Vakıf Üniversitesinde Programla İlgisi Olmayan Kişiyi Asgari Kadroda Göstermenin YÖK Yaptırımı Nedir? 2026

Programların asgari akademik kadro şartı gerçek eğitim kapasitesini güvence altına almak için vardır. Bu şart, yalnız Excel tablosunda yeterli sayıda isim yazılmasıyla yerine gelmez. Kadroda gösterilen kişinin ilgili programla akademik ve hukuki bağının bulunması, YÖK düzenlemelerinde aranan unvan ve statüyü taşıması ve programın eğitim, danışmanlık, araştırma veya akademik yönetimine gerçek katkı sunması gerekir.

2026 değişikliği, programla ilgisi olmayan veya katkı sunmayan kişilerin sırf minimum sayıyı tamamlamak amacıyla kadroda gösterilmesini bağımsız yaptırım sebebi hâline getirmiştir. Böylece “üniversitemizde zaten çalışıyor”, “adı listede olsun” veya “gerektiğinde ders verebilir” gibi soyut gerekçeler yeterli kabul edilemez.

1. Kanuni dayanak
2. “Programla ilgili olmak” ne demektir?
3. Fiili katkı nasıl gösterilir?
4. Ders vermeyen kişinin durumu
5. Danışmanlık ve kurul katkısı
6. Aynı kişinin çok sayıda programda gösterilmesi
7. Başka fakülte veya bölüm personeli
8. Yarı zamanlı ve dışarıdan görevlendirilenler
9. Uzmanlık alanı uyumu
10. Kağıt üzerinde kadro oluşturma
11. YÖK’e kadro listesi bildirimi
12. Program kadrosu değiştiğinde yapılacaklar
13. Kontenjan yaptırımı
14. Tekrarda öğrenci alımının durdurulması
15. Fiili katkı kontrol listesi
16. Sık sorulan sorular

Kanuni Dayanak ve Yaptırım Kademesi

7592 sayılı Kanunun 8. maddesiyle yeniden düzenlenen 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu Ek m.11, asgari öğretim elemanı şartını karşılıyor görünmek amacıyla programla ilgisi olmayan veya programa katkısı bulunmayan kişilerin program kadrosunda gösterilmesini öğrenci kontenjanını etkileyen yaptırım grubunda düzenler.

Kanundaki sistemde bu ağır ihlal için öğrenci kontenjanının yüzde 40’a kadar azaltılması gündeme gelebilir. Aynı yaptırım konusu izleyen genel denetimde yeniden tespit edilirse bir yıl süreyle öğrenci alımının durdurulması uygulanabilir.

Bu hüküm, programın gerçekten asgari öğretim elemanı sayısını hiç karşılamamasıyla yakın ilişkili ancak daha özel bir fiildir. Burada görünüşte sayı tamamlanmıştır; sorun, sayıya dahil edilen kişinin programla gerçek bağının veya katkısının bulunmamasıdır.

“Programla İlgili Olmak” Ne Demektir?

Programla ilgili olma, kişinin akademik alanı, atama/görevlendirme statüsü, ders ve danışmanlık görevi, akademik kurul çalışması veya programın eğitim-araştırma faaliyetindeki somut rolü üzerinden değerlendirilir. Sadece aynı üniversitenin personeli olması yeterli değildir.

Bir hukuk programının kadrosuna tamamen başka bilim alanında çalışan ve programda hiçbir akademik görevi olmayan kişinin yazılması, programın gerçek akademik kapasitesini göstermez. Buna karşılık disiplinler arası programda farklı bilim alanlarından öğretim elemanları programın müfredatına gerçek katkı sunabilir; somut ilişki program yapısı üzerinden açıklanmalıdır.

Fiili Katkı Nasıl Gösterilir?

Fiili katkı; ders görevlendirmesi, tez/proje danışmanlığı, program kurulu veya akademik komisyon görevi, araştırma faaliyeti, uygulama eğitimi veya programın YÖK tarafından kabul edilen başka akademik rolüyle belgelenebilir. Kişinin hangi dönemde ne yaptığı somut kayıtlardan görülmelidir.

