Yetkilendirilmiş Gemi Klaslama ve Güvenlik Kuruluşu Cezası 2026 | 250 Bin–500 Bin TL

2026 Düzenlemesinin Hukuki Dayanağı

Bakanlıkça yetkilendirilmiş veya tanınmış gemi klaslama, denetim ve güvenlik kuruluşlarına ilişkin idari yaptırım, 24 Temmuz 2026 tarihli 7590 sayılı Kanunun 29 uncu maddesiyle 655 sayılı KHK’ya eklenen 28/A maddesinde düzenlenmiştir. Hüküm 31 Temmuz 2026 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Düzenleme, gemi ve denizcilik faaliyetlerinde kamu adına veya kamu denetimini tamamlayan teknik görevler üstlenen kuruluşların yetki şartlarını yüksek yaptırım güvencesine bağlamıştır.

Klas kuruluşu veya tanınmış güvenlik kuruluşu tarafından düzenlenen belge, sertifika ya da sörvey sonucu geminin sefere elverişliliği, klas statüsü, uluslararası sözleşmelere uygunluğu veya güvenlik yönetimi üzerinde doğrudan etki yaratabilir. Bu nedenle kuruluşun kurumsal bağımsızlığı, personel yeterliliği ve teknik kayıt sistemi yalnız özel hizmet ilişkisi olarak görülemez.

Resmî değişiklik metni TBMM – 7590 sayılı Kanun sayfasında yayımlanmıştır. Gemi teknik ölçüm hizmetlerindeki ayrı yaptırım için Gemi Çelik Kalınlık Ölçümü ve Sualtı Sörveyi Cezası 2026 yazımız; liman güvenliği için SOLAS/ISPS Liman Tesisi Güvenlik Cezası 2026 rehberimiz incelenebilir.

Yetkilendirilmiş Klas ve Güvenlik Kuruluşu Nedir?

Gemi klaslama kuruluşları geminin yapısal, makine, elektrik ve diğer teknik unsurlarını kendi kuralları ile uluslararası/ulusal standartlar çerçevesinde değerlendirir. Yetkilendirilmiş veya tanınmış kuruluşlar ise ilgili kamu otoritesi adına belirli sörvey, sertifikalandırma, doğrulama veya güvenlik görevlerini de üstlenebilir.

Her özel teknik şirket yetkilendirilmiş kuruluş değildir. Bakanlık veya yetkili idare tarafından tanınma, kapsam belirleme ve denetim sistemi bulunur. Kuruluş yalnız kendisine verilen faaliyet alanında işlem yapabilir; yetki kapsamı dışında sertifika düzenleyemez.

Yetki, kuruluşun merkezine, şubelerine, teknik uzmanlık alanlarına ve belirli sözleşme türlerine göre sınırlandırılabilir. Bu nedenle her yeni hizmette kapsam kontrolü yapılmalıdır.

250.000–500.000 TL Ceza Hangi Durumda Uygulanır?

655 m.28/A kapsamındaki bu kurumsal yetkilendirme ihlalinde kanuni alt sınır 250.000 TL, üst sınır 500.000 TL‘dir. Yetki kapsamı dışında sertifika veya sörvey yapılması, tanınma şartlarının kaybedilmesine rağmen faaliyete devam edilmesi, zorunlu bağımsızlık veya kalite koşullarının ihlali, gerekli yeterlilikte personel olmadan yetkilendirilmiş görev yürütülmesi yaptırım konusu olabilir.

Ceza miktarı belirlenirken 5326 sayılı Kabahatler Kanunu m.17/2 uyarınca kabahatin haksızlık içeriği, failin kusuru ve ekonomik durumu dikkate alınır. Tek bir idari kayıt eksikliği ile uzun süre sistematik biçimde yetki dışı sertifikalandırma yapılması aynı ağırlıkta değildir.

Kararda hangi yetki veya tanınma maddesinin ihlal edildiği, işlem tarihi, ilgili gemi veya belge numarası ve kuruluşun fiili açıkça gösterilmelidir. Soyut “yetkilendirme şartlarına uymadı” ifadesi teknik denetim bakımından yeterli değildir.

Yetki ve Tanınma Kapsamı

Yetkilendirme belgesi veya anlaşması, kuruluşun hangi gemi tipleri, hangi uluslararası sözleşmeler, hangi sörveyler veya hangi sertifikalar bakımından görev yapabileceğini belirleyebilir. Yetki kapsamı geniş yorumlanmamalıdır.

