Yabancı Vatandaşlık Kaybı Türkiye’ye Nasıl Bildirilir? | VAT‑13 | 2026
Kısa ve net cevap: Türk vatandaşı olup nüfus kayıtlarında yabancı bir devlet vatandaşlığı bulunan kişi, bu yabancı vatandaşlığı sonradan kaybederse değişikliği Türk nüfus kayıtlarına bildirmelidir. Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğünün güncel form sisteminde bu işlem için VAT‑13 Çok Vatandaşlık Kaybı Bildirim Formu kullanılır. Başvuruya, yabancı vatandaşlığın hangi tarihte ve hangi işlemle kaybedildiğini gösteren resmî belge ile bu belgenin usulüne uygun onaylı Türkçe tercümesi eklenir.
Yabancı pasaportun süresinin dolması, pasaportun iptal edilmesi veya kişinin yabancı ülkede yaşamayı bırakması tek başına yabancı vatandaşlığın kaybedildiği anlamına gelmez. VAT‑13 işlemi için ilgili yabancı devlet hukukuna göre vatandaşlığın gerçekten sona ermiş olması ve bu sonucun yetkili makam belgesiyle kanıtlanması gerekir. Türk vatandaşlığı bu işlemden etkilenmez; VAT‑13 yalnız nüfus kaydındaki yabancı vatandaşlık bilgisini günceller.
- VAT‑13 işleminin hukuki temeli
- Kimler VAT‑13 bildirimi yapar?
- VAT‑13 formu nedir?
- Gerekli belgeler
- Vatandaşlık kayıp tarihinin önemi
- Pasaport süresinin dolması neden yeterli değildir?
- Türkiye’de ve yurt dışında nereye başvurulur?
- Vekâletname ile işlem
- Apostil, tasdik ve tercüme
- Yabancı kayıttaki isim farklılığı
- Türk vatandaşlığına etkisi
- Sık sorulan sorular
1. Yabancı Vatandaşlık Kaybı Bildiriminin Hukuki Temeli
5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu m.44, Türk vatandaşlarının yabancı devlet vatandaşlığını kazanmaları hâlinde çok vatandaşlık durumunun nüfus kayıtlarına işlenmesini düzenler. Bu kayıt yapıldıktan sonra yabancı vatandaşlığın sonradan kaybedilmesi de nüfus sistemindeki yabancı vatandaşlık bilgisinin güncellenmesini gerektirir.
Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü bu değişiklik için ayrı bir form yayımlar: VAT‑13 Çok Vatandaşlık Kaybı Bildirim Formu. VAT‑13, daha önce kayda alınmış yabancı vatandaşlık bilgisinin artık geçerli olmadığını resmî belgelere dayanarak kayıt sistemine işler.
Bu işlem Türk vatandaşlığının kazanılması, kaybı veya yeniden kazanılması değildir. Başvuru sahibi zaten Türk vatandaşıdır ve Türk vatandaşlığı devam etmektedir. Değişen yalnız kişinin ikinci/diğer yabancı vatandaşlık durumudur.
Güncel mevzuat ve form listesi için Mevzuat Bilgi Sistemi ve NVI Vatandaşlık Formları kullanılmalıdır.
2. Kimler VAT‑13 Çok Vatandaşlık Kaybı Bildirimi Yapmalıdır?
VAT‑13, Türk nüfus kayıtlarında yabancı vatandaşlığı bulunan ve bu yabancı vatandaşlığı sonradan hukuken kaybeden Türk vatandaşları içindir. Kayıp; kişinin kendi talebiyle yabancı vatandaşlıktan çıkması, yabancı devlet hukukundaki seçme hakkı, vatandaşlığın iptali veya ilgili yabancı mevzuatta öngörülen başka bir kayıp sebebiyle gerçekleşmiş olabilir.
Kritik olan, yabancı vatandaşlığın gerçekten sona ermiş olmasıdır. Kişinin yabancı ülkeden taşınması, oturma izninin bitmesi, yabancı pasaportunun süresinin dolması, seçmen kaydının kapanması veya vergi ikametinin değişmesi tek başına vatandaşlık kaybı değildir.
