Uzaktan Çalışan Evde İş Kazasına Uğrarsa? 5510 m.13, İşK m.14 ve İSG Kuralları | 2026

Uzaktan Çalışmada İş Kazası Nedir?

Uzaktan çalışma, işçinin işyerinden fiziksel olarak uzak olması nedeniyle iş hukukunun ve sosyal güvenlik hukukunun dışına çıktığı bir çalışma biçimi değildir. 4857 sayılı İş Kanunu m.14, uzaktan çalışmayı işçinin işveren tarafından oluşturulan iş organizasyonu kapsamında iş görme edimini evinde veya teknolojik iletişim araçlarıyla işyeri dışında yerine getirmesi esasına dayanan ve yazılı kurulan iş ilişkisi olarak tanımlar. Bu nedenle ev, çalışmanın fiilen yürütüldüğü yer olabilir; ancak iş kazası değerlendirmesinde tek ölçüt olayın evde gerçekleşmesi değildir.

İş kazasının sosyal güvenlik hukuku bakımından ana dayanağı 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu m.13 hükmüdür. Madde, hangi olayların iş kazası sayılacağını tek tek sayar. Hizmet akdiyle çalışan 4/1-a sigortalısı bakımından özellikle “işveren tarafından yürütülmekte olan iş nedeniyle” meydana gelen olaylar önem taşır. Uzaktan çalışanın evinde, işini yaptığı sırada işin yürütümüyle bağlantılı bir olay nedeniyle bedensel veya ruhsal zarara uğraması bu çerçevede incelenir.

Bu noktada iki yanlış genellemeden kaçınmak gerekir. Birincisi, “ev işyeri değildir, o hâlde evde iş kazası olmaz” yaklaşımı yanlıştır. Kanun, işverenin yürüttüğü iş nedeniyle işyeri dışında meydana gelen olayları da kapsamına alabilir. İkincisi, “mesai saatleri içinde evde ne olursa olsun iş kazasıdır” yaklaşımı da yanlıştır. Olay ile iş arasında kanuni bağ bulunmalıdır.

Uzaktan çalışmanın yazılı sözleşmeyle kurulmuş olması ispatı kolaylaştırır. Bununla birlikte fiilen işverenin bilgisi ve talimatıyla uzaktan çalışma yapıldığı bir dosyada yalnız belgenin adından hareket edilmez; çalışma düzeni, e-posta ve sistem kayıtları, toplantılar, görevler ve işverenin organizasyonu birlikte değerlendirilir.

5510 Sayılı Kanun m.13 Uzaktan Çalışan İçin Nasıl Uygulanır?

5510 m.13, 4/1-a sigortalısı bakımından işyerinde bulunulan sırada meydana gelen olayların yanında, işveren tarafından yürütülmekte olan iş nedeniyle gerçekleşen olayları da iş kazası kapsamına alır. Ayrıca görevle işyeri dışında başka yere gönderilme, emzirme süresi ve işverence sağlanan taşıtla gidiş-geliş gibi diğer hâller de maddede ayrıca sayılmıştır.

Uzaktan çalışma dosyalarında çoğu uyuşmazlık ikinci kategori üzerinde yoğunlaşır: olay, işverenin yürüttüğü iş nedeniyle mi gerçekleşti? Bu soru soyut biçimde değil, olayın saati, işçinin o sırada yaptığı görev, kullanılan ekipman, işveren talimatı, çevrimiçi bağlantı kayıtları ve kazanın oluş mekanizması üzerinden cevaplandırılır.

Örneğin işveren tarafından sağlanan bilgisayarın adaptöründeki elektrik arızası nedeniyle çalışan işini yürütürken yaralanırsa iş ile olay arasındaki bağ güçlüdür. Buna karşılık işçinin mesai saatinde tamamen kişisel bir ev işi yaparken, iş göreviyle ilgisi bulunmayan bir nedenle yaralanması aynı biçimde değerlendirilemez. Sadece saat çizelgesinde “çalışıyor” görünmesi her olayı iş kazasına dönüştürmez.

5510 m.13 bakımından iş kazası sayılması için olayın sigortalıyı hemen veya sonradan bedenen ya da ruhen engelli hâle getirmesi gerekir. Zararın olay anında görünür olması şart değildir; sonradan ortaya çıkan sağlık etkisi de tıbbi ve nedensel bağla ispatlanabilir.

