Visco Hafızalı Sünger İmalat Tesisi Ruhsatı 2026: 50 HP Eşiği ve EK-2 A/4.33

Kısa ve net cevap: Visco (hafızalı) sünger; yastık, yatak, ortopedik ürün ve benzeri ürünlerin imalatında kullanılan üretim tesisinde toplam motor gücü 50 HP ve üzerindeyse İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin EK-2/A 4.33 bendi uyarınca tesis birinci sınıf gayrisıhhî müessese sayılır. Aynı faaliyet 50 HP’nin altında kalıyorsa güncel Yönetmeliğin ikinci sınıf listesinde 4.37 bendi uygulanır. Bu nedenle visco sünger imalatında ruhsat sınıfını belirleyen en kritik veri 50 HP motor gücü eşiğidir. Birinci sınıfa giren tesiste m.16 sağlık koruma bandı, m.18 yer seçimi ve tesis kurma izni, m.21 açılma ruhsatı ve m.25 sorumlu müdür yükümlülüğü uygulanır.

Visco sünger tesisi ne zaman EK-2/A 4.33 kapsamında birinci sınıftır?

Yönetmeliğin 11 Aralık 2025 tarihli değişiklik sonrasındaki EK-2/A 4.33 hükmü, 50 HP ve üzeri motor gücü kapasitedeki visco (hafızalı) sünger imalatını birinci sınıf gayrisıhhî müessese olarak tanımlar. Hüküm yastık, yatak, ortopedik ürünler ve benzeri ürünleri örnek olarak gösterir. Dolayısıyla ana ölçüt ürünün “visco/hafızalı sünger” niteliği ve üretim tesisinin motor gücü kapasitesidir.

Bu özel düzenleme, genel sünger veya plastik ürün hükümlerinden önce dikkate alınmalıdır. Ruhsat başvurusunda tesisin ticari unvanının “yatak fabrikası” veya “ortopedik ürün tesisi” olması 4.33’ü devre dışı bırakmaz; fiili üretim hattında visco sünger imalatı yapılıyorsa ve 50 HP eşiği sağlanıyorsa birinci sınıf sonuç doğar.

Güncel metin Mevzuat Bilgi Sistemi üzerinden, resmî güncel bağlantı ise Ticaret Bakanlığı mevzuat sayfasından kontrol edilmelidir.

50 HP’nin altındaki visco sünger tesisi hangi sınıftadır?

Güncel Yönetmelik bu konuda doğrudan karşılık kurmuştur. Birinci sınıf listesinde 4.33 ile 50 HP ve üzeri visco sünger imalatı yer alırken, ikinci sınıf gayrisıhhî müesseseler listesinde 4.37 bendi “50 HP’den düşük motor gücü kapasitedeki visco (hafızalı) sünger (yastık, yatak ve ortopedik ürünler ve benzeri) imalatı”nı düzenler.

Böylece aynı ürün için sınıfın motor gücüne göre ayrıldığı açıktır. 49 HP teknik kapasiteyle çalışan gerçek bir üretim tesisi ikinci sınıf; 50 HP veya üzeri tesis birinci sınıftır. Bu eşik yalnız isimsel değildir; birinci sınıfta yer seçimi ve sağlık koruma bandı gibi daha kapsamlı prosedürler uygulanır.

Ancak tesisin motor gücünü fiili makine parkından daha düşük göstermek sınıfı hukuken düşürmez. Ruhsat dosyasındaki motor gücü, kapasite raporu, makine listesi ve elektrik projesi gerçek tesisle aynı olmalıdır. Aynı tesiste başka üretim hatları varsa bunların motor güçleri ve faaliyet niteliği de ayrıca değerlendirilir.

Hangi ürünler 4.33 kapsamındaki visco sünger imalatına girer?

Hüküm parantez içinde yastık, yatak ve ortopedik ürünleri örnekler; “ve benzeri” ifadesi de aynı visco hafızalı sünger üretim teknolojisiyle elde edilen benzer ürünleri kapsama açık bırakır. Bu nedenle yalnız yatak fabrikaları değil, visco sünger blok veya parça üretip bunları ortopedik destek, minder, yastık ya da başka nihai üründe kullanan tesisler de gerçek proseslerine göre 4.33 kapsamında değerlendirilebilir.

