TÜRMOB Başkanı Kaç Dönem Seçilebilir? İki Dönem Kuralı | 3568 m.35 (2026)
Kısa ve net cevap: 3568 sayılı Kanun m.35’e göre iki seçim döneminde iki defa Yönetim Kurulu Başkanı olarak seçilen kişi, aradan iki seçim dönemi geçmedikçe Yönetim Kurulu üyesi dahi olamaz. Kural yalnız üçüncü kez başkan seçilmeyi değil, iki dönemlik bekleme süresinde Yönetim Kurulu üyeliğini de engeller. Bu nedenle süre hesabı kişinin kaç yıl görev yaptığına değil, kanundaki seçim dönemi kavramına göre yapılır.
Bu sınırlama Yönetim Kurulu Başkanlığında süreklilik ile görev değişimini dengeleyen özel bir seçilme yasağıdır. Bir kişinin iki dönem üst üste başkanlık yapması halinde, sonraki iki seçim döneminde yalnız Başkanlığa değil Yönetim Kurulu asıl veya yedek üyeliğine adaylığı da kanuni engel bakımından incelenmelidir. Bekleme tamamlandıktan sonra diğer şartları taşıyorsa yeniden Yönetim Kuruluna ve Başkanlığa seçilmesi mümkündür.
TÜRMOB Başkanlığında iki dönem kuralı nedir?
3568 sayılı Kanun m.35, Birlik Yönetim Kurulu Başkanlığı için özel bir dönem sınırlaması getirir. Kanunun güncel düzenlemesine göre iki seçim döneminde iki defa Yönetim Kurulu Başkanı seçilmiş kişi, aradan iki seçim dönemi geçmedikçe Yönetim Kurulu üyesi olamaz. Bu hüküm, başkanlık makamının aynı kişide kesintisiz biçimde sürmesini sınırlayan bağlayıcı bir seçilme yasağıdır.
Düzenlemede “seçim dönemi” ölçütü kullanılır. Yönetim Kurulu normal olarak üç yıl için seçildiğinden bir seçim dönemi çoğunlukla üç yıllık organ dönemiyle örtüşür. Ancak somut hesapta yalnız takvim yılı değil resmi Genel Kurul ve organ seçim kayıtları esas alınmalıdır. Olağanüstü seçim veya görev değişikliği gibi durumlar varsa dönem niteliği ayrıca incelenir.
Kuralın uygulanması Yönetim Kurulunun iç tercihi değildir. Birlik Genel Kurulu da oy çokluğuyla bu sınırlamayı kaldırıp kişiyi üçüncü dönemde Yönetim Kurulu üyesi seçemez. Adaylık ve seçim süreci kanuna uygun olmak zorundadır.
İki dönem başkanlık yapan kişi yalnız Başkan mı olamaz?
Hayır. Hükmün önemli noktası budur: iki seçim döneminde iki defa Başkan seçilmiş kişi, iki seçim dönemi geçmeden Yönetim Kurulu üyesi olamaz. Yasak yalnız Başkanlık göreviyle sınırlı değildir. Kişinin Yönetim Kuruluna asıl üye olarak girip daha sonra Başkan olmaması da bekleme döneminde yasağı ortadan kaldırmaz.
Bu nedenle aday listeleri hazırlanırken “Başkanlığa aday değil, sadece Yönetim Kurulu üyesi olacak” açıklaması kanuni engeli çözmez. Önceki iki başkanlık dönemi ve bekleme süreleri kontrol edilmelidir. Yönetim Kurulunun kendi iç görev dağılımı ancak kanuna uygun seçilmiş dokuz asıl üye arasından yapılabilir.
Yedek Yönetim Kurulu üyeliğinin de Yönetim Kurulu üyeliğine seçilme statüsü doğurması nedeniyle yasağın kapsamı seçim belgeleri ve m.35’in amacı birlikte değerlendirilmelidir. Güvenli uygulama, bekleme dönemindeki kişinin Yönetim Kurulu asıl veya yedek listesine alınmamasıdır.
Aradan geçmesi gereken iki seçim dönemi nasıl hesaplanır?
Kişinin ikinci Başkanlık seçiminin ait olduğu seçim döneminden sonra iki ayrı Yönetim Kurulu seçim döneminin tamamlanması gerekir. Normal üç yıllık sistemde bu süre takvim olarak yaklaşık iki organ dönemine karşılık gelir; ancak hukuki ölçüt “altı yıl” sözcüğü değil iki seçim dönemidir.
