Yabancı Mal Rejimi ve Mal Paylaşımı Kararı Türkiye’de Nasıl Tenfiz Edilir? MÖHUK m.15, 50 ve 54 | 2026
Kısa ve net cevap: Yabancı mahkemenin eşler arasındaki mal rejimi, katılma alacağı, mal paylaşımı veya benzeri malvarlığı hükmünün Türkiye’de cebrî icra edilmesi için MÖHUK m.50-57 uyarınca tenfiz gerekir. Evlilik mallarına uygulanacak hukuk MÖHUK m.15’te belirlenir; Türkiye’de bulunan taşınmazların tasfiyesinde m.15/2 gereğince bulundukları ülke hukuku uygulanır. Yabancı kararın Türk mahkemelerinin münhasır yetkisine giren bir aynî hak hükmü içerip içermediği m.54/1-b yönünden ayrıca incelenir.
Yurt dışında boşanan veya mal rejimi davasını yabancı ülkede sonuçlandıran eşlerin Türkiye’de banka hesabı, şirket payı, araç, alacak veya taşınmaz gibi malvarlığı unsurları bulunabilir. Yabancı mahkeme bu mallar hakkında para ödenmesine, belirli varlıkların paylaşılmasına veya tarafların mal rejiminden doğan alacaklarına hükmetmişse, kararın Türkiye’de uygulanabilmesi için tanıma-tenfiz ayrımı doğru yapılmalıdır.
Boşanmanın Türkiye’de tanınmış olması, yabancı mal paylaşımı kararının kendiliğinden icra edilebilir olduğu anlamına gelmez. Boşanma evlilik statüsünü sona erdiren ayrı bir hüküm; mal rejimi tasfiyesi ise çoğu durumda para, paylaşım veya malvarlığı devri sonucu doğuran ayrı bir hükümdür. Bu yazı özellikle yurt dışındaki müvekkillerin Türkiye’deki malvarlığına ulaşan yabancı mal rejimi kararlarının hukuki etkisini açıklar.
MÖHUK m.15 evlilik mallarında hangi hukuku uygular?
MÖHUK m.15/1’e göre eşler evlilik malları hakkında evlenme anındaki mutad mesken veya millî hukuklarından birini açık olarak seçebilir. Böyle bir hukuk seçimi yapılmamışsa sırasıyla eşlerin evlenme anındaki müşterek millî hukuku, bu yoksa evlenme anındaki müşterek mutad mesken hukuku, bunun da bulunmaması hâlinde Türk hukuku uygulanır.
Bu bağlantı kuralı yabancılık unsurlu evliliklerde “hangi ülkenin mal rejimi uygulanacak?” sorusunun temel cevabıdır. Eşlerin bugün yaşadığı ülke, tek başına her zaman uygulanacak hukuku belirlemez; kanun evlenme anındaki bağlantıları ve varsa geçerli hukuk seçimini esas alır.
MÖHUK m.15/2 taşınmazlar için özel bir hüküm getirir: Malların tasfiyesinde taşınmazlar için bulundukları ülke hukuku uygulanır. Türkiye’de bulunan taşınmaz söz konusuysa, o taşınmazın tasfiyesinde Türk hukuku devreye girer. Bu kural yabancı mahkeme kararının tenfizinde de kararın Türkiye’de doğuracağı sonuç bakımından önem taşır.
MÖHUK m.15/3, evlenmeden sonra yeni bir müşterek hukuka sahip olan eşlerin üçüncü kişilerin hakları saklı kalmak üzere bu yeni hukuka tabi olabilmelerini düzenler. Dolayısıyla mal rejimi dosyasının hukuk seçimi kronolojik vatandaşlık ve mutad mesken bilgileriyle birlikte incelenmelidir.
Yabancı mal paylaşımı kararında tanıma mı, tenfiz mi gerekir?
Yabancı ilam yalnız belirli bir hukuki durumun tespitini yapıyorsa tanıma gündeme gelir. Kararda eşlerden birinin diğerine para ödemesi, belirli malı devretmesi veya yerine getirilmesi gereken başka bir edim varsa Türkiye’de zorla icra için MÖHUK m.50 uyarınca tenfiz gerekir.
