Yükün Bir Kısmı Yolculukta Zayi Olursa Tam Navlun Ödenir mi? TTK m.1217 | 2026
Kısa ve net cevap: TTK m.1217’ye göre yükün bir kısmı yolculuk başladıktan sonra umulmayan şekilde zayi olursa navlun sözleşmesi sona ermez. Kural olarak, zayi olan kısmın hiç taşınmamış veya yolculuk sırasında gemiden çıkarılmış olması hâlinde bile tam navlun ödenir. Ancak TTK m.1199’un ikinci ve üçüncü fıkraları saklıdır. Bu nedenle kısmi zıya dosyasında tam navlun kuralı uygulanırken doğal eksilme, iç bozulma, olağan sızma veya canlı hayvan ölümü gibi özel hâller ayrıca kontrol edilmelidir.
M.1217, m.1216’daki tam zıya sonucundan bilinçli biçimde ayrılır. Kısmi zıya sözleşmenin ekonomik amacını tümüyle ortadan kaldırmadığı için taşıma ilişkisi devam eder ve kanun navlun bakımından tam bedel kuralını kabul eder. Zıya nedeniyle tazminat talebi ise navlun borcundan ayrı değerlendirilir.
Bu içerik genel navlun sözleşmesi rehberini tekrar etmez; yalnız TTK m.1217 hükmünün yolculuk başladıktan sonraki yük zıyaı bakımından özel sonucunu inceler.
Kısmi zıya ne demektir?
Kısmi zıya, sözleşme konusu yükün bir bölümünün kaybolması veya teslim edilemez hâle gelmesine karşılık diğer bölümün varlığını sürdürmesidir. Tam/kısmi ayrımı taşıma birimi, ağırlık, sayı veya sözleşmedeki yük tanımına göre belirlenir.
TTK m.1217 uygulanırken zıyanın yolculuk başladıktan sonra gerçekleştiği, kaybın tam mı kısmi mı olduğu ve navlun türü ayrı ayrı belirlenmelidir. Yükün zıyaı ile taşıyanın zıya nedeniyle tazminat sorumluluğu aynı soru değildir; biri sözleşmenin/navlunun akıbetini, diğeri zarar sorumluluğunu ilgilendirir.
İspat bakımından navlun sözleşmesi, konişmento ve manifest birlikte incelenmelidir. Yüklenen miktar, zayi miktar, olay tarihi, teslim edilen bakiye ve navlun hesabı aynı kronolojide gösterilmelidir. M.1199 ile bağlantılı istisna veya özel sonuç varsa ayrı satırda belirtilmelidir.
Talep yönünden: “Kısmi zıya ne demektir?” başlığında navlun veya başka alacak ileri sürülüyorsa tam/kısmi zıya ayrımı ve kanunun saklı tuttuğu m.1199 sonuçları hesap cetvelinde açıkça gösterilmelidir. Zayi eşya için tazminat hesabı navlun hesabıyla birleştirilmemelidir.
Kısmi zıya sözleşmeyi sona erdirir mi?
M.1217 açıkça kısmi zıyanın navlun sözleşmesini sona erdirmediğini düzenler. Taşıyan kalan yük bakımından taşıma ve teslim borcunu, taşıtan da sözleşmesel yükümlülüklerini sürdürür. Sözleşmenin devamı, zayi kısım için tazminat tartışmasını engellemez.
TTK m.1217 uygulanırken zıyanın yolculuk başladıktan sonra gerçekleştiği, kaybın tam mı kısmi mı olduğu ve navlun türü ayrı ayrı belirlenmelidir. Yükün zıyaı ile taşıyanın zıya nedeniyle tazminat sorumluluğu aynı soru değildir; biri sözleşmenin/navlunun akıbetini, diğeri zarar sorumluluğunu ilgilendirir.
İspat bakımından yükleme ve sefer başlangıç kayıtları birlikte incelenmelidir. Yüklenen miktar, zayi miktar, olay tarihi, teslim edilen bakiye ve navlun hesabı aynı kronolojide gösterilmelidir. M.1199 ile bağlantılı istisna veya özel sonuç varsa ayrı satırda belirtilmelidir.
