Zoom, Teams ve Meet Toplantısında Yapay Zekâ ile Ses Kaydı ve Transkripsiyon Hukuka Uygun mu? TCK m.133 ve KVKK 2026

Ses Kaydı, Otomatik Transkripsiyon ve Yapay Zekâ Toplantı Notu Aynı Şey midir?

Teknik olarak aynı değildir; hukuken ise aynı veri akışının farklı aşamalarını oluşturabilir. Ses kaydında toplantının ham ses dosyası saklanır. Otomatik transkripsiyonda ses sinyali konuşmadan metne dönüştürülür. Yapay zekâ toplantı notunda ise transkript veya canlı ses ayrıca analiz edilerek özet, görev listesi, konuşmacı ayrımı, duygu veya konu sınıflandırması gibi yeni çıktılar üretilir.

“Ses dosyasını saklamıyoruz, sadece yazıya çeviriyoruz” açıklaması KVKK’yı ortadan kaldırmaz. Sesin metne dönüşebilmesi için sistem sesi alır ve işler. Transkriptte isim, müşteri bilgisi, çalışan değerlendirmesi, ticari bilgi, sağlık bilgisi veya üçüncü kişiye ait veri bulunabilir. Böylece tek toplantı birden fazla kişisel veri işleme faaliyetine dönüşür.

Toplantıya “AI note taker” adıyla ayrı bir bot katılımcısı eklenmesi de önemlidir. Bot teknik olarak toplantı sesine erişiyor, konuşmaları üçüncü taraf altyapıya iletiyor ve çıktı oluşturuyorsa şirketin yalnız video konferans sağlayıcısıyla değil, AI not hizmetiyle de veri ilişkisi kurulur. Her sağlayıcı ve alt işleyen veri haritasında gösterilmelidir.

TCK m.133: Aleni Olmayan Konuşmaların Dinlenmesi ve Kayda Alınması

5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m.133, kişiler arasındaki aleni olmayan konuşmaların hukuka aykırı biçimde dinlenmesi ve kayda alınmasına ilişkin suç tiplerini düzenler. Maddenin birinci fıkrası, taraflardan herhangi birinin rızası olmadan kişiler arasındaki aleni olmayan konuşmanın bir aletle dinlenmesi veya ses alma cihazıyla kaydedilmesini; ikinci fıkra ise kişinin katıldığı aleni olmayan söyleşiyi diğer konuşanların rızası olmadan ses alma cihazıyla kayda almasını düzenler. Elde edilen kayıtların hukuka aykırı şekilde ifşa edilmesi ayrıca maddenin kapsamında ele alınır.

Bu hüküm nedeniyle “toplantının bir tarafıyım, istediğim gibi kaydederim” kabulü doğru değildir. Katılımcının kendi katıldığı aleni olmayan söyleşiyi diğer konuşanların rızası olmadan kaydetmesi de TCK m.133’te ayrıca düzenlenmiştir. Toplantı platformunda kayıt düğmesinin teknik olarak kullanılabilir olması cezai sorumluluk bakımından otomatik izin yaratmaz.

AI botun toplantıya dış katılımcı gibi eklenmesi hâlinde kayıt veya dinleme fiilinin kim tarafından ve hangi yetkilendirmeyle gerçekleştirildiği ayrıca incelenir. Botu toplantıya davet eden kullanıcı, hizmeti sunan şirket ve kayıt altyapısının rolleri ceza ve veri koruma hukuku bakımından aynı olmayabilir.

Ceza hukukunda hukuka uygunluk nedenleri ve Yargıtay’ın ani gelişen, başka türlü delil elde etme imkânı bulunmayan durumlara ilişkin dar içtihatları ayrı konudur. Rutin şirket toplantısını “ileride delil lazım olabilir” düşüncesiyle gizlice kaydetmek bu istisnai yaklaşımın yerine geçmez.

Toplantı Sesi ve Transkript KVKK Bakımından Kişisel Veri midir?

Bir gerçek kişiye ilişkin ses kaydı ve konuşma içeriği kişisel veri niteliği taşıyabilir. Konuşmacının adı yazılmasa bile ses, görev, şirket, toplantı konusu ve diğer bağlam bilgileri kişiyi belirlenebilir kılabilir. Transkript de aynı şekilde konuşmacıyla ilişkilendirilebildiği ölçüde kişisel veridir.