Örneğin kişi 2020 ve 2023 olağan seçim dönemlerinde Başkan seçilmişse, 2026 ve 2029 seçim dönemleri bekleme dönemleridir. Bu iki dönem geçtikten sonra, diğer şartları taşıması kaydıyla sonraki seçim döneminde yeniden Yönetim Kurulu adaylığı gündeme gelebilir. Tarihler yalnız örnektir; gerçek dosyada resmi seçim yılları esas alınır.
Olağan Genel Kurulun gecikmesi veya erken seçim yapılması halinde sadece takvimde altı yıl geçip geçmediğine bakmak hatalı olabilir. “İki seçim dönemi”nin fiilen ve hukuken tamamlanıp tamamlanmadığı resmi seçim tutanaklarından belirlenmelidir.
İki Başkanlık döneminin mutlaka üst üste olması gerekir mi?
Kanun metnindeki güncel ifade “iki seçim döneminde iki defa Yönetim Kurulu Başkanlığına seçilmiş olanlar” şeklinde değerlendirilmelidir. Uygulamada sınırlamanın dönem dizilimine etkisi belirlenirken kişinin hangi iki seçim döneminde Başkan seçildiği resmi kayıtlarla çıkarılır. Özellikle arada başka Başkanın görev yaptığı bir durum varsa güncel kanun lafzı ve seçim kronolojisi birlikte incelenmelidir.
Bu nedenle yalnız “iki kez başkan oldu” bilgisinden hareketle otomatik sonuç kurmak yerine iki seçimin tarihi, dönem numarası ve aradaki seçimler gösterilmelidir. Kanun değişikliklerinin yürürlük tarihleri de eski dönemlere ilişkin hesapta önem taşıyabilir.
Adaylık itirazında geçmiş görev listesiyle yetinilmemeli, Başkan seçimine ilişkin Yönetim Kurulu kararları ve Genel Kurul dönemleri dosyaya eklenmelidir. Böylece iki seçim dönemi kuralının somut olaya nasıl uygulandığı denetlenebilir.
Dönemin ortasında Başkan seçilen kişi için nasıl hesap yapılır?
Yönetim Kurulu Başkanı görev süresi içinde istifa eder veya Başkanlık boşalırsa kurul kendi içinden yeni Başkan seçebilir. Yeni Başkanın bir seçim döneminin yalnız kalan kısmında görev yapması halinde m.35’teki “Başkanlığa seçilmiş olma” ölçütünün nasıl uygulanacağı seçim ve görev kayıtları üzerinden değerlendirilir.
Kanun yalnız görevde geçirilen ay sayısını değil, Başkanlığa seçilme olgusunu esas aldığı için “yalnız bir yıl görev yaptı, dönem sayılmaz” şeklinde peşin sonuç kurulması güvenli değildir. Başkan seçimi tarih ve karar numarasıyla belgelendirilmeli; dönem sınırlaması güncel kanun lafzına göre uygulanmalıdır.
Bu tür sınır durumlarda Genel Kurul seçim dönemi, Yönetim Kurulunun iç Başkan seçimi ve kişinin önceki Başkanlık geçmişi birlikte çıkarılmalıdır. Kurumsal kayıtların düzenli tutulması, sonraki adaylıkta tartışmayı azaltır.
Başkan vekilliği veya geçici Başkanlık iki dönem hesabına girer mi?
Geçici olarak Başkana vekâlet etmek ile Yönetim Kurulunca hukuken Başkan seçilmek aynı işlem değildir. M.35’teki sınırlama Başkanlığa seçilme üzerine kuruludur. Bu nedenle Başkanın kısa süreli yokluğunda toplantıya başkanlık etmek veya vekâleten imza atmak, tek başına yeni Başkanlık seçimi sayılmamalıdır.
Ancak kişinin “Başkan vekili” unvanıyla fiilen uzun süre görev yapması halinde dayanak karar incelenmelidir. Yönetim Kurulu yeni Başkan seçmiş mi, yoksa yalnız belirli süre için vekâlet mi vermiş? Kararın hukuki niteliği ve metni dönem hesabını belirler.
Adaylık dosyasında yalnız web sitesindeki unvan geçmişi değil, resmi Yönetim Kurulu karar defteri esas alınmalıdır. Başkan seçimi ile vekâlet birbirinden ayrılarak kronoloji hazırlanmalıdır.
İki dönemlik bekleme sonunda kişi yeniden Başkan olabilir mi?
Evet. İki seçim dönemlik bekleme süresi tamamlandıktan sonra kişinin Yönetim Kurulu adaylığı önündeki bu özel engel kalkar. Bununla birlikte Genel Kurul temsilcisi olma, üç yıllık oda kıdemi, mesleki faaliyet, kurul bileşimi ve diğer seçilme şartları yeniden aranır.