Evdeki Hangi Kazalar İş Kazası Sayılabilir?

Bu örnekler otomatik sonuç listesi değildir. Aynı olay farklı delillerle farklı şekilde nitelendirilebilir. Hukuki sonucun belirlenmesinde temel ölçüt, 5510 m.13’teki kanuni hâllerden birinin gerçekleşip gerçekleşmediğidir. Özellikle uzaktan çalışmada olayın iş sırasında gerçekleştiğini gösteren dijital kayıtlar önem kazanır.

Çalışanın evde olduğu için kazayı gizlemesi veya “evde oldu, SGK kabul etmez” düşüncesiyle bildirim yapmaması doğru değildir. Olayın niteliği kanun ölçütlerine göre değerlendirilmelidir; işçinin kendi peşin değerlendirmesiyle süreç sona erdirilmemelidir.

Uzaktan Çalışmada İşverenin İş Sağlığı ve Güvenliği Yükümlülükleri

6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu m.4, işverene çalışanların işle ilgili sağlık ve güvenliğini sağlama yükümlülüğü yükler. İşveren mesleki risklerin önlenmesi, eğitim ve bilgi verilmesi dâhil gerekli tedbirleri almak; organizasyonu yapmak; araç ve gereçleri sağlamak ve mevcut tedbirlerin uygulanmasını izlemek zorundadır. Uzaktan çalışma bu temel yükümlülüğü kaldırmaz.

İş Kanunu m.14 ayrıca uzaktan çalışan işçinin yaptığı işin niteliği dikkate alınarak iş sağlığı ve güvenliği önlemleri konusunda bilgilendirilmesini, gerekli eğitimin verilmesini, sağlık gözetiminin sağlanmasını ve işveren tarafından sağlanan ekipmanla ilgili gerekli iş güvenliği tedbirlerinin alınmasını öngörür.

Uzaktan Çalışma Yönetmeliği m.12 aynı çizgiyi somutlaştırır. İşveren, uzaktan çalışanın yaptığı işin niteliğini dikkate alarak iş sağlığı ve güvenliği önlemleri konusunda çalışanı bilgilendirmek, gerekli eğitimi vermek, sağlık gözetimini sağlamak ve sağladığı ekipmanla ilgili gerekli iş güvenliği tedbirlerini almakla yükümlüdür.

Bu hükümler, işverenin işçinin evinin bütün fiziksel koşullarından sınırsız ve kusursuz sorumlu olduğu anlamına gelmez. İşverenin yükümlülüğü işle ilgili risk alanında değerlendirilir. Çalışma için verilen elektrikli ekipmanın güvenliği, ergonomi konusunda bilgilendirme, ekranlı araçlarla çalışma düzeni, işin niteliğine uygun eğitim ve çalışma organizasyonu bu alanın tipik parçalarıdır.

Çalışanın da 6331 sayılı Kanun kapsamındaki yükümlülükleri vardır. Verilen eğitim ve talimatlara uymak, ekipmanı amacına uygun kullanmak, ciddi ve yakın tehlikeleri bildirmek ve işverenle iş birliği yapmak gerekir. Çalışanın yükümlülüğe aykırı davranışı olayın iş kazası olma niteliği ile tazminat sorumluluğundaki kusur değerlendirmesinde farklı etkiler doğurabilir.

Uzaktan Çalışmada İş Kazası SGK’ya Kaç Gün İçinde Bildirilir?

4/1-a kapsamındaki sigortalının iş kazası, işveren tarafından SGK’ya en geç kazadan sonraki üç iş günü içinde bildirilmelidir. 5510 m.13’te bildirim yükümlülüğü açıkça düzenlenmiştir. İşverenin kontrolü dışındaki bir yerde meydana gelen ve işverenin olay hakkında bilgi edinmesini engelleyen bir durum varsa süre, işverenin kazayı öğrendiği tarihten itibaren değerlendirilir.

Uzaktan çalışan, kazayı mümkün olan en kısa sürede işverene yazılı olarak bildirmelidir. E-posta, kurumsal mesajlaşma sistemi veya şirketin olay bildirim formu kullanılabilir. Bildirimde olayın tarihi ve saati, o sırada yürütülen iş, olayın yeri, yaralanmanın niteliği ve varsa tanıklar yazılmalıdır.

