Uluslararası Satışta Giderme Teklifine İlişkin Karar Talep Dilekçesi

Giderme teklifine ilişkin karar talebi hangi aşamada kullanılır?

Uluslararası satışta teslim zamanı geçtikten sonra satıcı kendi yükümlülüğündeki ihlali gidermek istediğinde yöntem ve süreyi açıkça belirlemelidir. M.48/2 mekanizması, satıcının bu ifayı alıcının kabul edip etmeyeceğini öğrenmesini sağlar. Dilekçe, genel bir iyi niyet açıklamasından daha belirli bir işlemdir. Alıcıya hangi giderme ifasının hangi zaman içinde yapılacağı somut olarak anlatılır.

Bu örnek satıcının alıcıya yönelttiği karar talebidir. Alıcının onarım istemi veya doğrudan tazminat dilekçesi değildir. Satıcının teklif edeceği yöntemin ilgili ihlali gerçekten karşılaması gerekir. Başvuruda hiçbir teknik veya sözleşmesel dayanağı bulunmayan işlem, kesin giderme çözümü olarak yazılmamalıdır. Yöntem, gerçek inceleme ve uygulanabilir işlem planıyla belirlenmelidir.

Kararlaştırılan tarihten önce yapılan erken teslimde giderme m.37 kapsamındadır. Buradaki m.48 talebi, teslim zamanı sonrasında ifa etmeye yönelik ayrı düzeni kullanır. Sözleşmedeki takvim görülmeden iki hüküm aynı formun başlığı gibi değiştirilmemelidir. Talep, gerçekleşen olayın hangi aşamada bulunduğunu açıkça göstermelidir. İlgili edim ve ihlal kaydı gerçek tarihleriyle korunmalıdır.

Genel çerçeve için CISG m.48 satıcının teslim sonrası giderme hakkı rehberini inceleyebilirsiniz. Aşağıdaki form, bu çerçevedeki belirli mekanizmayı, satıcının alıcıdan ifayı kabul edip etmeyeceğine ilişkin karar istemini düzenler. Talebin gerçek içeriği genel hukuki başlıktan daha önemlidir.

M.48/1’deki giderme koşulları talebi nasıl sınırlar?

M.48/1, m.49 saklı kalmak üzere satıcının teslim tarihinden sonra dahi kendi gideriyle yükümlülük ihlalini giderebilmesini düzenler. Giderme makul olmayan gecikme veya alıcıya makul olmayan güçlük yaratmamalıdır. Ayrıca alıcının yaptığı masrafların satıcı tarafından geri ödenmesi konusunda makul olmayan belirsizlik doğurmamalıdır. Alıcının Antlaşmaya göre tazminat hakkı saklı kalır.

Bu nedenle formda yalnız “onaracağız” veya “tamamlayacağız” yazılması yeterli açıklama oluşturmaz. İlgili ihlal, uygulanacak işlem, takvim ve gider düzeni birlikte gösterilmelidir. Giderin satıcıya ait olması ile alıcının önce masraf yapması gerekip gerekmediği farklı meselelerdir. Alıcı tarafından yapılacak işlem varsa hangi gerçek giderin nasıl karşılanacağı açıkça belirlenmelidir.

M.49’a ilişkin saklı tutma, giderme teklifinin alıcının bütün dönme haklarını otomatik ortadan kaldırmadığını gösterir. Geçerli biçimde sona erdirilmiş bir ilişki, yalnız yeni giderme teklifi gönderildiği için her durumda yeniden yürürlüğe girmez. Talep hazırlanırken kullanılan hukuki yollar ve mevcut bildirimler birlikte incelenmelidir. Teklif, dosyanın önceki işlem kayıtlarından bağımsız değildir.

Birincil maddeleri Birleşmiş Milletler Antlaşmalar Serisi’ndeki CISG metninden okuyabilirsiniz. M.48 PDF’nin onuncu sayfasında başlar ve on birinci sayfasında devam eder. Hükmün bütün fıkraları birlikte okunmalıdır; sadece sessizliğe ilişkin sonuç seçilerek diğer sınırlar dışarıda bırakılmamalıdır.

M.48/2’de cevap ve ifa süreleri neden ayrılır?

Satıcının ifayı hangi süre içinde yapacağı ile alıcının kabul kararını bildirmesi için geçen makul süre farklıdır. Talep bu iki zaman bilgisini birbirine karıştırmamalıdır. Antlaşma alıcının cevabı için herkes bakımından aynı gün sayısını belirlemez. İlgili teklifin değerlendirilmesi için gerçek koşullar ele alınmalı; işletmenin seçtiği yanıt zamanı kanuni süre olarak sunulmamalıdır.

