Velayetin Değiştirilmesi Dava Dilekçesi Örneği
Velayet değişikliği ve çocuğun korunması
Velayetin değiştirilmesi dilekçesi, mevcut karardan sonra hangi koşulun değiştiğini, bunun çocuğun bakımına nasıl yansıdığını ve istenen yeni düzenin çocuğun yararına neden uygun olduğunu açıklamalıdır. TMK 183 kapsamında yeniden değerlendirme istenebilir. Ebeveynin daha çok istemesi, daha yüksek geliri veya diğer ebeveynin yeniden evlenmesi tek başına sonucu belirlemez.
Aşağıdaki dilekçe Word dosyası olarak indirilebilir veya sayfadan kopyalanabilir. Köşeli parantezli alanlar gerçek dosyaya göre doldurulmalı; bulunmayan olay, belge ve talepler çıkarılmalıdır.
Hangi koşullarda velayetin değiştirilmesi istenir?
TMK 183, ana veya babanın yeniden evlenmesi, başka yere gitmesi veya ölmesi gibi yeni olguların gerekli kıldığı önlemleri düzenler. Mahkemenin değerlendirmesi, eski eşler arasındaki anlaşmazlığın sürmesine değil çocuğun güncel yararına yönelir. Önceki karardan sonra eğitim, sağlık, bakım sürekliliği veya güvenlik bakımından neyin değiştiği gösterilmelidir.
Örneğin çocuğun uzun süre bakımsız bırakıldığı ileri sürülüyorsa yalnız “ilgisiz ebeveyn” denilmez. Hangi tarihlerde kimin bakım verdiği, okula devam durumu ve sağlık ihtiyaçlarının nasıl karşılandığı açıklanır. Taşınma varsa yeni yerin okul, ulaşım ve diğer ebeveynle ilişki üzerindeki etkisi değerlendirilir.
Yeniden evlenmek tek başına velayeti kaybettirmez. TMK 349 bakımından çocuğun menfaati ve somut koşullar önemlidir. Benzer biçimde hastalık veya ekonomik güçlük tek başına bir ebeveyni elverişsiz ilan etmek için kullanılmamalı; bakımın gerçekte nasıl sağlandığı incelenmelidir.
Velayetin bir ebeveynden diğerine verilmesi ile TMK 348’deki velayetin kaldırılması aynı talep değildir. Kaldırma, kanundaki daha ağır koşullar ve diğer koruma önlemlerinin yeterliliği üzerinden değerlendirilir. Dilekçenin başlığı ve talepleri istenen hukuki sonuca uygun seçilmelidir.
Görevli mahkeme, yetki ve dava açma süresi
| Konu | Dosyada uygulanacak kontrol |
|---|---|
| Görev | Aile mahkemesi; bulunmayan yerde aile mahkemesi sıfatıyla görevlendirilen asliye hukuk mahkemesi. |
| Yetki | Bağımsız velayet değişikliği isteminde HMK 384 uyarınca talep edenin veya ilgililerden birinin oturduğu yer değerlendirilir. Yalnız davalının adresiyle sınırlı değildir. |
| Süre | Velayet değişikliği istemi için özel bir hak düşürücü süre öngörülmez. Güncel risk varsa koruma talebi geciktirilmeden hazırlanır. |
| Arabuluculuk | Velayet hakkında zorunlu arabuluculuk son tutanağı dava şartı değildir; tarafların anlaşması da mahkemenin çocuk yararı incelemesinin yerine geçmez. |
| Önceki dosya | Karar, kesinleşme şerhi, mevcut kişisel ilişki ve nafaka hükümleri birlikte incelenir. |
Yargıtay 5. Hukuk Dairesinin 07.07.2025 tarihli, 2025/7006 E., 2025/10509 K. sayılı kararı, velayet değişikliğini çekişmesiz yargı işi olarak değerlendirerek HMK 384’teki yetki kuralını uygulamıştır. Bu nedenle önceki boşanma mahkemesinin her yeni başvuruda tek seçenek olduğu da varsayılmamalıdır.
Çocuk veya taraflar başka ülkede yaşıyorsa bu iç hukuk açıklaması tek başına yeterli değildir. Milletlerarası yetki, çocuğun mutat meskeni, ilgili sözleşmeler ve varsa yabancı karar ayrıca incelenir. Devam eden boşanma dosyasındaki tedbir talebi ile kesinleşmiş karardan sonra açılan bağımsız başvuru da ayrılmalıdır.
