Yabancı Çocuk İçin Diğer Ebeveynin Muvafakati: YUKK m.34 Aile İkameti (2026)
YUKK m.34 çocuklar için ne düzenliyor?
6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu’nun 34. maddesi destekleyicinin veya eşinin ergin olmayan yabancı çocuğu ile bağımlı yabancı çocuğuna aile ikamet izni verilebilmesini düzenler. Çocuğun aile ikametinden yararlanması için yalnız biyolojik bağın ispatı yeterli değildir; velayet ve diğer ebeveynin hukuki durumu da değerlendirilir.
Kanun, çocuk üzerinde Türkiye dışında ortak velayet hakkı bulunan anne veya babanın muvafakatini gözetir. Amaç, bir ebeveynin diğer ebeveynin haklarını bertaraf ederek çocuğun Türkiye’de sürekli ikametini tek taraflı biçimde kurmasını önlemektir.
Bu nedenle çocuk dosyasında doğum belgesi, ebeveynlerin medeni hali, velayet kararı ve gerekiyorsa muvafakatname birlikte hazırlanmalıdır.
Diğer ebeveynin muvafakati ne zaman gerekir?
Çocuğun velayeti iki ebeveynde ortaksa ve diğer ebeveyn Türkiye’deki aile ikamet başvurusuna bizzat katılmıyorsa, çocuğun Türkiye’de ikamet etmesine rıza gösterdiğini belirten muvafakat belgesi istenebilir. Özellikle boşanmış veya ayrı yaşayan ebeveynlerde bu belge kritik önemdedir.
Muvafakat yalnız “çocuğum seyahat edebilir” şeklinde genel bir seyahat izni değil, mümkünse çocuğun Türkiye’de ikamet izni almasına ve Türkiye’de anne/baba yanında yaşamasına açık rıza içermelidir.
Diğer ebeveyn Türkiye’de bulunuyor ve başvuru sırasında bizzat onay veriyorsa idarenin belge yöntemi güncel e-İkamet uygulamasına göre değişebilir. Başvuru tarihindeki resmî belge listesi kontrol edilmelidir.
Tek velayet varsa ayrıca muvafakat gerekir mi?
Çocuğun velayeti kesinleşmiş mahkeme kararıyla yalnız başvuru yapan ebeveyne verilmişse, diğer ebeveynin muvafakati yerine velayet kararının sunulması mümkündür. Kararın kesinleşme durumu ve çocuğun ikamet yerini belirleme yetkisi önemlidir.
Yabancı ülkede verilmiş velayet kararının Türkiye’de kullanılabilmesi için belgenin ülkesine göre apostil veya konsolosluk tasdiki ve Türkçe tercüme gerekebilir. Bazı uyuşmazlıklarda yabancı mahkeme kararının tanınması/tenfizi ayrıca gündeme gelebilir.
“Boşandık, çocuk bende kalıyor” şeklindeki fiili durum tek başına hukuki velayet belgesinin yerine geçmez. Dosyada resmi karar bulunmalıdır.
Diğer ebeveyn ölmüşse hangi belge sunulur?
Diğer ebeveyn ölmüşse muvafakat alınması mümkün değildir. Bu durumda ölüm belgesi veya resmi nüfus kaydı sunularak durum belgelenir. Çocuğun yaşayan ebeveynle ilişkisi doğum/nüfus belgeleriyle gösterilir.
Ölüm belgesi yabancı ülkeden alınmışsa Türkiye’de kullanım için gerekli tasdik ve tercüme işlemleri yapılmalıdır. Belgedeki isimlerin pasaport ve doğum kayıtlarıyla uyumlu olması gerekir.
Diğer ebeveynin gaipliği, velayet hakkının kaldırılması veya rıza veremeyecek hukuki durumda bulunması hâllerinde ilgili mahkeme/vesayet belgeleri dosyaya eklenir.
Muvafakatnamede hangi bilgiler bulunmalıdır?
