Yurt Dışında Cezaevindeki Türk Hükümlü Türkiye’ye Nasıl Nakledilir? 6706 m.30-31 | 2026
Kısa ve Net Cevap
Hükümlü Nakli Nedir?
Hükümlü nakli, bir devlette kesinleşmiş hürriyeti bağlayıcı cezayı infaz eden hükümlünün, cezasının tamamının veya bakiye kısmının başka bir devlette infaz edilmesi için iki devletin anlaşması ve kural olarak hükümlünün rızasıyla diğer devlete gönderilmesidir. Amaç mahkûmiyet hükmünü ortadan kaldırmak değil, cezanın infaz yerini değiştirmektir.
Türkiye bakımından temel ulusal düzenleme 6706 sayılı Cezaî Konularda Uluslararası Adlî İş Birliği Kanunu’dur. Yabancı devlette bulunan hükümlünün Türkiye’ye nakli m.30, Türkiye’de cezanın infazı m.31’de düzenlenir. Bunun yanında Türkiye ile ilgili devlet arasında yürürlükte bulunan ikili anlaşmalar, Hükümlülerin Nakline Dair Sözleşme ve diğer uygulanabilir milletlerarası düzenlemeler de dosyaya göre dikkate alınır.
Adalet Bakanlığı Dış İlişkiler ve Avrupa Birliği Genel Müdürlüğü bu alanda merkezî makam işlevini yürütür. Bakanlığın 20 Kasım 2024 tarihli 185 sayılı “Hükümlü Nakli Konusunda Adlî Mercîlerimizce Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar” Genelgesi de güncel uygulamada süreç yönetimi bakımından önemlidir.
Nakil, yabancı mahkûmiyet kararının Türkiye’de yeniden yargılanması anlamına gelmez. Hükmün esası yabancı devlete aittir; Türkiye’ye nakil kabul edildiğinde infazın Türk kanunlarına göre nasıl yürütüleceği belirlenir.
6706 m.30’a Göre Türkiye’ye Hükümlü Naklinin Şartları
6706 m.30/1 beş temel koşulu birlikte arar. İlk şart, hükümlünün Türk vatandaşı olması veya Türkiye ile güçlü sosyal bağlarının bulunmasıdır. Türk vatandaşı bakımından vatandaşlık kayıtları temel belgedir. Türk vatandaşı olmayan kişi ise Türkiye ile güçlü sosyal bağını somut belgelerle ortaya koymalıdır.
İkinci şart hükümlünün veya kanuni temsilcisinin nakle rıza göstermesidir. Hükümlü nakli, kişiyi iradesi dışında ceza infazı için başka ülkeye gönderme mekanizması değildir. Rıza belgesi dosyanın temel evrakları arasındadır.
Üçüncü şart mahkûmiyet kararının kesinleşmiş olmasıdır. Yabancı ülkede istinaf veya temyiz süreci devam eden ve henüz kesinleşmemiş hüküm, m.30’daki hükümlü nakli mekanizmasının konusu değildir.
Dördüncü şart çift suçluluktur. Mahkûmiyet kararına konu fiilin Türk hukukuna göre de suç teşkil etmesi gerekir. Yabancı devlette suç sayılan fiil Türkiye’de suç oluşturmuyorsa m.30 şartı gerçekleşmez.
Beşinci şart, merkezî makamlarca aksi kararlaştırılmadıkça talep tarihinde hükümlünün ceza infaz kurumunda infazı gereken en az altı ay hapis cezasının bulunmasıdır. Bu süre hesabı yabancı devletin infaz belgesi ve kalan ceza kayıtları üzerinden yapılır.
En Az 6 Ay Bakiye Ceza Şartı Nasıl Hesaplanır?
Kanun, talep tarihinde hükümlünün ceza infaz kurumunda infazı gereken en az altı aylık hapis cezası bulunmasını esas alır. Bu nedenle yalnız hükmedilen toplam ceza değil, nakil talebi yapıldığı tarihte fiilen geriye kalan infaz süresi önemlidir.
Örneğin yabancı mahkeme dört yıl hapis cezası vermiş ancak talep tarihinde koşullu salıverilme ve mahsuplar dikkate alındığında infaz kurumunda yalnız üç ay kalmışsa kural olarak altı aylık eşik karşılanmaz. Buna karşılık merkezî makamlar somut dosyada aksi yönde anlaşma yapabilirse kanun bu istisna kapısını açık bırakır.
