Yurt Dışında İmzalanan Sözleşme Türkiye’de Damga Vergisine Tabi mi? 488 m.1 | 2026
Kısa ve Net Cevap
Yurt dışında düzenlenen bir sözleşme sırf yabancı ülkede imzalandığı için Türkiye’de kendiliğinden damga vergisine tabi olmaz. Ancak 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu m.1 uyarınca yabancı memlekette veya Türkiye’deki yabancı elçilik ve konsoloslukta düzenlenen kâğıt; Türkiye’de resmî daireye ibraz edilirse, üzerinde devir veya ciro işlemi yapılırsa ya da herhangi bir suretle Türkiye’de hükümlerinden faydalanılırsa o anda damga vergisinin konusu hâline gelir.
“Hükmünden faydalanma”; sözleşmede yazılı bir hak veya yükümlülüğe dayanılarak Türkiye’de hukuki, ticari veya mali sonuç yaratılmasıdır. Yabancı sözleşmeye dayanarak Türkiye’de ödeme yapılması, alacak talep edilmesi, muhasebe/vergi işlemi yürütülmesi, idari makama sunulması veya sözleşmedeki hakların Türkiye’de kullanılması bu test bakımından önemlidir. Belli para içeren ve (1) sayılı tablonun I/A-1 sırasında yer alan mukavelename, taahhütname ve temliknameler için 2026’da oran binde 9,48’dir; her bir kâğıt için 2026 azami damga vergisi 29.115.961,10 TL’dir. İstisnalar ayrıca kontrol edilir.
Damga Vergisi Kanunu m.1 yabancı sözleşmeleri nasıl düzenler?
488 sayılı Damga Vergisi Kanunu m.1’e göre Kanuna ekli (1) sayılı tabloda yazılı kâğıtlar damga vergisine tabidir. “Kâğıt” kavramı, yazılıp imzalanmak veya imza yerine geçen işaret konmak suretiyle düzenlenen ve herhangi bir hususu ispat veya belli etmek amacıyla ibraz edilebilen belgeleri kapsar. Elektronik imza kullanılarak manyetik ortamda veya elektronik veri şeklinde oluşturulan belgeler de Kanundaki kâğıt kavramına dâhildir.
Aynı maddenin yabancı ülkede düzenlenen belgeler için özel kuralı nettir: Yabancı memleketlerde veya Türkiye’deki yabancı elçilik ve konsolosluklarda düzenlenen kâğıtlar, Türkiye’de resmî dairelere ibraz edildiği, üzerlerinde devir veya ciro işlemi yürütüldüğü ya da herhangi bir suretle hükümlerinden faydalanıldığı takdirde vergiye tabi tutulur. Bu nedenle yabancı ülkede imza tarihi ile Türkiye’de damga vergisini doğuran tarih her zaman aynı değildir.
Örneğin Berlin’de iki özel şirket arasında imzalanmış ve yıllarca yalnız Almanya’da kullanılan bir sözleşme, Türkiye’de hiçbir resmî daireye sunulmamış, üzerinde Türkiye’de devir/ciro yapılmamış ve Türkiye’de hükümlerinden yararlanılmamışsa yalnız imza yeri nedeniyle Türkiye’de damga vergisi doğmaz. Aynı sözleşme daha sonra Türkiye’deki bir idari işlemde dayanak olarak sunulursa veya Türkiye’deki bir ödeme/borç ilişkisinin hukuki dayanağı olarak kullanılmaya başlanırsa m.1 testi yeniden gündeme gelir.
“Türkiye’de sözleşmenin hükmünden faydalanma” ne demektir?
Gelir İdaresi Başkanlığının yerleşik özelge uygulamasında hükmünden faydalanma; kâğıtta yer alan hak ve yükümlülüklere dayanılarak Türkiye’de hukuki, ticari veya mali olay ve sonuç yaratılması olarak açıklanır. Kâğıdın fiziksel olarak Türkiye’ye getirilmesi tek başına esas ölçüt değildir. Önemli olan sözleşmenin gücünden veya etkisinden Türkiye’de yararlanılıp yararlanılmadığıdır.