Muvafakatnamede çocuğun tam kimlik bilgileri, pasaport numarası, doğum tarihi, muvafakat veren ebeveynin kimliği ve çocukla ilişkisi açıkça yazılmalıdır. Çocuğun Türkiye’de belirli ebeveyn yanında ikamet etmesine ve ikamet izni işlemlerinin yürütülmesine rıza gösterildiği tereddütsüz anlaşılmalıdır.
Belge mümkünse süresiz veya ikamet dönemiyle uyumlu olmalı; yalnız kısa bir turistik seyahate özgü ifade kullanmamalıdır. Noter veya yetkili yabancı makam huzurunda düzenlenmesi gerekir.
Belgenin aslının veya e-imzalı/doğrulanabilir örneğinin sunulması, sahte belge riskini azaltır. İdare gerekli gördüğünde belgenin doğruluğunu konsolosluk veya yabancı makam üzerinden teyit edebilir.
Yabancı ülkedeki muvafakatname için apostil gerekir mi?
Belgenin düzenlendiği ülke 1961 Lahey Apostil Sözleşmesine tarafsa ve belge apostil kapsamındaysa apostil işlemi uygulanabilir. Apostil sisteminin bulunmadığı veya ikili anlaşmanın farklı usul öngördüğü ülkelerde Türk dış temsilciliği veya ilgili konsolosluk tasdiki gerekebilir.
Yabancı dildeki belge Türkçe yeminli tercümeye çevrilmeli ve uygulamaya göre noter işlemleri tamamlanmalıdır. Belgenin yalnız fotoğraf veya mesaj görüntüsü yeterli değildir.
Her ülkenin belge düzeni farklı olduğu için başvuru tarihinden önce Göç İdaresinin güncel belge kabul şartı kontrol edilmelidir.
Ergin olmayan çocuk ile bağımlı çocuk arasındaki fark
YUKK m.34 yalnız 18 yaş altı çocukları değil, destekleyicinin veya eşinin bağımlı yabancı çocuklarını da kapsayabilir. Ergin olmayan çocuk bakımından yaş doğrudan önemlidir; ergin çocuk bakımından ise bağımlılık durumunun ayrıca ispatı gerekir.
Bağımlılık; sağlık durumu, engellilik, bakım ihtiyacı veya kendi geçimini sağlayamama gibi somut koşullara dayanabilir. Yalnız “çocuğum 20 yaşında ve benimle yaşıyor” beyanı her durumda bağımlılık için yeterli değildir.
Velayet kavramı kural olarak ergin olmayan çocuk bakımından gündeme gelir. Ergin bağımlı çocuk için vesayet/kısıtlılık gibi farklı hukuki temsil belgeleri gerekebilir.
Aile ikametli çocuk okul okuyabilir mi?
Evet. YUKK m.34/4’e göre aile ikamet izni bulunan çocuklar, 18 yaşına kadar ilk ve ortaöğretim kurumlarında ayrıca öğrenci ikamet izni almadan eğitim hakkından yararlanabilir.
Bu hak üniversite düzeyindeki yükseköğretim için aynı şekilde devam etmez. Çocuk 18 yaşını tamamladıktan ve yükseköğretime başladığında kendi ikamet statüsü ayrıca değerlendirilir.
En az üç yıl aile ikamet izniyle kalmış ve 18 yaşını tamamlamış çocuk için YUKK m.34/5 kapsamında kısa dönem ikamete geçiş yolu ayrıca vardır.
Çocuğun aile ikamet izni kaç yıl verilir?
Aile ikamet izni her defasında en fazla üç yıl verilir ve yabancı destekleyicinin ikamet izni süresini aşamaz. Çocuğun pasaport süresi de YUKK m.23 gereğince kart süresini sınırlar.
Çocuğun kartı anne veya babanın kartına “ekli” değildir; ayrı düzenlenir. Bu nedenle her çocuğun pasaport, sigorta ve kart bitiş tarihi ayrı takip edilmelidir.
Muvafakat eksikse başvuru reddedilir mi?
Velayet veya diğer ebeveynin rızası gerekli olduğu hâlde belge sunulmaması, aile ikamet başvurusunun maddi şartlarının eksik kalmasına neden olabilir. İdare eksik belgenin tamamlanmasını isteyebilir; süre içinde tamamlanmazsa olumsuz karar verilebilir.