Türk nüfus sisteminde yabancı vatandaşlık hiç kaydedilmemişse, VAT‑13 yerine önce mevcut kayıt durumu tespit edilmelidir. Kişi yabancı vatandaşlığı kazanmış fakat VAT‑12 ile bildirmemiş ve daha sonra kaybetmişse olayın hem kazanma hem kayıp dönemini gösteren belgelerle NVI nezdinde açıklanması gerekebilir.
VAT‑13 işlemi, Mavi Kartlı kişi için kullanılmaz. Mavi Kartlı kişi Türk vatandaşı değildir; onun kayıt değişiklikleri Mavi Kartlılar Kütüğü kurallarına göre yürütülür.
3. VAT‑13 Formu Nedir ve Hangi Bilgileri İçerir?
VAT‑13, Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğünün “vatandaşlık ile ilgili formlar” listesinde çok vatandaşlık kaybı bildirimi için kullanılan resmî formdur. Form, kişinin Türk kimlik bilgilerini, kaybedilen yabancı vatandaşlığı ve kayıp tarihini nüfus idaresine bildirir.
Form resmî kayıp belgesindeki bilgilere göre doldurulmalıdır. Vatandaşlığın kaybedildiği ülke, karar/kayıt tarihi, kişinin yabancı kimlik bilgileri ve varsa karar numarası tutarlı olmalıdır.
Formda tahmine dayalı tarih yazılmamalıdır. Yabancı makamın belgesinde “karar tarihi” ile “vatandaşlığın sona erdiği tarih” farklıysa, hukuken sonuç doğuran kayıp tarihi esas alınır. Belge bu ayrımı açıkça göstermiyorsa yabancı makamdan açıklayıcı belge alınması gerekebilir.
Eski internet kopyaları yerine güncel VAT‑13 formu doğrudan NVI’nin resmî form sayfasından alınmalıdır.
4. Yabancı Vatandaşlık Kaybı Bildiriminde Hangi Belgeler Gerekir?
Dosyanın merkezinde yabancı vatandaşlığın gerçekten sona erdiğini kanıtlayan resmî belge bulunur. Uygulamada temel belge grupları şöyledir:
- VAT‑13 çok vatandaşlık kaybı bildirim formu,
- Türkiye Cumhuriyeti kimlik kartı veya kimliği ispata yarayan Türk belgesi,
- Başvuru makamının güncel uygulamasında istediği biyometrik fotoğraf,
- Yabancı vatandaşlığın kaybedildiğini gösteren yetkili yabancı makam belgesi,
- Belgede vatandaşlığın kayıp tarihini gösteren kayıt,
- Yabancı dildeki belgenin usulüne uygun onaylı Türkçe tercümesi,
- Gerekiyorsa apostil veya konsolosluk tasdiki,
- Vekil aracılığıyla işlem yapılacaksa özel yetkili vekâletname.
Yabancı ülkenin belgesi “certificate of loss of nationality”, “renunciation certificate”, “loss decision” veya başka ad taşıyabilir. Belgenin adı değil, yetkili makam tarafından vatandaşlığın sona erdiğini ve tarihi göstermesi önemlidir.
Yabancı vatandaşlığın kaybı yabancı mahkeme kararına dayanıyorsa kararın kesinleşme ve tanınabilir resmî belge niteliği ayrıca kontrol edilmelidir.
5. Yabancı Vatandaşlığın Kaybedildiği Tarih Neden Önemlidir?
Nüfus kayıtlarında çok vatandaşlık bilgisinin hangi döneme kadar geçerli olduğunu doğru göstermek için kayıp tarihi önemlidir. Kişi 1 Ocak 2026’da yabancı vatandaşlıktan çıkmış ancak belgesini 1 Haziran 2026’da almış olabilir. Kayıt bakımından belge düzenleme tarihi ile vatandaşlığın sona erdiği tarih aynı olmak zorunda değildir.
Vatandaşlık kaybı kişinin yabancı ülkedeki oy hakkı, pasaport kullanımı, konsolosluk koruması, mülkiyet veya diğer haklarını yabancı ülke hukukuna göre etkileyebilir. Türkiye’de ise NVI kaydının güncel tutulması, kişinin hangi ülke vatandaşı olduğunun doğru görünmesini sağlar.
