Taşınır Rehni Değer Tespitine İtiraz Süresi | 3 İş Günü ve 2 Yıl Kuralı (2026)

Taşınır Rehni Değer Tespitine İtirazın Hukuki Dayanağı Nedir?

6750 sayılı Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni Kanunu m.13/2, ilk değer tespitine itiraz edilmesi halinde mahkemece üç gün içinde yeni bir değer tespiti yaptırılacağını; itiraz üzerine eksperin üç gün içinde değer tespiti yapacağını; ikinci tespitin kesin olduğunu ve bu tarihten itibaren iki yıl geçmedikçe yeniden değer tespiti istenemeyeceğini düzenler.

Ticari İşlemlerde Taşınır Varlıkların Değer Tespiti Hakkında Yönetmelik m.10 ise itiraz süresini açık biçimde belirler: yetkili mahkeme tarafından görevlendirilen eksperce yapılan değer tespitine, tespitin tebliğinden itibaren üç iş günü içinde itiraz edilebilir.

Güncel Kanun ve Yönetmeliklere Ticaret Bakanlığının Taşınır Rehni mevzuat sayfasından ulaşılabilir. Temerrüt sonrası ilk değer tespit süreci için Temerrüt Sonrası Taşınır Rehni Değer Tespiti Nasıl Yapılır? yazımız ayrı aşamayı açıklar.

3 İş Günlük İtiraz Süresi Ne Zaman Başlar?

Yönetmelik m.10/1 sürenin başlangıcını değer tespitinin tebliğine bağlar. Bu nedenle raporun düzenlenme tarihi ile itiraz süresinin başladığı tarih aynı olmak zorunda değildir. Tarafa rapor usulüne uygun biçimde tebliğ edildiğinde üç iş günlük kısa süre işlemeye başlar.

Süre “gün” değil “iş günü” olarak düzenlenmiştir. Hesap yapılırken resmî tatil ve hafta sonlarının etkisi usul hükümlerine göre dikkate alınmalıdır. Üç iş günlük sürenin çok kısa olması nedeniyle tebliğ evrakı alındığı anda rapor teknik uzman ve hukukçu tarafından birlikte incelenmelidir.

Raporun yalnız e-posta ile gayriresmî gönderilmesi ile usulüne uygun tebliğ birbirine karıştırılmamalıdır. İtiraz süresinin başlangıcında hangi tebliğ işleminin esas alınacağı somut dosyanın tebligat kayıtlarından belirlenmelidir. Süre kaçırılırsa ilk değer tespiti üzerinden temerrüt işlemleri ilerleyebilir.

Değer Tespitine Kimler İtiraz Edebilir?

6750 m.13/2 değer tespit raporunun rehin verene ve rehin alacaklılarına tebliğ edilmesini öngörür. Raporun sonuçlarından etkilenen bu taraflar, Yönetmeliğin itiraz mekanizmasını kullanabilir. Birden fazla rehin alacaklısı varsa rapor yalnız başvuran alacaklıyı değil sonraki sıradaki alacaklıların ekonomik konumunu da etkileyebilir.

Örneğin rehinli makinenin değeri düşük belirlenmişse sonraki sıradaki alacaklıların tahsil imkanı azalabilir. Değer yüksek belirlenmişse mülkiyet devri isteyen alacaklının fark ödeme yükümlülüğü ve hesap dengesi değişebilir. Bu nedenle rapor bütün rehin alacaklılarına tebliğ edilir.

İtiraz hakkı kullanılırken taraf sıfatı TARES kaydıyla ve dosya belgeleriyle açıkça gösterilmelidir. Rehin devredilmiş ancak Sicil kaydı güncellenmemişse önce hak sahipliği ve devir tescili sorunu çözülmelidir.

Değer Tespit Raporuna Hangi Nedenlerle İtiraz Edilebilir?

İtiraz yalnız “değer düşük” veya “değer yüksek” şeklinde soyut olmamalıdır. Raporun taşınırı yanlış tanımlaması, marka-model veya seri numarasının hatalı olması, eksik bütünleyici parçaların dikkate alınmaması, mevcut olmayan ekipmanın değere eklenmesi, yanlış üretim yılı, kapasite veya çalışma saati kullanılması somut itiraz nedenleridir.

Değerleme yöntemi de tartışılabilir. Uygun olmayan emsal seçimi, piyasa koşullarını yansıtmayan eski fiyatların kullanılması, teknik amortismanın aşırı veya yetersiz hesaplanması, döviz bazlı makinede yanlış kur tarihi, özel üretim ekipmanında ikame maliyetinin göz ardı edilmesi rapor sonucunu etkileyebilir.