Bakiye süre belgesi yabancı ceza infaz makamından alınır. Tutukluluk mahsubu, iyi hâl, şartlı salıverme veya yabancı infaz hukukuna özgü kurumlar nedeniyle toplam mahkûmiyet süresi ile fiilî bakiye süre farklı olabilir.
Başvuru geciktikçe bakiye sürenin altı ayın altına düşmesi riski vardır. Bu nedenle hükümlü ve ailesi nakil düşünüyorsa dosya hazırlığını infazın son dönemine bırakmamalıdır.
Çift Suçluluk Şartı Ne Demektir?
6706 m.30/1-ç uyarınca yabancı mahkûmiyet kararına konu fiil Türk hukukuna göre de suç oluşturmalıdır. Burada iki ülkedeki suç adlarının birebir aynı olması şart değildir; fiilin özünün Türk ceza hukukunda da cezalandırılabilir olması gerekir.
Örneğin yabancı ülkede farklı başlık altında düzenlenen malvarlığına karşı suç, fiilin unsurları Türk hukukunda hırsızlık, dolandırıcılık veya güveni kötüye kullanma suçuna karşılık geliyorsa çift suçluluk değerlendirmesi yapılabilir. Yabancı ülkede idari veya ahlaki ihlal sayılan ancak Türkiye’de suç olmayan fiil bakımından şart gerçekleşmez.
Çift suçluluk incelemesinde yabancı kararın yalnız hüküm fıkrası değil, maddi olay anlatımı ve uygulanan yabancı kanun maddeleri önemlidir. Bu nedenle m.30/2 yabancı kanun maddelerinin metninin de dosyaya alınmasını öngörür.
Türkiye’ye Nakil Talebini Kim Yapabilir?
6706 m.30/2 hükümlü, kanuni temsilcisi veya yakını tarafından Türkiye’ye nakil talebinde bulunulabileceğini açıkça düzenler. Bu nedenle süreç yalnız hükümlünün cezaevinden şahsen başlatabileceği bir yol değildir.
Hükümlünün eşi, çocuğu, anne-babası veya ilgili yakını Türkiye’de avukat aracılığıyla dosyanın hukuki hazırlığını yapabilir. Ancak hükümlünün rızası, kanunun ayrı bir maddi şartıdır; yakının başvuru yapması bu rızanın yerine geçmez.
Başvuru, merkezî makam sistemi içinde Adalet Bakanlığı Dış İlişkiler ve Avrupa Birliği Genel Müdürlüğü üzerinden yürütülür. Yabancı devletin kendi merkezî makamı ve ceza infaz idaresi de sürece dâhildir.
Avukat başvurunun aşamalarını takip edebilir, eksik belgelerin tespitini yapabilir ve Türk hukuku bakımından infaz hesabını değerlendirebilir. Ancak iki devletin ve hükümlünün kabulünü gerektiren uluslararası süreçte avukatın tek taraflı işlemi nakli garanti etmez.
6706 m.30/2’ye Göre Hangi Belgeler Gerekir?
Kanun, Türkiye’ye nakil talebi üzerine yabancı devlet makamlarından alınması gereken temel belgeleri sayar. Bunların başında mahkûmiyet kararının onaylı sureti gelir. Kararın kesinleşmiş olduğunun ve hükmün içeriğinin denetlenebilmesi gerekir.
İkinci belge grubu, hükme esas alınan yabancı kanun maddelerinin metnidir. Çift suçluluk ve Türkiye’de infaz uyarlaması için bu metinler gereklidir.
Üçüncü belge, hükümlünün veya kanuni temsilcisinin nakle rıza gösterdiğini kanıtlayan belgedir. Rıza açık ve dosyaya bağlanabilir olmalıdır.
Dördüncü belge, infaz edilmesi gereken cezayı gösteren kayıttır. Hükümlünün ne kadar süre cezaevinde kaldığı, ne kadar cezasının kaldığı ve yabancı infaz rejimindeki ilgili kayıtlar bu başlıkta değerlendirilir.
Gerekli görülürse hükümlünün sağlık durumunu gösteren tıbbi raporlar ile hastalık varsa tedavi tavsiyelerini içeren belgeler de istenir. Özellikle sürekli tedavi, ilaç veya özel bakım gereken hükümlülerde sağlık dosyasının eksiksiz aktarılması önemlidir.