Türkiye’deki şirketin yabancı ülkede imzalanan sözleşmeye dayanarak ödeme yapması, alacak kaydetmesi, karşı taraftan ifa istemesi, sözleşmeye dayanarak teminat kullanması, sözleşmeyi vergi veya muhasebe işlemine dayanak yapması ya da Türkiye’de dava, icra veya idari süreçte belgeyi kullanması hükmünden faydalanma değerlendirmesine girebilir. Her olayda sözleşmenin Türkiye’de hangi hukuki veya mali sonucu doğurduğu somut olarak belirlenir.
Yabancı sözleşmenin yalnız şirket arşivinde bulunması ile Türkiye’de bir hakkın icrası için kullanılması aynı değildir. Damga vergisi dosyasında sözleşmenin ne zaman ve hangi işlemde kullanılmaya başlandığı kronolojik biçimde belgelenmelidir; çünkü verginin doğduğu tarih, süresinde beyan ve ödeme bakımından önemlidir.
Türkiye’de resmî daireye ibraz edilirse ne olur?
Yabancı sözleşmenin Türkiye’de resmî daireye ibraz edilmesi, Kanun m.1’de ayrı bir vergiyi doğuran olaydır. Kanun m.8’de resmî daire kavramı; genel ve özel bütçeli idareler, il özel idareleri, yatırım izleme ve koordinasyon başkanlıkları, belediyeler ve köyler yönünden tanımlanır. Bu dairelere bağlı olmakla birlikte ayrı tüzel kişiliği bulunan iktisadi işletmeler her durumda “resmî daire” sayılmaz.
Yabancı sözleşmenin bir belediyeye, bakanlığa, vergi idaresine veya Kanundaki resmî daire niteliğindeki başka bir makama bir izin, ödeme, hakediş, ruhsat veya benzeri işlem için verilmesi m.1 kapsamındaki ibraz olayını oluşturabilir. Resmî daire görevlileri de Kanun m.26 uyarınca kendilerine ibraz edilen kâğıtların damga vergisini aramak ve eksikliği tespit etmekle yükümlüdür.
Mahkemeye delil olarak sunulan sözleşmenin damga vergisi ve usul sonuçları da belgenin niteliği ve kullanım biçimiyle birlikte değerlendirilir. Damga vergisinin ödenmiş olması veya olmaması, özel hukuk sözleşmesinin maddi geçerliliğiyle aynı konu değildir; fakat vergi borcu, ceza ve fer’iler bakımından ayrı sonuç doğurur.
Yabancı sözleşme üzerinde Türkiye’de devir veya ciro yapılırsa
Kanun m.1, yabancı ülkede düzenlenen kâğıt üzerinde Türkiye’de devir veya ciro işlemi yapılmasını da damga vergisini doğuran ayrı bir olay olarak sayar. Alacağın devri, sözleşme pozisyonunun devri veya ticari/mütedavil kâğıdın cirosu gibi işlemlerde hem asıl kâğıdın hem de devir işleminin Damga Vergisi Kanunu karşısındaki niteliği incelenir.
Kanun m.2, vergiye tabi kâğıtların hükümlerinin yenilenmesine, uzatılmasına, değiştirilmesine, devrine veya bozulmasına ilişkin mektup ve şerhlerin de kapsamda olabileceğini düzenler. Bu nedenle yabancı sözleşmenin Türkiye’de ek protokolle uzatılması veya değiştirilmesi hâlinde yalnız ilk sözleşmenin nerede imzalandığına bakılmaz; Türkiye’deki ek kâğıdın kendi vergisel niteliği de değerlendirilmelidir.
Yurt dışı sözleşmenin damga vergisini kim öder?
