Uluslararası Satışta Üçüncü Kişi Deposuna Bırakma Bildirim Dilekçesi

Uluslararası satışta üçüncü kişi deposuna bırakma bildirim dilekçesi, alıcının elindeki reddedilen malların nerede ve hangi maliyetle korunduğunu satıcıya belge üzerinden açıklamasını sağlar. Ret gerekçesi, malın geçici korunması, depo hizmetinin şartları ve giderlerin karşılanması birbirinden farklıdır. Bildirim bu başlıkları anlaşılır bir dosyada birleştirir; mevcut olmayan bir ret hakkı veya sınırsız gider talebi oluşturmaz.

Bu metin, fiilen teslim alınmış mallar için m.86/1 ve m.87 ilişkisine odaklanır. Varış yerinde henüz teslim alınmamış malın satıcı adına alınması m.86/2’nin ayrı koşullarına tabidir. Koruma ve satışın bütün düzeni için CISG m.85–88 koruma ve satış rehberini inceleyebilirsiniz. Burada hazırlanan belge, satış niyeti açıklaması değil, tamamlanmış veya kayıt altına alınmış depo işleminin bildirimidir.

M.86/1 ve m.87 hangi hukuki sonucu düzenler?

M.86/1’in kapsamına giren alıcı, teslim aldığı malları reddetmek istemektedir ve reddetme hakkı sözleşmeden veya Antlaşmadan kaynaklanmalıdır. Böyle bir alıcı malları korumak için koşullara göre makul adımlar atar. Hüküm ayrıca makul giderler satıcı tarafından karşılanıncaya kadar malları alıkoyma hakkını tanır. Bu hak, her ticari alacağın her mal üzerinde tutulacağı genel bir tahsil yetkisi olarak yazılamaz.

M.87’nin öznesi malları koruma yükümlüsü taraftır. Bu kişi malları diğer tarafın hesabına üçüncü kişinin deposuna bırakabilir; doğan gider makul olmayan düzeyde olmamalıdır. Hüküm her durumda belirli bir lisanslı depo türünü veya ücretsiz saklama süresini seçmez. İlgili malın niteliği, bulunulan yer ve gerçek hizmet şartları ayrı incelenir. Başka zorunlu mevzuatın gerektirdiği özel saklama koşulları bu hükümle ortadan kalkmaz.

Dayanak, Birleşmiş Milletler Antlaşmalar Serisi’ndeki resmî CISG metninin m.86/1 ve m.87 hükümleridir. Bu maddelerde depo işlemi için satıcıya gönderilmesi zorunlu olan belirli adla bir dilekçe listesi yoktur. Aşağıdaki metin, yapılan koruma adımını ve maliyetini açık belgeyle bildiren uygulama örneğidir. Formun faydası, kanundaki koşulların gerçek kayıtlarla açıklanmasıdır.

Ret açıklaması ile koruma işlemini ayırma

Alıcının malları reddetmesinin hukuki gerekçesi ayrı yazışmada açık olmalıdır. Depoya bırakma bildirimi, önceki ret açıklamasının tarihini ve referansını gösterir. Bununla birlikte sadece malı depoya koymak, geçerli bir dönme veya başka hakkın kullanıldığı anlamına gelmez. Önceki ret açıklaması bulunmadığı hâlde formda böyle bir bildirim yapılmış gibi numara ve tarih yazılmamalıdır.

Koruma işlemi, uyuşmazlık sürerken malın durumunu muhafaza etmeye yöneliktir. Depoya kabul tutanağında “satış konusu bütün mallar kesin kabul edilmiştir” gibi bir ifade bulunması, işlemin amacını yanlış anlatır. Tutanak fiilî teslimi, miktarı, mevcut durumu ve saklama hizmetini belgelendirmelidir. Alıcının hukuki haklarına ilişkin genel bir ibra cümlesi, sıradan mal kabul kaydı içine fark edilmeden yerleştirilmemelidir.

Ret edilen kısım ile elde tutulan kısım farklıysa liste bu ayrımı göstermelidir. Bütün siparişin reddedildiği söylenirken depoya yalnız birkaç paket bırakılmışsa kalan malların nerede olduğu açıklanır. Mevcut mal adedi ile ret kapsamı arasındaki fark gizlenmemelidir. Koruma bildirimi, hangi fiziksel malların hangi hukuki uyuşmazlık kapsamında saklandığını göstermelidir.