Velayetin Değiştirilmesi Dilekçesi Word İndir
İndirilebilir belge, aşağıdaki örnek dilekçe ile mahkemeye sunulacak metinden ayrı bir hazırlık sayfası içerir. Köşeli parantezli alanları gerçek dosyanıza göre doldurun; bulunmayan olay, belge ve talepleri çıkarın. Mahkeme yerini yukarıdaki görev ve yetki değerlendirmesine göre yazın.
Velayet değişikliği dilekçesini Word olarak indirMetni sayfadan da kopyalayabilirsiniz. Örnek herhangi bir gerçek çocuk veya aile hakkında bilgi içermez. Hazırlık sayfasını mahkemeye verilecek belgeden çıkarın.
[YETKİLİ YER] NÖBETÇİ AİLE MAHKEMESİNE
[Aile mahkemesi bulunmayan yerde uygun mahkeme başlığı]
TALEP EDEN / DAVACI: [Ad-soyad, T.C. kimlik no, adres]
DİĞER EBEVEYN / DAVALI: [Ad-soyad, bilinen adres]
VEKİLİ: [Varsa avukat bilgileri]
ÇOCUK: [Ad-soyad, doğum tarihi, ilgili nüfus bilgisi]
ÖNCEKİ KARAR: [Mahkeme, esas/karar no, tarih ve kesinleşme tarihi]
KONU: Değişen koşullar ve çocuğun üstün yararı nedeniyle velayetin değiştirilmesi; somut gerekçesi açıklanan geçici önlemler, kişisel ilişki ve bakım giderleri hakkında düzenleme istemidir.
AÇIKLAMALAR
1. [Önceki karar] ile çocuğun velayeti [ebeveyn]e bırakılmış; kişisel ilişki ve nafaka [karardaki kapsam] şeklinde düzenlenmiştir. Karar ve kesinleşme şerhi Ek-1’dedir.
2. Karardan sonra [tarih] itibarıyla [yeni olay] meydana gelmiştir. Bu durum çocuğun [okul/sağlık/güvenlik/bakım] ihtiyacını [somut etki] biçiminde etkilemektedir. İlgili kayıt [belge adı, tarih ve ek numarası]dır.
3. Çocuğun mevcut günlük bakım düzeni [kim, nerede, hangi saatlerde] şeklindedir. Önerdiğim bakım planında [konut, okul ulaşımı, çalışma saatleri, destek veren kişiler ve sağlık takibi] bulunmaktadır. Bu planı gösteren belgeler [ekler]dir.
4. Her iki ebeveynin yaşam koşullarının uzman incelemesiyle değerlendirilmesini; çocuğun yaşına ve olgunluğuna uygun biçimde, yönlendirilmeden görüş açıklamasına imkân tanınmasını talep ederim. Görüşü, diğer deliller ve üstün yararıyla birlikte değerlendirilmelidir.
5. [Geçici tedbir gerekiyorsa:] Yargılama sonuna kadar beklenmesi [somut güncel risk] nedeniyle sakıncalıdır. [İstenen ölçülü önlem] talebimin dayanağı [belge ve olay]dır. [Somut risk bulunmuyorsa bu paragraf çıkarılır.]
6. Kişisel ilişkinin [çocuğun okul, sağlık, ulaşım ve güvenlik koşullarına uygun öneri] dikkate alınarak düzenlenmesini; çocuğun belgeli bakım ve eğitim giderleri bakımından [somut nafaka talebi ve mevcut hükümle ilişkisi]nin değerlendirilmesini isterim.
HUKUKİ NEDENLER: TMK 182, 183, 323–324, 335 ve devamı; HMK 382, 384–385; 4787 sayılı Kanun ve somut talebe ilişkin diğer hükümler.
DELİLLER: Önceki karar ve kesinleşme şerhi, nüfus ve adres kayıtları, [okul kaydı], [ilgili sağlık belgesi], sosyal inceleme, [somut olayı bilen tanıklar], hukuka uygun yazışmalar ve [kurum, tarih, belge türü belirtilerek celbi istenen kayıtlar].
SONUÇ VE İSTEM: Açıklanan nedenlerle;
- Somut gerekçesi gösterilen geçici önlemlerin değerlendirilmesine,
- Güncel sosyal inceleme yapılmasına ve gerekli kayıtların ilgili kurumlardan getirtilmesine,
- Çocuğun görüşünün yaş ve olgunluğuna uygun şekilde alınmasına,
- Çocuğun üstün yararı gereğince velayetin [talep eden ebeveyn]e verilmesine,
- Diğer ebeveynle kişisel ilişkinin ve çocuğun bakım giderlerine katılımın somut koşullara göre düzenlenmesine,
- Yargılama giderleri ve varsa vekâlet ücreti hakkında hukuki duruma uygun karar verilmesine
karar verilmesini talep ederim.