İşverenin SGK bildirimini yapmaması işçinin olayın iş kazası olduğuna ilişkin hak iddiasını kendiliğinden ortadan kaldırmaz. Ancak bildirim yapılmaması idari ve mali sonuçlar doğurabilir; ayrıca olayın sonradan ispatını zorlaştırabilir. İşçi gerekli hâllerde SGK’ya başvuru ve iş kazasının tespiti yollarını kullanabilir.

Sağlık kuruluşuna başvururken olayın gerçekleşme biçimi doğru anlatılmalıdır. “Ev kazası” diye genel ve eksik kayıt oluşturulması, gerçekte uzaktan çalışma sırasında iş görevi nedeniyle meydana gelen olayın delillendirilmesini güçleştirebilir. Tıbbi kaydın gerçeğe uygun olması esastır.

Evde İş Kazasında Hangi Deliller Toplanmalıdır?

Uzaktan çalışmada işveren veya iş arkadaşları olay yerinde bulunmayabileceği için delil disiplini çok önemlidir. İlk amaç kazanın nasıl gerçekleştiğini sonradan objektif olarak gösterebilmektir. Olayın ardından sağlık yardımı geciktirilmeden alınmalı; delil toplamak tedavinin önüne geçirilmemelidir.

• İş kazasının tarih ve saatini gösteren sağlık kayıtları ve acil servis belgeleri,
• Kurumsal sisteme giriş-çıkış ve VPN kayıtları,
• Teams, Zoom, Meet veya benzeri toplantı kayıtları ve katılım logları,
• O sırada yürütülen görevi gösteren e-posta, görev kartı veya iş emri,
• İşveren tarafından verilen ekipmanın zimmet ve seri numarası kayıtları,
• Kazaya neden olan ekipmanın ve ortamın olay sonrası fotoğrafları,
• Olayı gören aile bireyi veya çevrimiçi bağlantıda bulunan iş arkadaşlarının tanıklığı,
• İşverene yapılan yazılı kaza bildirimi,
• Uzaktan çalışma sözleşmesi ve çalışma saatlerini gösteren belgeler,
• İSG eğitimi ve ekipman güvenliğiyle ilgili işveren kayıtları.

Deliller değiştirilmemeli ve olay sonradan kurgulanmış gibi görünmesine yol açacak işlemlerden kaçınılmalıdır. Örneğin bozuk adaptör kazadan hemen sonra atılmamalı; güvenli şekilde muhafaza edilmelidir. Dijital ekran görüntülerinde tarih, saat ve hesap kaynağı korunmalıdır.

Sitedeki uzaktan çalışmada fazla mesai ve ispat rehberi de dijital çalışma kayıtlarının iş uyuşmazlıklarındaki ispat rolünü ayrıntılı açıklar.

Bir Olayın İş Kazası Olması İşverenin Kusurlu Olduğu Anlamına Gelir mi?

Hayır. Sosyal güvenlik hukuku bakımından bir olayın 5510 m.13 anlamında iş kazası sayılması ile işverenin özel hukuk bakımından tazminat sorumluluğunun kapsamı aynı inceleme değildir. İş kazasının varlığı, olayın kanundaki sigortalılık ve olay koşullarını karşılayıp karşılamadığına bakılarak belirlenir. İşverenden maddi veya manevi tazminat istenmesinde ise sorumluluk, kusur, illiyet bağı, zarar ve iş sağlığı-güvenliği yükümlülüklerinin ihlali ayrıca incelenir.

Örneğin işverenin sağladığı ekipmanın bakımının yapılmaması, bilinen elektrik arızasına rağmen ekipmanın kullandırılması veya gerekli güvenlik eğitiminin verilmemesi işverenin kusur değerlendirmesinde önem taşıyabilir. Buna karşılık çalışanın açık talimata aykırı şekilde ekipmanı tehlikeli biçimde değiştirmesi de kusur oranını etkileyebilir.

Bu nedenle “iş kazası kabul edildi, işveren yüzde yüz sorumludur” veya “işçi de kusurlu, iş kazası sayılmaz” şeklindeki ifadeler doğru değildir. İş kazası niteliği ve kusur birbirinden ayrılarak analiz edilmelidir.

Uzaktan Çalışmada İş Kazası Sonrası Hangi Haklar Gündeme Gelir?