Depo seçiminde malın saklama ihtiyacını belgelemek

Depo seçimi yalnız adres ve günlük ücret üzerinden yapılamaz. Malın saklama gereksinimi gerçek teknik belgeden alınmalıdır. Nem, sıcaklık, istif veya erişim şartı belirli bir ürün için gerekiyorsa bunun kaynak kaydı dosyada bulunur. Hukuki metin hazırlayan kişi, teknik gereksinimi uydurmaz ve bütün ürünlerde aynı saklama koşulunun gerektiğini yazmaz. Depocunun sunduğu hizmet ile ihtiyaç aynı kayıt üzerinden karşılaştırılır.

Depolama kapasitesi ve kabul edilen miktar doğrulanmalıdır. Teklifte yazan kapasitenin fiilen ayrıldığı varsayılmamalıdır. Depo kabul kaydı, yerleşim kaydı ve hizmet başlangıç tarihi birlikte saklanır. Bir malın yalnız dış sahaya bırakılması ile sözleşmede belirtilen kapalı alanda korunması farklıdır. Bildirim, hizmetin gerçekten gerçekleştiği yer ve koşulu açıklamalıdır.

Malı depoya götürmek için yapılan nakliye, yükleme ve elleçleme işlemleri de korunma planının parçası olarak değerlendirilir. Sadece depo kira bedelinin düşük olması toplam giderin makul olduğunu kanıtlamaz. Öte yandan gerekli bir teknik koşulu karşılamayan daha ucuz teklif, uygun karşılaştırma oluşturmaz. Karşılaştırılan hizmetlerin kapsamı aynı sütun düzeniyle gösterilmelidir.

Makul gider dosyasını oluşturma

Gider çizelgesi gerçekleşen hizmet ile geleceğe ilişkin ücret bilgisini ayırır. Depoya kabul sırasında bir kez alınan bedel, dönemsel saklama ücreti ve ayrıca gerçekleşen taşıma bedeli farklı satırlarda yer alır. Her satır için hizmet dönemi, miktar, birim bedel, para birimi ve belge referansı yazılır. Henüz gerçekleşmemiş ayların tamamı ödenmiş gider gibi gösterilmemelidir.

Fatura veya teklifin bulunması, her bedelin makul ve satıcı hesabına olduğunu tek başına ispatlamaz. Hizmetin bu malların korunmasıyla ilişkisi açıklanmalıdır. Alıcının genel depo yatırımı, başka sözleşmelere ait yükleri veya olağan işletme giderlerinin tamamı aynı kaleme eklenmez. Ortak bir hizmetin sadece bu mallara düşen kısmı isteniyorsa kullanılan dağıtım yöntemi ve kayıtlar belirtilir.

Ücretin zamanla artması izlenmelidir. M.87’deki makul olmayan gider şartı yalnız ilk teklif incelenerek tamamlanmış sayılmaz. Gerçek hizmet süresi ve değişen ücretler dosyada güncellenir. Karşı tarafa gönderilen ilk tablo ile sonraki fatura farklıysa farkın nedeni açıklanır. Kayıtlı maliyet artışı malın korunması için daha uygun seçeneklerin araştırılmasını gerektiren somut dosya bilgisidir.

Üçüncü kişi deposuna bırakma bildirim dilekçesi örneği

Örnek, fiilen teslim alınmış malları reddetmek isteyen alıcının satıcıya bildirimidir. Her köşeli alan gerçek belgeyle doldurulmalıdır. Henüz tamamlanmamış bir depolama işlemi tamamlanmış gibi yazılamaz. Aşağıdaki metin tamamlanmış işlem esas alınarak hazırlanmıştır; yalnız öneri aşamasındaki depo seçimi için fiilî kabul tarihleri ve gerçekleşen bedeller kullanılmamalıdır.

Depo kabul tutanağının içeriği

Tutanak, depocunun fiilen teslim aldığı malları göstermelidir. Paket sayısı, gerçek tanımlayıcılar, görülen dış durum ve kabul zamanı kaydedilir. Açılmamış paketlerin içeriği incelenmemişse tüm içeriğin kusursuz görüldüğü yazılmaz. Görünür durum kaydı ile teknik inceleme raporu aynı belge değildir. İlgili inceleme yapılmışsa raporun kapsamı ve tarihi açıkça eklenir.