[Tarih]
[Ad-soyad ve imza]
EKLER: [Numaralı, açıklamadaki atıflarla uyumlu liste]
Olayları tarih, etki ve belgeyle yazın
Örnek anlatım: “Çocuk okula gitmiyor” yerine “Okulun [tarih] tarihli devam çizelgesinde [dönem] için [sayı] gün devamsızlık görülmektedir. [Tarih] görüşmesinde öğretmen [doğrudan gözlenen durum] hakkında bilgi vermiştir; kaydın okuldan getirtilmesini istiyorum” yazılabilir. Ancak sayı ve açıklama, gerçekten bulunan kayıtlara dayanmalıdır.
Bir diğer örnek bakım planıdır: “Ben daha iyi bakarım” demek yerine çalışma saatleri, çocuğu okuldan alacak kişi, kalacağı oda, sağlık randevuları ve mevcut sosyal çevreyle bağın nasıl korunacağı açıklanır. Çocuğun başka bir eve taşınmasının getireceği değişiklik de değerlendirilir. Dilekçe karşı ebeveyni cezalandırma metnine dönüştürülmez.
Hangi belgeler ve incelemeler gerekir?
| Kayıt | Aydınlattığı konu | Hazırlık |
|---|---|---|
| Önceki velayet kararı | Hangi mevcut düzenin değiştirilmek istendiği | Kesinleşme şerhi ve ilgili kişisel ilişki/nafaka hükümleriyle birlikte sunun. |
| Okul devam ve rehberlik bilgileri | Eğitim sürekliliği ve gözlenen ihtiyaçlar | Okul, dönem ve istenen kayıt türünü belirtin. |
| İlgili sağlık belgeleri | Somut tedavi ve bakım ihtiyacı | İlgisiz sağlık geçmişini açıklamadan talebi destekleyen kayıtları seçin. |
| Sosyal inceleme | Her iki yaşam ortamı ve bakım kapasitesi | Mahkemeden güncel uzman değerlendirmesi isteyin; henüz alınmamış raporu mevcutmuş gibi listelemeyin. |
| Tanık ve hukuka uygun yazışma | Belirli olay, tarih ve bakım uygulaması | Tanığın doğrudan gördüğü olayı açıklayın; yazışmanın bağlamını koruyun. |
Çocuğun görüşü önemlidir; belirli bir yaşa gelince otomatik olarak tek başına karar verdiği söylenemez. Yaşı, olgunluğu ve yararı birlikte değerlendirilir. Çocuğa ifade ezberletmek veya ebeveynler arasında seçim baskısı kurmak doğru bir hazırlık yöntemi değildir.
Geçici velayet, kişisel ilişki ve nafaka
Geçici velayet talebi her dosyada otomatik kabul edilmez. Güncel risk, dayanak belge ve istenen önlem ayrı açıklanır. Güvenlik sorunu varsa daha sınırlı veya gözetimli kişisel ilişki gibi uygun koruma seçenekleri somut olay üzerinden değerlendirilir.
Velayet değişikliği çocuğun diğer ebeveynle bağının kendiliğinden sona erdiği anlamına gelmez. TMK 323–324 çerçevesinde ilişkinin çocuğun yararına uygun kurulması gerekir. Mevcut kişisel ilişki kararının yerine getirilmesi ile velayetin değiştirilmesi farklı süreçlerdir; kişisel ilişki ve çocuk teslimi rehberi bu ayrımı açıklar.
Mevcut nafakanın hangi hükme dayandığını ve istenen yeni bakım katkısını belirtin. Fiilen çocuğun diğer ebeveynde kalmaya başlaması, mevcut kararın bütün mali sonuçlarını kendiliğinden değiştirmez. Tutar, gider belgeleri ve ebeveynlerin ekonomik koşullarıyla değerlendirilir.
Başvuru öncesi son kontrol
- Önceki karar ve kesinleşme bilgilerini alın; devam eden dosya olup olmadığını belirleyin.
- Yeni olayları tarih sırasına koyup her olayın çocuğa etkisini ve delilini yazın.
- Görev ve HMK 384 kapsamında yetkiyi; yabancı unsur varsa milletlerarası kuralları kontrol edin.
- Güncel bakım planını ve istenen geçici/nihai düzeni açıkça belirtin.