İş kazasının SGK tarafından kabul edilmesi hâlinde 5510 sayılı Kanun’daki kısa ve uzun vadeli sigorta yardımları olayın sonucuna göre gündeme gelebilir. Geçici iş göremezlik, sürekli iş göremezlik veya ölüm hâlindeki haklar için Kanun’daki özel şartlar uygulanır. Her iş kazası aynı ödemeyi doğurmaz; sağlık kurulunca belirlenen durum ve kanuni koşullar esas alınır.

İşverenin kusurlu ve hukuken sorumlu olduğu durumlarda SGK tarafından karşılanmayan zararlar için maddi tazminat ve şartları varsa manevi tazminat talepleri ayrıca değerlendirilebilir. Bedensel zarar bakımından Türk Borçlar Kanunu m.54; manevi tazminat bakımından m.56 hükümleri önemlidir. İş gücü kaybı, tedaviyle bağlantılı giderler, kazanç kaybı ve ekonomik geleceğin sarsılması gibi kalemler somut olaya göre hesaplanır.

Ölümle sonuçlanan iş kazasında destekten yoksun kalan kişiler yönünden TBK m.53 kapsamındaki zararlar ve manevi tazminat gündeme gelebilir. Sigorta ve tazminat hesaplarında aynı zarar kaleminin iki kez karşılanmaması ilkesi gözetilir.

İş kazası sonrasında işverenin çalışma koşullarını değiştirmesi, işçiyi feshe zorlaması veya raporlu dönemde hak kaybına yol açacak işlem yapması ayrıca iş hukuku yönünden incelenmelidir. İş kazası dosyası ile fesih uyuşmazlığı aynı şey değildir.

Uzaktan Çalışma Sözleşmesinde İş Kazası ve İSG Bakımından Ne Yazmalıdır?

Uzaktan Çalışma Yönetmeliği m.5 uyarınca sözleşmede işin tanımı, yapılma şekli, süresi ve yeri; ücret ve ücretin ödenmesine ilişkin hususlar; işveren tarafından sağlanan iş araçları ve bunların korunmasına ilişkin yükümlülükler; işverenin çalışanla iletişim kurması ile genel ve özel çalışma şartları yer almalıdır. Bu çerçeve iş kazası ispatı bakımından da önemlidir.

Çalışma saatleri, erişilebilirlik penceresi, evde kullanılacak ekipman, ekipmanın bakım sorumluluğu, arıza bildirim prosedürü ve iş kazasının kime hangi kanaldan bildirileceği açık yazılmalıdır. Sözleşmenin “evde meydana gelen hiçbir kazadan işveren sorumlu değildir” şeklinde kanuni sosyal güvenlik ve İSG düzenini bertaraf eden bir hüküm içermesi, kanunun emredici hükümlerini ortadan kaldırmaz.

İşverenin ekipman gönderiminde zimmet listesi düzenlemesi; çalışanın da teslim aldığı ekipmanda gördüğü arızayı derhal bildirmesi ispat bakımından iki taraf için de koruyucudur. Uzaktan çalışma güvenlik politikasının yazılı ve erişilebilir olması uyuşmazlıkları azaltır.

Uygulamada En Sık Yapılan Hatalar

• Evde meydana gelen her olayın otomatik iş kazası olduğunu kabul etmek.
• Evdeki hiçbir olayın iş kazası sayılamayacağını düşünmek.
• Kazayı işverene sözlü bildirip yazılı kayıt bırakmamak.
• SGK’nın üç iş günlük bildirim süresini gözden kaçırmak.
• Sağlık kaydında olayın iş sırasında gerçekleştiğini doğru anlatmamak.
• VPN, toplantı, görev ve e-posta kayıtlarını silmek.
• İş kazası kabulü ile işverenin kusurunu aynı kavram sanmak.
• Uzaktan çalışma sözleşmesinde ekipman ve çalışma saatlerini belirsiz bırakmak.

Site İçi İlgili Rehberler

Uzaktan çalışma dosyalarında çalışma süresi ve dijital ispat için uzaktan çalışmada fazla mesai ispatı yazısı; diğer güncel iş hukuku ve tazminat içerikleri için hukuki bilgilendirme arşivi incelenebilir. Yazar bilgileri için Av. Halil Bakırcı sayfası kullanılabilir.

