Uluslararası Sağlık Hizmeti Protokolünde Yabancı Hastanın Başvuru ve Kabul Usulü Nasıl Düzenlenir? | 2026
Kısa ve net cevap: Uluslararası Sağlık Hizmetlerinde İş Birliği Yönetmeliği m.6/2-ç uyarınca iş birliği protokolünde, uluslararası sağlık hizmeti talep eden kişinin başvuru ve kabul şekli açıkça düzenlenmelidir. Yönetmelik m.9’a göre yabancı hasta; hizmet alan sağlık kuruluşuna, hizmet verecek sağlık personeline veya hizmet alan sağlık kuruluşunun sözleşme yaptığı bir ya da birden fazla uluslararası sağlık turizmi aracı kuruluşuna başvurabilir. Protokol bu başvuru kanallarını, tıbbi ön değerlendirmeyi, kabul kararını, kimlik ve dosya kontrolünü, tedavi planını ve randevu sürecini kurumlar arasında işler hale getirmelidir.
Başvuru alınması ile hastanın tedaviye kabul edilmesi aynı aşama değildir. Hasta veya aracı kuruluş ilk teması kurabilir; ancak tıbbi uygunluk, ilgili hekim tarafından değerlendirilmeden ve hizmet alan kuruluşun gerekli kapasitesi teyit edilmeden kesin tedavi kabulü yapılmamalıdır. Uçuş, konaklama veya ödeme planının tıbbi kabulden önce kesinleştirilmesi, özellikle yabancı hastada iptal ve masraf uyuşmazlıklarına yol açabilir.
Yönetmelik m.6/2-ç neyi zorunlu tutuyor?
Yönetmelik m.6/2-ç, kurumlar arası iş birliği protokolünde uluslararası sağlık hizmeti talep eden hastanın başvuru ve kabul şeklinin yer almasını zorunlu kılar. Bu başlık, protokolün hasta ile doğrudan temas ettiği en önemli bölümlerden biridir. Hangi kanal üzerinden başvurunun alınacağı, tıbbi evrakın hangi birime ulaştırılacağı, ön değerlendirmeyi kimin yapacağı ve kabul kararının nasıl verileceği belirsiz bırakılmamalıdır.
Başvuru-kabul süreci, protokoldeki branş ve tıbbi işlemlerle uyumlu olmalıdır. Hastanın talep ettiği hizmet protokol kapsamında değilse veya m.5/2 nedeniyle ilgili birimde iş birliği yapılamıyorsa hasta yanlış beklentiye sokulmamalıdır. Aynı şekilde hekim veya ekip listesinde uygun personel bulunmuyorsa kesin işlem tarihi verilmemelidir.
Protokolün bu kısmı yalnız idari kayıt oluşturmak için değil; hasta güvenliğini, doğru yönlendirmeyi ve yabancı hastanın Türkiye’ye gelmeden önce gerçekçi bilgi almasını sağlamak için düzenlenir.
Yabancı hasta hangi kanallardan başvurabilir?
Yönetmelik m.9 üç temel başvuru yolu öngörür. Hasta doğrudan hizmet alan sağlık kuruluşuna başvurabilir; hizmet verecek sağlık personeline başvurabilir; ya da hizmet alan sağlık kuruluşunun sözleşme yaptığı bir veya birden fazla uluslararası sağlık turizmi aracı kuruluşu üzerinden başvuru yapabilir.
Bu hüküm, aracı kuruluş kullanımını zorunlu kılmaz. Yabancı hasta doğrudan hastane ile iletişim kurabilir. Aynı şekilde hekime ulaşarak tıbbi görüş isteyebilir. Ancak başvurunun hangi kanaldan geldiğinden bağımsız olarak kesin kabul ve tedavi organizasyonu hizmet alan kuruluşun kayıtlı sistemi içine alınmalıdır.
Birden fazla kanal kullanılması halinde mükerrer dosya, farklı fiyat teklifleri veya çelişkili randevu bilgileri oluşmaması için tek hasta dosyası ve tek referans numarası sistemi kullanılmalıdır. Protokol bu kayıt bütünlüğünü sağlayacak birim ve sorumluları belirlemelidir.
Hasta doğrudan sağlık kuruluşuna başvurursa süreç nasıl yürür?
Doğrudan başvuruda hasta uluslararası hasta birimi, çağrı merkezi veya kurumun resmî iletişim kanalı üzerinden talebini iletir. İlk aşamada hastanın kimlik bilgileri, iletişim bilgileri, talep ettiği branş, mevcut tanı, geçmiş tedaviler ve tıbbi kayıtlar güvenli biçimde alınır.