Kuruluş belirli bir sertifikayı düzenlemeye yetkili değilse başka sertifikalar için sahip olduğu tanınma statüsüne dayanarak işlem yapamaz. Şube veya ülke ofisinin kendi personel ve kapsam şartları da ayrıca kontrol edilmelidir.

Yeni gemi tipi, yeni teknik standart veya farklı güvenlik hizmeti devreye girdiğinde kuruluş yetki belgesini ve personel yeterliliğini güncellemeden faaliyete başlamamalıdır. Ticari sözleşmenin imzalanmış olması kamu yetkilendirmesinin yerine geçmez.

Bağımsızlık ve Tarafsızlık Şartı

Klas ve güvenlik kuruluşlarının teknik kararları gemi sahibi, tersane, ekipman üreticisi veya başka ticari aktörün baskısından bağımsız olmalıdır. Sertifika veya klas kararı, ücret ilişkisine göre değil teknik bulguya göre verilmelidir.

Kuruluşun aynı projede tasarım danışmanı, imalatçı ve bağımsız doğrulayıcı olarak çakışan roller üstlenmesi çıkar çatışması yaratabilir. İlgili tanınma şartları, çıkar çatışmasının nasıl yönetileceğini belirler.

Personel performans sistemi de yalnız “kaç sertifika verildi” ölçüsüne bağlanmamalıdır. Teknik uygunsuzluğu tespit eden sörveyörün ticari baskıyla raporu değiştirmesi hem bireysel hem kurumsal sorumluluk doğurabilir.

Teknik Personel Yeterliliği

Yetkilendirilmiş görevlerin uygun eğitim, deneyim ve yetki seviyesindeki sörveyör veya denetçi tarafından yapılması gerekir. Yeni çalışan doğrudan bağımsız sertifika kararı vermeden önce şirket içi yetkilendirme ve gözetimli çalışma sürecini tamamlamalıdır.

Her personelin hangi gemi tipi, sistem veya sertifika alanında yetkili olduğu elektronik sistemde tanımlanmalıdır. Personelin genel denizcilik tecrübesi, özel uzmanlık gerektiren her görevi otomatik karşılamaz.

Yetki süresi, eğitim yenilemesi veya mesleki yeterlilik şartı varsa bunlar merkezi olarak izlenmelidir. Süresi dolmuş personel yetkisiyle imzalanan raporlar ayrıca risk taramasına alınmalıdır.

Kalite Yönetim Sistemi

Yetkilendirilmiş kuruluş, sörvey ve sertifikalandırma sürecinin tutarlı yürütülmesini sağlayan yazılı kalite sistemi kurmalıdır. Prosedürler yalnız denetim için hazırlanmış dosyalar değil, gerçek iş akışında kullanılan kurallar olmalıdır.

İç denetim, uygunsuzluk, düzeltici faaliyet ve yönetim gözden geçirme kayıtları tutulmalıdır. Aynı hata farklı ofis veya sörveyörlerde tekrar ediyorsa kök neden ve sistem tasarımı ele alınmalıdır.

Kalite sistemindeki elektronik şablonlar güncel mevzuat ve uluslararası sözleşme değişikliklerine göre yenilenmelidir. Eski sertifika formu veya kaldırılmış kontrol maddesi kullanılması mevzuat riskini artırır.

Belgelendirme ve Sertifika Güvenliği

Sertifika numarası, gemi adı, IMO numarası, geçerlilik tarihi ve kapsam doğru olmalıdır. Benzer isimli gemilerin dosyalarının karıştırılması veya başka gemiye ait sertifikanın kopyalanması kabul edilemez.

Geçici, koşullu veya tam sertifika statüleri doğru gösterilmeli; açık uygunsuzluk varken tam uygunluk belgesi düzenlenmemelidir. Gemiye tanınan düzeltme süresi varsa bunun sınırı ve kapanış kaydı izlenmelidir.

Sertifika iptal veya askıya alınmışsa elektronik sistem ve kamu bildirimleri güncellenmelidir. Eski PDF’nin müşteri tarafından kullanılmaya devam etmesini önlemek için doğrulama sistemi güncel tutulmalıdır.