Ses kaydı her durumda biyometrik veri değildir. KVKK bakımından biyometrik veri niteliği, kişiyi benzersiz biçimde tanımlama amacıyla belirli teknik işlemeden geçirilmesine bağlıdır. Toplantıyı yazıya çevirmek için ses işlenmesi ile ses izi çıkararak kimlik doğrulaması yapmak aynı veri kategorisi değildir. Sistem konuşmacıyı ses biyometrisiyle benzersiz tanımlıyorsa m.6’daki özel nitelikli kişisel veri rejimi ayrıca uygulanır.

Konuşma içeriğinde sağlık, siyasi düşünce, din, sendika üyeliği veya m.6’da sayılan başka özel nitelikli veri geçiyorsa, yalnız ses dosyasının niteliğine bakılmaz; transkript içeriğindeki özel nitelikli veri de m.6 kapsamında korunur.

KVKK m.5: Toplantı Kaydı İçin Hangi Hukuki Sebep Gerekir?

Genel nitelikli kişisel verinin işlenmesi için KVKK m.5’teki şartlardan en az biri bulunmalıdır. Bir sözleşmenin kurulması veya ifasıyla doğrudan bağlantılı zorunluluk, veri sorumlusunun hukuki yükümlülüğü, bir hakkın tesisi-kullanılması-korunması ya da temel haklara zarar vermemek kaydıyla meşru menfaat somut toplantıya göre değerlendirilebilir. Açık rıza da Kanunda yer alan işleme şartlarından biridir.

Ancak KVKK’da başka bir işleme şartı bulunması TCK m.133 bakımından gerekli rıza değerlendirmesini kendiliğinden ortadan kaldırmaz. Kişisel veri hukuku ile ceza hukuku ayrı norm alanlarıdır. Şirket, “meşru menfaatimiz var” diyerek katılımcılardan habersiz aleni olmayan konuşma kaydı yapamaz.

Toplantı kaydının amacı açıkça belirlenmelidir. “Kalite artırma” gibi sınırsız bir amaç yerine, örneğin müşterinin verdiği teknik talimatların doğrulanması, mevzuattan doğan belirli kayıt yükümlülüğünün yerine getirilmesi veya onaylı toplantı tutanağının hazırlanması gibi gerçek amaç yazılmalıdır. Aynı kayıt sonradan çalışan performans puanlaması için kullanılacaksa bu yeni amaç ayrıca hukuki değerlendirme gerektirir.

Toplantı Başlamadan Önce Aydınlatma Nasıl Yapılmalıdır?

KVKK m.10 gereği kişisel veri elde edilirken ilgili kişi veri sorumlusunun kimliği, işleme amacı, aktarım yapılabilecek alıcılar, veri toplama yöntemi ve hukuki sebep ile m.11’deki haklar konusunda aydınlatılmalıdır. Toplantı kayıtlarında aydınlatma, kayıt başladıktan sonra değil veri elde edilmeden önce yapılmalıdır.

Pratik yöntem katmanlı aydınlatmadır. Toplantı davetinde “Bu toplantıda yapay zekâ destekli transkripsiyon ve not alma sistemi kullanılacaktır” bilgisi açıkça yer alır; ayrıntılı KVKK metnine bağlantı verilir. Toplantı başladığında sistem veya toplantı yöneticisi kaydı yeniden bildirir. Katılımcı listesinde AI botun adı açıkça görünür.

Kurulun telefon görüşmesi kayıtlarına ilişkin kararlarında, yalnız “görüşmeler kayıt altındadır” bilgisinin m.10 kapsamındaki tam aydınlatma yerine geçmediği açıkça vurgulanmıştır. Aydınlatma işleme amacı, aktarım, yöntem, hukuki sebep ve hakları içermelidir.

Toplantıda Özel Nitelikli Kişisel Veri Konuşulursa Ne Olur?