Damga Vergisi Kanunu m.3’e göre genel kuralda verginin mükellefi kâğıtları imza edenlerdir. Yabancı ülkede veya Türkiye’deki yabancı elçilik ve konsoloslukta düzenlenen kâğıtların vergisini ise Türkiye’de bu kâğıtları resmî dairelere ibraz eden, üzerlerinde devir veya ciro işlemi yapan veya herhangi bir suretle hükümlerinden faydalanan kişiler öder.
Yabancı sözleşmenin iki tarafı da yabancı olabilir; buna rağmen sözleşmenin hükmünden Türkiye’de belirli bir kişi faydalanıyorsa m.3 özel kuralı o kişi bakımından önem taşır. Tarafların kendi aralarında “damga vergisini karşı taraf ödeyecektir” şeklinde mali yük paylaşımı kararlaştırması, vergi idaresi karşısındaki Kanuni mükellefiyet ve sorumluluk hükümlerini kendiliğinden değiştirmez; iç ilişkide rücu hakkını düzenler.
2026’da sözleşme damga vergisi oranı ve azami tutar nedir?
71 Seri No.lu Damga Vergisi Kanunu Genel Tebliğinin 2026 yılı için yayımladığı (1) sayılı tabloda belli parayı ihtiva eden mukavelenameler, taahhütnameler ve temliknameler için oran binde 9,48 olarak yer almaktadır. Bu oran her belgeye otomatik uygulanmaz; önce kâğıdın Kanun m.4 uyarınca gerçek hukuki mahiyeti belirlenir. Kira sözleşmesi, kefalet, tahkimname, fesihname veya başka tür kâğıtlar tabloda farklı oran ya da istisna/0 oran taşıyabilir.
Kanundaki her bir kâğıt için azami damga vergisi tutarı 71 Seri No.lu Tebliğ ile 1 Ocak 2026’dan itibaren 29.115.961,10 TL olarak uygulanmaktadır. Belli parayı ihtiva eden sözleşmenin bedeli çok yüksek olsa dahi aynı kâğıt için hesaplanan damga vergisi bu yıllık azami tutarı aşamaz. Ancak ayrı ayrı düzenlenen birden fazla kâğıt, nüsha ve hukuki işlem bakımından Kanunun diğer hükümleri ayrıca incelenir.
Sözleşme bedeli euro, dolar veya sterlin ise matrah nasıl belirlenir?
Nispi damga vergisinde matrah, kâğıdın içerdiği belli paradır. Sözleşme bedelinin yabancı para olarak yazılmış olması damga vergisini ortadan kaldırmaz. Vergiyi doğuran olay gerçekleştiğinde yabancı para bedelin TL karşılığının belirlenmesinde Damga Vergisi mevzuatı ve Hazine ve Maliye Bakanlığı/GİB uygulamasındaki kur kuralları esas alınır.
Sözleşmede ana bedelin yanında cezai şart, garanti, asgari ödeme, prim, opsiyon veya başka parasal yükümlülükler varsa bunların damga vergisi matrahına etkisi kâğıdın hükümlerine göre incelenir. Bir kâğıtta birbirinden tamamen ayrı birden fazla akit ve işlem bulunması veya bir işleme bağlı fer’i hükümlerin yer alması Kanun m.6 bakımından ayrıca değerlendirilmelidir.
Yurt dışında elektronik imzalanan sözleşme de damga vergisine tabi olabilir mi?
Evet. 488 sayılı Kanun m.1, elektronik imza kullanılmak suretiyle manyetik ortamda ve elektronik veri şeklinde oluşturulan belgeleri de kâğıt tanımına dâhil eder. Bu nedenle sözleşmenin bir elektronik imza platformunda veya yabancı elektronik imza sistemiyle oluşturulması tek başına damga vergisi kapsamını ortadan kaldırmaz.
Elektronik belgenin Kanundaki imza ve ispat edilebilir belge şartlarını taşıyıp taşımadığı ile Türkiye’de ibraz, devir/ciro veya hükmünden faydalanma olayının gerçekleşip gerçekleşmediği birlikte değerlendirilir. Sadece e-posta trafiği ile kurulmuş, imza veya imza yerine geçen unsur içermeyen yazışmalar bakımından ise belge niteliği ayrıca incelenir.