Belirleyici olan hazır süngerden nihai ürün dikmek değil, visco süngerin kendisinin tesiste imal edilmesidir. Dışarıdan satın alınan hazır visco blokların yalnız kesilmesi, şekillendirilmesi, kılıflanması veya paketlenmesi ile kimyasal hammaddelerden köpük/sünger üretimi aynı ruhsat konusu değildir.

Bu ayrım tesis kiralanmadan veya makine kurulmadan önce netleştirilmelidir. İşletme yalnız yatak montajı yapacaksa 4.33 otomatik uygulanmaz; sünger üretim hattı varsa eşik ve sınıf doğrudan gündeme gelir.

50 HP motor gücü eşiği nasıl hesaplanmalı?

Ruhsat dosyasında üretim prosesine hizmet eden makine ve ekipmanın motor güçleri eksiksiz gösterilmelidir. Karıştırıcı, dozajlama, kesim, taşıma, kalıplama, havalandırma veya üretim hattının diğer motorlu ekipmanları gerçek kullanımına göre makine listesinde yer almalıdır. 4.33’ün “motor gücü kapasitesi” ölçütü nedeniyle yalnız ana makinenin gücünü yazıp üretim hattının diğer motorlarını yok saymak doğru değildir.

HP ve kW bilgilerinin belgeler arasında uyumlu olması da önemlidir. Motor plakası, teknik katalog, kapasite raporu, elektrik projesi ve ruhsat başvurusunda farklı değerler bulunması sınıf tespitini tartışmalı hale getirir. Yatırım aşamasında kurulacak bütün üretim hattı esas alınmalıdır; yalnız ilk gün devreye alınan makine sayısına göre sınıf oluşturmak sağlıklı değildir.

50 HP eşik değerdir. Metin “50 HP ve üzeri” dediği için tam 50 HP de birinci sınıfa girer; 50 HP’den düşük değerler ise ikinci sınıftaki 4.37 hükmünün kapsamındadır.

Hazır visco süngeri kesmek veya yatak haline getirmek 4.33 kapsamında mıdır?

4.33 “visco sünger imalatı”nı düzenler. Hazır visco sünger blok veya levhanın dışarıdan satın alınıp ebatlanması, kesilmesi, yapıştırılması, kılıflanması ve yatak/yastık haline getirilmesi her durumda sünger imalatı değildir. Bu işletmelerin sınıfı, gerçek makine ve işlemlere göre Yönetmeliğin diğer bentleri çerçevesinde belirlenir.

Buna karşılık hammadde karışımı, köpürtme, kalıplama ve kürlenme gibi süreçlerle visco süngerin işyerinde oluşturulması üretimdir. Aynı yerde hem sünger üretimi hem kesim-dikim-yatak montajı yapılıyorsa Yönetmelik m.10’a göre ana faaliyet ve tali faaliyetler ruhsatta birlikte gösterilir.

Bu ayrımı belgelemek için proses akım şeması önemlidir. Hammadde girişinden başlayarak hangi noktada visco süngerin oluştuğu, hangi işlemlerin yalnız nihai ürün üretimi olduğu net biçimde gösterilmelidir. Ticari faaliyet kodu veya tabela tek başına prosesin yerine geçmez.

Birinci sınıf visco sünger tesisi için yer seçimi nasıl yapılır?

Birinci sınıf gayrisıhhî müessese başvurusu Yönetmelik m.17 uyarınca Örnek 2 formuyla yetkili idareye yapılır. M.18’e göre inceleme kurulu en geç yedi gün içinde tesisin kurulacağı yeri mahallinde inceler ve Örnek 3 yer seçimi raporunu düzenler. Yetkili makam raporu üç gün içinde değerlendirerek yer seçimi ve tesis kurma izni verir.

İzin, imar uygunluğu şartıyla beş yıl geçerlidir; sürede açılma izni alınamazsa başvuru üzerine iki yıl uzatılabilir. Birinci sınıf tesis yatırımında bu aşama makine siparişinden ve yapısal değişikliklerden önce planlanmalıdır.

M.16 gereğince birinci sınıf gayrisıhhî müessesenin etrafında sağlık koruma bandı bırakılır. Bant mülkiyet sınırını aşamaz ve bu alanda insan ikametine ayrılmış yapı bulunamaz. OSB içinde bulunmak sağlık koruma bandı yükümlülüğünü kaldırmaz.

Visco sünger üretimindeki kimyasal girdiler, koku/emisyon, yangın riski, depolama, atık ve üretim alanı gibi faktörler bandın değerlendirilmesinde dikkate alınır. ÇED raporu gerekli olan projelerde rapordaki mesafeler esas alınır.