Taşınırın fiziksel durumu da önemlidir. Yeni revizyon görmüş makinenin eski ve bakımsız kabul edilmesi ya da ağır arızalı makinenin çalışır durumda değerlenmesi raporu bozabilir. İtiraz, teknik servis belgeleri, faturalar, bakım kayıtları, yeni fotoğraflar ve piyasa teklifleriyle desteklenmelidir.

İtiraz Edilirse İkinci Eksper Nasıl Görevlendirilir?

Yönetmelik m.10/2’ye göre yetkili mahkeme, itiraz üzerine bankalara değerleme hizmeti verebilecek yetkili kuruluş mevzuatı kapsamında yetkilendirilmiş başka bir eksperi üç gün içinde görevlendirir. İkinci incelemenin aynı eksper tarafından yapılmaması, itirazın bağımsız değerlendirilmesini sağlar.

Değer Tespiti Yönetmeliği m.8, rehin verenin yerleşim yerinde başka yetkili eksper bulunmaması halinde en yakın yerde faaliyet gösteren yetkili eksperler arasından görevlendirme yapılabileceğini düzenler. Bu nedenle yerel eksper sayısının sınırlı olması itiraz hakkını ortadan kaldırmaz.

İkinci eksper ilk rapora bağlı değildir. Taşınırı, teknik belgeleri ve piyasa verilerini yeniden değerlendirir. Tarafların ilk rapora yönelik somut itirazlarını ve sunduğu belgeleri görmesi, uyuşmazlığın gerçek sebebinin ikinci incelemede değerlendirilmesi bakımından önemlidir.

İtiraz Üzerine Yapılan İkinci Değer Tespiti Kesin midir?

Evet. 6750 m.13/2 ve Yönetmelik m.10/3, itiraz üzerine mahkeme tarafından yaptırılan değer tespitinin kesin olduğunu açıkça düzenler. Bu kural, temerrüt sonrası tahsil sürecinin ardışık ekspertiz itirazlarıyla süresiz şekilde uzamasını önler.

“Kesin” düzenlemesi, aynı değer tespit prosedürü içinde üçüncü bir eksper incelemesinin sıradan itiraz yolu olarak istenemeyeceğini ifade eder. Bununla birlikte raporda sahtecilik, açık maddi hata veya başka bir hukuki uyuşmazlık bulunduğu iddiaları kendi özel kanun yolları ve usul çerçevesinde ayrıca değerlendirilir; bunlar Yönetmelik m.10’daki normal ikinci değer tespiti mekanizmasıyla aynı değildir.

Bu nedenle ilk itiraz hakkı ciddiyetle hazırlanmalıdır. İkinci raporun kesin olacağı bilinerek teknik ve hukuki itirazlar ilk üç iş günlük süre içinde eksiksiz toplanmalıdır.

İkinci Değer Tespitinden Sonra 2 Yıl Kuralı Nedir?

Kanun m.13/2 ve Yönetmelik m.10/3’e göre itiraz üzerine yapılan değer tespitinin tarihinden itibaren iki yıl geçmedikçe aynı taraflar aynı taşınır varlığa ilişkin yeniden değer tespiti talep edemez. Bu yasak, kesinleşmiş değer tespitinin kısa aralıklarla tekrar tekrar tartışılmasını önler.

İki yıllık kuralın “aynı taraflar” ve “aynı taşınır varlık” unsurları önemlidir. Tamamen başka taşınır veya farklı hukuki ilişki bakımından otomatik genişletme yapılamaz. Somut olayda taraf değişikliği, rehin devri veya taşınırın kimliğinin değişmesi halinde hükmün uygulanması ayrıca değerlendirilmelidir.

İki yıl içinde taşınırın fiziksel olarak ağır zarar görmesi, tamamen yok olması veya hukuki niteliğinin değişmesi gibi olağanüstü durumlar başka hukuki sonuçlar doğurabilir. Ancak m.10/3’ün açık yeniden değer tespiti yasağı göz ardı edilerek sırf piyasa fiyatı değişti diye tekrar resmi değerleme istenemez.

İlk Rapora İtiraz Etmeden Bir Yıl İçinde İkinci Değer Tespiti İstenirse Ne Olur?

Değer Tespiti Yönetmeliği m.10/4 özel bir kural içerir. Aynı taraflarca ilk değer tespitine itiraz edilmeksizin, bir yıl içinde aynı taşınır varlığa ilişkin ikinci bir değer tespiti talebi yapılırsa bu talep itiraz hükmünde kabul edilir.