Sadece gelecekte katkı sunacağına ilişkin niyet yazısı veya ismin program web sayfasında yer alması gerçek katkı yerine geçmez. YÖK’ün asgari kadro için aradığı özel statü varsa fiili katkının yanında o statü de sağlanmalıdır.

Ders Vermeyen Kişi Asgari Kadroda Sayılabilir mi?

Her program ve YÖK kuralı için tek cevap verilemez. Bazı öğretim üyeleri o dönem ders vermese de program yönetimi, araştırma, danışmanlık veya başka akademik görev üstlenebilir. Ancak hiçbir somut katkısı bulunmayan kişinin sadece sayı tamamlamak amacıyla listede tutulması kanunun hedeflediği fiildir.

Bu nedenle kurum “ders vermiyor ama kadromuzda” açıklamasıyla yetinmemeli; kişinin program açısından hukuken ve fiilen neden minimum kadroya dahil edildiğini belgelemelidir.

Danışmanlık ve Akademik Kurul Katkısı

Lisansüstü programlarda tez danışmanlığı ve programın akademik kurul faaliyeti önemli katkı göstergeleri olabilir. Ancak kişinin programla akademik ilişkisi gerçek olmalı ve YÖK’ün danışmanlık veya asgari kadro kurallarını karşılamalıdır.

Tez danışmanlığı için YÖK tarafından belirlenen üst sınır veya uzmanlık alanı şartı da ayrıca uygulanır. Bu konuda Vakıf Üniversitesinde Tez Danışmanlığı Sınırı rehberi incelenebilir.

Aynı Kişinin Çok Sayıda Programda Gösterilmesi

Bir öğretim elemanının farklı programlarda ders vermesi akademik hayatın olağan bir parçası olabilir. Ancak aynı kişinin eşzamanlı olarak çok sayıda programın asgari çekirdek kadrosunda gösterilmesi, her program açısından YÖK koşullarına uygun olmayabilir.

Üniversite program bazlı bir matris tutmalı ve her öğretim elemanının hangi programda “asgari kadro”, hangi programda “ders veren”, hangi programda “danışman” statüsünde olduğunu açıkça ayırmalıdır. Böylece aynı isimle birden fazla programda yapay minimum sayı oluşturulması önlenir.

Başka Fakülte veya Bölüm Personeli Program Kadrosunda Gösterilebilir mi?

Kişinin idari olarak başka fakülte veya bölümde bulunması tek başına programla ilgisiz olduğu anlamına gelmez. Disiplinler arası programlarda farklı birimlerden öğretim üyeleri gerçek ve mevzuata uygun katkı sunabilir.

Ancak YÖK’ün minimum kadro için belirli birimde kadrolu olma, belirli uzmanlık veya tam zamanlı çalışma şartı aradığı durumda bu koşullar ayrıca karşılanmalıdır. Personelin organizasyon şemasındaki yeri ile programdaki gerçek akademik görevi dosyada açıklanmalıdır.

Yarı Zamanlı veya Dışarıdan Görevlendirilen Öğretim Elemanları

Dışarıdan görevlendirilen veya yarı zamanlı öğretim elemanlarının minimum kadroya sayılabilirliği ilgili YÖK program kuralına bağlıdır. Bu kişiler programda gerçek ders verse dahi, YÖK çekirdek kadronun tam zamanlı veya kadrolu olmasını istiyorsa minimum şartı karşılamaz.

Görevlendirme süresi bittiğinde kişi sistemde aktif görünmeye devam etmemeli; programın asgari kadro hesabı aynı gün yenilenmelidir.

Uzmanlık Alanı ile Programın İlişkisi

Öğretim elemanının akademik uzmanlığı programın eğitim ve araştırma alanıyla makul ve mevzuata uygun ilişki içinde olmalıdır. Program adındaki tek bir ortak kelime veya genel akademik unvan yeterli değildir.

Uzmanlık alanı dışında ders veya tez danışmanlığı verilmesi Ek m.11’de ayrıca ilk kademe yaptırım sebebidir. Programın asgari kadrosunda gösterme bakımından ise asıl soru, kişinin YÖK’ün program için aradığı nitelikte gerçek akademik katkı sunup sunmadığıdır.