Gerçeğe aykırı muvafakatname veya sahte velayet kararı sunulması yalnız ikamet reddi değil, belgenin niteliğine göre ceza hukuku sonuçları da doğurabilir.
Ret kararı YUKK m.25 ve aile ikametine ilişkin m.36 çerçevesinde gerekçeli olarak tebliğ edilmelidir.
İkamet muvafakati ile yurtdışı seyahat muvafakati aynı mı?
Her zaman değil. Havaalanında veya sınır geçişinde kullanılan kısa süreli seyahat muvafakatnamesi çocuğun Türkiye’de sürekli ikamet etmesine rıza verildiğini açıkça göstermeyebilir. Aile ikamet dosyasında aranan rıza, çocuğun Türkiye’de yerleşmesi ve ikamet izni işlemlerinin yürütülmesine ilişkindir.
Bu nedenle muvafakatnamenin amacı doğru yazılmalıdır. Genel seyahat belgesiyle yetinmek ek belge talebine yol açabilir.
Türkiye geneli ve Mersin uygulaması
Çocuk aile ikameti ve velayet/muvafakat kuralları Türkiye genelinde aynıdır. Mersin’de başvurulan dosyalarda da doğum belgesi, velayet, diğer ebeveynin durumu ve adres kayıtları birlikte değerlendirilir.
Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosunun tek fiziksel ofisi Mersin’dedir. Uluslararası çocuk dosyalarında göç hukuku ile velayet/aile hukuku belgelerinin birbiriyle uyumlu hazırlanması gerekir.
Resmî kaynaklar ve ilgili rehberler
Sık Sorulan Sorular
Çocuk için diğer ebeveynin muvafakati gerekir mi?
Ortak velayet veya diğer ebeveynin hakları devam ediyorsa çocuğun Türkiye’de ikametine ilişkin muvafakat istenebilir.
Tek velayet bende ise muvafakat gerekir mi?
Kesinleşmiş tek velayet kararı, diğer ebeveynin muvafakati yerine kullanılabilir.
Diğer ebeveyn ölmüşse ne sunulur?
Resmî ölüm belgesi veya nüfus kaydı sunulur.
Seyahat muvafakati yeterli mi?
Belgenin Türkiye’de ikamet ve ikamet izni işlemlerine açık rıza göstermesi daha güvenlidir; sırf kısa seyahat izni yeterli olmayabilir.
Yabancı muvafakatname apostilli olmalı mı?
Belgenin düzenlendiği ülke ve uluslararası anlaşmalara göre apostil veya konsolosluk tasdiki gerekebilir.
Türkçe tercüme gerekir mi?
Yabancı dildeki resmi belgeler için kural olarak usulüne uygun Türkçe tercüme gerekir.
18 yaş üstü çocuk aile ikameti alabilir mi?
Bağımlı yabancı çocuk şartları varsa değerlendirilebilir; yalnız yaş değil bağımlılık da önemlidir.
Aile ikametli çocuk okul okuyabilir mi?
Evet. 18 yaşına kadar ilk ve ortaöğretimde ayrıca öğrenci ikamet izni gerekmez.
Çocuğa ayrı ikamet kartı çıkar mı?
Evet. Her yabancı çocuk için ayrı ikamet izni düzenlenir.
Muvafakat sunulmazsa ne olur?
Gerekli olduğu dosyada eksik belge başvurunun olumsuz sonuçlanmasına neden olabilir.
Velayet kararı yabancı mahkemeden ise kullanılır mı?
Belgenin Türkiye’de geçerliliği için tasdik, tercüme ve bazı durumlarda tanıma/tenfiz gerekliliği ayrıca değerlendirilir.
Çocuk diğer eşten ise aile ikameti alabilir mi?
Evet. YUKK m.34/2 birden fazla eş durumunda diğer eşlerden çocuklara aile ikameti verilebilmesini düzenler.
Telefon: +90 552 224 43 66
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