Bu düzenleme, tarafların ilk raporu süresinde itiraz etmeden kısa süre sonra aynı varlık için yeni rapor alarak itiraz sistemini dolanmasını önler. İkinci talep itiraz gibi değerlendirilir ve bu ikinci değer tespitinin sonuçları kesinlik ile iki yıllık sınırlama bakımından önem kazanır.

Bu nedenle ilk rapor alındığında “şimdilik itiraz etmeyelim, birkaç ay sonra yeniden değerleme isteriz” yaklaşımı hukuken beklenen sonucu vermeyebilir. Yönetmelik bir yıl içindeki ikinci talebi itiraz rejimine bağlamıştır.

İtiraz Dosyasında Hangi Belgeler Bulunmalıdır?

İlk eksper raporu ve tebliğ belgesi mutlaka dosyada bulunmalıdır. Üç iş günlük sürenin ispatı için tebliğ tarihi açık olmalıdır. TARES rehin kaydı, rehin sözleşmesi ve taşınırın kimliğini gösteren fatura veya teknik kayıtlar eklenmelidir.

Teknik itiraz varsa bağımsız servis raporu, üretici teknik kataloğu, bakım geçmişi, çalışma saati, revizyon faturaları, seri numarası fotoğrafı ve hasar belgeleri sunulabilir. Değer itirazında güncel piyasa emsalleri, teklif mektupları, satış ilanlarının doğrulanabilir kayıtları ve benzer makine satışları yardımcı olabilir.

Yalnız internet ilanı göstermek her zaman güçlü emsal değildir; ilan fiyatı ile gerçekleşen satış fiyatı farklı olabilir. İtirazın amacı yeni eksperin hangi teknik veya ekonomik noktayı yeniden incelemesi gerektiğini somutlaştırmaktır.

Birden fazla rehin alacaklısı varsa sıra ve güvence tutarları da raporun ekonomik sonucunu etkiler. Öncelik yapısı için Aynı Taşınırda Birden Fazla Rehinde Öncelik yazımız incelenebilir.

İtirazın yalnız değerleme rakamına değil, raporun kapsamına da yöneltilmesi mümkündür. Rehin kapsamında olan bütünleyici parça hiç değerlenmemiş veya rehin kapsamı dışında kalan bağımsız bir ekipman yanlışlıkla rapora eklenmişse sonuç doğrudan etkilenir. Rehin kapsamı bu nedenle değerleme dosyasında baştan netleştirilmelidir.

Üç iş günlük süre nedeniyle tarafların temerrüt beklenmeden teknik varlık dosyasını düzenli tutması önemlidir. Seri numarası, satın alma faturası, bakım kayıtları ve güncel fotoğraflar daha önce arşivlenmişse itiraz için delil toplama süresi kısalır. Temerrüt ortaya çıktıktan sonra kayıp kayıtların bulunmaya çalışılması süre riskini artırır.

Sık Sorulan Sorular

Değer tespitine itiraz süresi kaç gündür?

Raporun tebliğinden itibaren üç iş günüdür.

Süre rapor tarihinden mi başlar?

Hayır. Yönetmelik m.10/1 süreyi tespitin tebliğine bağlar.

İtiraz nereye yapılır?

Değer tespiti sürecini yürüten yetkili sulh hukuk mahkemesine yapılır.

Aynı eksper ikinci raporu hazırlayabilir mi?

İtiraz üzerine mahkeme başka bir yetkili eksper görevlendirir.

Mahkeme ikinci eksperi kaç günde görevlendirir?

Yönetmelik m.10/2 üç günlük süre öngörür.

İkinci değer tespiti kesin mi?

Evet. Kanun ve Yönetmelik itiraz üzerine yapılan ikinci tespitin kesin olduğunu düzenler.

Kesin tespitten sonra yeniden değerleme ne zaman istenebilir?

Aynı taraflar ve aynı taşınır bakımından iki yıl geçmedikçe yeniden değer tespiti istenemez.

İlk rapora itiraz etmeden 6 ay sonra yeni değerleme istenebilir mi?

Bir yıl içindeki ikinci talep Yönetmelik m.10/4 gereğince itiraz hükmünde kabul edilir.

İtirazda hangi deliller önemlidir?

Teknik servis raporu, seri numarası, bakım kayıtları, piyasa emsalleri, fatura, fotoğraf ve ilk ekspertiz raporu önemlidir.

Değerleme hatası temerrüt takibini etkiler mi?

Evet. Mülkiyet devri, sıra cetveli ve fark hesabı varlığın tespit edilen değerine bağlı olduğundan hatalı değer ekonomik sonucu doğrudan etkileyebilir.