Savunma yönünden: “Kısmi zıya sözleşmeyi sona erdirir mi?” konusunda itiraz eden taraf zıyanın kapsamı, nedeni, zamanı veya m.1199’daki özel hükmün uygulanmasına ilişkin somut belge sunmalıdır. ‘Yük eksik geldi’ ifadesi tek başına navlun sonucunu belirlemez.
Neden tam navlun ödenir?
Kanun yolculuk başladıktan sonra kısmi zıya riskini navlun bakımından taşıtan üzerinde bırakır ve kural olarak tam navlun ödenmesini kabul eder. Taşıyanın taşıma ediminin önemli bölümü başlamış olduğundan zayi kısım navlundan otomatik indirim yaratmaz.
TTK m.1217 uygulanırken zıyanın yolculuk başladıktan sonra gerçekleştiği, kaybın tam mı kısmi mı olduğu ve navlun türü ayrı ayrı belirlenmelidir. Yükün zıyaı ile taşıyanın zıya nedeniyle tazminat sorumluluğu aynı soru değildir; biri sözleşmenin/navlunun akıbetini, diğeri zarar sorumluluğunu ilgilendirir.
İspat bakımından zıya, survey ve sigorta belgeleri birlikte incelenmelidir. Yüklenen miktar, zayi miktar, olay tarihi, teslim edilen bakiye ve navlun hesabı aynı kronolojide gösterilmelidir. M.1199 ile bağlantılı istisna veya özel sonuç varsa ayrı satırda belirtilmelidir.
Talep yönünden: “Neden tam navlun ödenir?” başlığında navlun veya başka alacak ileri sürülüyorsa tam/kısmi zıya ayrımı ve kanunun saklı tuttuğu m.1199 sonuçları hesap cetvelinde açıkça gösterilmelidir. Zayi eşya için tazminat hesabı navlun hesabıyla birleştirilmemelidir.
Zayi kısım hiç taşınmamışsa sonuç değişir mi?
Maddenin açık sisteminde, zayi olan kısmın fiilen hiç taşınmamış olması bile kısmi zıya hâlinde tam navlun kuralını kendiliğinden kaldırmaz. Ancak olayın gerçekten m.1217 kapsamındaki umulmayan kısmi zıya olduğu ve m.1199 özel hükmünün uygulanmadığı doğrulanmalıdır.
TTK m.1217 uygulanırken zıyanın yolculuk başladıktan sonra gerçekleştiği, kaybın tam mı kısmi mı olduğu ve navlun türü ayrı ayrı belirlenmelidir. Yükün zıyaı ile taşıyanın zıya nedeniyle tazminat sorumluluğu aynı soru değildir; biri sözleşmenin/navlunun akıbetini, diğeri zarar sorumluluğunu ilgilendirir.
İspat bakımından teslim, kurtarma ve terminal kayıtları birlikte incelenmelidir. Yüklenen miktar, zayi miktar, olay tarihi, teslim edilen bakiye ve navlun hesabı aynı kronolojide gösterilmelidir. M.1199 ile bağlantılı istisna veya özel sonuç varsa ayrı satırda belirtilmelidir.
Savunma yönünden: “Zayi kısım hiç taşınmamışsa sonuç değişir mi?” konusunda itiraz eden taraf zıyanın kapsamı, nedeni, zamanı veya m.1199’daki özel hükmün uygulanmasına ilişkin somut belge sunmalıdır. ‘Yük eksik geldi’ ifadesi tek başına navlun sonucunu belirlemez.
Yükün bir kısmı yolculukta gemiden çıkarılırsa ne olur?
Yolculuk sırasında yükün bir kısmı güvenlik, zıya veya başka nedenle gemiden çıkarılmış olabilir. M.1217 kuralı, zayi kısım yolculuk sırasında çıkarılmış olsa da sözleşmenin devamı ve tam navlun bakımından uygulanabilir. Çıkarma nedeni ve diğer giderler ayrıca değerlendirilir.