Türk makamlarına yapılacak başka işlemlerde yabancı vatandaşlık bilgisi önemli olabilir. Örneğin yabancı ülkedeki isim, pasaport veya vatandaşlık belgesine atıf yapılan banka, tapu, veraset veya konsolosluk dosyalarında eski kayıtla yeni durumun uyumlu olması gerekir.
Kayıp tarihinin yanlış yazılması daha sonra düzeltme işlemi gerektirebilir. Bu nedenle VAT‑13 formundaki tarih resmî belgeyle birebir uyumlu olmalıdır.
6. Yabancı Pasaportun Süresi Dolması Vatandaşlık Kaybı mıdır?
Hayır. Pasaport, vatandaşlığı gösteren ve uluslararası seyahatte kullanılan bir belgedir; vatandaşlık statüsünün kendisi değildir. Pasaport süresinin dolması, yenilenmemesi veya iptal edilmesi her durumda vatandaşlığın sona erdiği anlamına gelmez.
Bir kişi yabancı vatandaşlığını koruduğu hâlde pasaportunu yıllarca yenilememiş olabilir. VAT‑13 yalnız pasaport geçerliliğine bakılarak düzenlenemez. İlgili yabancı devletin yetkili makamı vatandaşlığın sona erdiğini resmen belgelendirmelidir.
Aynı şekilde yabancı kimlik kartının süresinin dolması veya oturma kartının iptal edilmesi de vatandaşlık kaybı değildir. Oturma izni yabancı ülkede ikamet statüsüdür; vatandaşlık ise ayrı hukuki bağdır.
VAT‑13 dosyasında pasaport yardımcı kimlik belgesi olabilir, fakat vatandaşlık kaybının ana delili vatandaşlığın sona erdiğini gösteren resmî karar/sertifikadır.
7. VAT‑13 Başvurusu Türkiye’de ve Yurt Dışında Nereye Yapılır?
Yabancı vatandaşlık kaybı bildirimi, çok vatandaşlık kayıt işlemleriyle aynı nüfus/vatandaşlık kanallarından yürütülür:
- Türkiye’de: İlçe nüfus müdürlükleri,
- Yurt dışında: Türkiye Cumhuriyeti büyükelçilikleri ve başkonsoloslukları.
Yurt dışında yaşayan Türk vatandaşının yalnız VAT‑13 için Türkiye’ye gelmesi zorunlu değildir. Bulunduğu ülkedeki yetkili Türk dış temsilciliği üzerinden işlem yapabilir.
Dış temsilcilik randevusunda hangi belgenin aslı, onaylı örneği ve tercümesinin istendiği ilgili konsolosluğun güncel duyurusundan kontrol edilmelidir. Belgenin düzenlendiği ülkenin apostil/tasdik rejimi de aynı randevudan önce tamamlanmalıdır.
Posta yoluyla VAT‑13 formu gönderip işlem tamamlanacağı varsayılmamalıdır. Vatandaşlık/nüfus işlemlerinin başvuru usulü NVI’nin güncel kurallarına göre yürütülmelidir.
8. VAT‑13 İşlemi Vekâletname ile Yapılabilir mi?
Çok vatandaşlık kayıt işlemlerinde usulüne uygun özel vekâletnameyle temsil mümkündür. Vekâletnamenin yalnız “her türlü nüfus işlemini yapmaya” gibi belirsiz genel ifadeler yerine, yabancı vatandaşlık kaybını bildirme, VAT‑13 işlemini yapma, belge sunma ve kayıt düzeltme yetkilerini açıkça içermesi uyuşmazlığı azaltır.
Yurt dışında verilen vekâletnamelerde iki temel yöntem vardır. Türk konsolosluğunun noterlik işlemi kapsamında düzenlenen vekâletname Türk resmî belgesi olarak kullanılabilir. Yabancı noter önünde düzenlenen vekâletname ise ülkeye göre apostil veya tasdik ve Türkçe tercüme şartlarına tabidir.
Vekilin yetkisi, vatandaşlık kaybı belgesinin kendisini yaratmaz. Yabancı makamdan alınan resmî kayıp belgesi ve gerekli onay/tercüme yine dosyada bulunmalıdır.
Yurt dışından Türkiye’de nüfus ve vatandaşlık işlemleri için Yurt Dışında Yaşayanlara Hukuki Destek sayfası kullanılabilir.