Yurt dışı sözleşmelerde hangi istisnalar kontrol edilmelidir?
Kanuna ekli (2) sayılı tabloda çok sayıda damga vergisi istisnası bulunmaktadır. Ayrıca Kanunun Ek 2. maddesi döviz kazandırıcı faaliyetlere ilişkin belirli işlemler ve kâğıtlar için istisna rejimi düzenler. İhracat, uluslararası ihale, yurt dışı müteahhitlik veya döviz kazandırıcı faaliyet bağlantısı bulunması her sözleşmeyi otomatik olarak istisna etmez; işlemin Kanun ve ilgili tebliğdeki şartları karşılaması gerekir.
Değerlendirme sırası şöyledir: önce kâğıt m.1 uyarınca Türkiye’de verginin konusuna girmiş mi, sonra kâğıdın türü ve belli para belirlenir, son olarak özel istisna veya sıfır oran bulunup bulunmadığı kontrol edilir.
Yabancı sözleşmenin noter onaylı Türkçe tercümesi ayrıca vergi doğurur mu?
Damga vergisinin konusu tercümenin kendisinden ziyade Kanuna ekli tabloda sayılan imzalı kâğıdın hukuki niteliğine göre belirlenir. Noterlikte yapılan tercüme/onay işlemi, asıl yabancı sözleşmenin Türkiye’de kullanılma ve ibraz zincirini gösteren önemli bir olgudur. Notere sunulan yabancı sözleşmenin Türkiye’de hükmünden faydalanılıp faydalanılmadığı ayrıca değerlendirilir.
Noter işlemi harç ve noter ücreti bakımından başka mali yükümlülükler de doğurabilir. Bunlar damga vergisinden farklıdır. Bir sözleşmenin damga vergisinden istisna olması, noter harcı veya tercüme ücretinin de otomatik olarak istisna olduğu anlamına gelmez.
Yurt dışı sözleşme için 12 adımlı damga vergisi kontrol listesi
- Sözleşmenin nerede ve hangi tarihte imzalandığını belirleyin.
- Belgenin 488 m.1 anlamında imzalı veya elektronik imzalı “kâğıt” niteliğini tespit edin.
- Sözleşmenin Türkiye’de ilk kez hangi tarihte kullanıldığını kronolojik olarak çıkarın.
- Türkiye’de resmî daireye ibraz edilip edilmediğini kontrol edin.
- Türkiye’de sözleşme üzerinde devir veya ciro yapılıp yapılmadığını belirleyin.
- Sözleşmedeki hak veya yükümlülüklerden Türkiye’de fiilen faydalanılıp faydalanılmadığını tespit edin.
- Kanun m.4 uyarınca kâğıdın gerçek hukuki türünü belirleyin.
- Belli para içerip içermediğini ve matrahı tespit edin.
- 2026 (1) sayılı tablodaki doğru oranı uygulayın.
- Her bir kâğıt için 2026 azami tutarını dikkate alın.
- (2) sayılı tablo ve Ek 2 dâhil istisnaları ayrı kontrol edin.
- Mükellef, beyan ve ödeme sorumluluğunu sözleşme taraflarının iç maliyet paylaşımından ayrı değerlendirin.
Uygulamada en sık yapılan hatalar
Birinci hata: “Yurt dışında imzalandı, Türkiye’de hiç damga vergisi olmaz” demektir. M.1 Türkiye’de ibraz, devir/ciro veya hükmünden faydalanma gerçekleştiğinde vergileme öngörür.
İkinci hata: sözleşmenin fiziksel olarak Türkiye’ye gelmesini tek ölçüt kabul etmektir. Elektronik belge veya yabancı arşivde duran sözleşmenin hükmünden Türkiye’de faydalanılması da önemlidir.