Mal rejimi kararlarında çoğu talep eda hükmü niteliğindedir. Örneğin bir eşin diğerine belirli miktarda katılma alacağı ödemesine karar verilmişse bu para hükmü Türkiye’de icra dairesi aracılığıyla zorla tahsil edilmek istenecektir. Yabancı kararın yalnız tercüme edilip icraya konulması mümkün değildir; önce Türk mahkemesinden tenfiz kararı alınır.
Tenfiz, yabancı mal rejimi davasını Türkiye’de baştan görmek değildir. Türk mahkemesi yabancı mahkemenin hesaplamasını yeniden yapan bir üst mahkeme gibi hareket etmez. İnceleme, MÖHUK m.50-59’daki tenfiz şartlarıyla sınırlıdır.
Karar Türkiye’deki taşınmazı doğrudan etkiliyorsa ne olur?
Türkiye’de bulunan taşınmazlarda iki ayrı mesele vardır. Birincisi mal rejiminin maddi tasfiyesinde uygulanacak hukuktur; MÖHUK m.15/2 açıkça taşınmazın bulunduğu ülke hukukunu gösterir. İkincisi yabancı kararın Türkiye’de taşınmaz üzerindeki aynî hakkı doğrudan kurup kurmadığıdır.
HMK m.12, taşınmazın aynına veya zilyetliğine ilişkin davalarda taşınmazın bulunduğu yer mahkemesine kesin yetki verir. MÖHUK m.54/1-b ise yabancı kararın Türk mahkemelerinin münhasır yetkisine giren konuda verilmiş olmamasını tenfiz şartı olarak arar. Bu nedenle yabancı kararın Türkiye’deki bir taşınmazın mülkiyetini doğrudan tescil veya terkin ettiren aynî hüküm içerip içermediği özel olarak incelenir.
Buna karşılık yabancı mal rejimi kararının bir eş lehine para alacağına hükmetmesi, taşınmazın aynına ilişkin doğrudan tescil hükmüyle aynı değildir. Yabancı ilamın hüküm fıkrası ve Türkiye’de istenen sonuç ayrıştırılmadan “taşınmaz var, tenfiz olmaz” veya “yabancı karar var, tapu doğrudan değişir” şeklinde genel sonuç kurulmaz.
MÖHUK m.54’e göre tenfiz şartları
Karşılıklılık: MÖHUK m.54/1-a, Türkiye ile kararın verildiği devlet arasında tenfiz konusunda anlaşma, kanuni karşılıklılık veya fiilî uygulamaya dayalı karşılıklılık bulunmasını arar. Bu şart yalnız tanımada aranmaz; para veya eda hükmünün tenfizinde kontrol edilir.
Münhasır yetki ve aşırı yetki: Hüküm Türk mahkemelerinin münhasır yetkisine giren konuda verilmemiş olmalıdır. Ayrıca davalının itirazı hâlinde yabancı mahkemenin dava konusu veya taraflarla gerçek ilişkisi bulunmadığı hâlde kendisini yetkili saymış olması tenfiz engeli oluşturur.
Kamu düzeni: Hüküm açıkça Türk kamu düzenine aykırı olmamalıdır. Yabancı mal rejimi hukukunun Türk hukukundan farklı hesaplama yöntemi kullanması tek başına kamu düzenine aykırılık değildir. Aranan, hükmün Türkiye’de doğuracağı sonucun temel hukuk ilkeleriyle açık çatışmasıdır.
Savunma hakkı: Kendisine karşı tenfiz istenen eş yabancı davaya usulüne uygun çağrılmamış, temsil edilmemiş veya gıyabında yabancı ülke usulüne aykırı karar verilmişse ve Türk mahkemesinde buna itiraz ederse m.54/1-ç uygulanır.
Tenfiz davasında hangi belgeler gerekir?
MÖHUK m.53 gereğince yabancı ilamın usulen onanmış aslı veya onanmış örneği ve onanmış Türkçe tercümesi ile kararın kesinleştiğini gösteren usulen onanmış belge ve onun onanmış tercümesi sunulur. Mal rejimi dosyasında hükmün kapsamını anlamak için ek belgeler de hazırlanır.