Kağıt Üzerinde Kadro Oluşturma Nasıl Tespit Edilir?

Personel listesi, ders programı, iş sözleşmesi, SGK/özlük kaydı, akademik kurul tutanakları, danışmanlık kayıtları, yayın/araştırma faaliyeti ve fiziksel/dijital çalışma kayıtları karşılaştırılabilir. İsim yalnız tek bir YÖK tablosunda görünüyor fakat üniversitenin diğer sistemlerinde programa ait hiçbir faaliyeti bulunmuyorsa açıklama gerekir.

Aynı kişinin tam zamanlı olarak başka kurumda görev yaptığı halde burada minimum kadroda gösterilmesi veya fiilen ayrıldıktan sonra uzun süre listede tutulması da denetim riskidir.

YÖK’e Kadro Listesi Bildirilirken Ne Yapılmalı?

YÖK’e gönderilen program kadrosu listesi insan kaynakları, akademik birim ve rektörlük tarafından çift doğrulanmalıdır. Her isim için unvan, çalışma statüsü, program ilişkisi ve aktif görev tarihi kontrol edilmelidir.

Yanlış liste gönderildiği fark edilirse gerçeğe aykırı görünümü sürdürmek yerine YÖK’e düzeltme yapılmalıdır. Gerçeğe aykırı beyan hakkında YÖK Denetiminde Gerçeğe Aykırı Beyan rehberi ayrıca dikkate alınmalıdır.

Program Kadrosu Değiştiğinde Yapılacaklar

Personelin istifası, görevlendirme bitişi, bilim alanı değişikliği veya programla akademik bağının sona ermesi hâlinde program kadro listesi derhal güncellenmelidir. Eski kişinin adı sırf YÖK minimum sayısı düşmesin diye listede tutulmamalıdır.

Asgari kadro eksik kalıyorsa yeni öğrenci alımı ve YÖK bildirim süreçleri ilgili mevzuata göre yürütülmelidir. Genel asgari kadro şartı için Programın Asgari Öğretim Elemanı Şartı rehberi kullanılabilir.

Yaptırım: Yüzde 40’a Kadar Kontenjan Azaltımı

Programla ilgisi olmayan veya katkısı bulunmayan kişilerin sırf minimum kadroyu sağlıyor görünmek için program kadrosunda gösterilmesi, Ek m.11’de kontenjan yaptırımı grubundadır. Kanundaki koşullarda bir yıl süreyle öğrenci kontenjanı yüzde 40’a kadar azaltılabilir.

Bu yaptırım, kağıt üzerindeki kadro ile gerçek akademik kapasite arasındaki farkı doğrudan öğrenci alımına yansıtan ağır bir kurumsal sonuçtur.

İzleyen Genel Denetimde Tekrar

Aynı yaptırım konusu izleyen genel denetimde tekrar tespit edilirse bir yıl süreyle öğrenci alımının durdurulması gündeme gelir. İlk tespit sonrasında yalnız listeden birkaç isim çıkarmak yeterli değildir; bütün programların kadro gerçekliği kurum çapında taranmalıdır.

Program bazlı katkı matrisi ve otomatik personel değişikliği bildirimi kalıcı çözüm için temel araçlardır.

Fiili Katkı Kontrol Listesi

1. Her programın YÖK minimum kadro şartını ayrı kaydedin.
2. Asgari kadrodaki her kişi için programla hukuki ve akademik ilişkiyi belgeleyin.
3. Ders, danışmanlık, kurul ve araştırma katkısını dönem bazında raporlayın.
4. Başka birimdeki personelin programdaki gerçek görevini açıklayın.
5. Yarı zamanlı/görevlendirilen personelin minimum kadroya sayılabilirliğini kontrol edin.
6. Aynı kişinin kaç programda minimum kadroda gösterildiğini merkezi matriste izleyin.
7. Uzmanlık alanı ile programın bilim alanını karşılaştırın.
8. İstifa veya görevlendirme bitişinde program listesini aynı gün güncelleyin.
9. YÖK’e gönderilecek listeyi insan kaynakları ve akademik birimle çift doğrulayın.
10. Program web sayfası ile resmi YÖK kadro listesini tutarlı tutun.
11. Fiili katkısı olmayan ismi sırf sayı tamamlamak için listede bırakmayın.
12. Yıllık iç denetimde seçilen programlarda isimden fiili katkı belgesine kadar test yapın.