Sağlık, genetik, biyometrik, ceza mahkûmiyeti ve güvenlik tedbiri bilgileri ile KVKK m.6’da sayılan diğer özel nitelikli veriler toplantıda konuşulabilir. İnsan kaynakları toplantısı, işyeri hekimi görüşmesi, hukuk toplantısı veya sosyal yardım değerlendirmesi bu tür verileri içerebilir.

Bu durumda genel nitelikli veri için belirlenen m.5 gerekçesi tek başına yeterli değildir. Özel nitelikli veri bakımından m.6’daki işleme şartlarından uygun olan şart bulunmalı ve Kurulun öngördüğü yeterli önlemler alınmalıdır. AI not hizmetinin böyle bir toplantıda kullanılması, hassas verinin üçüncü taraf teknoloji sağlayıcısına aktarılması anlamına gelebilir.

Özel nitelikli veri toplantının amacı için gerekli değilse kayıt dışı bırakılmalı veya toplantı kaydı tamamen kapatılmalıdır. Veri minimizasyonu burada en etkili tedbirdir.

AI Not Tutucu Yurt Dışındaysa KVKK m.9

AI toplantı hizmetinin sunucuları, ana şirketi veya alt işleyenleri yurt dışındaysa kişisel veri akışı KVKK m.9 bakımından incelenir. 1 Haziran 2024’ten beri yürürlükte olan yeni yurt dışı aktarım rejimi uyarınca önce m.5 veya m.6 işleme şartı, ardından m.9’daki aktarım mekanizması kurulmalıdır.

Kurumsal video konferans sözleşmesinin uygun olması, sonradan eklenen üçüncü taraf AI botunu otomatik olarak kapsamaz. Örneğin toplantı platformu için standart sözleşme bulunmasına rağmen ayrı not tutucu servis başka tüzel kişiye veri gönderiyorsa o aktarım zinciri ayrıca değerlendirilir.

Aktarım haritasında ana sağlayıcı, konuşma tanıma altyapısı, bulut depolama, alt işleyen ve destek erişimi birlikte gösterilmelidir. Yalnız ürün arayüzündeki marka adı hukuki alıcı zincirini açıklamaz.

Ses Kaydı ve Toplantı Transkripti Ne Kadar Saklanmalıdır?

KVKK m.4 uyarınca kişisel veriler ilgili mevzuatta öngörülen veya işlendikleri amaç için gerekli olan süre kadar muhafaza edilir. “Sınırsız toplantı geçmişi” varsayılan saklama politikası olamaz. Her toplantı türü için saklama amacı ve süresi belirlenmelidir.

Ham ses dosyasına yalnız kısa süreli transkripsiyon için ihtiyaç varsa transkript doğrulandıktan sonra ses dosyasının saklanması ayrıca gerekçelendirilmelidir. Aynı şekilde toplantı özetinin gerekli olması, kelimesi kelimesine transkriptin yıllarca tutulmasını gerektirmez.

Saklama süresi sona erdiğinde KVKK m.7 ve Kişisel Verilerin Silinmesi, Yok Edilmesi veya Anonim Hale Getirilmesi Hakkında Yönetmelik çerçevesinde silme, yok etme veya anonim hâle getirme süreci işletilir. Sağlayıcının yedek kopyaları ve alt işleyenleri de sözleşmesel silme planına dâhil edilmelidir.

İşveren Çalışan Toplantılarını AI ile Sürekli Kaydedebilir mi?

Çalışan toplantılarının sürekli ve sınırsız biçimde kaydedilmesi ölçülülük ilkesine aykırılık riski taşır. İşveren toplantı notu ihtiyacını, çalışanın özel alanı ve iletişim özgürlüğü üzerindeki etkiyle dengelemelidir. Her görüşmenin otomatik kaydı yerine kayıt gerçekten gerekli toplantı türleri belirlenmelidir.

Performans analizi ayrı bir amaçtır. Toplantı transkriptinden çalışanların “duygu”, “bağlılık”, “liderlik”, “çatışma”, “verimlilik” veya konuşma süresi puanı çıkarılıyorsa çalışanların kişisel verileri yeni bir amaçla profillenmiş olur. Bu amaç m.4, m.5, m.10 ve gerektiğinde m.11/1-g bakımından ayrıca değerlendirilmelidir.