Kişi yeniden Yönetim Kuruluna seçildikten sonra Başkan olabilmesi için ayrıca Başkanlık yeterliğini taşıması gerekir. M.35’e göre Birlik Başkanının en az beş yıl YMM olarak çalışmış olması şartı bulunduğundan, bu koşul da iç Başkan seçimi tarihinde kontrol edilir.
Bekleme süresinin tamamlanması kişiye otomatik Başkanlık hakkı vermez. Önce Genel Kurul seçiminde Yönetim Kuruluna seçilmesi, ardından dokuz asıl üyeden oluşan Kurulun kendi içinde Başkanlık seçimini yapması gerekir.
Bekleme dönemindeki eski Başkan yedek Yönetim Kurulu üyesi olabilir mi?
Madde 35’in “Yönetim Kurulu üyesi olamaz” şeklindeki sınırlaması, yasağın yalnız Başkan unvanına değil Yönetim Kurulu üyeliğine yöneldiğini gösterir. Yedek üyelik, asıl üyelik boşaldığında Yönetim Kurulu görevi üstlenebilecek seçilmiş bir statüdür. Bu nedenle eski Başkanın bekleme döneminde yedek listeye alınması kanuni yasağın amacı ve lafzı bakımından sorun yaratır.
Seçim listeleri hazırlanırken bu risk adaylık aşamasında giderilmelidir. Yedek listedeki kişinin sonradan asıl göreve geçmesi halinde “zaten yedekti” açıklaması başlangıçtaki seçilme yasağını ortadan kaldırmaz.
İtiraz halinde yedek listesi, adayın önceki Başkanlık dönemleri ve seçim takvimi birlikte incelenmelidir. Özellikle asıl göreve geçiş kararı alınmışsa o tarihte bekleme döneminin tamamlanıp tamamlanmadığı da ayrıca gösterilir.
Başkanlık dönemleri hangi belgelerle doğrulanır?
Birlik Genel Kurulu seçim tutanakları Yönetim Kurulu dönemlerinin başlangıcını gösterir. Yönetim Kurulunun kendi iç görev dağılımı kararları ise her dönemde kimin Başkan seçildiğini kanıtlar. Başkan değişikliği olmuşsa istifa, yeni Başkan seçimi ve görev teslim kayıtları ayrıca dosyaya eklenmelidir.
Bir tablo hazırlanarak her seçim dönemi için Genel Kurul tarihi, Yönetim Kurulu seçimi, Başkan seçimi, Başkanlığın başlangıç ve bitişi ve varsa dönem içi değişiklikler gösterilebilir. Bu tablo iki dönemlik bekleme hesabını açık hale getirir.
İnternet sitesindeki geçmiş başkan listesi yardımcı bilgi olabilir; ancak hukuki itirazda resmi seçim ve kurul kararları esas alınmalıdır. Kanun değişikliği varsa ilgili dönemlerde yürürlükte bulunan metin de tarihleriyle birlikte dosyaya konulmalıdır.
Dönem yasağına rağmen aday olan kişiye nasıl itiraz edilir?
İlk olarak kişinin iki Başkanlık seçimine ilişkin resmi kararlar ve seçim dönemleri toplanır. Sonra aradan kaç seçim dönemi geçtiği gösterilir. Aday listesi ve güncel Genel Kurul seçim takvimiyle karşılaştırılır. İtirazın temel cümlesi “iki dönem başkanlık yaptı” değil, hangi iki seçim döneminde seçildiği ve beklenmesi gereken hangi iki dönemin henüz geçmediği şeklinde kurulmalıdır.
TÜRMOB seçimleri yargı gözetiminde yapıldığı için aday listelerine ilişkin kısa süreli seçim itirazları önem taşır. Aykırılık seçimden önce biliniyorsa aday listesi kesinleşmeden usulüne uygun başvuru yapılması gerekir. Seçimden sonra fark edilen durumda resmi tutanaklar ve ilgili seçim kurulu kayıtları derhal temin edilmelidir.
Kişi yasak döneminde Yönetim Kuruluna seçilmiş ve kararlar almışsa seçim uyuşmazlığı ile belirli kurul kararlarının hukuki etkisi ayrı başlıklar olarak incelenir. Her kararın tarihi, kurul bileşimi ve oy nisabı somut olarak değerlendirilmelidir.
İki dönem kuralına somut örnekler
Örnek 1: Bir kişi iki olağan seçim döneminde arka arkaya Yönetim Kurulu Başkanı seçilmiştir. Sonraki iki seçim döneminde Yönetim Kurulu üyeliğine aday gösterilmesi m.35 sınırlaması bakımından mümkün değildir.