Üçüncü hata: bütün sözleşmeler için binde 9,48 oranını otomatik uygulamaktır. Oran, kâğıdın m.4’e göre hukuki mahiyetine göre belirlenir.
Dördüncü hata: döviz kazandırıcı faaliyet bulunduğu gerekçesiyle istisnayı şartları kontrol etmeden uygulamaktır.
Beşinci hata: sözleşmedeki “vergiyi karşı taraf öder” hükmünü Kanuni mükellefiyetin yerine koymaktır.
Resmî ve İlgili Kaynaklar
- Gelir İdaresi Başkanlığı – 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu
- Gelir İdaresi Başkanlığı – Damga Vergisi özelgeleri
- Mevzuat Bilgi Sistemi
Sık Sorulan Sorular
Yurt dışında imzalanan sözleşme otomatik olarak Türkiye’de damga vergisinden muaf mı?
Hayır. Yabancı sözleşme Türkiye’de resmî daireye ibraz edilir, üzerinde devir/ciro yapılır veya hükümlerinden faydalanılırsa 488 m.1 uyarınca vergiye tabi olabilir.
“Hükmünden faydalanma” ne demektir?
Sözleşmedeki hak veya yükümlülüklere dayanılarak Türkiye’de hukuki, ticari veya mali sonuç yaratılmasıdır.
2026’da belli para içeren normal sözleşmenin damga vergisi oranı kaçtır?
71 Seri No.lu Tebliğde (1) sayılı tablo I/A-1 kapsamındaki mukavelename, taahhütname ve temliknameler için oran binde 9,48’dir. Belgenin gerçek türü önce belirlenmelidir.
2026 azami damga vergisi tutarı nedir?
Her bir kâğıt için 2026 yılı azami damga vergisi 29.115.961,10 TL’dir.
Sözleşme euro olarak düzenlenirse damga vergisi olmaz mı?
Olur. Yabancı para bedel, vergiyi doğuran olay ve ilgili kurallar çerçevesinde TL karşılığına çevrilerek nispi vergi hesabına alınır.
Yabancı elektronik imzalı sözleşme damga vergisine girebilir mi?
Evet. Kanun elektronik imzayla elektronik veri şeklinde oluşturulan belgeleri de kâğıt tanımına dâhil eder.
Yabancı sözleşmeyi Türkiye’de belediyeye sunmak vergiyi doğurur mu?
Belediye Damga Vergisi Kanunu bakımından resmî daire kapsamındadır. Yabancı kâğıdın resmî daireye ibrazı m.1’de vergiyi doğuran olaylardan biridir; istisna varsa ayrıca uygulanır.
Taraflardan biri yabancıysa vergiyi kim öder?
Yabancı memlekette düzenlenen kâğıtta vergiyi Türkiye’de ibraz eden, devir/ciro yapan veya hükmünden faydalanan kişi m.3 uyarınca mükellef olur.
Yurt dışı ihracat sözleşmesi her zaman damga vergisinden istisna mı?
Hayır. Döviz kazandırıcı faaliyet istisnası için Kanun Ek 2 ve ilgili uygulama şartlarının gerçekleşmesi gerekir.
Damga vergisi ödenmemesi sözleşmeyi geçersiz yapar mı?
Damga vergisi yükümlülüğü vergi hukuku sonucudur. Verginin ödenmemesi özel hukuk sözleşmesini sırf bu nedenle hükümsüz kılmaz; vergi, ceza ve fer’iler ayrıca doğabilir.
Hukukçu İncelemesi ve E-E-A-T
Hukuki inceleme: Av. Halil BAKIRCI – Mersin Barosu Sicil No: 3472
Ofis: Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu
Son mevzuat kontrolü: 12 Eylül 2026
İncelemede 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu m.1, 2, 3, 4, 8, 26; 2026 yılı 71 Seri No.lu Damga Vergisi Kanunu Genel Tebliği ve Gelir İdaresi Başkanlığının yabancı ülkede düzenlenen kâğıtlarda “hükmünden faydalanma” konulu özelgeleri esas alınmıştır.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