- Yabancı mal rejimi/mal paylaşımı kararının tam metni,
- Kesinleşme belgesi veya kesinleşme şerhi,
- Karar ve kesinleşme belgesinin tasdikli Türkçe tercümeleri,
- Ülkeye göre apostil veya ilgili tasdik işlemi,
- Evlilik ve boşanma kayıtları,
- Boşanma Türkiye’de tanınmışsa buna ilişkin karar veya kayıt,
- Kararda belirtilen malvarlığı listesinin anlaşılması için gerekli ekler,
- Türkiye’deki taşınmaz, banka hesabı veya şirket payına ilişkin güncel kayıtlar,
- Yabancı davadaki tebligat belgeleri, uyuşmazlık varsa,
- Türkiye’de avukatla takip için vekâletname.
Yabancı kararın hüküm fıkrasında para miktarı veya malın tanımı açık değilse yalnız gerekçe sayfasından sonuç çıkararak icra talebi kurmak risklidir. Tenfiz edilecek hükmün icraya elverişli şekilde belirli olması gerekir.
Görevli ve yetkili mahkeme
Mal rejiminin tasfiyesi aile hukukundan kaynaklanan bir uyuşmazlık olduğundan aile mahkemesi görev alanındadır. Aile mahkemesi bulunmayan yerde asliye hukuk mahkemesi aile mahkemesi sıfatıyla görev yapar. Tenfizin genel görev çerçevesi MÖHUK m.51’de düzenlenir.
Yer bakımından yetki MÖHUK m.51/2’ye göre kendisine karşı tenfiz istenen kişinin Türkiye’deki yerleşim yeri, yoksa sakin olduğu yer mahkemesindedir. Türkiye’de yerleşim yeri veya sakin olduğu yer yoksa Ankara, İstanbul veya İzmir mahkemelerinden biri yetkilidir.
Türkiye’deki taşınmazın aynına ilişkin ayrıca bir dava gerekiyorsa HMK m.12’nin taşınmazın bulunduğu yer kesin yetkisi de gündeme gelir. Tenfiz davası ile taşınmazın aynına ilişkin yeni bir Türk davasının aynı şey olmadığı unutulmamalıdır.
Tenfizden sonra para alacağı nasıl tahsil edilir?
MÖHUK m.57’ye göre tenfizine karar verilen yabancı ilam Türk mahkemelerinden verilmiş ilamlar gibi icra olunur. Tenfiz kararı kesinleştiğinde para alacağı için ilamlı icra yoluna başvurulur. Borçlunun Türkiye’de banka hesabı, maaşı, taşınmazı, aracı, şirket alacağı veya başka haczedilebilir malvarlığı varsa İcra ve İflas Kanunu hükümleri uygulanır.
Tenfiz davası ile icra takibi iki ayrı aşamadır. Tenfiz mahkemesi tahsilat yapmaz; yabancı hükme Türkiye’de icra edilebilirlik kazandırır. Tahsilat, tenfizden sonra icra dairesinde yürütülür.
Borçlunun malvarlığı hakkında ihtiyati tedbir veya ihtiyati haciz talebi gündeme gelecekse şartları ilgili usul ve icra hükümlerine göre ayrıca değerlendirilir. Yabancı kararın varlığı tek başına her malvarlığına otomatik bloke konulması sonucu doğurmaz.
Yabancı para, faiz ve ödeme tarihi nasıl ele alınır?
Yabancı ilam Euro, Dolar, Sterlin veya başka para biriminde hüküm kurmuş olabilir. Tenfiz talebi yabancı hüküm fıkrasını esas alır. Türk mahkemesi yabancı ilamın esasını yeniden hesaplayarak yeni bir alacak yaratmaz; tenfiz edilecek edimin kapsamını yabancı karardan belirler.