Kimyasal hammaddeler ve depolar ruhsat dosyasında nasıl gösterilir?

Visco sünger üretimi yalnız makine gücüyle sınıflandırılsa da kimyasal prosesin gerçek yapısı ruhsat ve çevre güvenliği bakımından önemlidir. İşletmede kullanılan hammadde ve yardımcı kimyasalların türü, depolama şekli, tank/ambalaj miktarı, yangın ve sızıntı tedbirleri gerçek durumla uyumlu olmalıdır.

Yönetmelik m.10, işyerinin kullandığı depoların ruhsatta gösterilmesini zorunlu tutar. Hammadde, yardımcı kimyasal, ambalaj ve bitmiş ürün depolarının ayrı alanlarda bulunması bu yükümlülüğü kaldırmaz. Depolanan kimyasalların miktarı başka özel EK-2 sınıflandırmalarını veya çevre/yangın mevzuatını ayrıca gündeme getirebilir.

Üretim hattında kimyasal proses bulunmadığı halde yalnız hazır visco köpüğün işlendiği bir tesiste ise bu durumu açıkça göstermek, işletmenin 4.33 kapsamına gereksiz yere alınmasını önler. Ruhsat dosyası gerçeği ne eksik ne fazla anlatmalıdır.

Deneme izni ve açılma ruhsatı nasıl alınır?

Projesine uygun tamamlanmış birinci sınıf tesise Yönetmelik m.20 uyarınca, yetkili idarenin gerekli görmesi veya işyeri sahibinin talebi ve inceleme kurulunun önerisiyle en fazla bir yıllık deneme izni verilebilir. Deneme izni zorunlu bir aşama değildir; verildiği süre boyunca açılma ve çalışma ruhsatı yerine geçer.

Nihai açılma m.21’e tabidir. Yer seçimi ve tesis kurma izni bulunan veya deneme izni sonunda sakınca olmadığı anlaşılan tesis için başvuruyu takip eden yedi gün içinde inceleme kurulu yerinde inceleme yapar. Çevre izni/çevre izin ve lisans belgesi ile diğer bilgi ve belgeler uygunsa Örnek 4 açılma izni raporu düzenlenir; yetkili makam üç gün içinde işyeri açma ruhsatını verir.

ÇED raporu gereken projelerde m.19 uyarınca ÇED Olumlu belgesi ve raporu yalnız yer seçimi ve tesis kurma izni yerine geçer. Nihai ruhsat yine m.21’e göre tamamlanır.

50 HP ve üzeri visco sünger tesisinde sorumlu müdür zorunlu mu?

Evet. 4.33 nedeniyle birinci sınıf olan tesiste Yönetmelik m.25 uyarınca işletmenin faaliyet alanında mesleki yeterliliğe sahip sorumlu müdür çalıştırılması zorunludur. Ruhsat başvurusunda beyan edilen sorumlu müdür sözleşmesi işyerinde bulundurulur.

Denetimde sözleşme bulunmaz veya beyanın hatalı olduğu anlaşılırsa on beş gün içinde eksikliğin giderilmesi istenir. Süre sonunda eksiklik giderilmemişse ruhsat iptali hükümleri uygulanır. Gerçeğe aykırı sorumlu müdür sözleşmesi beyanı tespitinde suç duyurusu da gündeme gelir.

50 HP’nin altındaki ikinci sınıf 4.37 tesiste m.25’in birinci sınıfa özgü zorunlu sorumlu müdür kuralı aynı şekilde uygulanmaz; ancak başka mevzuattan doğan teknik personel yükümlülükleri ayrıca saklıdır. Bu da 50 HP sınırının yalnız ruhsat adı değil, işletme yükümlülükleri bakımından da somut sonuç doğurduğunu gösterir.

Tesis sonradan 50 HP veya üzerine çıkarsa ne yapılmalıdır?

Başlangıçta 50 HP’den düşük olduğu için ikinci sınıf 4.37 kapsamında ruhsatlandırılan tesis, yeni makine ilavesi veya hat büyümesiyle 50 HP’ye ulaştığında 4.33 kapsamında birinci sınıfa geçer. Eski ikinci sınıf ruhsatla üretime devam edilmesi güncel sınıflandırmayla uyumlu değildir.