İfa süresi açık tanımlanmalıdır. Belirsiz bir “en kısa zamanda” açıklaması, m.48/2’deki belirtilen süreyi somutlaştırmaz. İşlemin başlangıcı, tamamlanma zamanı ve hangi edimin hangi aşamada ifa edileceği gösterilebilir. Bunlar gerçek giderme planından çıkarılmalıdır. Satıcının gerçekleştiremeyeceğini bildiği takvim, alıcının kararını etkilemek amacıyla kesin taahhüt gibi yazılmamalıdır.

Alıcı makul sürede cevap vermediğinde m.48/2’nin sınırlı sonucu uygulanır: satıcı talepte belirttiği süre içinde ifa edebilir ve alıcı o süre içinde bu ifayla bağdaşmayan hukuki yola başvuramaz. Bu düzenleme bütün hakların kaybı veya teklifin her ayrıntısının genel kabulü değildir. Alıcının tazminat hakkı m.48/1’de ayrıca korunur. Sonuç, gerçek koşullarıyla açıklanmalıdır.

M.48/3 ve m.48/4 hangi bildirim kurallarını getirir?

M.48/3, satıcının belirli süre içinde ifa edeceğini bildirmesinin ikinci fıkra kapsamındaki karar istemini içerdiğinin kabul edilmesini düzenler. Buradaki form, alıcıdan karar istemini zaten açıkça yazar. Böylece metnin amacı sadece genel işlem haberi olarak kalmaz. Yapılacak ifa ve ilgili süre, alıcının neye cevap vereceğini anlayacağı biçimde gösterilir.

M.48/4 ise ikinci veya üçüncü fıkra kapsamındaki talep ve bildirimin alıcı tarafından alınmadıkça etkili olmadığını belirtir. Gönderim kaydı ile alıcıya ulaşma kaydı bu nedenle ayrı tutulmalıdır. Yanlış adrese gönderilen yazı, sadece satıcının sisteminde gönderilmiş görünmesi nedeniyle etkili kabul edilmez. Dosyada gerçek muhatap ve ulaşma kaydı belirlenmelidir.

Alıcının yanıtı veya teslim kaydı gerçek sürümle ilişkilendirilmelidir. Önce farklı metin gönderilmiş, sonra ifa süresi değişmişse hangi metne yanıt verildiği açıklanmalıdır. Talepte sonradan yapılan değişiklik alıcının daha önce aldığı yazının içeriği gibi gösterilmez. Yeni metnin kendi ulaşma kaydı tutulur. Bu düzen, talebin etkisini gerçek iletişim olayıyla bağlar.

Teklifin teknik ve mali eki nasıl hazırlanır?

Ek çizelgede giderilecek ihlal, teklif edilen yöntem, gerekli işlem adımları ve tamamlanma kaydı tanımlanmalıdır. Yöntem yalnız parça gönderme ise kurulum veya başka işlem yapılmış gibi yazılmaz. Sözleşmedeki performansın hangi sonuçla karşılanacağı açıklanmalıdır. İşlem planı, satıcının gerçekte yapacağı ifayla uyumlu olmalıdır. Henüz yapılmamış testin olumlu sonucu üretilmez.

Alıcıya yönelik çalışma veya erişim gerekliliği varsa bu adımlar açık yazılmalıdır. Gerçek tesis koşulları bilinmeden bütün işlemin hiçbir güçlük doğurmadığı söylenmemelidir. Satıcının kendi gideriyle yapacağı ifa, alıcının yaptığı gerekli masrafın karşılanma düzeniyle birlikte açıklanmalıdır. Teklif ve gerçekleşmiş gider ayrı alanlarda tutulur. Belirsiz toplam rakam, masraf düzeninin anlaşılmasını sağlamaz.

Erken teslim aşamasındaki miktar tamamlamasını değerlendirmek için CISG m.37 eksik miktar tamamlama bildirimini inceleyebilirsiniz. Bu m.48 formu, farklı zaman aşamasında alıcıdan karar istenmesini düzenler. İlgili sözleşme ve takvim kaydı hukuki yöntemi belirlemelidir; sadece form adı değiştirilerek işlem tamamlanmaz.

Giderme teklifine ilişkin alıcıdan karar talep dilekçesi örneği

Formdaki giderme yöntemi, ifa süresi ve gider düzeni gerçek incelemeyle belirlenmelidir. Alıcının m.49 kapsamındaki durumu ve önceki bildirimler kontrol edilmelidir. Talebin alıcıya ulaşma kaydı korunmalıdır. Köşeli alanlarda olmayan teknik sonuç veya uygulanamayacak takvim üretilmemelidir.

