Yabancı Plakalı Araç Türkiye İçinde Yük veya Yolcu Taşıyabilir mi? 4925 m.13 | 2026
Kısa ve net cevap: 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu’nun 13. maddesine göre yabancı plakalı taşıtlar Türkiye sınırları içindeki iki nokta arasında yolcu veya eşya taşıması yapamaz. Başka bir ülkeden Türkiye’ye gelen veya Türkiye’den başka ülkeye giden uluslararası taşıma ile Türkiye içindeki iki yer arasındaki taşıma aynı şey değildir. Yabancı plakalı aracın Türkiye’ye uluslararası yük getirmesi mümkündür; ancak yükü örneğin Mersin’den Ankara’ya alıp yalnız Türkiye içinde teslim etmesi kural olarak yasaktır. İkili/çok taraflı anlaşmalar ve Bakanlık izinleri uluslararası taşıma yetkisini düzenler, iç taşıma yasağını ortadan kaldırmaz.
4925 Sayılı Kanun m.13 Neyi Düzenler?
4925 sayılı Kanun m.13, uluslararası karayolu taşımalarının hangi taşıt ve taşıyıcılarla yapılabileceğini ve yabancı plakalı taşıtların Türkiye’deki faaliyet sınırını düzenler. Madde, Kanunun 12. maddesinde dört gruba ayrılan uluslararası taşıma türlerini esas alır.
Kanuni sistemde bazı uluslararası taşımalarda ikili veya çok taraflı karayolu taşıma anlaşmalarıyla yetkilendirilmiş yabancı plakalı araçlar, bazı taşımalarda Bakanlıktan izin alan taşıyıcılar ve bazı durumlarda özel izin verilen yabancı taşıyıcılar faaliyet gösterebilir. Ancak m.13’ün son fıkrası bütün bu izin sisteminden ayrı ve çok açık bir sınır koyar: Yabancı plakalı taşıtlar Türkiye sınırları dâhilindeki iki nokta arasında taşıma yapamaz.
Güncel kanun metni Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığının yayımladığı 4925 sayılı Kanun metninde de aynı şekilde yer almaktadır. Resmî güncel mevzuat için Mevzuat Bilgi Sistemi ve Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı kaynakları esas alınmalıdır.
“Türkiye Sınırları İçindeki İki Nokta Arasında Taşıma” Ne Demektir?
Yasağın özü, taşımanın başlangıç ve bitiş noktalarının Türkiye içinde olmasıdır. Yük veya yolcu Türkiye’de bir noktadan alınarak yine Türkiye’de başka bir noktaya bırakılıyorsa bu, ülke içi taşıma niteliğindedir.
Örnek olarak:
- Yabancı plakalı tırın Mersin’den Ankara’ya yük taşıması,
- Yabancı plakalı otobüsün İstanbul’dan İzmir’e yolcu taşıması,
- Yabancı plakalı çekicinin Mersin Limanı’ndan Konya’daki bir depoya yalnız Türkiye içi bir yükü götürmesi,
- Yabancı plakalı aracın Gaziantep’ten Bursa’ya yeni bir ticari yük alması
kural olarak m.13’teki iç taşıma yasağı kapsamında değerlendirilir.
Taşımanın faturasının yabancı bir şirkete kesilmesi, sürücünün yabancı olması veya aracın daha sonra yurtdışına çıkacak olması tek başına ülke içi taşımanın niteliğini değiştirmez. Her taşıma ayağının başlangıç ve teslim noktası ile taşıma belgesindeki hukuki ilişki ayrı değerlendirilmelidir.
Uluslararası Taşıma ile Türkiye İçi Taşıma Arasındaki Fark
Uluslararası taşımada taşımanın en az bir sınır aşan unsuru vardır. Örneğin Almanya’dan yüklenen eşyanın Mersin’e getirilmesi, Mersin’den Irak’a gönderilmesi veya Türkiye üzerinden üçüncü ülkeye transit geçirilmesi m.12 ve m.13 kapsamında uluslararası taşıma olabilir.