- Dilekçe ve ekleri uygun UYAP başvuru kanalı veya adliye birimi üzerinden sunup tevzi/teslim kaydını saklayın.
Sıradan e-posta veya KEP gönderimini tek başına dava açılması olarak kabul etmeyin. Harç ve giderler başvuru tarihindeki tarife ve dosyanın ihtiyaçlarıyla hesaplanır. Mali güçlük varsa adli yardım koşulları ayrıca değerlendirilebilir.
Sık yapılan hatalar
- Eski boşanma iddialarını, çocuk açısından yeni bir etki göstermeden tekrar etmek.
- Yeniden evlenmeyi veya gelir farkını otomatik velayet sebebi saymak.
- Çocuğun görüşünü yönlendirmek ya da özel hesaplara izinsiz erişerek delil toplamaya çalışmak.
- Henüz hazırlanmamış sosyal inceleme raporunu ekli belge gibi göstermek.
- Yetkiyi yalnız davalının adresi veya önceki boşanma mahkemesiyle sınırlamak.
- Geçici önlemi, kişisel ilişkiyi ve mevcut nafakanın durumunu açıklamamak.
Dosya incelemesi için görüşme
İlk görüşme için önceki karar, kesinleşme tarihi, çocuğun güncel yaşam yeri, değiştiğini belirttiğiniz olayların kısa çizelgesi ve yaklaşan duruşma bilgilerini hazırlayın. Çocukla ilgili belgeler görüşmenin amacıyla sınırlı tutulmalıdır. Büromuzun fiziksel ofisi Akdeniz/Mersin’dedir; başvurulacak mahkeme dosyanın yetki kurallarına göre belirlenir.
+90 552 224 43 66 — Görüşme için arayın · İletişim ve randevu · Velayet davası rehberi
Velayet değişikliği hakkında sık sorulan sorular
Velayetin değiştirilmesi davası nerede açılır?
Aile mahkemesinde; bulunmayan yerde aile mahkemesi sıfatıyla görevlendirilen asliye hukuk mahkemesinde görülür. Bağımsız talepte HMK 384 uyarınca talep edenin veya ilgililerden birinin oturduğu yer değerlendirilir.
Velayet değişikliği için belli bir süre içinde başvurmak gerekir mi?
Bu istem için özel bir hak düşürücü süre öngörülmez. Çocuğun güncel yararını etkileyen koşullar değerlendirilir; acil koruma gerekiyorsa gecikilmemelidir.
Eski eşin yeniden evlenmesi velayeti değiştirmeye yeter mi?
Tek başına yeterli değildir. Yeni koşulların çocuğun bakımına ve yararına somut etkisi incelenir.
Çocuk istediği ebeveyni seçince mahkeme buna uyar mı?
Çocuğun yaş ve olgunluğuna uygun görüşü alınır; görüş tek başına sonucu belirlemez. Mahkeme tüm koşulları çocuğun üstün yararıyla birlikte değerlendirir.
Geçici velayet dilekçede istenebilir mi?
Evet. Güncel risk, delil ve istenen geçici önlem ayrı açıklanmalıdır. Talep otomatik kabul edilmez.
Sosyal inceleme raporunu kendim hazırlatmam zorunlu mu?
Mahkemeden güncel uzman incelemesi istenebilir. Henüz bulunmayan rapor dilekçeye eklenmiş gibi gösterilmemeli; inceleme talebi olarak yazılmalıdır.
Velayet değişikliği için arabuluculuk zorunlu mu?
Hayır. Velayet üzerinde tarafların anlaşması da mahkemenin çocuğun üstün yararını incelemesinin yerine geçmez.
Bu dilekçeyi Word’e kopyalayıp kullanabilir miyim?
Word dosyası indirilebilir; metin sayfadan da kopyalanabilir. Mahkeme, olay, belge, geçici önlem, kişisel ilişki ve nafaka bölümleri gerçek dosyaya uyarlanmadan imzalanmamalıdır.
Resmî kaynaklar
30 Eylül 2026 kontrolünde Yargıtay 5. HD, 07.07.2025, 2025/7006 E., 2025/10509 K. kararı resmî UYAP ekranından okundu. Maddi çerçeve için TMK m.183 ve 349; usul için HMK m.382, 384 ve 385 esas alınmıştır. Somut dosyadaki talepler ve güncel özel hükümler ayrıca kontrol edilmelidir.
Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu — Mersin Ofisi
Adres: İhsaniye, 4903. Sk. Profit İş Merkezi No:23 Kat:3 Daire:14, 33070 Akdeniz/Mersin
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