Örnek 2: Aynı kişi iki dönem Başkanlık yaptıktan sonra “Başkan olmayacağım, sadece Yönetim Kurulu üyesi olacağım” demektedir. Kanun iki dönemlik beklemede Yönetim Kurulu üyeliğini de yasakladığı için bu açıklama engeli kaldırmaz.
Örnek 3: İki Başkanlık döneminden sonra iki seçim dönemi tamamlanmıştır. Kişi yeniden Genel Kurul temsilcisi ve Yönetim Kurulu adayı olabilir; diğer m.35 şartları ayrıca aranır.
Örnek 4: Başkanın istifası üzerine başka üye yalnız iki toplantı için vekâlet etmiştir. Resmi yeni Başkan seçimi yoksa bu vekâlet doğrudan Başkanlığa seçilme olarak kabul edilmeden önce karar metni incelenir.
Örnek 5: Eski Başkan bekleme döneminde yedek Yönetim Kurulu listesine yazılmıştır. Yedek üyeliğin Yönetim Kurulu üyeliğine seçilme niteliği nedeniyle kanuni engel bakımından adaylık aşamasında itiraz konusu yapılabilir.
Başkanlık dönem sınırlaması neden Yönetim Kurulu üyeliğine kadar uzanır?
Kanun yalnız üçüncü kez Başkan seçilmeyi önleseydi kişi üçüncü dönemde Yönetim Kurulu üyesi olup kurul içinden tekrar Başkan seçilme sürecine girebilirdi. “Yönetim Kurulu üyesi olamaz” düzenlemesi bu dolanmayı engeller ve iki seçim dönemlik gerçek bir ara oluşturur.
Bu sistem aynı zamanda yeni Yönetim Kurulu bileşimlerine alan açar. Ancak düzenleme kişiyi meslekten veya Birlik Genel Kurulu temsilciliğinden genel olarak men eden bir ceza değildir; özel olarak Yönetim Kurulu üyeliği bakımından dönemsel seçilme yasağıdır.
Mersin’den TÜRMOB seçim ve dönem uyuşmazlıklarının incelenmesi
Mersin’deki oda temsilcileri açısından TÜRMOB Yönetim Kurulu aday listelerine ilişkin bir uyuşmazlıkta geçmiş Başkanlık dönemleri, Genel Kurul tarihleri ve yeni adaylık listesi birlikte incelenmelidir. Takvim yılına göre yaklaşık hesap yapılmamalıdır.
Bakırçı & Keskin Hukuk Bürosu, Mersin merkezli olarak meslek kuruluşu seçimleri, organ üyelikleri ve dönem sınırlamalarına ilişkin dosyaları resmi seçim ve kurul kararları üzerinden incelemektedir. Türkiye genelindeki dosyalar İstanbul ve Mersin ofislerinden takip edilebilir.
Sık Sorulan Sorular
1. TÜRMOB Başkanı iki dönemden fazla görev yapabilir mi?
İki seçim döneminde iki defa Başkan seçilen kişi, aradan iki seçim dönemi geçmeden Yönetim Kurulu üyesi olamaz.
2. Üçüncü dönemde sadece Yönetim Kurulu üyesi olabilir mi?
Hayır. Bekleme döneminde Yönetim Kurulu üyeliği de yasaktır.
3. Bekleme kaç yıldır?
Kanun iki seçim dönemi ölçütünü kullanır; hesap resmi seçim dönemlerine göre yapılır.
4. İki dönem geçince yeniden aday olabilir mi?
Evet, diğer seçilme şartlarını taşıyorsa.
5. Başkan vekilliği Başkanlığa seçilme sayılır mı?
Geçici vekâlet ile resmi Başkan seçimi ayrıdır; dayanak karar incelenir.
6. Yedek Yönetim Kurulu üyeliği yasaktan etkilenir mi?
Yönetim Kurulu üyeliğine seçilme yasağı ve yedekliğin niteliği nedeniyle adaylık dikkatle değerlendirilmelidir.
7. Başkanlık geçmişi nasıl ispatlanır?
Genel Kurul seçim ve Yönetim Kurulu görev dağılımı kararlarıyla.
8. Başkan olmak için ayrıca YMM kıdemi var mı?
Evet. Başkanın en az beş yıl YMM olarak çalışmış olması gerekir.
Resmî kaynaklar
İlgili rehberler
- TÜRMOB Yönetim Kuruluna kimler seçilebilir?
- TÜRMOB Yönetim Kurulu kaç kişidir?
- TÜRMOB Genel Kurulunun görevleri
- TÜRMOB’un organları
Meslek kuruluşu seçim ve dönem sınırlaması incelemesi: +90 552 224 43 66.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