TTK m.1217 uygulanırken zıyanın yolculuk başladıktan sonra gerçekleştiği, kaybın tam mı kısmi mı olduğu ve navlun türü ayrı ayrı belirlenmelidir. Yükün zıyaı ile taşıyanın zıya nedeniyle tazminat sorumluluğu aynı soru değildir; biri sözleşmenin/navlunun akıbetini, diğeri zarar sorumluluğunu ilgilendirir.
İspat bakımından navlun ve ödeme belgeleri birlikte incelenmelidir. Yüklenen miktar, zayi miktar, olay tarihi, teslim edilen bakiye ve navlun hesabı aynı kronolojide gösterilmelidir. M.1199 ile bağlantılı istisna veya özel sonuç varsa ayrı satırda belirtilmelidir.
Talep yönünden: “Yükün bir kısmı yolculukta gemiden çıkarılırsa ne olur?” başlığında navlun veya başka alacak ileri sürülüyorsa tam/kısmi zıya ayrımı ve kanunun saklı tuttuğu m.1199 sonuçları hesap cetvelinde açıkça gösterilmelidir. Zayi eşya için tazminat hesabı navlun hesabıyla birleştirilmemelidir.
TTK m.1199/2 neden saklıdır?
M.1199/2, eşyanın kendi niteliğinden kaynaklanan iç bozulma, doğal eksilme ve olağan sızma gibi durumların navlun sonucunu özel düzenler. M.1217 bu fıkrayı saklı tutar. Dolayısıyla kısmi kaybın teknik nedeni doğru sınıflandırılmalıdır.
TTK m.1217 uygulanırken zıyanın yolculuk başladıktan sonra gerçekleştiği, kaybın tam mı kısmi mı olduğu ve navlun türü ayrı ayrı belirlenmelidir. Yükün zıyaı ile taşıyanın zıya nedeniyle tazminat sorumluluğu aynı soru değildir; biri sözleşmenin/navlunun akıbetini, diğeri zarar sorumluluğunu ilgilendirir.
İspat bakımından kaptan/acente olay bildirimleri birlikte incelenmelidir. Yüklenen miktar, zayi miktar, olay tarihi, teslim edilen bakiye ve navlun hesabı aynı kronolojide gösterilmelidir. M.1199 ile bağlantılı istisna veya özel sonuç varsa ayrı satırda belirtilmelidir.
Savunma yönünden: “TTK m.1199/2 neden saklıdır?” konusunda itiraz eden taraf zıyanın kapsamı, nedeni, zamanı veya m.1199’daki özel hükmün uygulanmasına ilişkin somut belge sunmalıdır. ‘Yük eksik geldi’ ifadesi tek başına navlun sonucunu belirlemez.
TTK m.1199/3 hangi hâllerde uygulanır?
M.1199/3 canlı hayvanın ölümü için özel navlun sonucu düzenlediğinden m.1217 bu kuralı da korur. Kısmi canlı hayvan kaybında yalnız genel kısmi zıya ifadesine dayanmak yerine özel hüküm uygulanmalıdır.
TTK m.1217 uygulanırken zıyanın yolculuk başladıktan sonra gerçekleştiği, kaybın tam mı kısmi mı olduğu ve navlun türü ayrı ayrı belirlenmelidir. Yükün zıyaı ile taşıyanın zıya nedeniyle tazminat sorumluluğu aynı soru değildir; biri sözleşmenin/navlunun akıbetini, diğeri zarar sorumluluğunu ilgilendirir.
İspat bakımından yük miktarı, tartı ve sayım kayıtları birlikte incelenmelidir. Yüklenen miktar, zayi miktar, olay tarihi, teslim edilen bakiye ve navlun hesabı aynı kronolojide gösterilmelidir. M.1199 ile bağlantılı istisna veya özel sonuç varsa ayrı satırda belirtilmelidir.
Talep yönünden: “TTK m.1199/3 hangi hâllerde uygulanır?” başlığında navlun veya başka alacak ileri sürülüyorsa tam/kısmi zıya ayrımı ve kanunun saklı tuttuğu m.1199 sonuçları hesap cetvelinde açıkça gösterilmelidir. Zayi eşya için tazminat hesabı navlun hesabıyla birleştirilmemelidir.