İlk temas personeli tıbbi tanı koymamalı veya kesin tedavi vaadi vermemelidir. Dosya, protokol kapsamında hizmet verecek ilgili hekim veya tıbbi değerlendirme birimine yönlendirilmelidir. Hekim, mevcut kayıtların yeterli olup olmadığını ve ek tetkik gerekip gerekmediğini belirler.
Hasta Türkiye’ye gelmeden önce ön değerlendirme yapılması faydalıdır; ancak uzaktan incelenen belgeler her zaman yüz yüze muayenenin yerine geçmez. Kesin tedavi planının Türkiye’de muayene ve gerekli tetkikler sonrasında değişebileceği açıkça bildirilmelidir.
Aracı kuruluş üzerinden başvuruda nelere dikkat edilir?
m.9, yalnız hizmet alan sağlık kuruluşunun sözleşme yaptığı uluslararası sağlık turizmi aracı kuruluşunu başvuru kanalı olarak kabul eder. Bu nedenle hastayı yönlendiren şirketin yetkili olup olmadığı ve sağlık kuruluşuyla güncel sözleşmesinin bulunup bulunmadığı kontrol edilmelidir.
Aracı kuruluşun görevi çoğunlukla organizasyon, iletişim, ulaşım, konaklama, tercümanlık ve koordinasyon alanındadır. Tıbbi endikasyon koyma, tedavi tekniğini seçme veya hekim adına kesin sonuç garantisi verme yetkisi yoktur. Tıbbi değerlendirme sağlık personeli tarafından yapılır.
Aracı kuruluşun sorumluluğu ve hasta ile sağlık kuruluşu arasındaki ayrım için sağlık turizmi aracı kuruluş sorumluluğu rehberi incelenebilir.
Tıbbi ön değerlendirmede hangi kayıtlar incelenmelidir?
Hastanın talebine göre epikriz, ameliyat raporları, laboratuvar sonuçları, görüntüleme, patoloji, kullanılan ilaçlar, kronik hastalıklar, alerjiler ve önceki tedaviler değerlendirilir. Gereksiz kişisel veri istenmemeli; gerekli sağlık kayıtları güvenli kanal üzerinden alınmalıdır.
Hekim, mevcut bilgilerle hastanın protokol kapsamındaki hizmete aday olup olmadığını ön değerlendirme düzeyinde belirler. Ek tetkik gerekiyorsa hasta Türkiye’ye gelmeden veya geldiğinde yapılacak işlemler açıkça listelenmelidir. Ön değerlendirmenin nihai tanı ve tedavi planı olmadığı hasta tarafından anlaşılmalıdır.
Özellikle büyük cerrahi veya girişimsel işlemde anestezi riski, yoğun bakım ihtiyacı, kan ürünü gereksinimi ve eşlik eden hastalıklar önceden değerlendirilmelidir. Hizmet alan kuruluş gerekli destek altyapısını sağlayamıyorsa hasta kabul edilmemeli veya uygun kuruma yönlendirilmelidir.
Kesin hasta kabulü ne zaman yapılmalıdır?
Kesin kabul; tıbbi uygunluk, protokol kapsamı, hekim ve ekip uygunluğu, kurum kapasitesi ve gerekli altyapı kontrol edildikten sonra yapılmalıdır. Yalnız aracı kuruluşun “hasta gelecek” bildirimi kesin kabul anlamına gelmez.
Protokolde kabul kararını hangi birimin sisteme işleyeceği, hekim onayının nasıl kaydedileceği ve hastaya hangi belgenin gönderileceği düzenlenmelidir. Tedavi tarihi, tahmini süre, hastanede yatış ihtiyacı ve kontrol planı mümkün olduğu ölçüde bu aşamada belirlenir.
Tedavi planının muayene sonrası değişebileceği, ek tıbbi ihtiyaç çıkabileceği ve m.12/6 uyarınca öngörülemeyen ek sağlık hizmeti, ilaç veya tıbbi cihaz farkının ayrıca bildirilebileceği hastaya açıkça anlatılmalıdır.
Başvuru ve kabul dosyasında hangi belgeler olmalıdır?
Pasaport veya kimlik bilgileri, iletişim bilgileri, tıbbi kayıtlar, ön değerlendirme notu, hekim kabul kaydı, tedavi planı, fiyatlandırma belgesi, varsa aracı kuruluş bilgisi, tercüman ihtiyacı, aydınlatılmış onam sürecine ilişkin hazırlık ve ödeme/ön ödeme kayıtları dosyada yer almalıdır.