Uzaktan Çalışmada Evde İş Kazası Hakkında Sık Sorulan Sorular

Evde çalışırken düşmek her zaman iş kazası mı?

Hayır. 5510 m.13’teki kanuni bağ aranır. Düşmenin işin yürütümü nedeniyle veya kanunda sayılan başka bir hâlde gerçekleşmesi gerekir; yalnız mesai saati içinde olması yeterli değildir.

Ev, uzaktan çalışan için otomatik olarak işyeri sayılır mı?

İş kazası sonucu yalnız “ev işyeridir veya değildir” cümlesine bağlanmaz. 5510 m.13’te işveren tarafından yürütülen iş nedeniyle meydana gelen olaylar da kapsamdadır. Somut iş bağlantısı incelenir.

İşverenin verdiği bilgisayar nedeniyle elektrik çarparsa iş kazası olur mu?

Olay işin yürütümü sırasında ve işverenin sağladığı ekipmanla bağlantılı gerçekleşmişse 5510 m.13 kapsamı yönünden güçlü iş bağlantısı vardır; sağlık zararı ve olay koşulları delillerle ispatlanır.

Evde iş kazasını SGK’ya kim bildirir?

4/1-a kapsamındaki çalışanın iş kazasını SGK’ya bildirme yükümlülüğü işverene aittir. Çalışan olayı gecikmeden işverene yazılı bildirmelidir.

SGK bildirim süresi kaç gündür?

4/1-a kapsamındaki iş kazasında bildirim kural olarak kazadan sonraki üç iş günü içinde yapılır. İşverenin kontrolü dışındaki yerde bilgi edinmeyi engelleyen hâllerde kanundaki öğrenme tarihi kuralı ayrıca uygulanır.

İşveren bildirim yapmazsa hak kaybolur mu?

İşverenin bildirim yapmaması olayın iş kazası niteliğini kendiliğinden ortadan kaldırmaz. İşçi SGK’ya başvuru ve gerekli hâllerde tespit yollarını kullanabilir; ancak deliller gecikmeden korunmalıdır.

Uzaktan çalışmada işverenin İSG yükümlülüğü var mı?

Evet. İş Kanunu m.14, 6331 m.4 ve Uzaktan Çalışma Yönetmeliği m.12 uyarınca bilgilendirme, eğitim, sağlık gözetimi ve sağlanan ekipmana ilişkin iş güvenliği tedbirleri devam eder.

İş kazası kabul edilirse işveren otomatik olarak yüzde yüz kusurlu mu?

Hayır. İş kazası niteliği ile özel hukuk tazminatındaki kusur ayrı değerlendirilir. İşveren ve işçinin davranışları, ihlal, zarar ve illiyet bağı ayrıca incelenir.

Evde kazayı ispatlamak için en önemli kayıtlar nelerdir?

Sağlık kayıtları, işverene bildirim, VPN ve sistem logları, çevrimiçi toplantı kayıtları, iş emri, e-posta, ekipman zimmeti, olay yeri fotoğrafları ve tanıklar önemlidir.

Uzaktan çalışma sözleşmesinde “ev kazalarından işveren sorumlu değildir” yazabilir mi?

Böyle genel bir hüküm 5510, 4857 ve 6331 sayılı kanunların emredici hükümlerini ortadan kaldırmaz. Sorumluluk somut olay ve kanuni şartlara göre belirlenir.

Resmî Kaynaklar

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu – Mevzuat Bilgi Sistemi
4857 sayılı İş Kanunu – Mevzuat Bilgi Sistemi
6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu – Mevzuat Bilgi Sistemi
Uzaktan Çalışma Yönetmeliği – Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı

Hukuki konu hakkında iletişim

İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.

Telefonla AraWhatsAppİletişim Bilgileri

Av. Halil Bakırcı tarafından hazırlanmış, Av. Emirhan Keskin tarafından incelenmiştir.

Yazar Bilgisi

Avukat Halil BAKIRCI, Mersin Barosu 3472 sicil numarasına kayıtlıdır. Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu bünyesinde ceza, aile, iş, gayrimenkul ve ticaret hukuku alanlarında hukuki danışmanlık ve dava takibi sunmaktadır.

İnceleyen: Av. Emirhan Keskin · Mersin Barosu Sicil No: 5507

Av. Halil Bakırcı profilini inceleyin →