Malın yeri değiştiğinde yeni bölüm veya depo adresi kaydı tutulur. Eski kabul belgesi yeni yerin delili olarak kullanılmaz. Üçüncü kişinin fiilen hangi malı elinde bulundurduğu, bildirimin güncel eklerinden anlaşılmalıdır. Depoya giriş ve çıkış kayıtları arasındaki miktar farkı varsa bunun kaynağı somut belgelerle açıklanır; eksik yük gizlenmez.

Depocunun imzası, satış uyuşmazlığı bakımından satıcının bütün talepleri kabul ettiği anlamına gelmez. Depocu saklama hizmetinin tarafıdır; satışın tarafı değildir. İmzanın hangi olguyu doğruladığı tutanakta açık bırakılmamalıdır. Teslim alan kişinin görevi ve işletme adına hangi kayıt işlemini yaptığı fiilî belge düzeni içinde belirtilir.

Malın geri alınması ve depo sözleşmesinin ayrı şartları

Satıcıya malın yerinin bildirilmesi, depocunun sözleşmesindeki bütün teslim şartlarını ortadan kaldırmaz. Satış ilişkisindeki gider hesabı ile depo işletmesinin kendi hizmet sözleşmesi ayrı incelenir. M.87, depocunun taraf olmadığı satış sözleşmesini kendiliğinden onun adına değiştirmez. Bildirimde yalnız satıcının bir mesaj göndermesiyle her koşulda ücretsiz çıkış yapılacağı sözü verilmemelidir.

Geri alma planında hangi malların, hangi yetkili kişiye, hangi kayıtla verileceği belirlenir. Yetki belgesi ile mal listesi eşleştirilir. Teslim tutanağına mevcut durum ve gerçek miktar yazılır. Alıcının depoya bıraktığı mallarla satıcının geri aldığı mallar arasında değişiklik varsa açıklanır. Teslimin tamamlandığı tarih, gider hesabındaki son hizmet döneminin kontrolü için de saklanır.

Geri alma işlemi karşılıklı iade borçları kapsamında yürütülecekse o hesabın hukuki dayanağı ayrıca belirlenir. Eşzamanlı mal ve bedel iadesi talep dilekçesi bu ayrı aşamanın örneğidir. Geçici depo bildirimi, geçerli bir dönme işlemi yapılmış olduğu sonucunu tek başına doğurmaz ve bütün ödeme taleplerini sona erdirmez.

Depolama bildiriminin satış bildirimiyle karıştırılmaması

M.87 kapsamında depoya bırakma, malın üçüncü kişiye satılması değildir. Bildirimde malın depoda bulunduğu açıklanırken “cevap verilmezse otomatik satılmış sayılır” gibi bir sonuç yazılamaz. Satış düşünülüyorsa m.88’in ilgili koşulları ayrı değerlendirilir. Mevcut depolama olgusu, satışın diğer şartlarını kendiliğinden yerine getirmez.

M.88/1’deki makul olmayan gecikme ve makul satış niyeti bildirimi ile m.88/2’deki hızla bozulma veya makul olmayan koruma gideri farklı koşullardır. Depolama formuna yalnız madde numarası eklemek bu koşulların gerçekleştiğini kanıtlamaz. Bu yazı satış talimatı hazırlamaz; depo yerinin, hizmetin ve giderlerin bildiriminin doğru kurulmasına odaklanır.

Gönderim öncesi belge kontrolü

Önce mal listesi ile depo kabul belgesindeki miktarlar karşılaştırılır. Ardından giderler hizmet dönemleriyle eşleştirilir. Ret açıklaması ve sözleşme numarası doğrulanır. Satıcının bildirim adresi gerçek sözleşmeden alınır. Yanlış ticaret unvanına gönderilen yazı, dosyada doğru muhataba ulaşmış gibi kaydedilmemelidir.

Her ek dosyanın açıldığı ve ilgili malı anlattığı kontrol edilir. Gider çizelgesinin başka müşterilere ait satırları içermemesi sağlanır. Para birimi ve ölçü birimleri metinle uyumlu tutulur. Birbiriyle uyuşmayan teklifler aynı hizmetmiş gibi karşılaştırılmaz. Eksik bilgi sonradan tamamlanacaksa ilk gönderimde mevcut durum dürüstçe gösterilir ve yeni ekin gönderim tarihi ayrıca kaydedilir.

