ve Levha kayıt tarihi ayrı belgelerle izlenmelidir.
Bir aylık üyelik süresi hakkında ayrıntılı açıklama için Sigorta Şirketi Türkiye Sigorta Birliğine Kaç Günde Üye Olmalı? rehberimiz incelenebilir.
Kanundaki “derhal Levhaya kaydedilir” ifadesi ne anlama gelir?
M.24/2, üyelik işlemlerini tamamlayan şirketin Birlik Yönetim Kurulu tarafından “derhal” ilgili Levhaya kaydedileceğini düzenler. Kanun burada ayrıca gün veya hafta cinsinden ikinci bir bekleme süresi tanımamıştır. Üyelik koşulları tamamlandıktan sonra kayıt işleminin geciktirilmeksizin yapılması gerekir.
“Derhal” kavramı, üyeliği tamamlanmış şirketin Yönetim Kurulu tarafından keyfi biçimde belirsiz bir bekleme listesinde tutulamayacağını ifade eder. Ancak kayıt için üyelik işlemlerinin gerçekten tamamlanmış olması gerekir. Eksik üyelik evrakı, ödenmemiş giriş aidatı veya ruhsat bilgisindeki uyuşmazlık varsa, önce bu eksikliğin hangi işlem aşamasını etkilediği somut olarak belirlenmelidir.
Şirket açısından en sağlıklı uygulama, üyeliğin tamamlandığına ilişkin Birlik teyidini aldıktan sonra Levha kaydını da yazılı veya elektronik sistem üzerinden doğrulamaktır. Sadece üyelik aidatı dekontunun bulunması, Yönetim Kurulunun Levha kayıt işlemini yaptığına tek başına kanıt değildir.
Sigorta ve reasürans şirketleri hangi Levhada yer alır?
Sigorta şirketleri ile reasürans şirketleri Birlik nezdindeki aynı Levhada yer alır. Bu ortak Levha, şirketlerin ruhsat ve Birlik üyeliği statüsünün meslek kuruluşu kayıtlarına yansıdığı temel listedir. Bir şirketin yalnızca ticaret sicilinde kayıtlı olması veya SEDDK’dan ruhsat alması Birlik Levhasındaki kaydın yerine geçmez; her kayıt farklı hukuki fonksiyona sahiptir.
Sigorta şirketi bakımından Levha statüsü özellikle m.24/3 ve devamındaki hükümlerle önem kazanır. Tüm branşlarda yeni sigorta sözleşmesi yapma yetkisinin kaldırılması, belirli şartlarda altı ay kesintisiz sözleşme akdedilmemesi, aidat ve giderlere katılma paylarının tebligata rağmen ödenmemesi veya Birlik üyeliğinin düşmesi Levhadan silinme sebebi olabilir. Bu nedenle Levha, statik bir kuruluş listesi değildir; şirketin devam eden hukuki durumuna bağlı bir kayıt sistemidir.
Ruhsatın branş bazında yapısı için Her Branş İçin Ayrı Ruhsat Alınması, ruhsat iptalinin sonuçları için Sigorta Şirketi Ruhsat İptali Halleri yazılarımıza bakılabilir.
Emeklilik şirketleri neden ayrı Levhada tutulur?
Emeklilik şirketleri 4632 sayılı Bireysel Emeklilik Tasarruf ve Yatırım Sistemi Kanunu çerçevesinde kurulan ve emeklilik ruhsatı üzerinden faaliyet gösteren şirketlerdir. 5684 m.24/2 bu şirketler için ayrı Levha öngörür. Böylece emeklilik faaliyetinin hukuki ve mali özellikleri Birlik kayıt sisteminde sigorta ve reasürans faaliyetinden ayrıştırılır.
Bu ayrımın devamı m.24/3’te de görülür. Emeklilik şirketlerinin Levhadan silinme sebepleri sigorta ve reasürans şirketlerinden ayrı bentte sayılmıştır. Faaliyet ruhsatının geçersiz hale gelmesi, yeni sözleşme akdetme yetkisinin kaldırılması, fonların tamamının başka şirkete devri, iflas istemi, aidat ve gider paylarının ödenmemesi veya Birlik üyeliğinin düşmesi emeklilik şirketlerine özgü başlıklar halinde düzenlenmiştir.
Dolayısıyla “Levhadan silinme” kavramının sonuçları incelenirken şirketin hangi Levhada bulunduğu belirlenmeden genel sonuç çıkarılmamalıdır. Sigorta şirketine ilişkin silinme sebebi ile emeklilik şirketine ilişkin silinme sebebi farklı norm unsuruna dayanabilir.
Levhaya kayıt Genel Kuruldaki hakları etkiler mi?
Evet. 5684 m.24/4 açıkça, Levhaya kayıtlı olmayan sigorta, reasürans veya emeklilik şirketinin Genel Kurulda seçme ve seçilme hakkına sahip olmadığını düzenler. Bu nedenle Levha kaydı yalnızca idari görünürlük sağlamaz; Birlik içindeki demokratik temsil ve organlara katılım bakımından doğrudan hukuki sonuç yaratır.
Bir şirket Birlik üyesi olduğunu düşünse bile Levha kaydı bulunmuyorsa Genel Kurul seçimlerinde oy kullanma veya seçilme hakkı bakımından m.24/4 engeliyle karşılaşır. Bu nedenle Genel Kurul öncesi temsil yetkisi kontrol edilirken yalnızca şirketin üyelik ödemelerine değil, güncel Levha statüsüne de bakılmalıdır.
Birlik organ seçimleri 5684 m.25’te ayrıca gizli oy, açık tasnif, seçim kurulu denetimi ve itiraz prosedürüyle düzenlenmiştir. Levha statüsü bu seçim sistemine katılımın ön koşullarından biridir.