9. Vatandaşlık Kayıp Belgesinde Apostil ve Türkçe Tercüme
Yabancı resmî belgenin Türkiye’de kullanılabilmesi, belgenin düzenlendiği ülke ile Türkiye arasındaki uluslararası tasdik rejimine göre belirlenir. Lahey Apostil Sözleşmesine taraf ülkelerde sözleşme kapsamındaki resmî belgeler için apostil kullanılabilir. Taraf olmayan ülkelerde konsolosluk/dışişleri tasdik zinciri gündeme gelir.
İkili veya çok taraflı uluslararası anlaşmalar bazı belge türlerinde tasdik muafiyeti getirebilir. Bu nedenle belgenin ülkesi ve türü kontrol edilmeden “mutlaka apostil gerekir” sonucu çıkarılmamalıdır.
Yabancı dildeki vatandaşlık kayıp belgesinin Türkçe tercümesi gerekir. Tercümenin noter veya konsolosluk onayı, belgenin nerede tercüme edildiğine ve başvuru makamının usulüne göre tamamlanır.
Belgenin doğrulanabilir QR kodu veya elektronik imzası bulunması, uluslararası tasdik şartını her durumda kendiliğinden kaldırmaz; uygulanabilir anlaşma ve Türk makamının belge kabul kuralı esas alınır.
10. Vatandaşlık Kayıp Belgesinde İsim veya Soyad Farklıysa Ne Yapılır?
Yabancı vatandaşlık döneminde kişinin ad veya soyadı Türk nüfus kaydından farklı olabilir. Evlilik, boşanma, yabancı ülkede isim değişikliği veya farklı transliterasyon bunun başlıca nedenleridir. VAT‑13 işlemi için yabancı belge ile Türk kayıtlarındaki kişinin aynı kişi olduğunun tespit edilebilmesi gerekir.
Kimlik eşleştirmesinde doğum tarihi, doğum yeri, ebeveyn adı, eski yabancı vatandaşlık/pasaport numarası ve isim değişikliği belgesi kullanılabilir. Yabancı ülkede resmî isim değişikliği yapılmışsa ilgili kararın da tercüme ve tasdikli örneği gerekebilir.
VAT‑13 formu Türk nüfus kaydındaki ad/soyadı değiştirme işlemi değildir. Türk kaydında isim değişikliği gerekiyorsa o işlem ayrı nüfus ve medeni hukuk kurallarına tabidir.
Yabancı vatandaşlığın kaybından önce o ülkede kullanılan isimle düzenlenen kayıp belgesi, aynı kişi bağlantısı kanıtlandığında kullanılabilir.
11. Yabancı Vatandaşlık Kaybı Türk Vatandaşlığını Etkiler mi?
Hayır. VAT‑13 işleminde kişi Türk vatandaşlığını kaybetmez. Türk vatandaşlığı zaten devam etmektedir; yalnız çok vatandaşlık kaydındaki yabancı vatandaşlık bilgisi kaldırılır veya kayıp tarihiyle güncellenir.
Bu işlem, Türk vatandaşlığından çıkma izni m.25 ile karıştırılmamalıdır. Türk vatandaşlığından çıkmak isteyen kişi farklı şartlara, Bakanlık kararına ve VAT‑9 başvuru formuna tabidir.
Türk vatandaşlığından çıkma süreci için Türk Vatandaşlığından Çıkma İzni Şartları rehberi incelenebilir.
Yabancı vatandaşlık kaybından sonra kişi Türkiye’de yalnız Türk vatandaşı olarak hak ve yükümlülüklerine devam eder. Seyahat, seçme-seçilme, askerlik ve diğer Türk vatandaşlığı sonuçları yabancı vatandaşlığın kaybıyla ortadan kalkmaz.
12. VAT‑13 Başvuru Kontrol Listesi
- Yabancı vatandaşlığın gerçekten hukuken sona erdiğini doğrulayın.
- VAT‑13 formunun güncel NVI sürümünü kullanın.
- Vatandaşlık kayıp tarihini resmî belgeden tespit edin.
- Yabancı pasaport süresinin dolmasını vatandaşlık kaybıyla karıştırmayın.
- Türk kimlik belgesini hazırlayın.
- Yabancı makamın vatandaşlık kayıp karar/sertifikasını temin edin.