Buna karşılık yabancı plakalı araç uluslararası seferini tamamladıktan sonra Türkiye’de yeni ve bağımsız bir yük alıp başka bir Türk şehrine teslim ederse, ikinci işlem artık uluslararası taşımanın devamı olarak kabul edilmeyebilir. Taşıma senedi, CMR belgesi, fatura, gümrük belgesi ve yükün gerçek çıkış-varış noktaları bu ayrımda belirleyicidir.
Bu nedenle şirketlerin “araç zaten yurtdışından geldi” şeklindeki yaklaşımı yeterli değildir. Yasağın uygulanıp uygulanmayacağı, somut taşıma sözleşmesine ve yük hareketine göre belirlenir.
Yabancı Plakalı Araç Türkiye’ye Yük Getirebilir mi?
Evet. 4925 m.13 yabancı plakalı araçların Türkiye’ye uluslararası taşıma yapmasını tamamen yasaklamaz. Aksine hangi uluslararası taşımalarda yabancı araçların kullanılabileceğini ayrıntılı biçimde düzenler.
Örneğin ilgili ülke ile Türkiye arasında ikili karayolu taşıma anlaşması varsa ve gerekli geçiş belgesi/izin şartları sağlanmışsa yabancı plakalı araç yurtdışından Türkiye’ye yük getirebilir veya Türkiye’den yurtdışına yük götürebilir.
Buradaki temel ayrım şudur:
| Taşıma | Genel durum |
|---|---|
| Bulgaristan → Mersin | Gerekli uluslararası izin ve belgelerle yapılabilir. |
| Mersin → Almanya | Gerekli uluslararası izin ve belgelerle yapılabilir. |
| Mersin → Ankara | Yabancı plakalı araçla kural olarak yasaktır. |
| Türkiye üzerinden transit üçüncü ülke | M.12-15 ve uluslararası anlaşmalar çerçevesinde mümkündür. |
Yabancı Plakalı Araç Mersin Limanı’ndan Yük Alıp Türkiye İçine Götürebilir mi?
Bu sorunun cevabı yükün uluslararası taşıma zincirindeki hukuki niteliğine bağlıdır. Deniz yoluyla yurtdışından Mersin Limanı’na gelen eşyanın limandan iç bölgeye taşınması, 4925 m.12 ve m.13’teki karma taşıma düzeni bakımından ayrıca değerlendirilmelidir.
Kanun m.12’nin belirli bentlerinde, deniz, demiryolu veya havayoluyla Türkiye’ye gelen eşyanın karayoluyla üçüncü ülkelere veya başka uluslararası taşıma bağlantılarına sevkini özel kategori olarak düzenler. Ancak yurtdışından deniz yoluyla gelen eşyanın gümrük işlemleri tamamlanıp Türkiye içindeki nihai alıcıya bağımsız bir iç taşıma şeklinde sevk edilmesi ile uluslararası kombine taşımanın devamı aynı değildir.
Bu nedenle Mersin Limanı çıkışlı dosyada şu belgeler birlikte incelenmelidir:
- Konşimento,
- CMR/karayolu taşıma senedi,
- Gümrük beyannamesi,
- Transit veya ithalat rejimi,
- Taşıma sözleşmesinin başlangıç ve nihai varış yeri,
- Yabancı aracın geçiş/özel izin belgesi,
- Liman teslim talimatı.
Uluslararası zincirin kopup kopmadığı yalnız aracın limandan çıkmasıyla belirlenemez.
Kabotaj Yasağı Ne Anlama Gelir?
Karayolu taşımacılığı bakımından “kabotaj” ifadesi uygulamada yabancı taşıyıcının başka bir devletin ülke içi taşıma pazarında iki iç nokta arasında taşıma yapmasını anlatmak için kullanılır. 4925 m.13’ün son fıkrası Türkiye bakımından bu yasağı açıkça koyar.
Bu koruma, Türkiye’de yetki belgesiyle faaliyet gösteren yerli taşıyıcıların iç taşıma pazarını ve taşıma düzenini korur. Aynı zamanda yabancı taşıtların vergi, izin, denetim ve mesleki yeterlilik şartlarını aşarak iç pazarda faaliyet göstermesini engeller.