Tam navlun ile hasar tazminatı birlikte nasıl değerlendirilir?
Taşıyanın tam navlun istemesi, zayi olan yük kısmı için tazminat sorumluluğunun bulunmadığı anlamına gelmez. Eğer taşıyan TTK m.1178 ve devamına göre zıya nedeniyle sorumluysa taşıtan veya hak sahibi tazminat talep edebilir; iki alacak ayrı hesaplanır ve varsa takas koşulları ayrıca incelenir.
TTK m.1217 uygulanırken zıyanın yolculuk başladıktan sonra gerçekleştiği, kaybın tam mı kısmi mı olduğu ve navlun türü ayrı ayrı belirlenmelidir. Yükün zıyaı ile taşıyanın zıya nedeniyle tazminat sorumluluğu aynı soru değildir; biri sözleşmenin/navlunun akıbetini, diğeri zarar sorumluluğunu ilgilendirir.
İspat bakımından m.1199 navlun/zıya hesapları birlikte incelenmelidir. Yüklenen miktar, zayi miktar, olay tarihi, teslim edilen bakiye ve navlun hesabı aynı kronolojide gösterilmelidir. M.1199 ile bağlantılı istisna veya özel sonuç varsa ayrı satırda belirtilmelidir.
Savunma yönünden: “Tam navlun ile hasar tazminatı birlikte nasıl değerlendirilir?” konusunda itiraz eden taraf zıyanın kapsamı, nedeni, zamanı veya m.1199’daki özel hükmün uygulanmasına ilişkin somut belge sunmalıdır. ‘Yük eksik geldi’ ifadesi tek başına navlun sonucunu belirlemez.
Götürü navlun ve m.1199/1 bağlantısı nasıl kurulur?
M.1199/1 götürü navlunda zayi olan kısım oranında indirim gibi özel sonuçlar içerdiğinden m.1217 uygulamasında zıyanın niteliği ve navlun türü dikkatle karşılaştırılmalıdır. Kanun maddeleri olayın sebebi ve zamanına göre birlikte okunmalıdır; tek cümlelik ‘tam navlun’ genellemesi yeterli değildir.
TTK m.1217 uygulanırken zıyanın yolculuk başladıktan sonra gerçekleştiği, kaybın tam mı kısmi mı olduğu ve navlun türü ayrı ayrı belirlenmelidir. Yükün zıyaı ile taşıyanın zıya nedeniyle tazminat sorumluluğu aynı soru değildir; biri sözleşmenin/navlunun akıbetini, diğeri zarar sorumluluğunu ilgilendirir.
İspat bakımından ihtar, sona erme ve tahsil yazışmaları birlikte incelenmelidir. Yüklenen miktar, zayi miktar, olay tarihi, teslim edilen bakiye ve navlun hesabı aynı kronolojide gösterilmelidir. M.1199 ile bağlantılı istisna veya özel sonuç varsa ayrı satırda belirtilmelidir.
Talep yönünden: “Götürü navlun ve m.1199/1 bağlantısı nasıl kurulur?” başlığında navlun veya başka alacak ileri sürülüyorsa tam/kısmi zıya ayrımı ve kanunun saklı tuttuğu m.1199 sonuçları hesap cetvelinde açıkça gösterilmelidir. Zayi eşya için tazminat hesabı navlun hesabıyla birleştirilmemelidir.
Kısmi zıya hesabı hangi belgelerle yapılır?
Hesapta yüklenen miktar, zayi kısım, teslim edilen miktar, zıya zamanı ve nedeni, navlun türü ve varsa tazminat talebi ayrı satırlarda gösterilmelidir. Terminal tally, konişmento, survey ve tartı kayıtları miktar farkını doğrulamalıdır.
TTK m.1217 uygulanırken zıyanın yolculuk başladıktan sonra gerçekleştiği, kaybın tam mı kısmi mı olduğu ve navlun türü ayrı ayrı belirlenmelidir. Yükün zıyaı ile taşıyanın zıya nedeniyle tazminat sorumluluğu aynı soru değildir; biri sözleşmenin/navlunun akıbetini, diğeri zarar sorumluluğunu ilgilendirir.