Yönetmelik m.27 ayrıca gayrisıhhî müesseselerde yetkili idarenin izni olmadan kirlilik yükünü artıracak değişiklik ve ilave yapılamayacağını düzenler. Motor gücü artışıyla birlikte üretim miktarı, kimyasal depolama, havalandırma veya yangın yükü de artıyorsa bu unsurlar ruhsat güncellemesinden önce değerlendirilmelidir.

Birinci sınıfa geçiş; m.16 sağlık koruma bandı ve m.18 yer seçimi/tesis kurma hükümlerini de gündeme getirir. Bu nedenle 49 HP’den 50 HP’ye geçiş yalnız bir makine satın alma kararı değil, ruhsat sınıfı değişikliğidir.

Visco sünger tesisi devredilir veya başka adrese taşınırsa ruhsat ne olur?

Yönetmelik m.8’e göre faaliyet konusu, faaliyet alanı ve adres değişmiyorsa devralanın başvurusu üzerine dosyadaki bilgi ve belgeler esas alınarak yeni işletmeci adına ruhsat düzenlenir. Fiziki durum veya ruhsat dosyası mevzuata aykırıysa eksiklik giderilmeden yeni işletmeci adına ruhsat verilemez.

Ortaklık değişikliği tek başına yeni ruhsat gerektirmez. Buna karşılık başka adrese taşınmada yeniden ruhsatlandırma esastır. Birinci sınıf 4.33 tesis yeni adreste sağlık koruma bandı ve yer seçimi şartlarını tekrar sağlamalıdır.

Devir için işyeri devrinde ruhsat, adres değişikliği için başka adrese taşınmada ruhsat rehberleri kullanılabilir.

Ruhsatsız veya yanlış sınıfla üretim yapılmasının sonucu

Yönetmelik m.6 uyarınca işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan işyeri açılamaz ve çalıştırılamaz; ruhsatsız işyeri yetkili idare tarafından kapatılır. Başka kurumların verdiği kapasite raporu, sanayi sicili veya çevre belgesi bu ruhsatın yerine geçmez.

Gayrisıhhî müesseseler m.24 uyarınca çevre ve toplum sağlığı yönünden denetlenir. Denetimde motor gücü, makine parkı ve fiili proses ruhsat sınıfıyla karşılaştırılabilir. Ruhsat belgesi m.11 gereğince işyerinde görünür şekilde asılır.

Genel şartlar için İşyeri Açma Ruhsatı Şartları 2026, ruhsatsız faaliyetin sonucu için m.6 rehberi incelenebilir.

Sık Sorulan Sorular

Visco sünger tesisi ne zaman birinci sınıftır?

Motor gücü kapasitesi 50 HP veya üzerindeyse EK-2/A 4.33 uyarınca birinci sınıftır.

Tam 50 HP birinci sınıfa girer mi?

Evet. Hüküm “50 HP ve üzeri” dediği için 50 HP birinci sınıf kapsamındadır.

49 HP visco sünger imalatı hangi sınıftadır?

Güncel ikinci sınıf listesi 4.37 uyarınca 50 HP’den düşük visco sünger imalatı ikinci sınıf GSM’dir.

Hazır visco süngeri kesip yatak yapmak 4.33 müdür?

4.33 visco sünger imalatını düzenler. Yalnız hazır süngerin kesim, dikim veya montajı kendi gerçek faaliyetine göre ayrıca sınıflandırılır.

OSB içinde sağlık koruma bandı gerekir mi?

Evet. M.16 birinci sınıf GSM’lerde OSB içinde de sağlık koruma bandını zorunlu tutar.

ÇED Olumlu belgesi ruhsat yerine geçer mi?

Hayır. M.19 uyarınca yalnız yer seçimi ve tesis kurma izni yerine geçer; nihai açılma ruhsatı m.21’e göre alınır.

Sorumlu müdür zorunlu mu?

50 HP ve üzeri birinci sınıf 4.33 tesiste m.25 uyarınca zorunludur.

Motor gücü sonradan 50 HP’ye çıkarsa ne olur?

Tesis birinci sınıf 4.33 rejimine geçer; ruhsat ve ilgili izinler değişiklik yapılmadan önce buna göre güncellenmelidir.

Kimyasal depolar ruhsatta gösterilir mi?

Evet. M.10 işyerinin kullandığı depoların ruhsatta gösterilmesini zorunlu tutar.

Tesis başka adrese taşınırsa eski ruhsat geçerli olur mu?

Hayır. M.8 uyarınca başka adrese nakilde yeniden ruhsatlandırma esastır.