Yasağın uygulanmasında taşıma organizasyonunun görünüşü değil fiili içerik önemlidir. Kağıt üzerinde uluslararası görünen ancak gerçekte Türkiye içinde alınan ve Türkiye içinde teslim edilen bağımsız yük için denetim makamları m.13’ü uygulayabilir.
Bakanlıktan Özel İzin Alınması Türkiye İçi Taşıma Yasağını Kaldırır mı?
4925 m.13’te yabancı taşıyıcılar için farklı uluslararası taşıma kategorilerinde Bakanlık özel izni öngörülmüştür. Ancak bu izinler m.12 kapsamındaki uluslararası taşımalara ilişkindir.
Maddenin son fıkrasındaki Türkiye içindeki iki nokta arasında taşıma yasağı ayrı bir hükümdür. Bu nedenle uluslararası geçiş izni veya taşıma özel izin belgesi, belge üzerinde açık ve özel bir hukuki dayanak olmadıkça yabancı araca Türkiye içi yük taşıma serbestisi vermez.
Ulaştırma Hizmetleri Düzenleme Genel Müdürlüğünün görevleri arasında yabancı ülke taşıtlarına özel izin belgeleriyle ilgili işlemler bulunmaktadır. Somut izin belgesinin kapsamı, tarihleri, güzergâhı ve taşıma türü okunmadan genel sonuç çıkarılmamalıdır.
Yabancı Araç Türkiye’ye Boş Girdiyse İçeriden Yük Alabilir mi?
Araç Türkiye’ye boş girmiş olsa bile, Türkiye’de bir noktadan aldığı yükü yine Türkiye’de başka bir noktaya bırakması m.13’teki yasak açısından ülke içi taşıma niteliğindedir.
Buna karşılık Türkiye’den aldığı yükü yurtdışına götürmesi uluslararası taşıma olabilir. Bu durumda taşıma yetkisi, ikili anlaşma, geçiş belgesi ve özel izin şartları kontrol edilir.
İthal Yükü Gümrükten İç Depoya Taşımak Her Zaman Yasak mıdır?
Hayır; otomatik ve tek cümlelik sonuç doğru olmaz. İthal yükün karayolu ayağının uluslararası taşıma sözleşmesinin devamı mı olduğu, taşıma belgesinde nihai teslim yerinin neresi olduğu, gümrük rejimi ve izin belgesinin kapsamı incelenmelidir.
Örneğin tek bir uluslararası taşıma sözleşmesi ve belge zinciri içinde yurtdışından Türkiye’deki nihai varış noktasına kadar taşıma ile limanda uluslararası sözleşmenin sona erip Türkiye içinde yeni bir taşıma sözleşmesi kurulması farklıdır.
Bu ayrım özellikle lojistik şirketleri ve taşıma işleri organizatörleri bakımından önemlidir.
Yabancı Plakalı Araç Türkiye İçinde Taşıma Yaparsa Ne Olur?
4925 sayılı Kanun m.26, m.13’e aykırı olarak yabancı plakalı taşıtın Türkiye sınırları içindeki iki nokta arasında taşıma yapmasına idari para cezası bağlar. İdari para cezaları yıllık yeniden değerleme ve güncel mevzuat değişiklikleri nedeniyle işlem tarihindeki tutar üzerinden kontrol edilmelidir.
Bu nedenle eski kanun PDF’lerinde yazılı temel ceza tutarını doğrudan “2026 cezası” olarak kullanmak doğru değildir. Denetim tarihi itibarıyla Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığının güncel ceza tarifesi ve yürürlükteki kanun metni esas alınmalıdır.
Aynı ihlalin tespiti, taşıma faaliyetinin durdurulması, izin/evrak incelemesi ve taşıma organizasyonunun diğer tarafları yönünden ek yaptırımlar da gündeme gelebilir.
Taşıma İşleri Organizatörü de Sorumlu Olabilir mi?
Evet. 2026 yılında ulaştırma mevzuatında yapılan güncel değişikliklerle, Türkiye sınırları içindeki iki nokta arasında yabancı plakalı taşıtlarla taşımacılık faaliyetini organize eden taşıma işleri organizatörleri bakımından da özel idari yaptırım düzenlemeleri bulunmaktadır.