Faiz türü ve başlangıç tarihi de yabancı ilamın hüküm fıkrası ve uygulanabilir hukukla birlikte incelenir. Yabancı kararın faiz hükmü varsa bunun tenfiz kapsamına girip girmediği talep sonucunda açık gösterilir. Hükümde olmayan yeni bir yabancı faiz kalemi tanıma-tenfiz mahkemesinde sonradan üretilemez.
İcra aşamasındaki ödeme ve kur hesabı, hükmün para birimi, talep şekli ve Türk borçlar/icra hukuku kuralları çerçevesinde yürütülür. Dosyada yabancı kararın hükmettiği ana para, faiz, yargılama gideri ve vekâlet ücreti ayrı kalemler hâlinde gösterilmelidir.
Yurt dışındaki müvekkil için adım adım süreç
1. Yabancı kararın hüküm fıkrasını ayırın: Boşanma, mal rejimi, nafaka, taşınmaz tescili ve para ödeme bölümleri ayrı işaretlenir.
2. Kararın kesinleşmesini belgeleyin: Kesinleşme belgesi yabancı mahkemeden veya yetkili makamdan alınır. Kararın yalnız tebliğ edilmiş olması kesinleştiğini her zaman göstermez.
3. Türkiye’deki malvarlığını sınıflandırın: Taşınmaz, banka hesabı, araç, şirket payı ve diğer hakların türü belirlenir. Aynî hak ile para alacağı ayrımı yapılır.
4. MÖHUK m.15 bağlantılarını çıkarın: Evlilik tarihi, eşlerin o tarihteki vatandaşlıkları ve mutad meskenleri ile varsa hukuk seçimi tespit edilir.
5. Tasdik ve tercümeyi tamamlayın: Karar, kesinleşme belgesi ve gerekli ekler apostil/tasdik ve Türkçe tercüme sürecinden geçirilir.
6. Tenfiz davasını doğru yetkide açın: MÖHUK m.51’e göre görev ve yer bakımından yetki belirlenir. Hükümde taşınmazın aynına ilişkin bölüm varsa münhasır yetki analizi ayrıca yapılır.
7. Tenfiz sonrası icra dosyasını açın: Kesinleşen tenfiz kararıyla ilamlı icra takip edilir ve Türkiye’deki haczedilebilir malvarlığı araştırılır.
Yurt dışından gelmeden mal rejimi tenfizi yürütülebilir mi?
Usulüne uygun vekâletname ile avukat tanıma-tenfiz davasını ve devamındaki icra işlemlerini takip edebilir. Yabancı noter vekâletnamesinde ülkeye göre apostil/tasdik ve Türkçe tercüme gerekir; Türk konsolosluğunda düzenlenen vekâletname Türk resmî belgesidir.
Mal rejimi dosyasında vekâletnamenin dava, icra, tahsil, sulh ve gerekiyorsa tapu/şirket işlemlerini kapsayacak biçimde hazırlanması önemlidir. Özel yetki gerektiren işlemler varsa metin buna göre düzenlenir.
Müvekkilin yurt dışında bulunması, Türkiye’deki malvarlığı üzerinde kanuni yollarla işlem yapılmasını engellemez; ancak her işlem için görev, yetki, vekâlet ve belge şartlarının ayrı ayrı tamamlanması gerekir.
En sık yapılan hatalar
- Boşanma kararının tanınmış olmasını mal rejimi hükmünün de otomatik icrası sanmak,
- Yabancı ilamın kesinleşme belgesini almamak,
- Türkiye’deki taşınmazın aynına ilişkin hüküm ile para alacağını ayırmamak,
- MÖHUK m.15/2’deki taşınmazın bulunduğu ülke hukuku kuralını gözden kaçırmak,
- Tenfizde karşılıklılık şartını incelememek,
- Gıyap kararında savunma hakkı belgelerini toplamamak,
- Yabancı kararın hüküm fıkrasında bulunmayan yeni alacak kalemlerini tenfiz davasında istemek,
- Tenfiz kararı ile icra tahsilatını aynı aşama sanmak.
Dosya açılmadan önce cevaplandırılacak 10 soru
- Yabancı karar kesinleşmiş mi?
- Karar hangi mal rejimini uygulamış?
