Yurt Dışına Dönen Hasta Türkiye’den Online Kontrol Muayenesi Alabilir mi? 2026

Online Kontrol Mümkün, Fakat Kurallı Bir Sağlık Hizmetidir

Sağlık turizmi hastasının ülkesine döndükten sonra ameliyat kontrolü, yara değerlendirmesi, laboratuvar sonucunun yorumlanması, kronik hastalık takibi veya ikinci görüş ihtiyacı devam edebilir. Mevzuat bunu yasaklamaz; aksine uzaktan sağlık hizmetinin hangi şartlarla sunulacağını ayrıntılı biçimde düzenler.

10 Şubat 2022 tarihli Yönetmelik m.7; uzaktan sağlık hizmetine elverişli olmak kaydıyla uzaktan muayene, tıbbi gözlem, izlem ve takip, teşhis edilmiş hastalıkların kontrolü, tıbbi danışmanlık, konsültasyon ve ikincil görüş verilmesine izin verir. Gerektiğinde hastaya sağlık kuruluşuna fizikî olarak başvurması önerilir.

1. Sağlık Turizminde Online Kontrolün Hukuki Dayanağı

2025 Sağlık Turizmi Yönetmeliği m.6/1-d, uluslararası sağlık turizmi alanında yetkili sağlık tesislerinin 10.02.2022 tarihli Uzaktan Sağlık Hizmetlerinin Sunumu Hakkında Yönetmelik kapsamında uzaktan sağlık hizmeti verebileceğini düzenler. Sağlık tesisi, uzaktan sağlık hizmeti sunduğunu Sağlık Bakanlığının sağlık turizmi portalı üzerinden ilan edebilir.

2022 tarihli Uzaktan Sağlık Yönetmeliği m.15 de uluslararası sağlık turizmi yetki belgesi almış sağlık tesislerince ilgili mevzuat çerçevesinde uluslararası sağlık turizmi ve turistin sağlığı kapsamında uzaktan sağlık hizmeti verilebileceğini açıkça kabul eder.

Bu iki düzenleme birlikte uygulandığında, yabancı ülkede bulunan hastanın Türkiye’deki yetkili sağlık kuruluşundan uzaktan takip alması mevzuata uygundur; fakat hizmetin tesisin faaliyet izni ve tescilli sistem şartları içinde sunulması gerekir.

2. Hangi Sağlık Hizmetleri Uzaktan Verilebilir?

Uzaktan Sağlık Yönetmeliği m.7, hizmetin niteliği uzaktan sunuma elverişli olmak şartıyla geniş bir liste düzenler. Hasta uzaktan sağlık hizmetinin elverdiği ölçüde muayene edilebilir; tıbbi gözlem, izlem ve takip yapılabilir; teşhis edilmiş hastalıklar kontrol edilebilir; tıbbi danışmanlık, konsültasyon ve ikincil görüş verilebilir.

Ayrıca kronik hastalıkların uzaktan yönetimi, kan şekeri ve kan basıncı gibi klinik parametrelerin izlenmesi, tedavi ve ilaç yönetimi, psikososyal destek, ileri yaş veya yüksek riskli kişilerin değerlendirilmesi ve giyilebilir cihazlardan gelen sağlık verilerinin takibi de düzenlenmiştir.

Sağlık turizmi hastası açısından en sık kullanım alanı ameliyat sonrası kontrol, yara fotoğrafı/değerlendirmesi, laboratuvar sonucunun yorumlanması ve yeniden fizikî muayene gerekip gerekmediğinin belirlenmesidir. Ancak uzaktan muayene ile güvenli biçimde değerlendirilemeyecek bulgu varsa fizikî başvuru gerekir.

3. Her Klinik Online Muayene Yapabilir mi?

Hayır. Uzaktan Sağlık Yönetmeliği m.8, uzaktan sağlık hizmeti sunmak isteyen sağlık tesisine gerekli şartları sağlaması halinde Bakanlıkça uzaktan sağlık hizmeti faaliyet izin belgesi verilmesini öngörür. Faaliyet izni, sağlık tesisinin mevcut faaliyet izin belgesine işlenir ve izin belgesinde faaliyet alanı ile sınırları belirtilir.

Sağlık tesisi Bakanlıktan izin almadan uzaktan sağlık hizmeti sunamaz. Yönetmelik m.14/a bu yasağı açıkça düzenler. Ayrıca sağlık tesisi yetkili olmadığı alanda uzaktan hizmet veremez ve adına çalışma belgesi düzenlenmemiş sağlık meslek mensubu üzerinden uzaktan hizmet sunamaz.

Bu nedenle yurt dışındaki hasta “doktorumuz sizi Zoom’dan arayacak” açıklamasıyla yetinmemeli; sağlık tesisinin uzaktan sağlık hizmeti faaliyet izni ve görüşmeyi yapacak hekimin kimliği konusunda bilgi istemelidir.