İşveren “şirket bilgisayarı ve şirket toplantısı” gerekçesiyle sınırsız izleme yetkisine sahip değildir. İş ilişkisi, KVKK’daki ölçülülük ve şeffaflık yükümlülüklerini kaldırmaz.

AI Toplantı Kaydı Mahkemede Delil Olarak Kullanılabilir mi?

Bir kaydın teknik olarak mevcut olması, hukuka uygun delil olduğu anlamına gelmez. Hukuka aykırı biçimde elde edilen ses kaydı ceza hukuku ve usul hukuku bakımından ayrıca sorun yaratır. Yargıtay içtihatlarında kişinin kendisine karşı işlenmekte olan bir fiilde, başka türlü delil elde etme imkânının bulunmadığı ani gelişen istisnai durumlara ilişkin değerlendirmeler vardır; bu dar istisna rutin toplantı kayıt politikasına dönüştürülemez.

Hukuka uygun biçimde alınan kurumsal toplantı kaydının delil olarak kullanılması gerektiğinde kayıt bütünlüğü korunmalıdır. Orijinal dosya, oluşturma zamanı, platform logu, katılımcı listesi, kayıt bildirimi ve dosyanın hash değeri gibi unsurlar sonradan manipülasyon iddiasını değerlendirmeye yardımcı olur.

AI tarafından üretilen özet, ham kayıtla aynı ispat değerine sahip değildir. Model konuşmacıyı yanlış atayabilir, cümleyi eksik çevirebilir veya özet sırasında anlamı değiştirebilir. Uyuşmazlıkta yalnız AI özeti yerine mümkünse hukuka uygun orijinal kayıt ve doğrulanmış transkript birlikte korunmalıdır.

Şirket İçin 12 Adımlı AI Toplantı Prosedürü

1. Kayıt yapılacak toplantı türlerini sınırlı şekilde belirleyin.
2. Kaydın ve transkripsiyonun amacını yazılı tanımlayın.
3. TCK m.133 bakımından katılımcı rızasını kayıt öncesi yönetin.
4. KVKK m.5 veya gerekiyorsa m.6 işleme şartını belirleyin.
5. KVKK m.10 aydınlatmasını toplantı davetinde sağlayın.
6. AI botu ve üçüncü taraf sağlayıcıyı katılımcılardan gizlemeyin.
7. Yurt dışı veri akışında KVKK m.9 mekanizmasını kurun.
8. Ham ses, transkript ve özet için ayrı saklama süreleri belirleyin.
9. Kayıt erişimini rol bazlı sınırlandırın ve indirmeyi kontrol edin.
10. Özel nitelikli veri konuşulan toplantılarda ek kontrol veya kayıt yasağı uygulayın.
11. AI özetlerini insan tarafından doğrulayın.
12. Toplantı sonunda silme, paylaşım ve delil koruma süreçlerini tanımlayın.

Sık Sorulan Sorular

1. Teams veya Zoom “recording” uyarısı gösteriyorsa ayrıca KVKK aydınlatması gerekir mi?

Evet. Platformun teknik uyarısı, veri sorumlusunun KVKK m.10 kapsamındaki kimlik, amaç, aktarım, yöntem, hukuki sebep ve haklar bilgisini tek başına karşılamaz.

2. Toplantıya katılan kişi kendi görüşmesini gizlice kaydedebilir mi?

Aleni olmayan söyleşiyi diğer konuşanların rızası olmadan kayda alma TCK m.133 kapsamında ayrıca düzenlenmiştir. İstisnai hukuka uygunluk halleri rutin kayıt yetkisi değildir.

3. Sadece transkript çıkarılırsa ses kaydı sayılmaz mı?

Transkripsiyon için ses teknik olarak işlenir. Ham dosya saklanmasa bile KVKK kapsamında veri işleme vardır; TCK m.133 bakımından kullanılan teknik ve fiil ayrıca incelenir.

4. Toplantıdaki ses biyometrik veri midir?

Her ses kaydı otomatik olarak biyometrik veri değildir. Sesin kişiyi benzersiz tanımlamak amacıyla özel teknik işlemeye tabi tutulması halinde biyometrik veri rejimi gündeme gelir.