Levhadan silinen şirket yeniden yazılabilir mi?
Evet. M.24/4’e göre Levhadan silinmeyi gerektiren hallerin sona erdiğini ispat eden şirket yeniden yazılma hakkını kazanır ve bu şirketlerden yeniden giriş aidatı alınmaz. Kanun, geçici nitelikteki sorun ortadan kalktığında şirketin meslek kuruluşu kayıt sistemine dönmesine imkan tanır.
M.24/5 ise Birlik Yönetim Kuruluna, gerekli gördüğü hallerde nedenlerini açıklayarak yeniden yazılma talebinde bulunan şirketten Levhaya yazılma şartlarının varlığının devam ettiğini ispat etmesini isteme yetkisi verir. Yeniden yazılma talebinin reddi gerekçeli olmak zorundadır. M.24/6’ya göre de silme veya yeniden yazılma talebinin reddi kararına karşı on beş iş günü içinde yazılı itiraz yolu vardır.
Bu yapı, Levha kaydının “bir kez girilen ve hiç değişmeyen” bir kayıt olmadığını gösterir. Kayıt, silinme, yeniden yazılma ve itiraz aşamaları birbirinden bağımsız hukuki işlemlerdir ve her biri ayrı belgeyle takip edilmelidir.
Şirketin Levha uyum dosyasında hangi belgeler bulunmalıdır?
İlk belge grubu ruhsat ve üyelik belgeleridir: SEDDK ruhsat kararı, kararın tebliği, TSB üyelik başvurusu, giriş aidatı ödemesi ve üyeliğin tamamlandığına ilişkin teyit. İkinci grup Levha belgeleridir: Yönetim Kurulu kayıt tarihi, güncel Levha görünümü ve varsa sonradan yapılan statü değişiklikleri.
Üçüncü grup temsil belgeleridir. Genel Kurulda şirketi temsil edecek genel müdür veya m.24/13’teki koşulları taşıyan yöneticiye ilişkin yetki belgesi, imza yetkisi ve vekalet kaydı Levha statüsüyle birlikte kontrol edilmelidir. Dördüncü grup mali yükümlülüklerdir: giriş aidatı, yıllık aidatlar, giderlere katılma payları ve bunlara ilişkin tebligatlar.
Beşinci grup olası olumsuz statü kayıtlarıdır. Yeni sözleşme yapma yetkisinin kaldırılması, faaliyetsizlik, ruhsat iptali, fon devri, iflas veya tasfiye gibi olaylar Levha kaydını etkileyebileceğinden hukuk birimi ile uyum birimi arasında aynı kronoloji üzerinde tutulmalıdır.
Levha kaydı ile acente Levhası karıştırılmamalıdır
5684 sayılı Kanunda “Levha” terimi birden fazla meslek grubu için kullanılır. Sigorta acentelerinin TOBB nezdinde tutulan Levhası m.23’e dayanırken, sigorta/reasürans ve emeklilik şirketlerinin Birlik nezdindeki Levhaları m.24’e dayanır. Kayıt makamı, şartlar, silinme sebepleri ve sonuçlar aynı değildir.
Bu nedenle bir hukuki yazışmada yalnızca “Levhaya kayıtlıdır” demek yeterli olmayabilir. Hangi Levhadan söz edildiği, kaydın hangi maddeye dayandığı ve hangi kurum nezdinde tutulduğu açıkça belirtilmelidir. Acente Levhasına ilişkin açıklama için Sigorta Acentesi Levha Kayıt Zorunluluğu rehberimiz incelenebilir.
Sık Sorulan Sorular
1. TSB nezdinde kaç Levha vardır?
5684 m.24/2’ye göre iki ayrı Levha vardır.
2. Sigorta şirketi hangi Levhaya yazılır?
Sigorta ve reasürans şirketleri için tutulan ortak Levhaya yazılır.
3. Reasürans şirketi ayrı üçüncü bir Levhada mı yer alır?
Hayır. Sigorta ve reasürans şirketleri aynı Levhada yer alır.
4. Emeklilik şirketi hangi Levhada yer alır?
Emeklilik şirketleri için ayrıca tutulan ikinci Levhada yer alır.
5. Levhaya kayıt ne zaman yapılır?
Birliğe üyelik işlemleri tamamlandıktan sonra Birlik Yönetim Kurulu tarafından derhal yapılır.
6. Şirket kendi kendine Levhaya kayıt yapabilir mi?
Hayır. Kanun kayıt işlemini Birlik Yönetim Kuruluna vermiştir.
7. Levhaya kayıtlı olmayan şirket oy kullanabilir mi?
Hayır. M.24/4 uyarınca Genel Kurulda seçme ve seçilme hakkı yoktur.
8. Levhadan silinen şirket yeniden yazılabilir mi?
Silinme nedeninin sona erdiğini ispat ederse yeniden yazılma hakkı kazanır.
9. Yeniden yazılmada giriş aidatı alınır mı?
M.24/4 gereği yeniden yazılan şirketten giriş aidatı alınmaz.
10. Acente Levhası ile şirket Levhası aynı mı?
Hayır. Acente Levhası m.23, şirketlerin Birlik nezdindeki Levhaları m.24 hükümlerine dayanır.
Resmî Kaynaklar ve İlgili Rehberler
- 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu
- Türkiye Sigorta Birliği
- SEDDK Sigortacılık Mevzuatı
- TSB Üyelik Süresi
- Ruhsat İptali Halleri
- Acente Levha Kayıt Zorunluluğu
Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu – Mersin
Sigorta hukuku, şirket ruhsatları, Birlik üyeliği ve Levha işlemleri.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