Bakanlığa Bilgi ve Kayıt Sunma

Yetkilendirilmiş kuruluşların Bakanlığa belirli sertifika, sörvey, askı, iptal, uygunsuzluk veya faaliyet verilerini bildirme yükümlülüğü bulunabilir. Hangi verinin hangi süre içinde gönderileceği ilgili yetkilendirme düzenlemesinden belirlenir.

Bildirim yalnız toplu istatistikten ibaret olmamalı; zorunlu alanlar doğru ve izlenebilir olmalıdır. Yanlış IMO numarası veya tarih, başka geminin kayıtlarını etkileyebilir.

Sistem arızasında hata kaydı ve alternatif bildirim yolu kullanılmalıdır. Teknik kesinti sona erdiğinde eksik veriler tamamlanmalı ve gönderim teyidi saklanmalıdır.

Alt Yüklenici ve Dış Hizmet Kullanımı

Kuruluş bazı teknik ölçüm veya uzmanlık hizmetlerini dışarıdan alabilir. Ancak kamu adına yürütülen yetkilendirilmiş görevin tamamı, mevzuat izin vermediği hâlde yetkisiz alt yükleniciye devredilemez.

Alt yüklenicinin yeterliliği, cihazları, personeli ve tarafsızlığı sözleşme öncesi kontrol edilmelidir. Dış hizmet sonucu sertifika kararında kullanılıyorsa kuruluş sonucu bağımsız olarak değerlendirmelidir.

Sözleşmede gizlilik, kayıt saklama, denetim hakkı ve Bakanlığın erişim yetkisi açık düzenlenmelidir. Alt yüklenici hatası, yetkilendirilmiş kuruluşun kendi gözetim sorumluluğunu otomatik olarak ortadan kaldırmaz.

Yetki Askısı, Kapsam Daralması ve İptal

Bakanlık veya yetkili makam kuruluşun yetkisini askıya alabilir, belirli faaliyetleri kapsam dışına çıkarabilir veya yetkiyi iptal edebilir. Bu kararların yürürlük tarihleri kurumun bütün ofis ve elektronik sistemlerine aynı gün aktarılmalıdır.

Askı döneminde yeni sertifika düzenlenmemeli; devam eden dosyaların nasıl yönetileceği resmî karar ve geçiş hükümlerine göre belirlenmelidir. Kuruluş kendi iç değerlendirmesiyle “eksiklik giderildi” diyerek yetkiyi kendiliğinden yeniden başlatamaz.

Yetki yeniden verildiğinde tarih öncesi askı döneminde yapılan işlemler ayrıca incelenmelidir. Sonraki yetki geçmiş fiili otomatik hukuka uygun hâle getirmez.

Gemi Sahibi ile Ticari Uyuşmazlık Teknik Kararı Etkileyebilir mi?

Gemi sahibinin fatura veya hizmet bedeli uyuşmazlığı, teknik sertifika kararından ayrı tutulmalıdır. Ödenmeyen ücret için sözleşmesel haklar kullanılabilir; ancak teknik olarak uygun olmayan gemiye sırf ödeme yapıldı diye sertifika verilmemelidir.

Tersine tamamen teknik olarak uygun bir gemi hakkında ticari baskı amacıyla gerçeğe aykırı olumsuz rapor düzenlemek de kabul edilemez. Teknik karar, doğrulanabilir sörvey bulgularına dayanmalıdır.

Şirket içinde ticari ve teknik karar fonksiyonlarının ayrılması bağımsızlığı güçlendirir.

Denetimde Hangi Belgeler İncelenir?

İtiraz ve Denetim Kontrolü

İlk olarak kuruluşun ilgili işlem tarihinde hangi yetki kapsamına sahip olduğu belirlenmelidir. İkinci olarak yaptırımın dayandığı somut sertifika, sörvey veya kurumsal şart tespit edilmelidir. Üçüncü olarak fiilin 250.000–500.000 TL’lik yetkilendirme ihlali grubuna mı yoksa başka teknik bildirim/denetim cezasına mı girdiği ayrılmalıdır.

Ceza miktarı 5326 m.17/2 uyarınca gerekçelendirilmelidir. Tekil işlem, sistematik ihlal, etkilenmiş gemi sayısı ve emniyete etkisi dosyada görünmelidir.