İspat bakımından dava, icra ve bilirkişi hesapları birlikte incelenmelidir. Yüklenen miktar, zayi miktar, olay tarihi, teslim edilen bakiye ve navlun hesabı aynı kronolojide gösterilmelidir. M.1199 ile bağlantılı istisna veya özel sonuç varsa ayrı satırda belirtilmelidir.
Savunma yönünden: “Kısmi zıya hesabı hangi belgelerle yapılır?” konusunda itiraz eden taraf zıyanın kapsamı, nedeni, zamanı veya m.1199’daki özel hükmün uygulanmasına ilişkin somut belge sunmalıdır. ‘Yük eksik geldi’ ifadesi tek başına navlun sonucunu belirlemez.
Yanlış yorumlardan kaçınma
En sık hata, kısmi zıya görülür görülmez navlunu zayi oranında otomatik azaltmaktır. M.1217 kural olarak tam navlun öngörür; ancak m.1199’un özel hükümleri ayrıca kontrol edilmelidir. İkinci hata tam navlun borcunu, taşıyanın zıya tazminatı sorumluluğunun olmadığı şeklinde yorumlamaktır.
Kısmi zıya dosyasında önce yükleme ve teslim miktarları tek ölçü biriminde karşılaştırılmalı, kaybın teknik nedeni belirlenmeli ve navlun türü tespit edilmelidir. M.1199 bağlantısı açıklandıktan sonra navlun hesabı; varsa hasar veya zıya tazminatı ise ayrı cetvelde hazırlanmalıdır.
Mersin Limanı uygulaması
Mersin varışlı dökme, sıvı veya konteyner yüklerinde terminal tally ile gemi/çıkış limanı kayıtları arasında fark oluşabilir. Bu farkın denizde kısmi zıya mı, doğal fire mi yoksa ölçüm farkı mı olduğu belirlenmeden m.1217 tam navlun kuralına doğrudan geçilmemelidir.
Mersin varışlı taşımalarda yükün sefer içinde zayi olup olmadığı ile boşaltma veya terminal aşamasındaki eksiklik ayrılmalıdır. Gemi manifesti, draft survey, terminal tally ve teslim kayıtları birlikte okunmadan navlun sonucu kurulması doğru değildir.
Kontrol listesi
- Yüklenen miktarı belirleyin.
- Teslim edilen miktarı belirleyin.
- Kısmi zıya miktarını hesaplayın.
- Zıya tarihini yolculuk başlangıcıyla karşılaştırın.
- Zıya nedenini teknik olarak tespit edin.
- Navlun türünü belirleyin.
- M.1199/1-3 özel sonuçlarını kontrol edin.
- Tam navlun hesabını sözleşmeye göre yapın.
- Tazminat talebini ayrı hesaplayın.
- Miktar ve ödeme belgelerini dosyalayın.
Sık Sorulan Sorular
Kısmi zıya sözleşmeyi bitirir mi?
Hayır.
Tam navlun ödenir mi?
M.1217 kural olarak tam navlun öngörür.
Zayi kısım hiç taşınmadıysa?
Maddenin özel kuralı yine dikkate alınır.
Yolculukta yük çıkarıldıysa?
Kısmi zıya şartlarında sözleşme ve tam navlun kuralı devam edebilir.
Doğal fire?
M.1199/2 ayrıca uygulanır.
Canlı hayvan ölümü?
M.1199/3 ayrıca uygulanır.
Tam navlun taşıyanı tazminattan kurtarır mı?
Hayır.
Tazminat ayrı mı hesaplanır?
Evet.
Tam zıya olursa?
TTK m.1216 uygulanır.
Resmî metin nerede?
Mevzuat Bilgi Sistemi’nde.
Resmî kaynak
Mevzuat Bilgi Sistemi – 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu üzerinden TTK m.1217 ve TTK m.1199 kontrol edilebilir.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