4. WhatsApp, Zoom veya Sıradan Video Araması Yeterli midir?

Mevzuata uygun uzaktan sağlık hizmeti için sıradan görüntülü görüşme uygulaması tek başına yeterli değildir. Yönetmelik m.4 ve m.5, uzaktan sağlık bilgi sistemini Bakanlık tarafından üretilen veya Bakanlıkça tescil edilerek kullanımı onaylanan, yazılı-sesli-görüntülü iletişime imkân veren güvenli yazılım olarak tanımlar. Tescili yapılmamış sistem uzaktan sağlık hizmeti sunumunda kullanılamaz.

Sistem ayrıca yapılan işlemlerin sağlık tesisinin bilgi yönetim sistemine bildirilmesine ve aktarılmasına imkân verecek şekilde geliştirilir. Bu düzenleme, online muayenenin kayıt dışı bir sohbet değil, sağlık hizmetinin parçası olduğunu gösterir.

Hasta bakımından en güvenli uygulama, sağlık tesisinin resmi randevu kanalı üzerinden verilen ve kimlik doğrulaması içeren uzaktan sağlık görüşmesidir.

5. Online Kontrol Öncesinde Hasta Hangi Konularda Bilgilendirilmelidir?

Uzaktan Sağlık Yönetmeliği m.9 ayrıntılı bilgilendirme yükümlülüğü getirir. Hasta görüşme başlamadan önce, hizmeti sunacak sağlık meslek mensubunun kimliği ve varsa uzmanlığı, sağlık meslek mensubuyla fiziksel olarak aynı ortamda bulunmayacağı, uzaktan hizmetin yüz yüze sağlık hizmetinin muadili olamayacağı ve uygulamalı tedaviden farklı olduğu konusunda bilgilendirilmelidir.

Ayrıca devam eden tedavinin uzaktan hizmet nedeniyle aksatılamayacağı; acil tıbbi durumda en yakın acil servise başvurulması gerektiği; uzaktan hizmetin ücreti, kapsamı ve sigorta tarafından karşılanıp karşılanmadığı açıklanmalıdır.

Bilgilendirme hastanın anlayabileceği sade dille yapılmalıdır. Yabancı hasta için bu koşul özellikle önemlidir. Sağlık turizmi tesisinin yabancı dil koordinasyonu ile uzaktan sağlık hizmetindeki sade ve anlaşılır bilgilendirme yükümlülüğü birlikte uygulanır.

6. Online Muayenede Kimlik Doğrulama Zorunlu mudur?

Evet. Yönetmelik m.10 sağlık tesisine uzaktan hizmet alan kişinin kimliğini doğrulamaya yönelik gerekli tedbirleri alma yükümlülüğü getirir. Sağlık tesisi ikinci bir kimlik doğrulama yöntemi kullanabilir.

Sağlık meslek mensubu, hastadan resmî kimlik belgesini kamera üzerinden göstermesini isteyebilir. Hastanın kimliğinden şüphe duyulursa ek doğrulama talep edilebilir; kimlik doğrulanmazsa uzaktan hizmet verilmeyebilir veya başlamış hizmet sonlandırılabilir.

Yurt dışındaki hasta bu nedenle pasaport veya uygun resmî kimlik belgesini görüşme sırasında hazır bulundurmalıdır. Başka bir aile üyesinin hastanın yerine bağlanması, sağlık ve mahremiyet açısından kimlik sorununa yol açar.

7. Online Kontrol Görüşmesi Kaydedilebilir mi?

Kural olarak tarafların açık rızası olmadan ses veya görüntü kaydı alınamaz. Uzaktan Sağlık Yönetmeliği m.9/g ve m.12/3 bunu açıkça düzenler. Hizmet sırasında fotoğraf çekilmesi de açık rıza olmaksızın yasaktır.

Her iki tarafın açık rızası varsa görüntülü veya sesli kayıt alınabilir. Yönetmelik m.12/4’e göre bu kayıtlar uzaktan sağlık hizmeti veren sağlık tesisinde veya Bakanlığın izin verdiği güvenli veri merkezlerinde saklanır. Uzaktan sağlık hizmetine ilişkin bu ses/görüntü kayıtları on iki aydan fazla saklanamaz ve süre sonunda ayrıca bildirim yapılmadan silinir.

Bu hüküm, tıbbi dosyanın bütün kayıtlarının 12 ayda silineceği anlamına gelmez. On iki aylık süre, açık rıza ile alınan ses/görüntü kaydına ilişkindir. Sağlık hizmetinin tıbbi kayıtları kendi mevzuatındaki saklama kurallarına tabidir.

8. Yurt Dışındaki Hastanın Sağlık Verilerini Kim Korur?

Uzaktan Sağlık Yönetmeliği m.12/1, uzaktan sağlık hizmetinde hasta mahremiyeti ve kişisel verilerin korunmasından hizmeti veren sağlık tesisi ile sağlık meslek mensubunu sorumlu tutar. Veri sorumlusu ve veri işleyenler 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanununa ve ilgili mevzuata uygun işlem yapmak, teknik-idari güvenlik önlemlerini almak ve aydınlatma yükümlülüğünü yerine getirmek zorundadır.