Hastanın kişisel sağlık verileri yalnız gerekli kişilerle paylaşılmalıdır. Aracı kuruluş üzerinden gelen belgelerin sağlık kuruluşunun kendi kayıt sistemine alınması gerekir; dosyanın yalnız aracının telefonunda veya e-posta hesabında kalması kabul edilebilir bir tıbbi arşiv sistemi değildir.
Hastanın daha sonra kendi kayıtlarını talep edebilmesi için tüm belgeler standart şekilde saklanmalıdır. Yurt dışına dönen hastanın belge edinme süreci için tıbbi dosya, epikriz ve fatura rehberi kullanılabilir.
Fiyat teklifi ve ön ödeme kabulden önce mi yapılır?
Yönetmelik m.12/1, iş birliği kapsamında sunulan uluslararası sağlık hizmeti ücretini Sağlık Bakanlığınca belirlenen kamu sağlık hizmetleri tarifesine bağlar. Tedavi kapsamı belirlendikten sonra tarife üzerinden fiyatlandırma yapılmalıdır. Tarifede yer almayan hizmet için m.12/4 uyarınca Bakanlık onayı gerekir.
m.12/5, hizmet alan sağlık kuruluşunun ön ödeme alabileceğini; hastanın sosyal güvencesi yoksa belirlenen tedavi bedelinin en az yüzde altmışı oranında ön ödeme alınacağını düzenler. Ön ödeme koşulu hasta kabul ve randevu sürecinde açıkça bildirilmelidir.
Hasta ödeme yapmadan önce hangi hizmetlerin tahmini bedele dahil olduğunu, hangi hallerde ek bedel doğabileceğini ve iptal/değişiklikte uygulanacak mali kuralları bilmelidir. Genel ücret uyuşmazlıkları için sağlık turizmi ücret ve fatura rehberi incelenebilir.
Başvuru sırasında aydınlatılmış onam alınır mı?
Başvuru ve ön değerlendirme, nihai tedaviye yönelik aydınlatılmış onamın yerine geçmez. Yönetmelik m.10/4, hastanın tedaviye yönelik aydınlatılmasından hizmet verecek hekim ile hizmet alan sağlık kuruluşunu sorumlu tutar. Onam, hastanın somut tedavi planı ve riskleri anlaşılır hale geldikten sonra alınmalıdır.
Türkçe bilmeyen yabancı hastaya yalnız Türkçe form imzalatılması yeterli değildir. Hastanın anlayabileceği dilde ve yöntemle bilgilendirme yapılmalı, gerekli tercüman desteği sağlanmalı ve bu süreç kayıt altına alınmalıdır.
Bu konuda Türkçe bilmeyen yabancı hasta için onam, tercüman ve aydınlatma rehberi ayrıntılı uygulama adımlarını açıklar.
Sağlık turizmi yetki belgesi kabulden önce kontrol edilmeli mi?
Evet. Devlet üniversitesinin bu 2026 Yönetmeliği kapsamına girebilmesi için m.2 uyarınca uluslararası sağlık turizmi yetki belgesine sahip olması gerekir. Hasta da hizmet aldığı kuruluşun ve varsa aracı kuruluşun yetki durumunu resmî kaynaklardan kontrol edebilir.
Yetki belgesi kontrolünün yalnız internet sitesindeki logo veya reklam metnine bırakılmaması gerekir. Resmî listeler esas alınmalıdır. sağlık turizmi yetki belgesi kontrol rehberi bu süreç için kullanılabilir.
Hasta hangi hallerde kabul edilmeyebilir?
Hastanın talep ettiği işlem protokol kapsamında değilse, m.5/2 yasağına takılan birimde yapılması gerekiyorsa, uygun hekim/ekip bulunmuyorsa, kurumda gerekli altyapı yoksa veya tıbbi değerlendirmede planlanan işlemin uygun olmadığı belirlenmişse kabul yapılmamalıdır. Hastaya ret veya alternatif öneri gerçek tıbbi gerekçeyle açıklanmalıdır.
Hastanın ödeme yapmış olması tıbbi olarak uygun olmayan bir işlemin yapılmasını zorunlu kılmaz. Tıbbi endikasyon ve hasta güvenliği mali ilişkinin önündedir. Ödeme alınmış ancak kabul gerçekleşmemişse iade ve mali kapanış koşulları ilgili mevzuat ve hasta belgesine göre şeffaf şekilde yürütülmelidir.
Acil sağlık ihtiyacı ise planlı sağlık turizmi kabulünden ayrı değerlendirilir. Acil hastaya gerekli müdahale, acil sağlık ve hasta hakları mevzuatı çerçevesinde geciktirilmemelidir.