Alıcının yanıtı geldiğinde ne kontrol edilmeli?

Yanıtın hangi teklif sürümüne ve hangi ifaya ilişkin olduğu belirlenmelidir. Kabul, ret veya açıklama talebi gerçek içeriğine göre ayrılır. Satıcının istediği sonuçtan farklı mesaj, tek cümlesi seçilerek kabul gibi yazılmamalıdır. Alıcının ileri sürdüğü teknik veya işlem engelleri dosyaya alınmalıdır. Gerçek yeni bilgi, giderme planının değerlendirilmesinde dikkate alınır.

Alıcının yanıtına göre takvim veya yöntem değiştirilmişse yeni düzen açıkça kaydedilmelidir. Karşılıklı kabul edilen değişiklik ile satıcının tek taraflı açıklaması farklıdır. Önceki talebin ifa süresi değiştirilirken yeni metnin alıcıya ulaşması da korunmalıdır. Birden fazla metin olduğunda hangi şartlarla ifa yapılacağı belirsiz bırakılmamalıdır. Uygulama birimi son geçerli işlem planıyla hareket etmelidir.

Yanıt gelmediğinde m.48/2 sonucunu değerlendirmek için talebin ulaştığı kayıt, geçen süre ve açık ifa planı birlikte bulunmalıdır. Sadece satıcının gönderilmiş klasöründeki e-posta, m.48/4’teki şartın tamamlandığını tek başına göstermez. Makul süre değerlendirmesi gerçek teklif ve olay koşullarıyla yapılmalıdır. Sonuç, bütün hakların otomatik kaybı şeklinde genişletilmemelidir.

Giderme ifası gerçekleşirse sonuç nasıl kaydedilir?

Planlanan işlemin gerçekleşmesi kendi gerçek tarih ve dayanaklarıyla kaydedilmelidir. Test yapılmışsa gerçek sonucu ve kapsamı gösterilir. Test yapılmadan bütün performansın uygun olduğu raporu oluşturulmaz. Yapılan işlem teklif edilenden farklıysa fark açıklanmalıdır. Giderme bildirimini göndermek, ifanın tamamlandığı belge değildir; gerçekleşmiş sonuç ayrıca doğrulanmalıdır.

Masraf kayıtları da planın gerçekleşen kısmıyla karşılaştırılmalıdır. Satıcının doğrudan üstlendiği giderler ile alıcının yaptığı ve geri ödenecek giderler ayrı tutulur. Teklif aşamasındaki tutar ile gerçekleşen ödeme aynı kalem gibi gösterilmez. Alıcıya karşılanacağı bildirilen gerçek gider varsa ödeme işlemi kendi kaydıyla izlenir. Geri ödeme belirsizliği, sadece iyi niyet cümlesiyle kapatılamaz.

Giderme başarılı olsa da alıcının ayrı tazminat hakkı m.48/1 uyarınca korunur. Başarılı ifa ile bütün zarar hesaplarının tamamlanması aynı aşama değildir. İlgili talep varsa kendi dayanaklarıyla incelenmelidir. Aynı ekonomik gider hem giderme masrafı hem zarar olarak mükerrer yazılmamalıdır. Sonuç tutanağı fiziksel veya sözleşmesel ifanın gerçek kapsamını göstermelidir.

Başvuru dosyasının son kontrolü

Son metinde sözleşme referansı, giderilecek edim, açık ifa süresi ve masraf düzeni karşılaştırılmalıdır. Yanıt zamanının gerçek gerekçesi bulunmalıdır. M.48/1 sınırları ve m.49 değerlendirmesi yalnız başlıkta anılmış bırakılmaz; işlem koşullarına uygulanır. Alıcının muhatap bilgisi ve ulaşma kaydı doğrulanmalıdır. Yanlış kişiye gönderilmiş metin, doğru iletişim yapılmış gibi dosyaya alınmaz.

Dosyada teklifin son sürümü, gerçek ek seti, alıcıya ulaşma kaydı, cevap ve ifa sonucu birlikte saklanmalıdır. Çalışma taslağıyla gönderilmiş metin birbirinden ayrılmalıdır. Sonradan gelen bilgi eski teklifin içeriği gibi gösterilmez. Yeni karar veya değişiklik kendi zamanı ve kaynağıyla kaydedilir. Bu dosya düzeni, m.48 mekanizmasının sınırlı ve somut işlem ilişkisini korur.

Sık sorulan sorular

Satıcı alıcıdan giderme ifasını kabul edip etmeyeceğini sorabilir mi?