Uzaktan sağlık hizmeti sırasında elde edilen kişisel veriler, ilgili mevzuat dışında işlenemez ve aktarılamaz. Görüşme sırasında üçüncü bir kişinin hastayı veya sağlık meslek mensubunu duyabileceği/görebileceği ortam varsa tarafların karşı tarafı bilgilendirmesi gerekir.

Yabancı ülkedeki hasta kendi bulunduğu ortamda mahremiyeti de sağlamalıdır. Ortak ofis, otel lobisi veya kalabalık alan gibi üçüncü kişilerin görüşmeyi duyacağı ortamlarda sağlık bilgileri ifşa olabilir.

9. Acil Durumda Online Kontrol Yeterli midir?

Hayır. Yönetmelik m.9/e, hastaya acil tıbbi durumlarda uzaktan sağlık hizmeti yerine en yakın acil servise başvurması gerektiğinin açıklanmasını zorunlu tutar. Uzaktan sağlık hizmeti, acil sağlık hizmetinin alternatifi değildir.

Ameliyat sonrası yoğun kanama, solunum güçlüğü, bilinç kaybı, ciddi enfeksiyon bulguları veya hızla kötüleşen tablo varsa hasta önce bulunduğu ülkedeki acil sağlık sistemine başvurmalıdır. Türkiye’deki doktorun çevrim içi yanıtını beklemek acil müdahaleyi geciktirmemelidir.

Uzaktan hekim, görüşmede fizikî değerlendirme gerektiğine karar verirse hastayı bulunduğu yerde sağlık kuruluşuna yönlendirebilir. Bu yönlendirme uzaktan hizmetin yetersizliği değil, mevzuatın öngördüğü güvenli sınırdır.

10. Online Kontrolde E-Reçete veya E-Rapor Düzenlenebilir mi?

Uzaktan Sağlık Yönetmeliği m.7/1-g, hekim tarafından değerlendirilen kişiye hekimince e-reçete ve e-rapor tanzim edilebileceğini düzenler. Ancak belgenin yabancı ülkede kullanılıp kullanılamayacağı o ülkenin ilaç, reçete ve sağlık mevzuatına bağlıdır.

Türkiye’de düzenlenen elektronik reçetenin Almanya, Hollanda veya başka ülkede doğrudan eczane tarafından kabul edileceği varsayılmamalıdır. Hasta ülkesindeki hekim veya eczacıya sunmak üzere tıbbi özet ve ilaç etken maddesi bilgisini de istemelidir.

Kontrollü ilaçlar, özel reçete türleri ve ülkeye özgü ilaç kısıtlamaları ayrıca incelenir.

11. Uzaktan Kontrol Uyuşmazlığında Hangi Kayıtlar Önemlidir?

• Uzaktan sağlık randevu kaydı ve görüşme tarihi,
• Sağlık tesisinin faaliyet izin bilgisi,
• Görüşmeyi yapan sağlık meslek mensubunun adı ve uzmanlığı,
• Görüşme öncesi bilgilendirme metni,
• Kimlik doğrulama kaydı,
• Tıbbi değerlendirme, öneri, e-reçete ve e-rapor,
• Sisteme yüklenen fotoğraf, tetkik ve ölçüm kayıtları,
• Yüz yüze başvuru veya acil servis yönlendirmesi,
• Ücret/fatura belgesi,
• Varsa açık rıza ile alınmış ses-görüntü kaydına ilişkin onay.

Uzaktan görüşme sonrasında hastaya verilen öneri ile sonraki tıbbi olay arasında uyuşmazlık varsa zaman çizelgesi belirleyicidir. Hastanın hangi şikâyeti ne zaman bildirdiği ve hekimin hangi öneriyi ne zaman verdiği sistem kayıtlarından tespit edilmelidir.

12. Yurt Dışından Online Kontrol İçin Kontrol Tablosu

Sık Sorulan Sorular

Hukukçu İncelemesi ve E-E-A-T

Resmî Kaynaklar ve İlgili İçerikler

2025 Sağlık Turizmi Yönetmeliği · Uzaktan Sağlık Hizmetlerinin Sunumu Hakkında Yönetmelik

Yurt dışındaki hastanın tıbbi dosya hakkı · Sağlık turizmi yetki belgesi kontrolü

Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu

Yurt dışındaki kişilerin Türkiye’deki sağlık turizmi ve özel hukuk uyuşmazlıkları Mersin’deki ofisimizden takip edilmektedir. İhsaniye Mahallesi, 4903. Sokak, Profit İş Merkezi No:23, Kat:3, Daire:14, 33070 Akdeniz/Mersin.

Ofis konumunu Google Haritalar’da açın