- Gerekiyorsa apostil veya tasdik işlemini tamamlayın.
- Usulüne uygun Türkçe tercüme hazırlayın.
- İsim farklılığı varsa aynı kişi bağlantısını gösteren belgeleri ekleyin.
- Türkiye’de ilçe nüfus müdürlüğüne, yurt dışında Türk dış temsilciliğine başvurun.
- Vekil kullanılacaksa özel yetkili vekâletname düzenleyin.
- İşlem sonrası nüfus kayıt örneğinde yabancı vatandaşlık bilgisinin güncellendiğini kontrol edin.
Resmî Kaynaklar
- 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu m.44
- NVI – Vatandaşlık Hizmetleri Sıkça Sorulan Sorular
- NVI – VAT‑12 ve VAT‑13 Formları
- T.C. Dışişleri Bakanlığı Konsolosluk İşlemleri
Sık Sorulan Sorular
1. VAT‑13 nedir?
NVI’nin çok vatandaşlık kaybı bildirim formudur; nüfus kayıtlarında bulunan yabancı vatandaşlığın sonradan kaybedildiğinin bildirilmesinde kullanılır.
2. Yabancı pasaportum bitti, VAT‑13 yapmalı mıyım?
Pasaport süresinin dolması tek başına vatandaşlık kaybı değildir. Yabancı vatandaşlığın hukuken sona erdiğini gösteren resmî belge gerekir.
3. Yabancı vatandaşlığımdan kendi isteğimle çıktım; Türkiye’ye nasıl bildiririm?
VAT‑13 formu ve vatandaşlık kaybını/tarihini gösteren resmî yabancı makam belgesiyle başvuru yapılır.
4. Yurt dışında VAT‑13 nereye verilir?
Türkiye Cumhuriyeti büyükelçilik veya başkonsolosluğuna başvurulur.
5. Türkiye’de nereye başvurulur?
İlçe nüfus müdürlüğüne başvurulur.
6. Yabancı vatandaşlık kayıp belgesini tercüme ettirmem gerekir mi?
Evet. Yabancı dildeki belge usulüne uygun onaylı Türkçe tercümesiyle sunulur.
7. Apostil her ülkede zorunlu mu?
Hayır. Belgenin düzenlendiği ülke, Apostil Sözleşmesi ve varsa özel anlaşmalar dikkate alınır; bazı durumlarda farklı tasdik veya muafiyet uygulanır.
8. VAT‑13 yapınca Türk vatandaşlığım etkilenir mi?
Hayır. İşlem yalnız yabancı vatandaşlık kaydını günceller; Türk vatandaşlığı devam eder.
9. Başvuruyu vekilim yapabilir mi?
Usulüne uygun özel yetkili vekâletname ile temsil mümkündür; vekâletnamenin yabancı vatandaşlık kaybı bildirim yetkisini açıkça içermesi gerekir.
10. Yabancı vatandaşlığımı kaybettikten yıllar sonra bildirebilir miyim?
Kayıtların doğru tutulması için bildirim geciktirilmemelidir. Gecikmiş dosyada vatandaşlık kayıp tarihini gösteren resmî belgeyle NVI veya dış temsilciliğe başvurulmalıdır.
Hukuki Değerlendirme ve E‑E‑A‑T
VAT‑13, yabancı pasaportun sona ermesini değil, yabancı vatandaşlığın hukuken kaybedilmesini Türk nüfus sistemine kaydeden işlemdir. Kayıp tarihi yetkili yabancı makam belgesiyle kanıtlanmalı; belge gerektiğinde apostil/tasdik ve Türkçe tercümeyle sunulmalıdır. Türk vatandaşlığı bu işlem nedeniyle sona ermez.
Bu içerik Av. Halil Bakırcı tarafından hazırlanmış, Av. Emirhan Keskin tarafından incelenmiştir.
Yazar: Av. Halil Bakırcı – Mersin Barosu Sicil No: 3472
İnceleyen: Av. Emirhan Keskin – Mersin Barosu Sicil No: 5507
Son mevzuat ve resmî uygulama kontrolü: 15 Eylül 2026
Yurt dışından vatandaşlık, nüfus ve konsolosluk işlemleri için Yurt Dışındaki Müvekkiller konu merkezini inceleyebilirsiniz.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