Kanun ayrıca gerekli görülmesi hâlinde bu belgelerin tercümelerinin talep edileceğini düzenler. Uygulamada merkezî makamlar arası dosyanın Türkçe ve yabancı dil evrakı usulüne uygun hazırlanır.
Adalet Bakanlığı ve Merkezî Makam Süreci Nasıl İşler?
Adalet Bakanlığı Dış İlişkiler ve Avrupa Birliği Genel Müdürlüğünün güncel uygulama açıklamasına göre süreç, talep ve belgelerin toplanmasıyla başlar. Yabancı hüküm devletinden m.30/2’deki belgeler ve tercümeleri temin edilir.
Belgeler tamamlandıktan sonra nakil şartlarının gerçekleşip gerçekleşmediği merkezî makam olan Adalet Bakanlığınca değerlendirilir. Türk vatandaşlığı veya güçlü sosyal bağ, rıza, kesinleşmiş hüküm, çift suçluluk ve bakiye ceza şartı bu aşamada incelenir.
Değerlendirme olumluysa nakil için Adalet Bakanı onayı alınır. 6706 m.30/4 açıkça hükümlülerin nakline Adalet Bakanının karar vereceğini düzenler.
Türkiye’de uygulanacak infaz süresi belirlenerek hükümlüye ve yabancı makamlara bildirilir. Hükümlü ile yabancı devletin nakli kabul etmesi üzerine teslim ve seyahat organizasyonu İçişleri Bakanlığı ve ilgili adli makamlarla koordinasyon içinde yürütülür.
Nakil tamamlandığında hükümlü ilgili Cumhuriyet başsavcılığına teslim edilir ve ceza infaz kurumunda Türk infaz hukukuna göre cezanın yerine getirilmesine başlanır.
Türkiye’ye Nakledilen Hükümlünün Cezası Nasıl İnfaz Edilir?
6706 m.31/2 temel kuralı koyar: hükümlü hakkında verilen mahkûmiyet kararı Türk kanunlarına göre infaz edilir. Bu nedenle koşullu salıverilme, denetimli serbestlik ve ceza infaz kurumuna ilişkin uygulamalar Türk infaz hukukuna göre değerlendirilir.
Ancak hükmün esasına ilişkin talepler, hükmü veren yabancı devlet mahkemelerine aittir. 6706 m.31/3, mahkûmiyetin esasına taalluk eden taleplerin hükmün esası hakkında karar veren devlet mahkemelerine yapılabileceğini düzenler. Türkiye yabancı mahkûmiyetin esasını yeniden yargılayan temyiz mercii değildir.
İnfaz sırasında hükmün verildiği devlette veya Türkiye’de genel ya da özel af kabul edilmesi veya suç/cezayı ortadan kaldıran yahut hafifleten bir sebep ortaya çıkması hâlinde m.31/4 uyarınca hükümlünün bulunduğu yer ağır ceza mahkemesi hukuki durum hakkında karar verir.
Yabancı mahkemenin hükmettiği ceza Türk hukukundaki üst sınırlarla ve infaz sistemiyle bağdaşmıyorsa uygulanacak infaz süresi merkezî makam ve adli makamlarca kanuni çerçevede belirlenir. Dosyada yabancı müddetname ve Türk infaz hesabı birlikte kontrol edilir.
Nakil Talebi Hangi Hâllerde Reddedilebilir?
6706 m.30/3, şartların bulunmaması hâlinde nakil talebinin reddedilebileceğini düzenler. Türk vatandaşlığı/güçlü sosyal bağ, rıza, kesin hüküm, çift suçluluk veya bakiye ceza şartlarından biri yoksa talep olumlu sonuçlanmaz.
Kanun ayrıca naklin hükümlünün sosyal rehabilitasyonuna katkı sağlamayacağının, ceza adaletinin amaçlarına hizmet etmeyeceğinin veya Türkiye’nin millî güvenliği ile temel çıkarlarına uygun düşmeyeceğinin anlaşılması hâlinde de Merkezî Makama ret yetkisi verir.
Dolayısıyla şartların biçimsel olarak tamamlanması nakli otomatik bir hak hâline getirmez. Merkezî makamın değerlendirmesi ve yabancı devletin kabulü gerekir.
Red gerekçesi dosya bazında incelenmelidir. Eksik belge nedeniyle süreç tamamlanmamışsa belge tamamlama ile maddi şartların yokluğu nedeniyle verilen ret aynı şey değildir.