5. Müşteri toplantısını “kalite amacıyla” kaydetmek yeterli gerekçe midir?

Hayır. Amaç somut, belirli ve ölçülü olmalı; kayıt için gerekli hukuki şartlar ve aydınlatma yerine getirilmelidir. Genel “kalite” ifadesi sınırsız işleme yetkisi vermez.

6. AI not tutucu yabancı şirketse ne yapılır?

Veri yurt dışına aktarılıyorsa KVKK m.9’daki aktarım mekanizması kurulmalı; ana sağlayıcı ve alt işleyenler veri haritasına eklenmelidir.

7. Toplantı kaydı çalışan performansında kullanılabilir mi?

Bu, ilk kayıt amacından farklı bir işleme amacıysa ayrı hukuki değerlendirme ve aydınlatma gerekir. Otomatik analiz çalışan aleyhine sonuç doğuruyorsa KVKK m.11/1-g ayrıca gündeme gelir.

8. AI özeti tek başına delil olur mu?

AI özeti model çıktısıdır ve hata içerebilir. Delil değerlendirmesinde orijinal hukuka uygun kayıt, metadata, platform logu ve doğrulanmış transkript daha güçlü teknik dayanak sağlar.

9. Toplantı kaydını kaç yıl saklamak gerekir?

Tek bir genel süre yoktur. İlgili mevzuatta özel süre varsa o süre; yoksa işleme amacı için gerekli süre belirlenir. Amaç sona erdiğinde m.7 ve silme yönetmeliği uygulanır.

10. Toplantıya girmeden önce “katılarak kabul etmiş sayılırsınız” yazmak yeterli midir?

Bu ifade tek başına KVKK aydınlatmasını ve TCK m.133 bakımından gerekli rıza değerlendirmesini karşılamaz. Kayıt ve veri işleme şartları ayrı ve açık biçimde yönetilmelidir.

11. Özel nitelikli veri konuşulursa kayıt kapatılmalı mı?

Özel nitelikli veri kayıt amacı için gerekli değilse veri minimizasyonu gereği kayıt durdurulmalıdır. Gerekliyse m.6 şartı ve yeterli önlemler ayrıca uygulanır.

12. AI bot toplantıya otomatik katılabilir mi?

Botun her toplantıya varsayılan olarak otomatik katılması ölçülülük ve şeffaflık bakımından sakıncalıdır. Toplantı türü, amaç ve katılımcılar dikkate alınarak açık yetkilendirme yapılmalıdır.

Türkiye Geneli ve Mersin Uygulaması

Uzaktan çalışma ve çevrim içi müşteri görüşmeleri Türkiye genelinde yaygınlaştığı için yapay zekâ toplantı notu araçları şirketlerin günlük iş akışına girmiştir. Mersin’de lojistik, dış ticaret, hukuk, sağlık, eğitim, teknoloji ve hizmet şirketleri özellikle yabancı AI sağlayıcılarını kullanırken ses verisinin yurt dışına aktarımını ve toplantıdaki ticari/müşteri verilerini birlikte değerlendirmelidir.

Resmî Kaynaklar ve İlgili Yazılar

• KVKK – Açık rıza alınmadan ses kaydı alınması ve paylaşılması hakkında 2023/1548 sayılı Karar
• KVKK – Telefon görüşmesi kayıtları hakkında 2023/1818 sayılı Karar
• KVKK – Yurt Dışına Aktarım

İç bağlantılar: ChatGPT’e kişisel veri yüklemek ve KVKK · Çalışanın kişisel ChatGPT hesabına müşteri verisi yüklemesi · Yapay zekâda veri sorumlusu ve veri işleyen

Av. Halil Bakırcı tarafından hazırlanmış, Av. Emirhan Keskin tarafından incelenmiştir.

Yazar Bilgisi

Avukat Halil BAKIRCI, Mersin Barosu 3472 sicil numarasına kayıtlıdır. Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu bünyesinde ceza, aile, iş, gayrimenkul ve ticaret hukuku alanlarında hukuki danışmanlık ve dava takibi sunmaktadır.

İnceleyen: Av. Emirhan Keskin · Mersin Barosu Sicil No: 5507

Av. Halil Bakırcı profilini inceleyin →