Akademik İzin veya Uzun Süreli Görevlendirme

Öğretim elemanının bilimsel izin, uzun süreli yurt dışı görevlendirme veya başka nedenle programda fiilen bulunmadığı dönemde minimum kadroya sayılıp sayılamayacağı ilgili YÖK kuralına göre kontrol edilmelidir. Geçici yokluk ile kurumla akademik bağın tamamen sona ermesi aynı değildir.

İzin süresi, dönüş tarihi ve programın bu dönemde ders/danışmanlık ihtiyacını nasıl karşılayacağı kayda bağlanmalıdır. YÖK kuralı fiili erişilebilirlik veya tam zamanlı görev arıyorsa buna uygun tedbir alınmalıdır.

Kadro Listesinin Web Sitesindeki Görünümü

Üniversite web sitesindeki akademik kadro sayfası, resmi personel ve program kadro kayıtlarıyla makul ölçüde güncel olmalıdır. Aylar önce ayrılmış kişilerin aktif öğretim üyesi gibi gösterilmesi aday öğrenci ve YÖK denetimi bakımından yanıltıcı olabilir.

Web sayfası tek başına resmi kadro belgesi değildir; ancak resmi kayıtlarla açık çelişki, fiili durumun ayrıca incelenmesine yol açabilir.

Sık Sorulan Sorular

1. Üniversitede çalışan herkes programın asgari kadrosunda gösterilebilir mi?

Hayır. İlgili YÖK şartı ve kişinin programla gerçek akademik ilişkisi bulunmalıdır.

2. Ders vermeyen öğretim üyesi hiç sayılmaz mı?

Her durumda değil; program yönetimi, araştırma veya danışmanlık gibi gerçek katkı ve YÖK statü şartları ayrıca incelenir.

3. Başka fakülte personeli program kadrosunda olabilir mi?

Programın yapısı ve YÖK koşulları izin veriyorsa gerçek akademik katkıyla mümkün olabilir.

4. Aynı kişi birden fazla programda gösterilebilir mi?

Ders verebilir; ancak her programın minimum kadrosunda sayılabilirliği ilgili YÖK düzenlemesine göre ayrıca kontrol edilir.

5. Fiili katkı nasıl ispatlanır?

Ders, danışmanlık, kurul, araştırma ve resmi görevlendirme kayıtlarıyla.

6. İlk yaptırım nedir?

Kanundaki koşullarda bir yıl süreyle öğrenci kontenjanının yüzde 40’a kadar azaltılmasıdır.

7. Tekrarda ne olur?

İzleyen genel denetimde aynı yaptırım konusu tekrar tespit edilirse bir yıl öğrenci alımı durdurulabilir.

8. Eski çalışan listede tutulabilir mi?

Hayır. Fiilen ve hukuken bağı sona eren kişi aktif program kadrosu gibi gösterilmemelidir.

9. Uzmanlık alanı önemli mi?

Evet. Programın YÖK tarafından aranan akademik alan ve nitelik şartları uygulanır.

10. Yanlış kadro bildirimi ayrıca yaptırım doğurabilir mi?

Gerçeğe aykırı YÖK beyanı ayrıca ilgili Ek m.11 hükmünü gündeme getirebilir.

11. Web sitesindeki yanlış personel listesi önemli mi?

Resmi kadro belgesi olmasa da fiili durumla çelişen ve yanıltıcı liste denetim riskini artırır.

12. Hüküm ne zaman yürürlüğe girdi?

9 Ağustos 2026 tarihinde.

Resmî Kaynaklar

• TBMM – 7592 sayılı Kanun, m.8 ve 2547 Ek m.11
• Mevzuat Bilgi Sistemi
• Yükseköğretim Kurulu – asgari öğretim elemanı ve program mevzuatı