Başvuru-kabul kayıtları uyuşmazlıkta neden önemlidir?
Uyuşmazlık halinde hastanın hangi kanaldan başvurduğu, kimin hangi vaatte bulunduğu, hangi tıbbi belgelerin incelendiği, kesin kabulün ne zaman verildiği, fiyat teklifinin ne zaman gönderildiği ve tedavi tarihinde hangi protokolün yürürlükte olduğu bu kayıtlardan anlaşılır.
Aracı kuruluşun reklamında vaat edilen işlem ile hastane/hekim kabul belgesindeki tedavi farklıysa bunun nedeni araştırılır. Aynı şekilde hastaya kesin tarih verilip hekimin çağrı teyidi yapılmamışsa kurumlar arası çalışma ve çağrı kayıtları önem kazanır.
Hekimin çağrı usulü için hekimin çalışma şekli ve çağrı usulü rehberi incelenebilir.
14 maddelik yabancı hasta başvuru-kabul kontrol listesi
- Başvuru kanalını kaydedin.
- Hastanın kimlik ve iletişim bilgilerini doğrulayın.
- Gerekli tıbbi kayıtları güvenli kanaldan alın.
- Talep edilen branş ve işlemin protokol kapsamında olduğunu kontrol edin.
- m.5/2 yönünden birim uygunluğunu doğrulayın.
- Hekim ve ekip listesini kontrol edin.
- Tıbbi ön değerlendirmeyi yetkili hekime yaptırın.
- Ek tetkik veya yüz yüze muayene ihtiyacını yazın.
- Kurum kapasitesini ve gerekli destek hizmetlerini kontrol edin.
- Kesin kabulü tıbbi onaydan sonra kaydedin.
- Kamu tarifesine göre fiyatlandırma yapın.
- m.12/5 ön ödeme kuralını uygulayın.
- Aydınlatma ve tercüman planını oluşturun.
- Tüm kabul, ödeme ve iletişim kayıtlarını arşivleyin.
Resmî kaynaklar
Resmî Gazete – Uluslararası Sağlık Hizmetlerinde İş Birliği Yönetmeliği
Resmî Gazete – Uluslararası Sağlık Turizmi ve Turistin Sağlığı Hakkında Yönetmelik
Sık Sorulan Sorular
Hasta başvuru-kabul usulü protokolde zorunlu mu?
Evet. Yönetmelik m.6/2-ç bunu zorunlu unsur sayar.
Yabancı hasta doğrudan hastaneye başvurabilir mi?
Evet. m.9 doğrudan hizmet alan sağlık kuruluşuna başvuruya izin verir.
Hasta doğrudan hekime başvurabilir mi?
Evet. m.9 hizmet verecek sağlık personeline başvuruyu da düzenler.
Aracı kuruluş kullanmak zorunlu mu?
Hayır. Aracı kuruluş yalnız başvuru kanallarından biridir.
Her aracı kuruluş hastayı yönlendirebilir mi?
m.9, hizmet alan sağlık kuruluşunun sözleşme yaptığı uluslararası sağlık turizmi aracı kuruluşunu esas alır.
İlk başvuruda kesin ameliyat tarihi verilmeli mi?
Tıbbi uygunluk, hekim/ekip ve kurum kapasitesi doğrulanmadan kesin tedavi tarihi verilmemelidir.
Ön ödeme alınabilir mi?
Evet. Sosyal güvencesi olmayan hastada m.12/5 gereği tedavi bedelinin en az yüzde altmışı alınır.
Başvuru formu aydınlatılmış onam yerine geçer mi?
Hayır. Tedaviye yönelik aydınlatma ve onam m.10/4 kapsamında ayrıca yürütülür.
Tıbben uygun olmayan hasta kabul edilmek zorunda mı?
Hayır. Tıbbi endikasyon ve hasta güvenliği esastır.
Başvuru kayıtları neden saklanır?
Hasta kabulünün, vaatlerin, tıbbi değerlendirmenin, fiyatlandırmanın ve protokol kapsamının ispatında önem taşır.
Türkiye geneli dosya takibi
Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosunun fizikî ofisi Mersin/Akdeniz’dedir. Yabancı hasta başvuru ve kabul uyuşmazlıklarında başvuru kanalı, tıbbi ön değerlendirme, kabul, aracı kuruluş, ücret, onam ve tıbbi kayıtlar birlikte incelenir. Türkiye genelindeki dosyalar Mersin’den yönetilebilir.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