M.48/2 bu talebi düzenler. Satıcının yapacağı ifa ve ilgili süre açık olmalı; diğer giderme koşulları birlikte değerlendirilmelidir.

Giderme hangi masraf düzeniyle yapılır?

M.48/1 satıcının kendi masrafıyla gidermesini düzenler. Alıcının yaptığı masrafların geri ödenmesi hakkında makul olmayan belirsizlik yaratılmamalıdır.

Alıcının cevabı için kanunda kesin gün sayısı var mı?

M.48/2 makul süreyi esas alır. Sabit üç, yedi veya otuz günlük genel süre belirlemez. Teklifin değerlendirilmesi gerçek koşullarla ele alınmalıdır.

Alıcı cevap vermezse bütün haklarını kaybeder mi?

Hayır. Maddede belirli süre içinde ifa ve bu ifayla bağdaşmayan hukuki yollarla ilgili sınırlı sonuç bulunur. Tazminat hakkı ayrıca korunur.

Talep yalnızca gönderilince etkili mi?

M.48/4 uyarınca alıcı tarafından alınmadıkça etkili değildir. Gerçek gönderim ve ulaşma kayıtları ayrı tutulmalıdır.

Belirli süre içinde ifa bildirimi de karar istemini içerir mi?

M.48/3 bu bildirimin ikinci fıkra kapsamındaki talebi içerdiğini kabul eder. İlgili ifa ve süre açık gösterilmeli, ulaşma şartı korunmalıdır.

Giderme teklifi alıcının dönme hakkını her durumda siler mi?

M.48/1 m.49’u saklı tutar. Mevcut ihlal, kullanılan haklar ve önceki bildirimler birlikte incelenmelidir. Teklif otomatik hak kaybı değildir.

Giderme tamamlanınca tazminat hakkı sona erer mi?

M.48/1 alıcının Antlaşmaya göre tazminat hakkını korur. Gerçek zarar ve hesap koşulları ayrı değerlendirilir.

Erken teslim için de aynı mekanizma doğrudan kullanılır mı?

Erken teslimde giderme m.37’nin ayrı düzenidir. İlgili zaman aşaması ve sözleşme takvimi belirlenmeden formun hukuki dayanağı değiştirilmemelidir.

Mersin dışındaki uluslararası satış dosyaları incelenebilir mi?

Türkiye genelindeki uluslararası satış dosyaları Mersin’deki ofis üzerinden değerlendirilir. Teklif, ulaşma ve ifa kayıtları her dosyada birlikte incelenir.

Teklifin teknik kapsamı ile kabul cevabının kapsamını eşleştirme

Karar talebindeki işlem ile alıcının kabul cevabındaki işlem aynı olmalıdır. Bir parça değişimi önerilmişken cevapta bütün ürünün yenilenmesinin istenmesi, teklifin olduğu gibi kabul edildiğini göstermez. Yazışma kaydında hangi işlemin kabul edildiği, hangi işlemin reddedildiği ve hangi masraf kaleminin ayrıca görüşüldüğü ayrı satırlarda gösterilmelidir. Satıcı, ilk teklifindeki kapsamı değiştirdiğinde yeni yöntemi ve takvimi alıcıya açıkça iletmelidir. Eski mesajın ulaşmış olması, sonradan değiştirilen yöntemin de alıcıya ulaştığını kanıtlamaz.

İfa dönemi ile cevap için tanınan zamanın saat ve takvim bilgisi de uyuşmalıdır. Farklı ülkelerdeki taraflar, başlangıç ve bitiş gününü, saat dilimini ve yerinde işlem yapılacaksa tesisin çalışma saatini belgede belirtmelidir. Bu kayıtlar kanunun bütün işlemler için koyduğu ayrı bir saat şartı değildir; belirlenmiş ifa döneminin anlaşılmasını sağlar. İşlem tamamlandığında tutulacak kontrol tutanağı, giderme işleminin kapsamını ve gerçekleşme tarihini belgelemelidir. Tutanağa genel bir haklardan vazgeçme cümlesi eklenmesi, teknik kontrolü farklı bir hukuki işleme dönüştürür; açık irade olmadan böyle bir sonuç yazılmamalıdır.

Mersin’de CISG giderme teklifinin hazırlanması

Karar talebi, somut giderme yöntemini açık ifa süresi ve masraf düzeniyle birlikte sunmalıdır. Hukuki hazırlık için Bakırcı ve Keskin Hukuk Bürosu iletişim sayfasından ulaşabilirsiniz. Fiziksel ofis Mersin’dedir; Türkiye genelindeki uluslararası satış dosyaları bu ofisten değerlendirilir.