Depoda inceleme ve erişim kayıtlarının tutulması

Uyuşmazlık konusu mallar depoda incelendiğinde incelemeyi yapan kişi, işlem tarihi ve incelenen paketler kaydedilmelidir. Ambalajın açılması, numune alınması veya malın yerinin değiştirilmesi fiilî durum kaydını etkiler. İnceleme öncesi durum ile inceleme sonrası durum ayrı belgelenir. Alıcı adına yapılan koruma işlemi, satıcının belgelendirilmiş erişim talebinin içeriği incelenmeden yok sayılması için gerekçe değildir. Erişim koşulları depo hizmeti ve gerçek güvenlik gereklilikleriyle birlikte düzenlenir.

Depodaki malın işletmenin olağan üretimine karışmaması da kayıt düzeniyle sağlanmalıdır. Koruma için ayrılmış parti başka stoklarla aynı yerde tutuluyorsa ayırt edici gerçek işaretler ve yerleşim listesi korunur. Bir numunenin çıkarılması bütün partinin depodan teslim edildiği şeklinde kaydedilmez. Tam çıkış, kısmi çıkış ve yalnız inceleme farklı tutanaklarla gösterilir. Bu belgeler, saklama süresinin sonunda hangi malların gerçekten geri verildiğini ve hangi giderin hangi dönemle ilişkili olduğunu açıklar.

Sık sorulan sorular

Reddedilen malı alan alıcı korumayı bırakabilir mi?

M.86/1’in kapsamındaki alıcı koşullara göre makul koruma önlemleri almak zorundadır. Ret açıklaması bu yükümlülüğü ortadan kaldırmaz.

Alıcı malı başka depoya bırakabilir mi?

M.87, koruma yükümlüsü tarafın gider makul olmayan düzeyde değilse diğer taraf hesabına üçüncü kişinin deposuna bırakmasına izin verir.

M.87 zorunlu noter bildirimi düzenler mi?

Madde böyle bir özel şekil belirlemez. Buradaki bildirim, işlem ve gider kayıtlarını açıklayan uygulama örneğidir.

Her depo faturası satıcıya yüklenebilir mi?

Hayır. Giderin korunan mallarla ilişkisi ve makul olmayan düzeyde olmaması incelenir. Fatura tek başına bütün koşulları ispatlamaz.

Gelecek ayların ücreti gerçekleşen gider yazılabilir mi?

Henüz gerçekleşmemiş hizmet ücretleri ayrı gösterilir. Gerçekleşen gider tablosuna ödenmiş veya doğmuş gider gibi eklenmez.

Depoya bırakma kalite kabulü sayılır mı?

Koruma amaçlı depo işlemi teknik uygunluğun veya bütün haklardan vazgeçmenin kabulü değildir. Tutanak fiilî işlemi doğru açıklamalıdır.

Satıcı bütün giderleri ödeyene kadar her mal tutulabilir mi?

M.86/1 ilgili makul koruma giderleri için alıkoymayı düzenler. Bütün bağımsız alacaklar için sınırsız hak vermez.

Depolama bildirimi otomatik satış hakkı verir mi?

Hayır. M.88’deki satış koşulları ayrı değerlendirilir. Depo bildirimi satış niyeti açıklamasının yerine yazılmamalıdır.

Depocunun teslim şartları bu yazıyla değişir mi?

Depo sözleşmesinin şartları ayrıca incelenir. Satışın tarafları arasındaki bildirim, üçüncü kişinin sözleşmesini kendiliğinden değiştirmez.

Türkiye genelinden dosya incelemesi alınabilir mi?

Uluslararası satış ve koruma dosyaları Mersin’deki ofis üzerinden Türkiye genelinde değerlendirilir. Mal ve gider belgeleri birlikte incelenir.

Mersin’de uluslararası satış koruma dosyasının hazırlanması

Depo bildirimi, gerçek mal listesi, teknik koruma ihtiyacı ve makul gider hesabıyla hazırlanmalıdır. İnceleme için Bakırcı ve Keskin Hukuk Bürosu iletişim sayfasından ulaşabilirsiniz. Fiziksel ofis Mersin’dedir; Türkiye genelindeki uluslararası satış uyuşmazlıkları bu ofisten değerlendirilir.