Tebliğ tarihi, yetki belgesi, personel kaydı, rapor ve Bakanlık yazışmaları birlikte incelenmelidir. Sonradan yapılan düzeltici faaliyet geçmiş fiili ortadan kaldırmaz ancak kurumun uyum durumu bakımından önem taşır.

Yetkilendirilmiş Kuruluşlar İçin 12 Maddelik Uyum Listesi

1. Yetki ve tanınma kapsamını iş bazında doğrulayın.
2. Personel yetkilerini uzmanlık alanı bazında tanımlayın.
3. Çıkar çatışması kontrolünü iş kabulünde yapın.
4. Kalite prosedürlerini güncel mevzuatla eşleştirin.
5. Sertifika numarası ve IMO bilgisini otomatik doğrulayın.
6. Askı veya kapsam daralmasını sistem erişimine anlık yansıtın.
7. Bakanlık bildirimlerini süre ve içerik bakımından kontrol edin.
8. Alt yükleniciyi yetki ve yeterlilik yönünden denetleyin.
9. Teknik ve ticari karar fonksiyonlarını ayırın.
10. Uygunsuzlukların kök neden analizini yapın.
11. Eski sertifika sürümlerinin doğrulama sistemini güncel tutun.
12. Denetim dosyasında yetki, personel, rapor ve bildirimleri birlikte saklayın.

Sıkça Sorulan Sorular

1. Yetkilendirilmiş gemi klaslama kuruluşu cezası kaç TL?

655 m.28/A kapsamındaki ilgili yetki/tanınma ihlalinde 250.000 TL’den 500.000 TL’ye kadar idari para cezası uygulanabilir.

2. Her klas kuruluşu Bakanlık adına işlem yapabilir mi?

Hayır. Kamu adına sörvey veya sertifika yetkisi, ilgili tanınma/yetkilendirme kapsamına bağlıdır.

3. Yetki kapsamı dışında sertifika düzenlenebilir mi?

Hayır. Kuruluş yalnız kendisine verilen kapsamda işlem yapmalıdır.

4. Personel tecrübeli ama şirket içi yetkisi yoksa rapor imzalayabilir mi?

İlgili sistem yetki ve yeterlilik şartları tamamlanmadan yetkilendirilmiş görev yürütülmemelidir.

5. Alt yüklenici kullanılabilir mi?

Mevzuat izin veriyorsa ve yeterlilik/gözetim şartları sağlanıyorsa belirli hizmetler dışarıdan alınabilir; asıl kuruluşun sorumluluğu ayrıca devam eder.

6. Yetki askıdaysa eski dosya tamamlanabilir mi?

Askı kararının kapsamı ve geçiş hükmü esas alınmalıdır; kuruluş kendiliğinden faaliyet sürdüremez.

7. Gemi sahibi raporu değiştirilmesini isterse ne yapılmalı?

Teknik gerçek korunmalı; yalnız doğrulanmış hata izlenebilir revizyonla düzeltilmelidir.

8. Ceza neden 250.000–500.000 TL arasında?

5326 m.17/2 uyarınca haksızlık içeriği, kusur ve ekonomik durum dikkate alınır.

9. Bakanlığa bildirim gecikirse bu ceza mı uygulanır?

Fiilin hangi m.28/A bendine girdiği belirlenmelidir; bazı teknik bildirim/denetim ihlalleri ayrı yaptırım grubundadır.

10. Sonradan yetki alınması geçmiş işlemi düzeltir mi?

Hayır. Sonraki yetki gelecekteki faaliyet içindir; geçmiş yetkisiz işlem ayrıca değerlendirilir.

11. Yetkilendirilmiş kuruluş ile ölçüm firması aynı mı?

Hayır. Teknik ölçüm firması ile kamu adına tanınmış/ yetkilendirilmiş klas veya güvenlik kuruluşunun hukuki statüsü farklıdır.

12. Düzenleme ne zaman yürürlüğe girdi?

31 Temmuz 2026 tarihinde yürürlüğe girmiştir.

Resmî Kaynaklar ve İlgili İçerikler

Temel kaynak: 7590 sayılı Kanun – TBMM, m.29 ile 655 sayılı KHK’ya eklenen m.28/A; alt-üst sınır uygulamasında 5326 sayılı Kabahatler Kanunu m.17.

İlgili içerikler: gemi çelik kalınlık/sualtı sörvey cezası, SOLAS/ISPS liman güvenliği cezası.