Hükümlü ve Ailesi İçin Başvuru Kontrolü
- Mahkûmiyet kararının kesinleştiğini doğrulayın.
- Hükümlünün Türk vatandaşlığı veya Türkiye ile güçlü sosyal bağını belgeleyin.
- Hükümlünün açık rızasını hazırlayın.
- Yabancı karar ve uygulanan kanun maddelerini temin edin.
- Talep tarihindeki bakiye ceza süresini gösteren resmî belgeyi alın.
- Fiilin Türk hukukunda da suç oluşturup oluşturmadığını inceleyin.
- Sağlık durumu varsa güncel tıbbi kayıtları toplayın.
- Belgelerin gerekli tercümelerini hazırlayın.
- Adalet Bakanlığı merkezî makam sürecini takip edin.
- Nakil sonrası Türk infaz hukukuna göre müddetnameyi kontrol edin.
Türkiye Geneli ve Mersin Uygulaması
Hükümlü nakli uluslararası ve merkezî makam üzerinden yürüyen bir süreçtir; Türkiye’de tek bir şehir mahkemesine bağlı değildir. Hükümlünün ailesi Mersin’de veya başka şehirde yaşıyor olabilir. Dosyanın hukuki hazırlığı, belge analizi ve Bakanlık süreci avukat aracılığıyla takip edilebilir.
Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosunun tek fiziksel ofisi Mersin’dedir. Yurt dışındaki hükümlüler ve aileleriyle ilgili uluslararası adli iş birliği dosyaları, yetkili kurum ve adli makamlar nezdinde Mersin’den koordine edilebilir.
Sık Sorulan Sorular
Yabancı ülkede hapis yatan her Türk Türkiye’ye getirilebilir mi?
Hayır. 6706 m.30’daki şartların birlikte bulunması, yabancı devletin ve Türkiye’nin kabulü gerekir.
Türk vatandaşı olmak şart mı?
Kanun Türk vatandaşı olmayı veya Türkiye ile güçlü sosyal bağ bulunmasını alternatif olarak düzenler.
Hükümlünün rızası gerekli mi?
Evet. Hükümlünün veya kanuni temsilcisinin nakle rıza göstermesi temel şarttır.
Kararın kesinleşmesi gerekir mi?
Evet. 6706 m.30 kesinleşmiş mahkûmiyet kararı arar.
Kalan cezanın en az kaç ay olması gerekir?
Merkezî makamlar aksini kararlaştırmadıkça talep tarihinde ceza infaz kurumunda infazı gereken en az altı ay hapis cezası bulunmalıdır.
Yabancı ülkedeki suç Türkiye’de suç değilse nakil olur mu?
6706 m.30 çift suçluluk şartı arar; fiilin Türk hukukuna göre de suç oluşturması gerekir.
Aile başvuru yapabilir mi?
Evet. Hükümlü, kanuni temsilcisi veya yakını Türkiye’ye nakil talebinde bulunabilir; hükümlünün rızası ayrıca gerekir.
Nakle kim karar verir?
6706 m.30/4 uyarınca Adalet Bakanı karar verir.
Türkiye’ye gelince ceza yeniden yargılanır mı?
Hayır. Hükmün esası yabancı devlete aittir; cezanın infazı Türk kanunlarına göre yürütülür.
Koşullu salıverilme hangi ülke hukukuna göre hesaplanır?
Nakil sonrası infaz Türk kanunlarına göre yürütüldüğü için Türk infaz hukuku esas alınır; yabancı mahkûmiyetin esası ise yabancı devletin yetkisinde kalır.
Resmî Kaynaklar ve İlgili İçerikler
- Adalet Bakanlığı DİABGM – Hükümlü Nakli
- 6706 sayılı Cezaî Konularda Uluslararası Adlî İş Birliği Kanunu
- Adalet Bakanlığı
İlgili site içi içerikler: yurt dışındaki delillerin ceza dosyasına getirtilmesi, soruşturma veya kovuşturmanın yabancı devlete devri.
Bu içerik 12 Eylül 2026 tarihinde 6706 sayılı Kanun m.30-31, Adalet Bakanlığı DİABGM’nin güncel hükümlü nakli açıklaması ve 20.11.2024 tarihli 185 sayılı Genelge dikkate alınarak hazırlanmıştır.
Av. Halil BAKIRCI – Mersin Barosu Sicil No: 3472
(E-İMZALIDIR)
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