Bu nedenle lojistik şirketi “biz aracı kullanmadık, sadece organizasyon yaptık” savunmasıyla her durumda yaptırım alanının dışında kalmaz. Şirketin yabancı aracı hangi taşıma için organize ettiği, taşıma senedinin tarafları ve fiilî güzergâh incelenir.
TİO yetki belgesi ve organizatörlük faaliyeti hakkında sitedeki TİO yetki belgesi rehberi ayrıca incelenebilir.
Türk Plakalı Çekici ile Yabancı Dorse Kullanılması Aynı Şey midir?
M.13’teki yasak “yabancı plakalı taşıt” üzerinden kurulur. Çekici, yarı römork, dorse ve taşıma kombinasyonunun tescil/plaka statüsü somut olayda ayrı incelenmelidir. Uluslararası taşıma mevzuatında çekici ve römork için belge ve ülke kombinasyonuna göre özel kurallar bulunabilir.
Denetimde yalnız dorsenin üzerindeki yabancı ülke işaretine bakılarak sonuca gidilmemeli; motorlu taşıtın plakası, taşıma belgesi ve izin belgesi birlikte değerlendirilmelidir.
Denetimde Hangi Belgeler İncelenir?
- Aracın ruhsat ve plaka bilgileri,
- Uluslararası taşıma yetki/izin belgesi,
- Geçiş belgesi veya özel izin,
- CMR taşıma senedi,
- Yurt içi taşıma senedi varsa bu belge,
- Fatura ve ticari sözleşme,
- Gümrük beyannamesi,
- Konşimento veya demiryolu/havayolu bağlantı belgesi,
- Yükleme ve boşaltma adresleri,
- GPS/U-ETDS ve sınır giriş-çıkış kayıtları,
- TİO organizasyon belgeleri.
Özellikle CMR’de yazılı yükleme ve teslim yeri, taşımanın uluslararası mı yoksa Türkiye içi bağımsız bir taşıma mı olduğunu belirlemede güçlü delildir.
Yabancı Plakalı Araçla Türkiye İçi Taşımayı Türk Firma Sipariş Ederse Ne Olur?
Yasağın muhatabı yalnız yabancı taşıtın sahibi veya sürücüsüyle sınırlı değerlendirilmemelidir. Taşımanın organizasyonunu yapan Türk lojistik/taşıma işleri organizatörü, gönderici ve sözleşmesel taşıyıcının rolleri güncel mevzuata göre ayrı ayrı incelenebilir.
Bu nedenle hizmet satın alan şirketin “aracı alt yüklenici seçti” savunması, sözleşme ve fiilî organizasyon ilişkisine göre yeterli olmayabilir. Özellikle taşıma işleri organizatörü yabancı aracın Türkiye içi taşıma yapacağını biliyor ve planlıyorsa güncel yaptırım hükümleri önem taşır.
4925 m.13 ile CMR Aynı Konuyu mu Düzenler?
Hayır. CMR esas olarak uluslararası karayolu eşya taşıma sözleşmesindeki özel hukuk sorumluluğunu düzenler. 4925 m.13 ise taşıma faaliyetinin Türkiye’de kimler ve hangi izinlerle yapılabileceğini, yabancı plakalı taşıtların ülke içi taşıma yasağını düzenleyen kamu hukuku ağırlıklı bir hükümdür.
Bir taşıma CMR kapsamına girse bile 4925 sayılı Kanunun izin ve kabotaj kuralları ayrıca uygulanabilir.
Taşıma ilişkisinin temel belgeleri için 4925 m.6 taşıyıcı sorumluluğu ve 4925 m.8 gönderenin bilgi sorumluluğu rehberleri kullanılabilir.