- Eşlerin evlenme anındaki vatandaşlıkları ve mutad meskenleri neydi?
- Tarafların hukuk seçimi var mı?
- Türkiye’de hangi malvarlıkları bulunuyor?
- Karar Türkiye’deki taşınmazın aynını doğrudan etkiliyor mu?
- Karar para ödenmesine mi hükmediyor?
- Karşılıklılık şartı sağlanıyor mu?
- Yabancı davada karşı tarafa usulüne uygun tebligat yapılmış mı?
- Tenfizden sonra hangi icra işlemi hedefleniyor?
Sık Sorulan Sorular
Yabancı mal paylaşımı kararı Türkiye’de doğrudan icraya konulur mu?
Hayır. Cebrî icra için MÖHUK m.50-57 uyarınca Türk mahkemesinden tenfiz kararı gerekir.
Boşanma tanınmışsa mal paylaşımı da tanınmış sayılır mı?
Hayır. Türk mahkemesinin tanıma kararının kapsamı önemlidir. Mal rejimine ilişkin eda hükmünün icrası için ayrıca tenfiz gerekir.
Türkiye’deki taşınmaz için hangi hukuk uygulanır?
MÖHUK m.15/2, malların tasfiyesinde taşınmazlar için bulundukları ülke hukukunun uygulanacağını düzenler. Türkiye’deki taşınmaz bakımından Türk hukuku uygulanır.
Yabancı mahkeme Türkiye’deki tapuyu doğrudan değiştirebilir mi?
Yabancı kararın Türkiye’deki taşınmazın aynına ilişkin doğrudan tescil sonucu doğurması, MÖHUK m.54/1-b ve HMK m.12 yönünden münhasır yetki incelemesini gerektirir. Para alacağı hükmü bundan ayrıdır.
Tenfizde karşılıklılık aranır mı?
Evet. MÖHUK m.54/1-a tenfiz için karşılıklılık şartını düzenler. Sadece tanımada bu şart uygulanmaz.
Yabancı para cinsinden karar tenfiz edilir mi?
Yabancı ilamın para hükmü, tenfiz şartları gerçekleşirse hükümdeki kapsamıyla tenfiz edilebilir. İcra aşamasında para birimi ve ödeme hesabı ilgili Türk hukuk kurallarına göre yürütülür.
Karar kesinleşmemişse tenfiz olur mu?
Hayır. MÖHUK m.50, yabancı ilamın karar ülkesinde kesinleşmiş olmasını arar.
Yurt dışından avukatla takip mümkün mü?
Evet. Türkiye’de kullanılabilir vekâletnameyle tanıma-tenfiz ve devamındaki icra işlemleri avukat aracılığıyla takip edilir.
Tenfiz kararı borçlunun hesabına otomatik haciz koyar mı?
Hayır. Tenfiz yabancı ilama icra kabiliyeti kazandırır; haciz ve tahsil işlemleri ayrıca icra dairesinde yürütülür.
Mersin’de dava açmak şart mı?
Hayır. Yetki MÖHUK m.51’e göre belirlenir. Fiziksel ofisimizin Mersin’de bulunması kanuni yetki kuralını değiştirmez.
Resmî kaynaklar
- 5718 sayılı MÖHUK – m.15 ve m.50-59.
- 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu – taşınmazın aynına ilişkin yetki hükümleri.
- 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu.
Genel tanıma-tenfiz çerçevesi için Tanıma ve Tenfiz Rehberi ile Yurt Dışındaki Müvekkiller sayfası incelenebilir.
Hukukçu İncelemesi ve E-E-A-T
Mevzuat kontrol tarihi: 11 Eylül 2026. İçerik MÖHUK m.15 ve m.50-59, HMK m.12 ve ilgili icra hükümleri esas alınarak hazırlanmıştır.
Yazar: Av. Halil Bakırcı – Mersin Barosu Sicil No: 3472
İnceleyen: Av. Emirhan Keskin – Mersin Barosu Sicil No: 5507
Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu’nun fiziksel ofisi Mersin’dedir. Türkiye genelindeki dosyalar Mersin’den yönetilir.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