Hukuki Dayanak Özeti
| Hüküm | Temel sonuç |
|---|---|
| 4925 m.12 | Uluslararası karayolu taşıma türlerini dört grupta tanımlar. |
| 4925 m.13 | Uluslararası taşımalarda yabancı taşıtların izin koşullarını ve Türkiye içindeki iki nokta arasında taşıma yasağını düzenler. |
| 4925 m.26 | M.13 ihlaline idari yaptırım bağlar; güncel tutar işlem tarihine göre kontrol edilir. |
| Uluslararası anlaşmalar | İkili ve çok taraflı karayolu taşıma anlaşmaları izin/geçiş rejiminde uygulanır. |
Sık Sorulan Sorular
1. Yabancı plakalı tır Mersin’den Ankara’ya yük taşıyabilir mi?
Taşıma bağımsız olarak Türkiye içindeki iki nokta arasında ise 4925 m.13 gereği kural olarak yapamaz.
2. Yabancı tır yurtdışından Mersin’e yük getirebilir mi?
Evet. Gerekli uluslararası anlaşma, geçiş veya özel izin şartları sağlanıyorsa uluslararası taşıma yapabilir.
3. Türkiye’ye boş giren yabancı araç içeriden yük alıp başka Türk şehrine götürebilir mi?
Hayır. Bu, Türkiye içindeki iki nokta arasında taşıma niteliğindedir.
4. Türkiye’den aldığı yükü yurtdışına götürebilir mi?
Gerekli uluslararası taşıma yetki ve izin şartları sağlanırsa mümkündür.
5. Limandan iç depoya taşıma her zaman yasak mıdır?
Hayır. Taşımanın uluslararası zincirin devamı mı yoksa yeni bir Türkiye içi taşıma mı olduğu belge ve sözleşmelerle belirlenir.
6. CMR belgesi varsa iç taşıma yasağı uygulanmaz mı?
CMR belgesinin varlığı tek başına yeterli değildir. Gerçek yükleme ve teslim noktaları ile taşımanın niteliği incelenir.
7. Bakanlık özel izniyle yabancı araç iç taşıma yapabilir mi?
Uluslararası özel izin belgesinin kapsamı okunmalıdır; m.13’teki iç taşıma yasağı ayrı hükümdür ve genel uluslararası izin bunu kendiliğinden kaldırmaz.
8. İhlalin cezası ne kadar?
M.26 idari yaptırım öngörür. 2026’da uygulanacak güncel tutar, işlem tarihindeki mevzuat ve yeniden değerleme dikkate alınarak kontrol edilmelidir.
9. Lojistik organizatörü de ceza alabilir mi?
Güncel ulaştırma mevzuatında yabancı plakalı araçlarla Türkiye içi taşıma faaliyetini organize eden taşıma işleri organizatörlerine yönelik ayrıca yaptırım düzenlemeleri bulunmaktadır.
10. En önemli delil nedir?
Taşıma senedi/CMR, yükleme ve teslim adresleri, izin-geçiş belgesi, gümrük belgesi ve sınır giriş-çıkış kayıtları birlikte incelenmelidir.
Resmî Kaynaklar
- Mevzuat Bilgi Sistemi – 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu
- T.C. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı
- Ulaştırma Hizmetleri Düzenleme Genel Müdürlüğü
- T.C. Ticaret Bakanlığı – Gümrük İşlemleri
Mersin ve Türkiye Uygulaması
Mersin Limanı, uluslararası karayolu ve denizyolu-kara bağlantılı taşımanın yoğun olduğu merkezlerden biridir. Yabancı plakalı araçlarla liman çıkışlı taşımalarda m.13 ihlali değerlendirilirken yükün gerçek çıkış ve nihai varış yeri, ithalat/transit rejimi, konşimento ve CMR zinciri birlikte incelenmelidir.
Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosunun fiziksel ofisi Mersin’dedir. Türkiye genelindeki uluslararası taşıma, CMR, lojistik ve idari yaptırım dosyaları ilgili kurum ve mahkemelerin görev/yetki kuralları korunarak Mersin’den koordine edilebilir.
Avukat Halil BAKIRCI – Mersin Barosu Sicil No: 3472. Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu.
Metin, 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu m.12, m.13 ve bağlantılı güncel ulaştırma mevzuatı kontrol edilerek 28 Eylül 2026 tarihinde hazırlanmıştır.
İnceleyen: Av. Emirhan Keskin – Mersin Barosu Sicil No: 5507.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
